Búið er að veiða þriðjung af öllum makríl sem úthlutað var á þessu fiskveiðiári. Samkvæmt upplýsingum frá Fiskistofu var um síðustu helgi búið að landa 43.500 tonnum og í vikunni hafa nokkur uppsjávarveiðiskip einnig komið til hafnar. Því má áætla að nú sé búið að veiða um eða yfir 45.000 tonn af makríl.

Til dæmis landaði Grandaskipið Faxi RE um 400 tonnum og skip Eskju, Aðalsteinn Jónsson, 640 tonnum af hausuðum og frystum makríl í vikunni. Fleiri skip landa svo reglulega og skammta fiskvinnslunni hráefni.

Í heildina var 130.000 tonnum úthlutað fyrir þetta fiskveiðiár, í þremur hlutum. Bróðurpartinn fengu þeir sem höfðu veiðireynslu á makríl, aðrir sem vildu spreyta sig með stór skip fengu 15.000 tonn og 3.000 tonn fóru til þeirra sem ætla að veiða á línu, handfæri og önnur minni veiðarfæri.

Útgerðarmenn sem rætt var við í gær segja makrílveiðarnar ganga vel, en hann er að veiðast víðast hvar úti fyrir Austur- og Suðurlandi. „Við höfum verið að veiða hann allt frá Reykjaneshrygg og austur á Rauða torgið,“ segir Sindri Viðarsson hjá Vinnslustöðinni í Vestmannaeyjum.

Eitthvað örlar reyndar á því að fiskurinn sé minni en á sama tíma í fyrra, að sögn Gunnþórs Ingvasonar hjá Síldarvinnslunni, en það getur gert söluna eitthvað tregari en ella. Þetta er þó ekkert stórvandamál. Makríllinn er yfirleitt hausaður og slægður á meðan síldin er flökuð. Hann er mikið til seldur til Rússlands og annarra Austur-Evrópulanda.

Vilja fá að flytja aflaheimildir á milli ára og hámarka verðmæti

Markmiðið hjá öllum er að vinna sem mest af aflanum til manneldis og til þessa hefur tekist að vinna meirihlutann þannig. Útgerðarmenn, bæði hjá Granda, Eskju, Vinnslustöðinni og Síldarvinnslunni svo nokkrar útgerðir séu nefndar, vilja hins vegar fá heimild til að geyma aflaheimildir í makríl á milli ára. Með því móti telja þeir að auðveldara verði að reyna að veiða makrílinn lengra fram á haust, langt fram í september, en bíða á meðan hann er sem allra feitastur og líklegur til að enda í bræðslu. „Það er heilmikið spursmál fyrir okkur,“ segir Benedikt Jóhannsson, útgerðarstjóri Eskju. Með því bætast við markaðir í Asíu, þ.e. Kína, Japan og fleiri löndum, þar sem eftirspurn sé eftir heilfrystum makríl. Verðið fyrir þær afurðir sé mun hærra en til Austur-Evrópu, svo ekki sé talað um ef fiskurinn er settur í bræðslu.

Samkvæmt upplýsingum frá Fiskistofu og Hafrannsóknastofnuninni eru ekki sérstök fiskifræðileg rök gegn því að leyfa mönnum þetta. Makrílveiðar Íslendinga eru nú þegar ósjálfbærar og til viðbótar við það sem önnur ríki veiða, á heildina láta makrílstofnar í Norður-Atlantshafi eitthvað á sjá, en vonast er til að samningar takist um hlutdeild Íslendinga í þessum veiðum.

Jón Bjarnason sjávarútvegsráðherra kveðst aðspurður ekki fylgjandi því að veitt verði heimild til að flytja aflaheimildir einstakra útgerða á milli ára. Hann minnir á að það sem var úthlutað fyrir þetta ár hafi ekki verið varanlegar aflaheimildir og erfitt sé að segja til um hvernig þetta verði á næsta ári. Gert hafi verið samkomulag um að vinna sem mest til manneldis og hann vonist til þess að allt magnið verði veitt á vertíðinni nú.  

Árni í kringum landið

Árni Friðriksson, rannsóknaskip Hafró, leggur upp í langan makríltúr hinn 20. þessa mánaðar. Túrinn verður 25 dagar og verður farið allt í kringum landið til að kanna dreifingu makríls. Samkvæmt upplýsingum frá stofnuninni eru menn spenntir að sjá hvað kemur út úr ferðinni og hafa fengið fréttir af makríl alveg uppi í landsteinum við norðanvert landið og á Ströndum.

Sveinn Sveinbjörnsson verður leiðangursstjóri og segir hann að makríllinn hafi ekki fundist mikið vestan Kolbeinseyjarhryggs í fyrra og svæðið út af Vestfjörðum hafi þá ekki verið kannað sérstaklega. Í fyrra hafi samt borist talsvert af fregnum af makríl á grunnslóðinni fyrir norðan og líklega hafi hann lokað hringnum í kringum landið þá. Nú ætlar Árni Friðriksson hins vegar allan hringinn og skoða þetta rækilega.