Steypireyðarhræið í fjörunni á Skaga. mbl.is/Ólafur Bernódusson

Náttúrufræðistofnun segir, að það sé afar sjaldgæft að heilar steypireyðar reki á land hér eins og gerðist á landi Ásbúða á Skaga nýlega. Engin beinagrind sé til af steypireyði í landinu og örfáar til í heiminum og sé rannsókna-, sýninga- og fræðslugildi því verulegt. 

Fram kemur á vef stofnunarinnar, að hún hafi í mörg ár safnað beinagrindum af hvölum sem m.a. hafi rekið á land. Þær séu geymdar í vísindasafni stofnunarinnar og nýtast við rannsóknir og fræðslu. Bein steypireyðarinnar verði fyrst um sinn varðveitt óuppsett í nýju húsi Náttúrufræðistofnunar í Urriðaholti í Garðabæ sem stofnunin flytur í í október. Eftir sé að ákveða hvort beinagrindin verður sett upp og hvar hún verður höfð til sýnis.

Hvalshræið var dregið úr fjörunni og er vinna hafin við að hreinsa holdið af beinum með aðstoð gröfu og heimamanna undir stjórn Þorvaldar Björnssonar hamskera.

Steypireyður er stærsta dýrið sem lifað hefur á jörðinni svo vitað sé. Hún getur orðið allt að 22-33 m löng og vegið frá 110 – 190 tonnum og líklega náð 80-90 ára aldri. Talið er að stofn steypireyðar hér við land sé innan við þúsund dýr. Steypireyður hefur verið alfriðuð frá 1966 og er enn í mikilli útrýmingarhættu og heimsstofnin talinn vera um 10.000 dýr.

Árið 1967 rak steypireyði á land í Skoruvík á Langanesi og árið 1964 undan Krossi í Berufirði. Árið 1998 fékk skipið Húsvíkingur hauskúpu af steypireyði í rækjutroll á Halanum. Auk þess er líklegt að tvö illa farin hræ af steypireyði hafi rekið á fjörur eftir 1980.

Vefur Náttúrufræðistofnunar