Brynjar Gauti

„Danir verða, ef fram heldur, að segja sig frá Norðurlandasáttmálanum”, þetta segir Ville Niinostö formaður borgara- og neytendanefndar Norðurlandaráðs. Hann gagnrýnir harðlega þá ákvörðun Birthe Rønn Hornbech, samþættingarráðherra Danmerkur, að neita að hitta fulltrúa nefndarinnar sem fundaði í Málmey.

Þetta kemur fram í tilkynningu frá Norðurlandaráði.

Í kjölfar þess að Danir vísuðu norrænum ríkisborgurum á félagsbótum úr landi í júní, sendi borgara- og neytendanefnd Norðurlandaráðs boð um samráð til danska ráðherrans. Samráðsfundurinn átti að fara fram samhliða septemberfundi Norðurlandaráðs í Málmey.

„Ef Danir halda áfram að vísa norrænum ríkisborgurum úr landi vegna þess að þeir þurfa á félagslegri aðstoð að halda, sé ég ekki aðra lausn á málinu en þá að þeir segi sig frá Norræna sáttmálanum um félagslega aðstoð og félagslega þjónustu. Önnur norræn ríki eiga ekki að veita dönskum ríkisborgurum sérstök réttindi,  gjaldi Danir ekki í sömu mynt í þjónustu við  aðra norræna ríkisborgara”, segir Ville Niinistö, formaður borgara- og neytendanefndar Norðurlandaráðs.

Samþættingarráðherrann, segir í bréfi til nefndarinnar, að hann telji ekki þörf á að funda með þingmönnunum. Norrænir stjórnmálamönnum gefst því  ekki tækifæri til að ræða við Birthe Rønn Hornbech um ákvörðun Dana, sem nefndin telur að sé brot á Norræna sáttmálanum um félagslega aðstoð og félagslega þjónustu.
„Mér eru það mikil vonbrigði að ráðherrann skuldi svara okkur á svo neikvæðan og hrokafullan hátt og að  hann skuli ekki vilja gera grein fyrir þeim aðgerðum Dana, sem við í nefndinni teljum stríða gegn Norræna sáttmálanum”, segir finnski þingmaðurinn Ville Niinistö.

Borgara- og neytendanefndin sendi í janúar 2010 fyrirspurn til norrænu ríkisstjórnana um framkvæmd brottvísunar norrænna ríkisborgara úr landi. Í svörunum kom fram að  Svíar og Danir geta vísað norrænum ríkisborgurum úr landi, séu þeir félagsleg byrði. En í tölum kom jafnframt fram að þetta er einungis gert í Danmörku. Meðal annars hefur komið í ljós að barnshafandi íslenskri konu var vísað úr landi frá Danmörku haustið 2009, samkvæmt upplýsingum frá Norðurlandaráði.

Í 7. grein norræna sáttmálans um félagslega aðstoð og stuðning segir meðal annars:
„Norrænan ríkisborgara má ekki senda heim vegna þess að hann hefur þörf  fyrir félagslega aðstoð ef fjölskylduaðstæður hans, tengsl við það ríki sem hann dvelur í eða aðstæður aðrar mæla með því að hann verði um kyrrt,  og í engum tilvikum hafi hann búið með lögmætum hætti í landinu a.m.k. undanfarin þrjú ár”.