Starfsmenn Ríkisendurskoðunar geta talist vanhæfir í skilningi stjórnsýsluréttar ef mál varða nána venslamenn þeirra. Þá hafa forstöðumenn ríkisstofnana almennt heimild til að leita ráðgjafar Ríkisendurskoðunar um fjárreiðutengd málefni.

Þetta kemur fram í lögfræðiáliti sem stofnunin hefur látið vinna vegna þess að  nýlega vöknuðu spurningar um mögulegt vanhæfi starfsmanna stofnunarinnar. Sveinn Arason ríkisendurskoðandi er mágur fyrrverandi samgöngu- og sveitarstjórnarráðherra, Kristjáns L. Möller, og Lárus Ögmundsson, yfirlögfræðingur stofnunarinnar, er mágur núverandi forsætisráðherra, Jóhönnu Sigurðardóttur.

Fyrr á þessu ári komu fram á opinberum vettvangi vangaveltur um hvort ríkisendurskoðandi og yfirlögfræðingur Ríkisendurskoðunar væru hugsanlega vanhæfir til að fjalla um málefni sem heyrðu undir fyrrnefnda ráðherra og jafnvel aðra ráðherra eða ríkisstjórnina í heild. Samkvæmt lögfræðiálitinu veldur vanhæfi starfsmanns til að fjalla um málefni eins ráðherra ekki því að hann verði talinn vanhæfur til að fjalla um málefni annarra ráðherra, sem ekki eru skyldir honum eða mægðir, né ríkisstjórnar í heild.

Mega leita ráðgjafar Ríkisendurskoðunar

Í vor varð ágreiningur milli þáverandi heilbrigðisráðherra og forstjóra Sjúkratrygginga Íslands vegna þess að sá síðarnefndi hafði leitað til ríkisendurskoðanda eftir leiðbeiningu um framkvæmd reglugerðar. Taldi ráðherrann að með þessu hefði forstjórinn brotið gegn trúnaðar- og hollustuskyldum sínum gagnvart sér.

Í lögfræðiálitinu segir að vandséð sé að forstöðumenn ríkisstofnana brjóti gegn starfsskyldum sínum með því einu að leita ráðgjafar Ríkisendurskoðunar um fjárreiðutengd málefni. Af hlutverki Ríkisendurskoðunar og markmiðum endurskoðunar leiði að stofnunin hafi heimild til að veita starfsfólki stjórnsýslunnar ráðgjöf á þessu sviði. Hún sé til þess fallin að stuðla að réttri framkvæmd reglna og hljóti að teljast lögmæt, eðlileg og jafnvel æskileg.

Heimasíða Ríkisendurskoðunar