Fær ekki hæli
mbl.is/GSH
Hæstiréttur hefur staðfest úrskurði dómsmálaráðherra og Héraðsdóms Reykjavíkur um að synja Írana nokkrum um hæli hér á landi sem flóttamanni. Taldi Hæstiréttur að Útlendingastofnun og ráðuneytið hefðu byggt ákvarðanir sínar á málefnalegum sjónarmiðum.
Lögregla fann manninn á gangi í febrúar 2005 skammt utan við Höfn í Hornafirði en hringt hafði verið til lögreglunnar og tilkynnt um mann sem væri fótgangandi á leið úr bænum, en maðurinn hefði spurst fyrir um lögreglu eða lestarstöð. Maðurinn virtist ekki vita hvar hann var staddur en spurði um Kanada og sagðist vilja komast þangað.
Daginn eftir óskaði stefnandi eftir hæli hér á landi og dvalarleyfi af mannúðarástæðum. Útlendingastofnun synjaði þeirri ósk árið 2007 en Íraninn kærði þá ákvörðun til dóms- og kirkjumálaráðuneytisins, sem staðfesti hana í október 2008.
Maðurinn sagðist hafa unnið hjá sérstakri hlerunardeild sem tilheyri leyniþjónustu Íran. Í því starfi fólst að honum bar að hlera og taka upp samtöl mikilvægs fólks þar í landi og hafi hann verið einn af fjórum starfsmönnum þeirrar deildar sem sá um það.
Sagði maðurinn að um níu mánuðum áður en hann kom til Íslands hafi tvær af upptökum deildarinnar horfið. Maðurinn hefði verið settur í fangelsi ásamt samstarfsmönnum sínum og yfirheyrður í fjóra mánuði. Hafi verið um að ræða fangelsi sem beri heitið ,,Ewin“, sem sé sérstaklega ætlað fólki sem tengist með einhverjum hætti stjórnvöldum í Íran og sé talið andsnúið þeim.
Maðurinn sagðist hafa þurft að þola líkamsmeiðingar meðan á dvölinni í fangelsinu stóð, m.a. verið barinn með stígvélum í andlitið og bundið var fyrir augu hans meðan á því stóð. Honum hafi síðan verið sleppt ásamt samstarfsmönnunum en tveir þeirra hefðu skömmu síðar látist í bílslysi á grunsamlegan hátt. Þá ákvað maðurinn að flýja land.
Maðurinn sagðist telja að stjórnvöld í Íran túlki flótta hans frá landinu sem ógn við öryggi ríkisins í ljósi fyrri grunsemda og atvika. Þau líti svo á að hann búi yfir margvíslegum upplýsingum og leyndarmálum um ráðamenn í Íran. Því muni hann verða fyrir ofsóknum af hálfu yfirvalda og verði jafnvel myrtur svo lítið beri á verði hann sendur aftur til Írans.
Íslensk stjórnvöld sögðu hins vegar að maðurinn hefði ekki sýnt fram á að hann uppfylli skilyrði þess að geta talist flóttamaður. Hvergi komi fram að hann hafi verið ofsóttur vegna kynþáttar, trúarbragða, þjóðernis eða aðildar að samtökum vegna stjórnmálaskoðana og geti ekki eða vilji ekki þess vegna færa sér í nyt vernd heimalands. Hann geti því ekki talist vera flóttamaður í viðurkenndum, alþjóðlegum skilningi þess hugtaks.
Þá sé frásögn mannsins um för sína hingað til lands ótrúverðug og hafa tekið verulegum breytingum. Til dæmis sé verulega óljóst um hvaða lönd hann hafi farið og ótrúverðugt að hann geti engu um það lýst. Fyrir liggi, að áður en maðurinn kom til Íslands hafi hann farið um lönd þar sem hann hefði getað sótt um hæli og verði að telja það veikja frásögn hans um ástæður hælisumsóknar að hann gerði það ekki. Auk þess sé sú afstaða ótæk af hálfu hælisleitanda að vilja ekki skýra frá öllu sem skipti máli. Þá hafi maðurinn sagt, að hann sé ekki eftirlýstur í Íran.
