Ekki hægt að framfylgja kröfum ráðuneytis
mbl.is/Skapti
Guðrún Ragnarsdóttir, lýðheilsufræðingur, sem hefur unnið tvær rannsóknir á líðan framhaldsskólakennara, segir að vegið sé að fagmennsku kennara. Ekkert svigrúm sé til að framfylgja kröfum menntamálaráðuneytisins um fjölbreytta kennsluhætti. Líkt og greint var frá á mbl.is í gær þá hefur kreppan haft mikil áhrif í framhaldsskólum. Bæði á starfsfólk og nemendur.
Niðurstöður rannsókna á líðan og starfsumhverfi framhaldsskólakennara benda til þess að kreppan hafi veruleg áhrif í framhaldsskólum landsins.
Gerðar voru tvær rannsóknir með tveggja ára millibili, sú fyrri var gerð vorið 2008 og sú síðari vorið 2010.
Á þessum tíma hefur orðið samdráttur í launum framhaldsskólakennara, á sama tíma hefur nemendum fjölgað og fjöldi kennara nánast staðið í stað.
Guðrún segir að það segi sig sjálft að með stækkuðum námshópum minnki gæði skólastarfsins. „Það dregur verulega úr gæðum skólastarfsins. Nemendum hefur fjölgað um 5% en fjöldi kennara staðið í stað.“Guðrún segir að kennarar hafi nú minni tök en áður á því að taka eftir vandamálum nemenda og bregðast við þeim. Afleiðingin af því geti meðal annars verið brottfall, en brottfall úr íslenskum framhaldsskólum er með því hæsta sem þekkist.
Aukið sálrænt álag hjá nemendum
Ein af niðurstöðum rannsóknarinnar var að kennarar finna fyrir auknu sálrænu álagi hjá nemendum. Guðrún segir að kennarar verði varir við fjárhagslegt álag og mikla reiði meðal nemenda. „Það er mikil aukning á félagslegum vandamáum inni í skólunum. En á sama tíma er verulega skorið niður í stoðþjónustu, þannig að það er lítið hægt að bregðast við þessu.“
Guðrún segir fjárlagafrumvarpið sem lagt var fram á dögunum vega hart að litlum skólum úti á landsbyggðinni. Stórir skólar hafi fleiri möguleika til hagræðingar.
Aldrei hefur verið jafn mikil aðsókn í framhaldsskólana og nú. „Eitt af mínum stærstu áhyggjuefnum er að nemendaígildin hafa ekki verið aukin. Í því felst að við getum ekki tekið inn fleiri nemendur, jafnvel þó það sé svigrúm til þess, einfaldlega vegna þess að skólinn fær ekki greitt fyrir það,“ segir Guðrún. „Ég held að það séu þó nokkrir skólar sem gætu tekið fleiri nemendur.“
Málið ekki hugsað í gegn
Hún segist hafa miklar áhyggjur af þeim sem eru orðnir eldri en 18 ára og vilji hefja nám. „Krakkar á þessum aldri sem hafa enga vinnu sækja inn i skólakerfið. En þau fá ekki tækifæri til þess. Vegna fræðsluskyldunnar ganga þeir nemendur fyrir sem eru yngri en 18 ára.“
„Fjárlagafrumvarpið var ákveðið án þess að gera nokkra áætlun eða hugsa málið í gegn,“ segir Guðrún. „Ég hef áhyggjur af því að þessar breytingar muni ekki ganga til baka og framhaldsskólarnir verði skaðaðir til frambúðar.“
Laun kennara hafa lækkað, ástæða þess er að þeir fá miklu minni yfirvinnu en áður. Guðrún segir að um 20% þeirra vinni önnur störf samhliða kennslunni, það hlutfall sé hærra í litlum skólum eða um 33%.
Minni starfsánægja kennara
Í rannsókninni kom einnig í ljós að tæpur helmingur framhaldsskólakennara hefur áhyggjur af starfsöryggi sínu. Það kemur fram í minnkandi starfsánægju kennara, en hún hefur minnkað marktækt á undanförnum tveimur árum.
Guðrún segist hafa áhyggjur af því að ekkert umbótastarf sé í gangi, það gangi þvert á mannauðsstefnu ríkisins. „Allar þessar hagræðingar ganga þvert á þá stefnu sem hið opinbera hefur gefið sig út fyrir að standa fyrir.“
Sjá frétt mbl.is í gær um rannsóknina
