Er álvinnsla arðbærust?
Michael Porter í Háskólabíói í dag. mbl.is/Árni Sæberg
Menn verða að velta fyrir sér hvort álvinnsla sé sá iðnaður sem skilar Íslendingum sem mestu fyrir jarðvarmaorku sína. Álvinnsla sé ágæt og noti mikið af orku en menn verði að spyrja sig hvort hægt sé að gera betur. Þetta sagði Michael Porter, prófessor við Harvard Business School á ráðstefnu um jarðvarmaorku í Háskólabíói sem nú stendur yfir.
Ísland eigi fyrir góð fyrirtæki í tölvu- og hugbúnaðargeiranum. Þannig gætu gagnaver verið hentugri orkufrekur iðnaður til þess að selja innlenda jarðvarmaorku. Vega þurfi heildarvirðisauka sem Íslendingar geti fengið úr þeim iðnaði sem þeir selja orku sína.
Sagði Porter að nú væri mikilvægt að menn byrjuðu að huga að framtíðinni og samkeppnisfærni landsins. Íslendingar þurfi að finna leiðir til að fá meiri virðisauka úr jarðvarmavinnslu sinni og að selja þekkingu sína og tækni erlendis, ekki aðeins orkuna. Í framtíðinni hefðu Íslendingar alla möguleika á að eiga og reka jarðvarmafyrirtæki um allan heim.
Sagði hann mikilvægt að huga að klösum í vinnslu jarðvarmaorku á Íslandi. Þar væri átt við öll þau fyrirtæki og stofnanir, allt frá orkufyrirtækjum til fjármálastofnanna, sem kæmi að vinnslu jarðvarmaorku. Jákvæð ytri áhrif alls klasans fyrir samfélagið væru mun meiri en hverrar einingar fyrir sig og því væri mikilvægt að hugsa um iðnaðinn út frá klösum.
Á þann hátt væri hægt að auka framleiðni, hraða þróun og hvetja til stofnunnar nýrra fyrirtækja í greininni.
Stjórnvöld ættu að styðja við bakið á jarðvarmaklasanum á Íslandi og fara að ráðleggingum hans. Þau ættu hins vegar ekki að niðurgreiða starfsemi fyrirtækjanna eða trufla samkeppni á annan hátt með að veita ákveðnum fyrirtækjum sérmeðferð. Einkafyrirtæki verði að vera í fararbroddi með stuðningi ríkisins.
Porter sagði Ísland eiga fjölda afar reyndra sérfræðinga á sviði jarðvarmaorku með góð sambönd erlendis. Það væri lykill að því að gera þekkingu á því sviði að útflutningsvöru. Þá sagði hann að það að fá fólk til að mennta sig á Íslandi í jarðvarmafræðum væri grundvallaratriði í markaðssetningu sérþekkingar Íslendinga í þeim efnum. Ísland bjóði upp á töluverðan fjölda menntastofnanna sem kenna á sviði jarðvarmaorku miðað við það sem gengur og gerist erlendis.
mbl.is/Einar Falur Ingólfsson
