Staðfesting Svandísar Svavarsdóttur umhverfisráðherra á stjórnunar- og verndaráætlun Vatnajökulsþjóðgarðs 28. febrúar sl. hefur vakið sterk viðbrögð.

Sjálfstæðismenn í umhverfisnefnd Alþingis hafa óskað eftir því að ráðherrann mæti á opinn fund nefndarinnar og upplýsi hvernig samráði við helstu hagsmunaaðila var háttað varðandi takmarkanir á útivist, umferð og veiðum innan Vatnajökulsþjóðgarðs. Einnig að ráðherrann rökstyðji takmarkanirnar sem hann staðfesti.

Siv Friðleifsdóttir alþingismaður hefur lagt fram fyrirspurn á Alþingi til umhverfisráðherra vegna málsins. Hún spyr m.a. um hvernig samráði hafi verið háttað við hópa á borð við Skotveiðifélag Íslands og Ferðaklúbbinn 4x4. Einnig hvort ráðherrann muni beita sér fyrir því að sátt náist við þessi félög.

Félög sem tengjast skotveiðum og ferðamennsku hafa sent frá sér yfirlýsingar þar sem vinnubrögðum við gerð verndaráætlunar Vatnajökulsþjóðgarðs er mótmælt. Rauði þráðurinn í þeim er að ekki hafi verið haft samráð við þau við undirbúning verndaráætlunarinnar.

Skotveiðimenn funda um málið

Skotveiðifélag Íslands (Skotvís) og Skotveiðifélag Reykjavíkur efna til sameiginlegs opins fundar í kvöld í félagsheimili Skotreynar í Álfsnesi í kvöld vegna staðfestingar á verndaráætluninni. Stjórn Skotvís sendi frá sér ályktun þar sem bent er á að félaginu hafi „ekki á neinu stigi málsins verði boðin aðkoma að undurbúningsferlinu eins og skýrt er kveðið á í lögum um þjóðgarðinn. Auk þess að farið er á svig við stjórnsýslulög, t.d. með takmörkunum sem ganga gegn meðalhófsreglu stjórnsýslulaga“.

Stjórn Ferðaklúbbsins 4x4, sem eru samtök jeppamanna, telur að vinnubrögðin standist ekki stjórnsýslulög og hyggst félagið kæra meðferð málsins. „Öll undirbúningsvinna að stofnun Vatnajökulsþjóðgarðs er fráfarandi stjórn garðsins til vansa og hefði ráðherra án tafar átt að senda málið til nýrrar stjórnar garðsins og óska eftir að málið yrði unnið í sátt við þá fjölmörgu útivistarhópa sem nýta vilja garðinn svo sem jeppamenn, vélsleðamenn, hestamenn, skotveiðimenn, stangaveiðimenn, ferðaþjónustuaðila og fleiri,“ segir í yfirlýsingu 4x4.

Aðalfundur Landsamtakanna Ferðafrelsi, haldinn 28. febrúar, mótmælti harðlega staðfestingu ráðherrans. Í tilkynningu segir að Ferðafrelsi undirbúi „stjórnsýslukæru varðandi undirbúningsferli og vinnu við stofnun Vatnajökulsþjóðgarðs og skoða jafnframt grundvöll á kæru fyrir dómstólum hér á Íslandi auk þess að fara með það mál alla leið fyrir mannréttindadómstól Evrópu ef þarf.“

Félag leiðsögumanna með hreindýraveiðum (FLH) hélt aðalfund 26. febrúar sl. Þar var lýst furðu á vinnubrögðunum sem svæðisráð austursvæðis þjóðgarðsins viðhafði. FLH segir að aldrei hafi verið haft samband við félagið þegar verndaráætlunin var í vinnslu.

„Eins lýsir félagið andstöðu sinni við tilhæfulausar veiðitakmarkanir innan garðsins sem það telur vera í andstöðu við þau fyrirheit sem voru gefin í aðdraganda stofnunar garðsins.“

Tillaga ekki á skjön við lög

Umhverfisráðherra birti átta síðna greinargerð vegna staðfestingar á verndaráætlun Vatnajökulsþjóðgarðs. Þar er m.a. sérstakur kafli vegna athugasemda sem gerðar voru við málsmeðferð og samráðsferli við gerð tillögu stjórnar Vatnajökulsþjóðgarðs.

Niðurstaða umhverfisráðuneytisins er að lög um þjóðgarðinn takmarki vald ráðherra til að breyta tillögunni að verndaráætlun „við þau tilvik þar sem talið er að hún brjóti í bága við lög eða reglugerð um þjóðgarðinn eða gegn verndarmarkmiðum þjóðgarðsins. Ekki verður séð að tillagan eða einstök atriði í henni brjóti í bága við lög eða reglugerð eða gegn settum verndarmarkmiðum.“