mbl.is/Árni Torfason

Matvælastofnun telur ekki viðunandi, að markaðssetja afurðir búfjár frá bæjum í Engidal í Skutulsfirði við Ísafjörð vegna díoxínmengunar í dýrunum. Stofnunin telur að það sé ekki sitt hlutverk að ákveða hvort eða hvenær skepnunum verði farga.

Málið kom fyrst upp í desember þegar í ljós koma díoxín var yfir mörkum í mjólk í Skutulsfirði, en mengunin er rakin til sorphreinsistöðvarinnar Funa í Engidal. Mæling leiddi einnig í ljós að díoxín var í sauðfé á svæðinu. Ekki er ennþá búið að farga sauðfé á bjæjunum, en aðeins er um mánuður þangað til sauðburður á að hefjast.

Kjartan Hreinsson, dýralæknir hjá Matvælastofnun, segir að skýrsla um þetta mál, sem m.a. hefur að geyma niðurstöðu mælinga, bendi til að óráðlegt sé að markaðssetja afurðir frá bændum á svæðinu. 

Stærsti sauðfjárbóndinn á svæðinu er Kristján Ólafsson með um 200 fjár. Í sýni sem tekið var úr kjöti frá honum í vetur greindist ekki díoxín yfir mörkum. Síðar var tekið annað sýni úr fimm vetra gamalli á sem gengið hafði í Engidal og segir Kjartan að díoxín í henni hafi verið yfir mörkum. Þessi rannsókn staðfesti því þá niðurstöðu að díoxín sé í skepnum á svæðinu.

Kjartan útilokar alls ekki að einhver hluti hjarðarinnar sé laus við díoxínmengun, en bendir á að það kosti um 150 þúsund að rannsaka hvert sýni.

Kjartan segir að það sé hlutverk Matvælastofnunar að tryggja matvælaöryggi og stofnunin leggist gegn því að kjöt frá bæjunum verði sett á markað. Hann segir að það sé hins vegar ekki hlutverk stofnunarinnar að taka ákvörðun um hvenær skepnunum sé fargað eða taka ákvörðun um hvernig bændum sé bætt það tjón sem þeir verði fyrir. Aðspurður um hver eigi að taka ákvörðun um förgun segir hann að hana verði bændurnir sjálfir að taka.

Matvælastofnun boðaði í dag til fundar með sjávarútvegs- og landbúnaðarráðuneytinu, Bændasamtökum Íslands, samtökum afurðasölufélaga og Umhverfisstofnun þar sem sérfræðihópur kynnti áfangaskýrslu um áhrif díoxínmengunar á framtíð búskapar í Engidal í Skutulsfirði. Niðurstaða fundarins og sérfræðihópsins var sú að markaðssetning búfjárafurða af þessu svæði sé ekki ásættanleg og að skoða verði framtíð búskapar á svæðinu í því ljósi.

Til að taka afstöðu til framtíðaraðgerða á svæðinu var ákveðið að þegar yrði boðað til fundar með sjávarútvegs- og landbúnaðarráðuneytinu, umhverfisráðuneytinu, MAST, Umhverfisstofnun, Bændasamtökum Íslands, fulltrúum bænda á svæðinu og Ísafjarðarkaupstað.

 
Matvælastofnun mun senda búfjáreigendum í Skutulsfirði bréf þar sem þeim er kynnt að stofnunin hyggist setja áframhaldandi bann við sölu og dreifingu búfjárafurða vegna díoxínmengunar þar til sýnt hefur verið fram á að afurðir standist kröfur um leyfileg mörk fyrir slík efni.

Skýrsla Matvælastofnunar