Skýrsla sjávarútvegsteymis Íslandsbanka er afar neikvæð í garð fiskveiðistjórnunarfrumvarpa sjávarútvegs- og landbúnaðarráðherra. mbl.is/Golli

Flestar þær breytingar sem felast í fiskveiðistjórnunarfrumvörpunum, sem nú eru til umræðu á Alþingi, hafa neikvæð áhrif á rekstrarumhverfi sjávarútvegsfyrirtækja. Þetta er niðurstaða skýrslu sem sjávarútvegsteymi Íslandsbanka tók saman um frumvörpin.

Í skýrslunni varar Íslandsbanki við neikvæðum áhrifum verði frumvörpin samþykkt og segir að sjávarútvegurinn verði óhagkvæmari, arðsemi fyrirtækja muni minnka, hvati til fjárfestinga dragist saman auk þess sem samkeppnisstaða íslensk sjávarútvegs á mörkuðum erlendis muni veikjast.

Reksturinn aldrei gengið betur

Í skýrslunni segir að rekstur sjávarútvegsfyrirtækja á Íslandi gangi almennt vel og hann hafi batnað mikið síðastliðna þrjá áratugi. Sjávarútvegur leggi nú til um 40 prósent af útflutningsverðmætum þjóðarinnar og verðmæti útfluttra sjávarafurða á árið 2010 hafi numið 220 milljörðum sem sé það mesta hingað til. Sjávarútvegur leggi auk þess til um 10 prósent af vergri landsframleiðslu hvert ár.

Frumvörpin fela í sér að gerðir verði nýtingarsamningar við aðila þar sem veittur er tímabundinn réttur til afnota eða hagnýtingar á auðlindinni gegn gjaldi. íslandsbanki segir að þetta muni hafa þau áhrif í för með sér meiri óvissu því fyrirtækin geti ekki gengið að aflaverðmætum vísum til framtíðar. Fyrirhugaður nýtingartími sé of stuttur, en gert er ráð fyrir 15 árum. Íslandsbanki leggur frekar til að horft yrði til lengri tíma svo sem nýtingarréttur til 30 eða 40 ára.

Þá segir í skýrslu bankans að með skiptingu aflaheimilda samkvæmt frumvörpunum sé í raun verið að færa heimildirnar frá núverandi útgerðum til annarra aðila. Það muni veikja rekstrargrundvöll þeirra fyrirtækja sem nú eru til staðar. Jafnframt stuðli tilfærslan að fjölgun útgerðaraðila í greininni sem auki hættuna á offjárfestingum.

Frumvörpin geri einnig ráð fyrir auknum opinberum afskiptum að sjávarútvegi sem bankinn segir óæskilega þróun í viðskiptalífinu og dragi meðal annars úr hagkvæmni.

Áhrif hækkunar veiðigjalds mun auka álögur á fyrirtækin að mati Íslandsbanka. Gert er ráð fyrir hækkun úr 9,5% í 16,2% á næsta fiskveiðiári.

Frumvörpin gera ráð fyrir banni við framsali aflaheimilda. Íslandsbanki segir slíkt til þess fallið að dragar úr hagkvæmni og koma í veg fyrir nýliðun. Framsalið hafi verið einn af drifkröftum hagræðingar í sjávarútvegi síðustu áratugi. Þá muni bann við kvaðabindingu aflaheimilda koma mjög niður á lánsfjármögnunarmöguleikum sjávarútvegsfyrirtækja og gera fjárfestingar erfiðari því nú þegar sé veðsetning aflaheimilda bönnuð.

Verðmæti útfluttra sjávarafurða á árið 2010 nam 220 milljörðum sem er það mesta hingað til. mbl.is/Kristján