Fiskverkafólk víða um land hefur áhyggjur af afkomu sinni nái boðuð kvótafrumvörp fram að ganga. Hafa áhyggjur einnig verið uppi um að strandveiðar skapi ekki næg störf í landi, eins og fram kom í Morgunblaðinu í gær.

Áhyggjur fiskverkafólks koma vel fram í bréfisem Eyfirðingar sendu þingmönnum Norðausturkjördæmis í vikunni, ásamt um 240 undirskriftum. Með undirskriftalistunum var sent svohljóðandi bréf, er bar yfirskriftina „Fiskverkafólk í Eyjafirði óttast um framtíð sína“:

„Við undirrituð, starfsmenn í fiskvinnslu í Eyjafirði, mótmælum þeim ásetningi stjórnvalda að flytja störfin okkar til einhverra annarra með tilflutningi aflaheimilda frá einum stað til annars. Þannig er vegið að fjárhagslegri afkomu hundraða fjölskyldna á Eyjafjarðarsvæðinu.

Í þeim lagafrumvörpum um stjórn fiskveiða sem nú eru til umfjöllunar er fjallað ítarlega um fiskveiðar og hvernig þeim skuli háttað. Í engu er tekið tillit til þeirra sem starfa við fiskvinnslu í landi, enda kemur orðið fiskvinnsla aldrei fyrir í þessum lagatextum. Með því er áratuga reynslu okkar og þekkingu í fiskvinnslu enginn sómi sýndur. Fiskvinnslan verður færð aftur um áratugi með tilheyrandi verðmætatapi fyrir þjóðarbúið allt.“

Verði ekki stefnt í hættu

Aðalsteinn Á. Baldursson, formaður Framsýnar stéttarfélags í Þingeyjarsýslu, segist vel skilja áhyggjur fiskverkafólks í Eyjafirði, enda stór og öflug sjávarútvegsfyrirtæki þar í rekstri. Staðan sé þó mismunandi eftir byggðarlögum, víða sé mikið treyst á fiskmarkaðina og fiskurinn komi áfram til með að flytjast á milli landshluta. Þannig sé verið að flytja fisk burtu frá Húsavík til vinnslu annars staðar, um leið og fiskur komi þangað líka til vinnslu.

Stóra málið segir Aðalsteinn vera að kvótafrumvörpin stefni ekki rekstri alvöru sjávarútvegsfyrirtækja í hættu. Þau verði að búa við góð rekstrarskilyrði og hafa aðgang að kvóta til að láta vinnsluna ganga.

„Hjá þessum fyrirtækjum hefur starfsumhverfi fiskverkafólks verið hvað öruggast og hægt hefur verið að greiða fólki góð laun. Ég vona það að Alþingi Íslendinga fari ekki að stefna þessum fyrirtækjum í hættu. Það yrði mikill og stór skaði,“ segir Aðalsteinn.

Örn Pálsson, framkvæmdastjóri Landssambands smábátasjómanna, segist ekki vera sammála því að strandveiðar skapi ekki næg störf í landi. Vissulega sé aflinn víða fluttur á milli landshluta eða úr landi í gámum en á smærri stöðum skapi strandveiðar heilmikla vinnu, þar sem ekkert hafi áður verið um að vera. Það muni t.d. heilmikið um útgerð 5-6 báta á sumum stöðum.

Þó að mikil eftirspurn sé eftir „flugfiski“ segir Örn að stórlega hafi dregið úr gámaútflutningi á fiski. Það þurfi líka að flaka þann afla fyrir útflutning.

Allar dollur dregnar á sjó

Auknar strandveiðar hafa haft það í för með sér að verð á smábátum hefur snarhækkað. Aðalsteinn Torfason, fasteigna- og skipasali hjá Híbýlum og skipum, segir dæmi um að bátar hafi margfaldast í veðri. Góð sala sé í öllum bátategundum, notuðum og nýjum.

„Það eru allar dollur dregnar á sjó,“ segir Aðalsteinn og telur engan vafa á að aukin eftirspurn í strandveiðarnar hafi haft þessi áhrif á verðið. Margskonar önnur afleidd störf hafi einnig skapast og haft áhrif á þessa þróun. „Það er verið að smíða báta úti um allt, varla nokkur sem flytur inn báta erlendis frá lengur. Nýsmíðin hefur breyst þannig að íburður hefur minnkað. Það er reynt að smíða þokkalega báta fyrir minni pening en áður. Sem dæmi eru keyptar uppgerðar vélar í staðinn fyrir nýjar og reynt að spara í tækjakosti,“ segir Aðalsteinn. Hægt er að fá þokkalegan smábát fyrir um sex milljónir króna.