Frá þingi Starfsgreinasambandsins fyrir nokkrum árum.

Ómar Friðriksson omfr@mbl.is

Framtíð Starfsgreinasambandsins (SGS), stærsta landssambandsins innan ASÍ, er undir á þingi sambandsins sem hefst á morgun og stendur í tvo daga. Mikil átök hafa verið innan sambandsins á undanförnum mánuðum og misserum og hafa einstakir verkalýðsforingjar tekið svo djúpt í árinni að segja að sambandið hafi verið meira eða minna lamað vegna innri átaka.

Þessu eru þó ekki allir sammála en enginn ber á móti því að togstreita hefur verið á milli landsbyggðarfélaga og stóru stéttarfélaganna á höfuðborgarsvæðinu. Þá hafa miklar breytingar orðið á forystu SGS frá seinasta þingi. Kristján Gunnarsson sagði af sér formennsku í kjölfar harðrar gagnrýni á störf hans í stjórn Sparisjóðs Keflavíkur og mikil óánægja kom upp í tengslum við starfslok Skúla Thoroddsen, sem var framkvæmdastjóri SGS, en endurskoðunarfyrirtækið Deloitte gerði verulegar athugasemdir við fjárreiður sambandsins. Er enn kurr innan aðildarfélaga vegna afgreiðslu málsins.

Minni umsvif og lægri skattar

Nú hefur skv. heimildum Morgunblaðsins verið unnið að sátt meðal aðildarfélaganna um hvernig taka megi á skipulagsmálum SGS til framtíðar. Þrátt fyrir óánægjuöldu sem risið hefur, mun liggja fyrir grunnur að samkomulagi um meðferð þeirra mála sem heimildarmenn telja að meirihluti sé fyrir. Gerðar verði tillögur á þinginu um að dregið verði úr umsvifum SGS, skattar til þess verði lækkaðir, dregið verði úr kostnaði og stjórnkerfi sambandsins verði einfaldað.

Starfsháttanefnd SGS óskaði í sumar eftir hugmyndum aðildarfélaganna um framtíð og skipulag SGS. Verður tillaga lögð fyrir þingið að fresta endanlegum ákvörðunum um fyrirkomulag og framtíð sambandsins til næsta vors. Þinglokum verði þannig frestað til næsta árs og veturinn notaður til að vinna betur úr innri málum SGS. Kosinn verði 7 manna hópur sem undirbúi tillögur fyrir vorið og kosningu forystunnar verði því frestað á þessu þingi.

Segja viðmælendur vel mögulegt að þessi sátt náist á þinginu og ágreiningur blossi því ekki upp á þinginu um þessi mál og ekki komi til uppgjörs, sem var í sumar talið óumflýjanlegt.

Björn Snæbjörnsson, formaður SGS, segir að hugmyndir sem safnað var hjá aðildarfélögum hafi verið teknar saman og starfsháttanefnd muni leggja fram tillögu á þinginu. Hún gangi út á að menn gefi sér lengri tíma til að fara betur ofan í þessa hluti og nefnd verði falið að koma með tillögu um breytingar eða fyrirkomulag sambandsins næsta vor.

Björn segir ekki óeðlilegt að skoðanir séu skiptar. ,,En mér finnst nokkuð góður samhljómur um að menn gefi þessu lengri tíma. Þessi könnun sýnir að það ber ekki mjög mikið á milli og er ekki mjög langt á milli manna,“ segir hann.

Björn segir að flestallir vilji að SGS starfi áfram en hugsanlega í eitthvað breyttri mynd.

„Það hefur gustað vel um sambandið á liðnum misserum,“ segir Vilhjálmur Birgisson, formaður Verkalýðsfélags Akraness. Á þinginu muni menn ræða hvernig þeir vilja sjá sambandið fyrir sér í framtíðinni. „Það þarf að eiga sér stað dálítið mikil breyting á sambandinu svo maður hafi yfirleitt áhuga á að starfa innan þess.“

Geta staðið á eigin fótum

Aðildarfélög SGS eru 19 með um 53 þúsund félagsmenn. Umræður um skipulag verkalýðshreyfingarinnar hafa ekki síst snúist um hlutverk landssambandanna og ASÍ. „Verkalýðsfélögin greiða umtalsverða fjármuni til þessara sambanda,“ segir Vilhjálmur Birgisson, formaður Verkalýðsfélags Akraness, sem greiðir upp undir 6 milljónir árlega í skatta til ASÍ og SGS. Ekki sé óeðlilegt að félagsmenn geri ríkar kröfur til þess „að við fáum eitthvað fyrir þessa aura“. Innan stærstu félaganna heyrast raddir um að þau þurfi ekki lengur á því að halda að vera aðilar að landssambandi. Félög á borð við Eflingu, með yfir 20 þúsund félagsmenn, geti hæglega staðið á eigin fótum. Þessi félög eru með eigin lögfræðinga og hagfræðinga og hafa sáralítið að sækja til landssambands en eiga mikil samskipti við ASÍ.