Fulltrúar Fjölskylduhjálpar Íslands taka við styrk frá hollenska líknarfélaginu Varda í vikunni, fjórða árið í röð. mbl.is/Sigurgeir

Björn Jóhann Björnsson bjb@mbl.is

Mæðrastyrksnefnd Reykjavíkur og Hjálparstarf kirkjunnar hafa ekki þurft að vísa fólki frá líkt og Fjölskylduhjálp Íslands þurfti að gera í vikunni vegna fjárskorts hjá félaginu. Þessir aðilar verða hins vegar varir við auknar áhyggjur fólks og reiði yfir ástandinu. Stöðugt bætist við ný og ný andlit fólks sem leitar sér aðstoðar.

Hjálparstarf kirkjunnar tók upp svonefnd matarkort í vor, í stað matargjafa, og að sögn Vilborgar Oddsdóttur félagsráðgjafa hefur þetta fyrirkomulag gefist vel. Aðeins hefur þurft að vísa frá þeim fjölskyldum sem ekki hafa uppfyllt skilyrði um tekjur og annað sem þarf til að fá kort. Að hámarki getur upphæð á kortinu verið 18 þúsund kr. á mánuði og hægt að nýta það í öllum matvöruverslunum. Ákveðið hefur verið að halda úthlutun þessara korta áfram og segir Vilborg að búið sé að tryggja fjármögnun þeirra út næsta ár, þó að þetta fyrirkomulag sé dýrara í rekstri en þegar matargjöfum var úthlutað.

Þurfa á mikilli aðstoð að halda

Með tilkomu matarkortanna er það fyrst og fremst fjölskyldufólk sem fær núna aðstoð hjá Hjálparstarfi kirkjunnar, einstaklingar á Reykjavíkursvæðinu hafi dottið út en nýir hópar komið sem ekki hafi t.d. treyst sér til að standa í biðröðum eftir mataraðstoð.

Að sögn Vilborgar er erfiðara en áður að fá stuðning fyrirtækja og félagasamtaka en kirkjan njóti enn mikils góðvilja. Söfnunin sl. vor hafi einnig skilað miklu og úthringingar starfsmanna eftir fjárframlögum til starfseminnar. Auk matarkortanna er Hjálparstarf kirkjunnar með ýmsa aðra aðstoð, eins og við lyfjakaup og skólakostnað. Samanlagt eru þetta margar milljónir á mánuði sem fara í þetta hjálparstarf.

„Þetta er hópur sem stóð höllum fæti fyrir kreppu en stendur enn verr núna. Barnafjölskyldur sem þurfa á mikilli aðstoð að halda. Við finnum líka aukna reiði hjá fólki út í ástandið í þjóðfélaginu og það er nauðsynlegt að grípa til einhverra aðgerða til að viðhalda geðheilsu þessa fólks,“ segir Vilborg um skjólstæðinga sína.

„Við höfum sem betur fer náð að sinna öllum sem til okkar leita,“ segir Ragnhildur G. Guðmundsdóttir, formaður Mæðrastyrksnefndar Reykjavíkur, sem veitti um 400 fjölskyldum mataraðstoð í þessari viku. Aðstoð nefndarinnar, sem hefur verið starfandi í 82 ár, er ekki lengur bundin við mæður heldur einnig við einstæða feður og barnafjölskyldur. Hún er þakklát þeim fjölda fyrirtækja, félagasamtaka og einstaklinga sem leggur nefndinni lið, ekki síst sjómönnum og útgerðarfyrirtækjum. Ekkert hafi dregið úr þessum stuðningi.

Fólk kemur niðurbrotið

Ragnhildur segist hafa áhyggjur af eldri borgurum og öryrkjum, sem fer fjölgandi meðal skjólstæðinga nefndarinnar. Alltaf er hún að sjá ný og ný andlit fólks sem leitar sér aðstoðar. „Margir eiga við mikla erfiðleika að stríða sem orðið hafa fyrir miklum áföllum í lífinu. Það getur verið erfitt fyrir þetta fólk að takast á við lífið, það hefur áhyggjur af því hvernig það lifir til næsta dags og þetta höfum við ekki upplifað áður. Fólk kemur hingað niðurbrotið,“ segir Ragnhildur, sem saknar frekari aðgerða af hálfu ríkis og sveitarfélaga til aðstoðar fátæku fólki hér á landi. Einnig saknar hún meira framlags verkalýðsfélaga. „Félögin eru að semja um laun sem er fyrirséð að ekki er hægt að lifa af.“

Fékk fjórar milljónir frá ríkinu

Frétt Morgunblaðsins í gær, þess efnis að Fjölskylduhjálp Íslands hefði orðið að vísa hundruðum fjölskyldna frá í vikunni vegna fjárskorts félagsins, kom starfsmönnum velferðarráðuneytisins á óvart. Nýverið var í ráðuneytinu gengið frá samningi við Fjölskylduhjálpina um fjögurra milljóna króna framlag til félagsins. Var samningurinn m.a. skilyrtur því að komið yrði í veg fyrir biðraðir eftir mataraðstoð en á þetta atriði hefur Guðbjartur Hannesson velferðarráðherra lagt mikla áherslu. Samningurinn var einnig gerður á grundvelli úttektar sem Félagsvísindastofnun gerði fyrir Fjölskylduhjálpina, sem sagt var frá í blaðinu í gær. Leiddi skýrslan m.a. í ljós að um 24 þúsund matarúthlutanir hefðu verið á vegum félagsins á einu ári. Um fjögur þúsund fjölskyldur hafa verið á skrá hjá félaginu. Á miðvikudag fengu 400-500 fjölskyldur aðstoð en Fjölskylduhjálpin taldi sig geta afgreitt helmingi fleiri.