Fólk utan vinnumarkaðar á árunum 2007 til 2011.. mbl.is

Ómar Friðriksson omfr@mbl.is

Að meðaltali voru 10.700 manns án atvinnu og í atvinnuleit á þriðja ársfjórðungi þessa árs eða 5,9% vinnuaflsins skv. vinnumarkaðskönnun Hagstofunnar. Mánaðarlegar atvinnuleysistölur Vinnumálastofnunar sýna hins vegar 6,6% og 6,7% atvinnuleysi í þessum mánuðum. Þessi munur hefur vakið spurningar um raunverulegt atvinnuleysi á landinu og af hverju munurinn á atvinnuleysistölum þessara tveggja stofnana stafar.

Skýringin liggur í því að notaðar eru ólíkar aðferðir við að afla þessara upplýsinga og í raun og veru eru stofnanirnar tvær ekki að mæla nákvæmlega það sama, skv. upplýsingum Ólafs Más Sigurðssonar hjá atvinnu- og félagsmáladeild Hagstofunnar. Mismunandi prósentutölur Hagstofunnar og Vinnumálastofnunar stafa af því að reiknað er út frá ólíkum tölum um mannafla á vinnumarkaði.

Tölur Vinnumálastofnunar ná yfir þá sem hafa skráð sig án atvinnu og njóta atvinnuleysisbóta. Hagstofan kannar hins vegar atvinnuástandið með úrtakskönnun meðal landsmanna (16-74 ára) og að þessu sinni fengust nothæf svör frá 3.209 einstaklingum. Vinnumálastofnun mælir skráð atvinnuleysi og verða menn að uppfylla skilyrði skráningar á hverjum tíma til að teljast atvinnulausir.

„Opinber skráning atvinnuleysis getur því verið nokkuð viðkvæm fyrir stjórnvaldsákvörðunum. Með einfaldri reglugerðarbreytingu er hægt að minnka eða auka atvinnuleysi, án þess að nein breyting hafi átt sér stað í atvinnulífinu,“ segir í skýringum sem Ólafur hefur tekið saman.

Hagstofan notar alþjóðlegar skilgreiningar. Teljast þeir atvinnulausir sem voru án atvinnu í viðmiðunarviku könnunarinnar, þ.e. höfðu hvorki atvinnu né voru í vinnu sem launþegi eða sjálfstætt starfandi, segjast vera að leita að vinnu og geta hafið störf innan tveggja vikna eða hafa fengið starf sem hefst innan þriggja mánaða. Einstaklingar sem eru ekki í vinnu en eru í námi flokkast atvinnulausir ef þeir uppfylla þessi skilyrði.