Draga eigi úr skyldum biskups
Ríkisendurskoðun telur rétt að biskupsstofu verði skipt upp í tvær einingar mbl.is/Eggert Jóhannesson
Ríkisendurskoðun leggur til ýmsar breytingar á innra skipulagi þjóðkirkjunnar í nýrri skýrslu. Meðal annars að dregið verði úr lagalegum skyldum biskups til að sinna fjármálaumsýslu.
Í nýrri skýrslu Ríkisendurskoðunar er fjallað um nokkra þætti í skipulagi og starfsemi þjóðkirkjunnar. Fram kemur að ekki hafi verið mörkuð heildstæð stefna um starfsemi Biskupsstofu og telur Ríkisendurskoðun brýnt að úr því verði bætt.
Biskupsstofu verði skipt upp í tvær einingar
Meðal annars þurfi að skilgreina markmið stofunnar og ákveða hvernig mæla eigi árangur hennar. Einnig þurfi að greina á milli trúarlegra málefna annars vegar og rekstrar og fjármála hins vegar í skipulagi hennar.
Því leggur Ríkisendurskoðun til að myndaðar verði tvær sjálfstæðar skipulagseiningar innan Biskupsstofu sem hvor hafi sinn yfirmann.
Ekki fer vel á því að biskup sé forseti kirkjuráðs
Kirkjuráð fer með framkvæmdarvald í málefnum þjóðkirkjunnar og tekur ýmsar ákvarðanir er varða fjárhag hennar og rekstur. Einnig úrskurðar það í málum sem því berast frá lægri stjórnsýslueiningum.
Biskup er forseti ráðsins en að mati Ríkisendurskoðunar fer ekki vel á því. Í fyrsta lagi takmarka umfangsmikil stjórnunarstörf þann tíma sem hann hefur til að sinna meginhlutverki sínu sem faglegur leiðtogi þjóðkirkjunnar.
Í öðru lagi er hætta á að biskup þurfi innan ráðsins að úrskurða um mál sem hann hafi áður komið að á lægra stjórnsýslustigi.
Því leggur Ríkisendurskoðun til að lögum verði breytt og dregið úr skyldum biskups til að sinna fjármálaumsýslu kirkjunnar. Hann sitji þó áfram í kirkjuráði og hafi þar málfrelsi og tillögurétt en ekki atkvæðisrétt.
Leggja til sameiningu sjóða
Í skýrslunni er lagt til að helstu sjóðir kirkjunnar: Kirkjumálasjóður, Kristnisjóður og Jöfnunarsjóður sókna, verði sameinaðir. Þeir hafa það hlutverk að styrkja ýmis verkefni sem tengjast helgihaldi og þjónustu kirkjunnar.
Enn fremur telur Ríkisendurskoðun að móta þurfi skýrar reglur um styrki þar sem m.a. komi fram hvernig umsóknir séu metnar og hvernig fylgst sé með nýtingu styrkjanna.
Telja brýnt að setja reglur um lágmarksfjölda sóknarbarna í hverri sókn
Fram kemur að sóknir hér á landi séu samtals 273 og margar fámennar. Árið 2010 voru þannig 15 sóknir með 10 sóknarbörn eða færri og 145 með 100 sóknarbörn eða færri. Sóknirnar eru sjálfstæðar einingar en geta haft samstarf við aðrar sóknir innan sama prestakalls.
Ríkisendurskoðun telur brýnt að settar verði reglur um lágmarksfjölda sóknarbarna í hverri sókn til að stuðla að hagkvæmum rekstri og öflugu safnaðarstarfi. Að mati stofnunarinnar á þannig fremur að fækka sóknum og stækka þær en leitast við að auka samvinnu milli þeirra.
Loks telur Ríkisendurskoðun að sóknir eigi að fara með eignarhald prestssetra og sinna viðhaldi þeirra. Þau eru nú formlega í eigu Kirkjumálasjóðs en Biskupsstofa sinnir umsýslu með þeim.
