mbl.is/Golli

Ef ekki liggur fyrir réttarágreiningur er rétt að skila bifreið gegn réttmætu uppgjöri en annars þarf heimild dómara og atbeina sýslumanns til vörslusviptingar. Þetta er mat talsmanns neytenda.

Undanfarið hefur talsvert verið fjallað um hvort einhliða vörslusvipting bifreiðar stenst ef vörslusvipting fer fram án heimildar dómara og án atbeina sýslumanns. Gísli Tryggvason, talsmaður neytenda, segir að þetta standist ekki.

Gísli leggur áherslu á að aðeins sé tilefni til vörslusviptingar ef réttarágreiningur er um greiðslur eða uppgjör skulda, svo sem í kjölfar endurútreiknings ólögmætra gengistryggðra lána til neytenda samkvæmt dómum Hæstaréttar í fyrra og samkvæmt lögum sem Alþingi setti í kjölfarið.

„Ef ekki er ágreiningur um rétt eða skyldu aðila samningsins - t.d. neytanda og eignarleigufyrirtækis (sem eru að vísu flest deildir í bönkunum nú) - er væntanlega engin ástæða til vörslusviptingar. Ef neytandi viðurkennir að skulda tiltekna fjárhæð en getur t.d. ekki greitt það sem honum ber afhendir hann væntanlega bifreiðina í samræmi við réttmætt uppgjör - nema um annað sé samið - enda hafa neytendur gjarnan skrifað undir skilaskyldu ef svo stendur á. Engin ástæða er til þess að leggja þann kostnað á réttarvörslukerfið annars vegar og hins vegar á kröfuhafa - og þar með á alla skattgreiðendur og neytendur - að sækja bifreið með vörslusviptingu ef efnislegur ágreiningur er ekki fyrir hendi. Getur synjun um afhendingu í sjálfu sér verið ólögmæt og jafnvel bótaskyld ef skilyrði bótaskyldu eru að öðru leyti uppfyllt; ekki er því hægt að ráðleggja neytendum að synja um afhendingu nema réttmætar ástæður liggi að baki.

Ef ágreiningur er um fjárhæð skuldar en ekki um greiðsluskyldu, þ.e. neytandi viðurkennir að skulda eitthvað er eðlilegt að leita samninga um það.“

Niðurstaða lögfræðilegrar úttektar Gísla er sú að „atbeina sýslumanns“ þurfi til vörslusviptingar vegna ágreinings um bílalán.

Pistill Talsmanns neytenda