Ólafur Ragnar Grímsson, forseti Íslands. Reuters

„Hver forseti hefur alltaf haft sinn stíl og embættið hefur verið nokkuð ólíkt eftir því hver hefur setið í því. Hins vegar þá verður ekki framhjá því horft að þegar búið er að beita neitunarvaldinu einu sinni er miklu nærtækara að beita því aftur,“ segir Gunnar Helgi Kristinsson, prófessor í stjórnmálafræði við Háskóla Íslands, í samtali við mbl.is.

Eins og fram hefur komið tilkynnti Ólafur Ragnar Grímsson, forseti Íslands, í nýársávarpi sínu í morgun að hann ætlaði ekki að sækjast eftir endurkjöri í forsetakosningunum sem fram fara í vor, en hann hefur setið í embætti forseta síðan árið 1996 eða í að verða 16 ár.

Gunnar segir að hvað neitunarvaldið varði sé þannig ljóst að Ólafur hafi breytt forsetaembættinu varanlega. Það verði ekki aftur tekið nema auðvitað ef stjórnarskránni verður breytt. Hvernig næsti forseti muni halda á málum fari að miklu leyti eftir því hvernig viðkomandi einstaklingur vill beita sér í embættinu.

Hins vegar liggi fyrir að Ólafur hafi gert forsetaembættið pólitískara en áður sem þýði að það gæti í kjölfarið orðið eftirsóknarverðara en áður fyrir þá sem hefðu hug á að beita sér pólitískt í embættinu. Ólafur hefði í raun gert það að verkum að sá möguleiki væri fyrir hendi í dag frekar en áður.

„Hinir pólitísku möguleikar hafa augljóslega verið þroskaðir í höndum Ólafs Ragnars því þó að við höfum haft forseta áður eins og Ásgeir Ásgeirsson og Svein Björnsson sem höfðu áður haft afskipti af stjórnmálum þá hefur Ólafur gert það bæði á opinskárri hátt og miklu áhrifameiri hátt.

Þannig að einhverjir sem kynnu að hafa áhuga á pólitískum áhrifum myndu þess vegna frekar renna hýru auga til embættisins nú frekar en í tíð Kristjáns Eldjárns og Vigdísar Finnbogadóttur sem pössuðu mjög eindregið að láta pólitík ekki lita sín störf,“ segir Gunnar.

Gunnar Helgi Kristinsson, prófessor. mbl.is/Ómar