Ýmsar breytingar eru gerðar í drögum að nýjum vopnalögum sem fá misjöfn viðbrögð meðal veiðimanna og skotíþróttamanna. mbl.is/Ingó

Björn Jóhann Björnsson bjb@mbl.is

Drög að frumvarpi til nýrra vopnalaga, sem innanríkisráðherra hefur kynnt, fá mismunandi viðbrögð meðal þeirra sem meðhöndla vopn af ýmsu tagi í leik og starfi. Skráðar byssur eru um 60 þúsund hér á landi og óskráð vopn þá ótalin. Því er ljóst að lögin snerta marga. Árlega eru gefin út um 12 þúsund veiðikort og virkir félagsmenn í Skotvís eru á annað þúsund. Félagar í Skotíþróttasambandinu eru 2.500.

Veiðimenn virðast almennt vera sáttir við frumvarpsdrögin, með undantekningnum þó, en mest er óánægjan meðal skotíþróttamanna sem telja að verið sé að útiloka ákveðnar keppnisgreinar.

Drögin eru nú til umsagnar og hægt að skila inn athugasemdum til innanríkisráðuneytisins til 30. janúar nk. Nýjum lögum er ætlað að koma í stað vopnalaga nr. 16 frá 1998 og ná einnig til meðferðar á sprengiefni og skoteldum. Ráðuneytið segir reynsluna af gildandi lögum ekki hafa verið góða að öllu leyti og af þeim hlotist nokkur óvissa og ágreiningur. Markmið nýrra laga er að gera löggjöfina skýrari og auka öryggi borgaranna með því að auka heimildir lögreglu til að leggja hald á skotvopn, sprengiefni og flugelda, sem og að afturkalla leyfi. Frumvarpsdrögin byggjast að mestu á starfi nefndar sem skilaði af sér tillögum árið 2009. Áttu veiði- og skotíþróttamenn fulltrúa í þeirri nefnd en síðan þá hefur að hluta verið horfið frá tillögum nefndarinnar.

Reglusemi skilyrði

Helstu breytingar á lögunum eru þær að sjálfvirk og hálfsjálfvirk skotvopn verða með öllu bönnuð, að undanskildum hálfsjálfvirkum eða handhlöðnum fjölskota haglabyssum með hólfum fyrir aðeins tvö skothylki. Skilyrði fyrir að fá skotvopnaleyfi er að vera reglusamur, eins og það er orðað, og lögreglu gert að kanna hvort umsækjandi um skotvopnaleyfi uppfylli skilyrði um andlegt heilbrigði, reglusemi og hæfi. Hámarksfjöldi skotvopna í eigu einstaklings verður tuttugu, refsimörk fyrir stórfelld brot eru hækkuð í átta ára fangelsi og heimilt verður að svipta menn réttindum við broti á lögunum. Þá geta menn fengið lánuð skotvopn hjá skotíþrótta- eða skotveiðifélagi til að æfa sig á svæði félagsins án þess að þurfa til þess skotvopnaleyfi.

Elvar Árni Lund, formaður Skotvís, segir veiðimenn almennt fagna því að frumvarpið sé loksins komið á dagskrá. Verið sé að skýra betur ýmis ákvæði í gildandi lögum og reynt að hindra enn frekar að skotvopn komist í hendur misindismanna. Elvar segir Skotvís koma til með að gera m.a. athugasemdir við að banna eigi hljóðdeyfa á riffla, en nefndin gerði tillögu um að heimila hljóðdeyfa. Um sé að ræða vinnuverndarmál fyrir hreindýraleiðsögumenn, auk þess sem rifflar með hljóðdeyfi valdi ekki eins miklum usla í náttúrunni.

Skotíþróttasambandið, STÍ, hefur óskað eftir fundi með innanríkisráðherra til að fara yfir athugasemdir félagsmanna. Guðmundur Gíslason, framkvæmdastjóri STÍ, segir mesta óánægju með bann á hálfsjálfvirkum keppnisbyssum. Þetta geti þýtt að þrjár af fimm greinum skammbyssuskotfimi, sem stundaðar hafa verið hérlendis í áratugi, leggist alveg af. Eftir standi aðeins keppni með loftskammbyssu og svonefnda fríbyssu. „Við trúum því að þarna standi að baki einhver vanþekking á málum,“ segir Guðmundur og vonast eftir því að þetta taki breytingum í meðförum Alþingis á frumvarpinu. „Skammbyssur eru ekki hættulegar sem slíkar heldur maðurinn sem heldur á þeim.“

Bogi og örvar ekki bara vopn

Bogmenn hér á landi eru ekki alls kostar sáttir við þær takmarkanir sem settar eru í frumvarpsdrögum að vopnalögum um innflutning og vörslu á bogum og örvum. Þar sé í raun verið að setja boga í sama flokk og byssur eða riffla. Samkvæmt gildandi lögum er óheimilt að eiga boga nema að vera í íþróttafélagi sem er aðili að ÍSÍ. Víða erlendis eru engar sérstakar reglur um bogaeign og bogi og örvar ekki talin vera vopn í sama skilningi og skotvopn. Telja bogmenn að Ísland skeri sig úr öðrum vestrænum ríkjum hvað varðar takmörkun á bogaeign. Samkvæmt frumvarpsdrögum verður aðeins heimilt að flytja inn búnað tengdan bogfimi en t.d. bannað að flytja inn veiðiodda. Einn bogmaður, Indriði R. Grétarsson, segir að þetta sé eins og að heimila eign á byssu, hylkinu, púðrinu og einni gerð af kúlu en ekki öðrum, þó að verið væri að skjóta á sama fasta skotmarkið. Sjá nánar á bogfimi.net og bogveidi.net.