Líklegt að ríkið myndi bera kostnað við niðurfellingu skulda
mbl.is
Hagfræðistofnun Háskóla Íslands segir, að telja verði líklegast, að kostnaður af almennum skuldaniðurfellingum, verði gripið til þeirra, lendi að langmestu leyti á ríkinu.
Þetta kemur fram í nýrri greinargerð stofnunarinnar um afföll bankanna við stofnun nýju bankanna og kostnað við niðurfærslu lána. Er greinargerðin unnið að beiðni ríkisstjórnarinnar í kjölfar þess að formaður Hagsmunasamtaka heimilanna afhenti forsætisráðherra undirskriftalista í október með nöfnum 33.525 einstaklinga sem kröfðust í nafni almannahagsmuna almennra og réttlátra leiðréttinga á stökkbreyttum lánum heimilanna og afnáms verðtryggingar.
Hagfræðistofnun áætlar, að munur á kröfuvirði lánasafna gömlu bankanna þriggja, sem féllu haustið 2008, og því verði sem nýju bankarnir greiddu fyrir lánasöfnin, sé um 95 milljarðar króna á verðlagi í október 2008.
Stofnunin segir að þegar hafi verið gripið til margvíslegra aðgerða til þess að lina erfiðleika skuldara en þær leiðir, sem Hagsmunasamtök heimilanna fari fram á, feli í sér mikla höfuðstólslækkun lána til viðbótar við það sem þegar hafi verið gert.
Áætla megi að hreinn kostnaður við leiðina, sem felur í sér flata 18,7% niðurfærslu allra íbúðarlána til viðbótar við það sem þegar hafi verið gert, sé um 200 milljarðar króna sem svari til 37% af áætluðum gjöldum ríkissjóðs árið 2012. Í tillögum Hagsmunasamtakanna sé gert ráð fyrir að þessi kostnaður lendi fyrst og fremst á bönkum og þeim innistæðueigendum sem eigi meira en 15 milljónir króna á bankareikningi.
„Því hefur verið haldið fram að sækja megi verulegan hluta kostnaðar sem leiðir af tillögum Hagsmunasamtakanna í afslátt sem bankarnir hafi fengið á lánasöfnum sínum haustið 2008. Þetta orkar mjög tvímælis," segir Hagfræðistofnun.
„Í fyrsta lagi virðist kostnaður bankanna af dómum Hæstaréttar um gengislán, 110%-leiðinni og skuldaniðurfellingu af öðrum sökum þegar vera orðinn meiri en nemur afslætti þeirra af lánasöfunum haustið 2008. Í öðru lagi verður ekki séð að það liggi ljóst fyrir að ríkið geti skert lánasöfn fjármálastofnana bótalaust, hvort sem þær eiga fyrir skerðingunni í einhverjum skilningi eða ekki. Svipað hlýtur að gilda um skerðingar á innistæðum. Að auki má minna á yfirlýsingu ríkisstjórnar um ábyrgð á innistæðum sem enn er í gildi. Telja verður því líklegast að kostnaður af almennum skuldaniðurfellingum lendi að langmestu leyti á ríkinu."
|
Greinargerð Hagfræðistofnunar |
