„Þetta var reyfarakenndur tími”
Viggó Þórir ásamt verjanda sínum í Héraðsdómi Reykjaness í morgun. Morgunblaðið/Sigurgeir S.
Starfsemi Verðbréfaþjónustu sparisjóðanna (VSP) var sjálfhætt þegar mál Viggós Þóris Þórissonar, þáverandi framkvæmdastjóra, kom upp í apríl 2007. Þetta sagði þáverandi stjórnarformaður VSP við aðalmeðferð málsins í Héraðsdómi Reykjaness í dag.
Eins og greint hefur verið frá er Viggó annars vegar ákærður fyrir að hafa útbúið tilhæfulaust skjal á ensku í nafni VSP með nafninu tryggingavörslusjóðir, undirritað af honum sjálfum, og látið viðgangast og ekki gert athugasemdir við að í útboðslýsingu skuldabréfaútboðs bandaríska fyrirtækisins Napis Inc., 18. október 2006, kæmi fram að skuldabréfaútboðið væri tryggt með 700 milljóna bandaríkjadala tryggingavörsluábyrgð á milli Napis og VSP, en skjalið tryggingavörslusjóðir var til grundvallar útboðslýsingunni.
Frá þingfestingu málsins. Morgunblaðið/Árni Sæberg.
Hins vegar er hann ákærður fyrir að hafa útbúið tvö tilhæfulaus skjöl á ensku í nafni VSP með nafninu innlánsskírteini sem tilhæfulaust staðfesta að Napis hafi á innlánsreikningi 200 milljónir bandaríkjadala sem megi greiða greiðsluþega eða löglegum framsalshöfum við framlagningu innlánsskírteinis eftir 31. desember 2009, og að þau séu framseljanleg án framlagningar eða greiðslu framsalsgjalds við framsalstilkynningu til VSP.
Í ákæru segir að með því að hafa útbúið umrædd skjöl og með notkun þeirra skuldbatt Viggó VSP þannig að VSP hefði við framlagningu löglegs handhafa innlánsskírteinis eftir 31. desember 2009 verið skylt að greiða 200 milljónir bandaríkjadala.
Napis átti enga fjármuni hjá VSP
Meðal þeirra sem gáfu skýrslu í dag var Birgir Ómar Haraldsson, sem var stjórnarformaður VSP. Hann lýsti því að fyrir hádegi dag einn í apríl hefði hann fengið símtal um að einkennileg skjöl væru að dúkka upp hjá VSP. Þar hefði verið um að ræða skjöl sem enginn hefði séð áður en Viggó hefði ritað undir. Viggó var á þessum tíma í fríí.
Birgir segir að þegar hafi verið kallaður til lögmaður og snemma var rannsóknarlögreglan einnig upplýst um málið. VSP kærði svo Viggó á öðrum eða þriðja degi eftir uppgötvunina. „Þetta var reyfarakenndur tími sem þarna gekk yfir. Fólk erlendis var að hringja í okkur, t.d. kona frá Bandaríkjunum og karlmaður frá Bretlandi, að spyrja hvort þetta væru rétt skjöl.“
Björn Þorvaldsson saksóknari spurði hvort Napis hefði yfirleitt átt fjármuni hjá VSP og sagðist Birgir ekki vita til að svo hefði verið.
Í bréfi lögmanns VSP til fjármálaeftirlitsins sem sent var í kjölfar þess að málið kom upp sagði að við þessar aðstæður væri ekki annar kostur í stöðunni en að hætta starfsemi félagsins. Birgir sagði fyrir dómi reksturinn hafa verið viðkvæman. Stjórnin hefði ekki vitað almennilega hvað myndi gerast með svo gríðarlega stóra staðfestingu á innlánum. Þetta hefði því verið mat manna.
Tilgangurinn var og er hulin ráðgáta
Verjandi Viggós, Vífill Harðarson, spurði þá Birgi hvort hann teldi að VSP hefði verið lífvænlegt í byrjun árs 2007. Birgir sagði að sífellt hefði verið reynt að finna leiðir til að efla fyrirtækið, um viðkvæman tíma í rekstrinum hefði verið að ræða. Engu að síður taldi hann félagið hafa verið lífvænlegt.
Verjandinn spurði Birgi einnig hvort hann teldi að það hefði legið fyrir Viggó að svíkja VSP. Sagði Birgir að miðað við samskipti sín við Viggó myndi hann ekki telja það. Hann væri hvers manns hugljúfi.
Saksóknari spurði þá hvaða tilgang Birgir sæi með útgáfu skjalanna. Svaraði hann þá: „Það er mér hulin ráðgáta, var á þeim tíma og er enn.“
Einnig komu fyrir dóminn tveir lögmenn sem unnu álitsgerð í apríl 2007 fyrir VSP um skuldbindingu tiltekinna skjala sem Viggó útbjó, þ.e. innlánsskírteinin. Þeir staðfestu álit sitt en það er á þá leið að um skuldbindandi skjöl hafi verið að ræða, en lykillinn að útgreiðslu væri frumrit skjalsins. Sá er hefði frumrit hefði einnig kröfu um útgreiðslu.
Vissi ekki að hann ætti þriðjungshlut í Napis
Meðal þess sem tekist hefur verið á um er hlutabréfaeign í bandaríska fyrirtækisins Napis. Fyrir liggur að það var í meirihlutaeigu, sextíu prósent, Bandaríkjamanns að nafni David Spargo. Hins vegar var í hluthafaskrá Arizona skráð að Viggó Þórir ætti 25% hlut árin 2002-2006 og væri raunar einnig einn stofnenda.
Bæði Viggó og Spargo sögðu að um mistök hefði verið að ræða og reynt hefði verið í þrígang að leiðrétta þau. Sagði Spargo að mistökin mætti rekja til lögmanns Napis, en tekist hefði að leiðrétta mistökin árið 2005 eða 2006. Spargo sagði einnig algjörlega rangt að Viggó væri á meðal stofnenda.
En svo kom fyrir dóminn Páll Halldórsson. Hann kynntist Viggó í verðbréfadeild Landsbankans, þegar Viggó vann þar, og tókst með þeim vinskapur. Páll kynntist svo David Spargo í gegnum Viggó, en Spargo og Viggó eru einnig vinir.
Saksóknari spurði Pál út í lán sem hann veitti Spargo upp á 100 þúsund dollara. Páll sagði rétt að hann hefði veitt honum þetta lán, og ekki hefði verið trygging fyrir því. Þá spurði saksóknari Pál hvort hann hefði átt hlut í Napis. „Ég átti fimm prósent hlut, og sá það í fyrsta skipti þegar ég gaf skýrslu hjá lögreglu. Þá sá ég nafnið mitt.“
Páll sagði hugsanlegt að rætt hefði verið um þennan hlut og hann hefði komið til vegna lánveitingarinnar, en hann hefði sjálfur gert lítið úr því að fá hlut í Napis.
Vitnaði saksóknari þá í tölvubréf frá október 2006 milli Viggós og Spargos. Hann segir að í þeim komi fram að Viggó framselji 25% hlut sinn í Napis til Páls. Spurði hann Pál næst hvað hann vissi um þetta. „Ekki neitt,“ sagði Páll. „Ég er að sjá þetta í fyrsta skipti núna.“
Þegar hann var spurður út í hvað hefði orðið um fimm prósent hlutinn sagði Páll að hann hafi beðið annaðhvort Viggó eða Spargo að taka nafn sitt af hluthafalistanum eftir að hann fékk vitneskju um hlutinn. Benti saksóknari Páli þá á, að hann hefði þarna verið kominn með þriðjungshlut í Napis. „Það er ekkert annað,“ sagði Páll.
Verjandi Viggós spurði Pál út í samskiptin við Viggó. Páll sagði þau mjög góð hvernig sem á þau væri litið. Í dag myndi hann flokka Viggó með sínum bestu vinum.
Aðalmeðferð í málinu var frestað nú síðdegis en heldur áfram í fyrramálið.
