Lánin bera neikvæða raunvexti

Forstjóri Fjármálaeftirlitsins og seðlabankastjóri mættu á fund efnahags- og viðskiptanefndar Alþingis sem hófst kl. 17. stækka

Forstjóri Fjármálaeftirlitsins og seðlabankastjóri mættu á fund efnahags- og viðskiptanefndar Alþingis sem hófst kl. 17. mbl.is/Golli

Dómur Hæstaréttar í dag í máli sem hjón höfðuðu gegn Frjálsa fjárfestingabankanum kemur til með að hafa víðtæk áhrif. Flest bendir til að bankarnir komi til með að tapa tugum milljarða króna á dómum. Niðurstaðan þýðir jafnframt að mikill munur verður á stöðu þeirra sem tóku gengistryggt lán og þeirra sem tóku innlent verðtryggt lán.

Erlendu gengislánin voru dæmd ólögmæt af Hæstarétti árið 2010. Þar með var ekki allri réttaróvissu um þessi lán eytt. Ein af þeim spurningum sem deilt hefur verið um er hvaða vexti á að miða við fyrst sú viðmiðun sem upphaflega var byggt á stóðst ekki. Átti að miða við erlenda vexti eða innlenda vextir og átti lánið að vera verðtryggt eða óverðtryggt?

Niðurstaðan varð sú að miða við óverðtryggða vexti Seðlabankans eins og þeir voru á hverjum tíma. Til að styrkja þessa niðurstöðu setti Alþingi lög árið 2010 þar sem segir að miða skuli við þessa vexti við uppgjör á lánunum.

Meirihluti Hæstiréttar telur að þessi lög standist ekki og vísar m.a. til 72. greinar stjórnarskrárinnar um eignaréttindi. Ekki sé með almennum lögum unnt, „með svo íþyngjandi hætti sem á reynir í málinu, að hrófla með afturvirkum hætti við réttarreglum um efni skuldbindinga og greiðslur skulda frá því sem gilti þegar til þeirra var stofnað og af þeim greitt,“ eins og segir í dómnum.

Ef öll gengistryggð lán verða afgreidd með sama hætti og þetta lán ber bönkunum að miða við óverðtryggða erlenda vexti, sem voru á bilinu 2-5%, en ekki óverðtryggða vexti Seðlabankans sem hæstir fóru upp í 20%. Munurinn á vaxtaprósentunni er mikill.

Mikill munur á gengistryggðum og óverðtryggðum lánum

Þessi niðurstaða þýðir að gengistryggðu lánin, sem eftir gengisfall krónunnar á árinu 2008 voru að sliga þá sem lánin tóku, koma til með að bera neikvæða raunvexti því verðbólga hefur verið mikil hér á landi síðustu ár. Hún var t.d. yfir 12% á árunum 2008-2009. Staða lántakenda batnar mikið en staða bankanna versnar.

Í umræðum um þessi mál eftir gengislánadóm hæstaréttar 2010 kom fram það sjónarmið að eðlilegt væri að miða við óverðtryggða vexti Seðlabankans en ekki Libor-vexti vegna þess að annars yrði munur á stöðu þeirra sem tóku gengistryggð lán og þeirra sem tóku innlend verðtryggð lán svo mikill. Hætt er við að þessi niðurstaða ýti enn undir umræðu um stöðu þeirra sem tóku verðtryggð lán. Mikill meirihluti allra lána heimilanna eru verðtryggð lán.

Dómur Hæstaréttar í dag fjallar um gengistryggt lán sem tekið var til húsnæðiskaupa. Algengast var hins vegar að þessi lán væru notuð til bílakaupa. Dómurinn kemur því væntanlega bæði til með að hafa áhrif á bankana og bílalánafyrirtækin. Um er að ræða tug þúsunda lána sem þarf að endurreikna. Búið var að endurreikna lánin, en nú þurfa bankarnir sem sé að reikna aftur miðað við breytta forsendu.

Þegar bankarnir voru endurreistir eftir hrun tóku þeir yfir lán til einstaklinga og fyrirtækja. Þessi yfirfærsla byggði á þeirri forsendu að gengistryggðu lánin væru lögleg.  Sú spurning kann því að vakna hvort bankarnir geta gert einhverja nýja kröfur á þrotabú gömlu bankanna. Hætt er við að það geti orðið erfitt því kröfulýsingarfrestur er löngu liðinn.

37 þúsund heimili með gengistryggð lán

Samkvæmt fréttatilkynningu efnahags- og viðskiptaráðuneytisins frá árinu 2010 er áætlað heildarvirði gengistryggðra lána 841 milljarður króna, en lán til einstaklinga um 186 milljarðar króna. Stór hluti fyrirtækjalána eru til aðila með tekjur í erlendri mynt. Um 37 þúsund heimili voru með gengistryggð lán.

Talsmenn bankanna voru ekki tilbúnir til að tjá sig efnislega um dóminn þegar eftir því var leitað í dag. Þeir sögðust vera að fara yfir dóminn og meta áhrif hans.

Samkvæmt upplýsingum mbl.is voru forstjóri Fjármálaeftirlitsins og seðlabankastjóri beðnir að mæta á fund efnahags- og viðskiptanefndar Alþingis, sem hófst kl. 17.

Hæstiréttur dæmdi í dag að gengistryggð lán ættu að bera erlenda óverðtryggða vexti, sem eru ...

Hæstiréttur dæmdi í dag að gengistryggð lán ættu að bera erlenda óverðtryggða vexti, sem eru 2-5%. mbl.is / Hjörtur

  • Til baka
  • Blogga um frétt
  • Senda

Innlent »

Hraunið heillaði dómnefndina

21:50 „Við erum nýútskrifaðir nemendur sem stöndum að þessu. Fimm okkar fóru út til Eistlands og þar vorum við að sigra frumkvöðlakeppnina Junior Achievement með fyrirtækið okkar,“ segir Sigurður Kristinsson í liðinu Magma Iceland, en fyrirtækið framleiðir skotglös klædd með hrauni úr svörtum steinleir. Meira »

Myndböndin éta upp gagnamagnið

21:14 Í nýjustu útgáfu Facebook-appsins spilast öll myndbönd sjálfkrafa. Myndbönd eru frekari á gagnamagn en hefðbundin notkun og kostnaðarsamt getur því verið að opna hvert einasta myndband. Hægt er að stilla myndböndin svo að þau spilist einungis í þráðlausu neti. Meira »

Með hjólastólahúmor að vopni

20:30 „Þetta myndi auka ferðafrelsið til muna. Núna kemst ég eiginlega ekki neitt án þess að vera með hjálp,“ segir Jóna Kristín Erlendsdóttir, sem lamaðist fyrir neðan brjóstkassa þegar hún var skiptinemi í Perú í nóvember. Nú safnar hún fyrir auka hjóli á hjólastólinn til þess að geta stundað hreyfingu. Meira »

Hægrimenn nánast allir öfgamenn?

19:41 „Ég kann ekki skýringu á þessari orðræðu en sýnist hún hafi magnast verulega eftir hrun sósíalismanns fyrir 25 árum. Og það sem er merkilegast að það virðast ekki vera til öfgavinstrimenn í heiminum, allavega ekki um þessar mundir.“ Meira »

„Íslendingarnir stórir og sterkir“ myndskeið

18:50 Allra þjóða ungmenni eru nú í Laugardalnum þar sem þau etja kappi í knattspyrnu á hinu árlega Rey Cup móti sem þar er haldið í þrettánda sinn. Meira »

Landeigendur verði með í ráðum

17:42 Ragnheiður Elín Árnadóttir, iðnaðar- og viðskiptaráðherra, segir lögfræðileg álitamál, sem snúi að samspili eignarréttar og almannaréttar, hafa komið í veg fyrir að frumvarp um „náttúrupassa“ væri lagt fyrir síðasta þing. Landeigendur myndu vera með í ákvarðanatöku um úthlutun arðs af passanum. Meira »

Sótti farþega skemmtiferðaskips

18:53 Þyrla landhelgisgæslunnar var kölluð út áðan eftir að farþegi á skemmtiferðaskipi sem var nýfarið úr Reykjavíkurhöfn, fór í hjartastopp. Neyðarkall barst frá skipinu 17:47 og er þyrlan nú lent á Landspítalanum í Fossvogi. Meira »

Funda vegna ástandsins á Gaza

18:40 Utanríkisnefnd Alþingis ræddi um hvort slíta ætti stjórnmálasambandi við Ísrael á fundi sínum í dag þegar ástand mála á Gaza-ströndinni var rætt. Ekkert var ákveðið á fundinum en nefndin mun funda með utanríkisráðherra eftir helgi. Meira »

Hlýtt þrátt fyrir sólarleysi

17:32 Hlýjast verður Sunnanlands um helgina þó að ekki sé útlit fyrir sólarglennur. Hitinn á höfuðborgarsvæðinu verður 13-14 stig á laugardag, en strax eftir helgi mun rigna. Meira »

Óska vitna að atviki við Hressó

16:41 Lögreglan á höfuðborgarsvæðinu óskar á fésbókarsíðu sinni eftir vitnum að atviki sem átti sér stað þann 1. júní um klukkan 02:00 fyrir framan Hressingarskálann í Austurstræti. Meira »

Í áframhaldandi gæsluvarðhaldi

16:39 Mennirnir tveir sem sætt hafa gæsluvarðahaldi vegna rannsóknar á líkamsárásinni í Grundarfirði þann 17. júlí síðastliðinn voru í dag úrskurðaðir í áframhaldandi fjögurra vikna gæsluvarðahald af héraðsdómi Vesturlands. Meira »

Ráðherra sýndi mér sóma

16:06 „Þetta er spennandi verkefni og nýtt. Það er mikil tilhlökkun sem fylgir því,“ segir Ólafur Helgi Kjartansson, sýslumaður á Selfossi, en hann var í dag skipaður lögreglustjóri á Suðurnesjum frá og með áramótunum. Meira »

Bílvelta á Vatnsnesi vegna kindar

15:57 Ökumaður missti stjórn á bifreið sinni við Vatnsnes í Húnavatnssýslu á fjórða tímanum í gær með þeim afleiðingum að bifreiðin valt. Ökumaðurinn hafði sveigt bílinn snöggt til hliðar vegna kindar sem hljóp upp á veginn. Meira »

Segja Dag hafa notið bílafríðinda umfram aðra

15:25 Borgarráðsfulltrúar Sjálfstæðisflokksins lögðu fram bókun á fundi í dag þar sem þeir telja að borgarfulltrúi hafi notið bílafríðinda hjá borginni umfram aðra borgarfulltrúa í verulegum mæli án þess að formleg ákvörðun hafi verið tekin sem heimili slíkt. Meira »

Innkalla kremaða kjúklingasúpu

14:42 Heildverslunin John Lindsay hf. hefur, í samráði við matvælaeftirlit Heilbrigðiseftirlits Reykjavíkur, ákveðið að innkalla kjúklingasúpu Meira »

Yfir milljón ferðamenn til Íslands

15:55 Líklega mun sá fjöldi erlendra gesta sem leggur leið sína til landsins ná yfir eina milljón í ár. Þetta staðfestir Ferðastofa. Aldrei hafa svo margir ferðamenn stigið á íslenska grund á einu ári. Meira »

Áhersla lögð á kynferðisbrotamál

14:46 „Ég er jákvæð og spennt fyrir að takast á við verkefnið. Einhverjar áherslubreytingar verða með nýju fólki eins og gjarnan er og verða þær mjög líklega í samræmi við áherslur okkar á Suðurnesjum,“ segir Sig­ríður Björk Guðjóns­dótt­ir, nýskipaður lögreglustjóri í Reykjavík. Meira »

Álagningarskrá opin á vef RSK

14:09 Álagningarskrá hefur verið opnuð á vef ríkisskattstjóra, en þar er hægt að sjá niðurstöður álagningar. Á morgun verður skráin formlega lögð fram á skrifstofum embættisins, en kærufrestur mun miðast við þá dagsetningu. Meira »
Sófaborð, fer ódýrt
Er með þetta fína gler-sófaborð sem ég þarf að losna við sem allra fyrst. 78x11...
JetSki til sölu
Til sölu 2 SeaDoo jetski og kerra. 2007 árgerð. Ekin ca. 63 tíma. Nýyfirfarin og...
Mazda 6 sjsk. árg 2002 m/öllu
Nýskráning 1.okt.02 vel með farinn frúarbíll, aldrei reykt, Toppluga, cruse ctr,...
Bátakerru stolið
Þessari kerru var stolið um Hvítasunnuhelgina í bryggjuhverfinu í Reykjavík. Þei...
 
Starfsmaður í noregi
Iðnaðarmenn
Starfsmaður Starfsmann vantar til s...
Afgreiðslufólk
Hótel- og veitingarekstur
Afgreiðslufólk Sandholtsb...
Framhald
Nauðungarsala
Uppboð Einnig birt á www.naud...
Stóri fornbókamarkaðurinn
Ýmislegt
Stóri fornbókamarkaður...