Lánin bera neikvæða raunvexti

Forstjóri Fjármálaeftirlitsins og seðlabankastjóri mættu á fund efnahags- og viðskiptanefndar Alþingis sem hófst kl. 17. stækka

Forstjóri Fjármálaeftirlitsins og seðlabankastjóri mættu á fund efnahags- og viðskiptanefndar Alþingis sem hófst kl. 17. mbl.is/Golli

Dómur Hæstaréttar í dag í máli sem hjón höfðuðu gegn Frjálsa fjárfestingabankanum kemur til með að hafa víðtæk áhrif. Flest bendir til að bankarnir komi til með að tapa tugum milljarða króna á dómum. Niðurstaðan þýðir jafnframt að mikill munur verður á stöðu þeirra sem tóku gengistryggt lán og þeirra sem tóku innlent verðtryggt lán.

Erlendu gengislánin voru dæmd ólögmæt af Hæstarétti árið 2010. Þar með var ekki allri réttaróvissu um þessi lán eytt. Ein af þeim spurningum sem deilt hefur verið um er hvaða vexti á að miða við fyrst sú viðmiðun sem upphaflega var byggt á stóðst ekki. Átti að miða við erlenda vexti eða innlenda vextir og átti lánið að vera verðtryggt eða óverðtryggt?

Niðurstaðan varð sú að miða við óverðtryggða vexti Seðlabankans eins og þeir voru á hverjum tíma. Til að styrkja þessa niðurstöðu setti Alþingi lög árið 2010 þar sem segir að miða skuli við þessa vexti við uppgjör á lánunum.

Meirihluti Hæstiréttar telur að þessi lög standist ekki og vísar m.a. til 72. greinar stjórnarskrárinnar um eignaréttindi. Ekki sé með almennum lögum unnt, „með svo íþyngjandi hætti sem á reynir í málinu, að hrófla með afturvirkum hætti við réttarreglum um efni skuldbindinga og greiðslur skulda frá því sem gilti þegar til þeirra var stofnað og af þeim greitt,“ eins og segir í dómnum.

Ef öll gengistryggð lán verða afgreidd með sama hætti og þetta lán ber bönkunum að miða við óverðtryggða erlenda vexti, sem voru á bilinu 2-5%, en ekki óverðtryggða vexti Seðlabankans sem hæstir fóru upp í 20%. Munurinn á vaxtaprósentunni er mikill.

Mikill munur á gengistryggðum og óverðtryggðum lánum

Þessi niðurstaða þýðir að gengistryggðu lánin, sem eftir gengisfall krónunnar á árinu 2008 voru að sliga þá sem lánin tóku, koma til með að bera neikvæða raunvexti því verðbólga hefur verið mikil hér á landi síðustu ár. Hún var t.d. yfir 12% á árunum 2008-2009. Staða lántakenda batnar mikið en staða bankanna versnar.

Í umræðum um þessi mál eftir gengislánadóm hæstaréttar 2010 kom fram það sjónarmið að eðlilegt væri að miða við óverðtryggða vexti Seðlabankans en ekki Libor-vexti vegna þess að annars yrði munur á stöðu þeirra sem tóku gengistryggð lán og þeirra sem tóku innlend verðtryggð lán svo mikill. Hætt er við að þessi niðurstaða ýti enn undir umræðu um stöðu þeirra sem tóku verðtryggð lán. Mikill meirihluti allra lána heimilanna eru verðtryggð lán.

Dómur Hæstaréttar í dag fjallar um gengistryggt lán sem tekið var til húsnæðiskaupa. Algengast var hins vegar að þessi lán væru notuð til bílakaupa. Dómurinn kemur því væntanlega bæði til með að hafa áhrif á bankana og bílalánafyrirtækin. Um er að ræða tug þúsunda lána sem þarf að endurreikna. Búið var að endurreikna lánin, en nú þurfa bankarnir sem sé að reikna aftur miðað við breytta forsendu.

Þegar bankarnir voru endurreistir eftir hrun tóku þeir yfir lán til einstaklinga og fyrirtækja. Þessi yfirfærsla byggði á þeirri forsendu að gengistryggðu lánin væru lögleg.  Sú spurning kann því að vakna hvort bankarnir geta gert einhverja nýja kröfur á þrotabú gömlu bankanna. Hætt er við að það geti orðið erfitt því kröfulýsingarfrestur er löngu liðinn.

37 þúsund heimili með gengistryggð lán

Samkvæmt fréttatilkynningu efnahags- og viðskiptaráðuneytisins frá árinu 2010 er áætlað heildarvirði gengistryggðra lána 841 milljarður króna, en lán til einstaklinga um 186 milljarðar króna. Stór hluti fyrirtækjalána eru til aðila með tekjur í erlendri mynt. Um 37 þúsund heimili voru með gengistryggð lán.

Talsmenn bankanna voru ekki tilbúnir til að tjá sig efnislega um dóminn þegar eftir því var leitað í dag. Þeir sögðust vera að fara yfir dóminn og meta áhrif hans.

Samkvæmt upplýsingum mbl.is voru forstjóri Fjármálaeftirlitsins og seðlabankastjóri beðnir að mæta á fund efnahags- og viðskiptanefndar Alþingis, sem hófst kl. 17.

Hæstiréttur dæmdi í dag að gengistryggð lán ættu að bera erlenda óverðtryggða vexti, sem eru ...

Hæstiréttur dæmdi í dag að gengistryggð lán ættu að bera erlenda óverðtryggða vexti, sem eru 2-5%. mbl.is / Hjörtur

  • Til baka
  • Blogga um frétt
  • Senda

Innlent »

Biðröð fyrir utan Dunkin' Donuts

Í gær, 21:59 Biðröð er þegar tekin að myndast fyrir utan Dunkin' Donuts staðinn sem opnar á Laugaveginum í fyrramálið. Þegar ljósmyndari mbl.is leit við á tíunda tímanum í kvöld voru þegar um sjö manns mættir fyrir utan. Meira »

Keppnishjólreiðar eiga ekki við

Í gær, 21:49 Hjálmar Sveinsson, formaður umhverfis- og skipulagsráðs Reykjavíkurborgar og hjólreiðamaður til 25 ára, kveðst taka undir ákveðin atriði í gagnrýni Gauta Grétarssonar, sjúkraþjálfara og hjólreiðamanns til 25 ára, í Morgunblaðinu fyrir helgi. Meira »

Ekki kaldara á Akureyri síðan 1993

Í gær, 21:13 Meðalhiti í Reykjavík í júlímánuði var 11,3 stig, 0,8 stigum yfir meðallagi áranna 1961 til 1990, en -0,8 stigum undir meðallagi síðustu tíu ára. Á Akureyri var meðalhitinn 8,4 stig. Svo kalt hefur ekki verið í júlí á Akureyri síðan 1993 en litlu hlýrra var í júlí 1998. Meira »

Skáru hnúfubak lausan í Faxaflóa

Í gær, 20:27 „Þetta er hugsjónastarf. Fyrirtækin eru að sýna þessi dýr og það er erfitt að horfa upp á þau í þessu ástandi,“ segir María Gunnarsdóttir, verkefnastjóri Icewhale, samtaka hvalaskoðunarfyrirtækja. Samtökin fóru í gær fyrir björgunarleiðangri í Faxaflóa á hnúfubaki sem hafði flækt sig í veiðarfærum. Meira »

„Ég þyki sláandi líkur Ljóni norðursins“

Í gær, 20:19 Hann hefur lifað ævintýralegu lífi, er fjórgiftur og á sjö börn. Jónas Skaftason varð einstæður faðir með þrjú börn þegar hann var ungur maður og hann var með tíu ráðskonur yfir langt tímabil sem sáu um að ala upp börnin hans með honum. Meira »

Bannað að sofa, tjalda og elda

Í gær, 19:39 Í Flugstöð Leifs Eiríkssonar er óheimilt að sofa, tjalda og elda. Ferðamenn sem hafa átt leið sína um flugstöðina hafa orðið varir við skilti sem árétta þessar reglur. Samkvæmt upplýsingum frá Isavia hafa þessar reglur verið í gildi í nokkur ár og voru skiltin sett upp í kjölfar þeirra. Meira »

Það hefði verið betra að bíða

Í gær, 18:06 Lögreglustjórinn í Vestmannaeyjum segir að það hefði verið betra ef neyðarmóttaka nauðgana hefði beðið með að greina frá kynferðisbrotum sem tilkynnt voru á Þjóðhátíð um helgina. Hún segir að það hafi alltaf staðið til að birta upplýsingar um brotin, þó ekki endilega í dag vegna rannsóknarhagsmuna. Meira »

Jafn fáránlegt og að rétta typpi af með spelkum

Í gær, 19:18 Anna Lotta Michaelsdóttir er 22 ára sálfræðinemi í Hollandi. Um daginn fór hún í þriggja vikna kynningaráfanga um kynlíf þar sem hún segist hafa lært meira um sjálfa sig en samanlagt í grunn- og menntaskóla. „Áfall er fullsterkt orð en þetta kom mér gríðarlega á óvart á neikvæðan hátt,“ segir Anna. Meira »

Selkópnum lógað

Í gær, 18:00 Selkópnum sem strauk frá Húsdýragarðinum og fannst við tjaldsvæðið í Laugardalnum aðfaranótt mánudagsins hefur verið lógað. Þetta staðfestir Tómas Óskar Guðjónsson, forstöðumaður Fjölskyldu- og húsdýragarðsins, í samtali við mbl.is. Meira »

Um borð í nýjum Óðni

Í gær, 17:45 Það vantar ekki kraftinn í Óðinn, nýjan strandgæslubát Landhelgisgæslunnar sem mbl.is fór um borð í í dag. Báturinn sem er knúinn tveimur 4 strokka utanborðsmótorum kemst á 40 hnúta eða um 70 km/h sem þykir afar mikið á sjó og fer hratt yfir þótt vont sé í sjóinn. Meira »

Löggjafinn heldur ekki í við tæknina

Í gær, 17:02 Það felast margar áskoranir, en einnig möguleikar, í því að geta sótt læknisþjónustu þvert á landamæri. Læknar sem aðstoða einstaklinga við að eignast börn segja sérstaklega erfitt að geta ekki nálgast ítarlegar upplýsingar um viðskiptavini erlendis frá, en það sé jafnframt kostur að geta vísað fólki út þegar úrræði heima fyrir hafa verið reynd til þrautar. Meira »

Mikið sandrok á Haukadalsheiði

Í gær, 16:47 Mikið sandrok hefur verið í dag á Haukadalsheiði en fyrr í dag varaði lögreglan á Suðurlandi og veðurfræðingur Vegagerðarinnar við hvassveðri. Samkvæmt veðurfræðingi Vegagerðarinnar verður norðaustanvindröst yfir landinu til morguns og liggur hún í strengjum. Meira »

Landhelgisgæslan fær nýjan strandgæslubát

Í gær, 16:06 Rafnar ehf. afhenti í dag Landhelgisgæslunni tíu metra strandgæslubát sem hefur hlotið nafnið Óðinn.  Meira »

Tvö kynferðisafbrot til rannsóknar

Í gær, 15:14 Tvö kynferðisbrot komu til rannsóknar hjá lögreglu í Vestmannaeyjum. Fyrra málið kom inn á borð lögreglu aðfaranótt sunnudags en meint brot á að hafa átt sér stað í kringum miðnætti kvöldið áður. Þolandinn, ung stúlka, fékk viðeigandi aðstoð og var flutt á neyðarmóttöku á Landspítalann í Reykjavík. Meira »

Heiða Kristín hætt hjá 365

Í gær, 15:04 Heiða Kristín Helgadóttir mun ekki starfa áfram hjá 365 en samningur hennar við fyrirtækið rann út í júní. Heiða Kristín stýrði vikulega þættinum Umræðunni á Stöð 2 en hann hóf göngu sína í apríl og fjallaði um stjórnmál. Meira »

Yfir 1.000 stöðvaðir af lögreglu

Í gær, 15:46 Alls voru í síðustu viku bókuð 434 mál í dagbók lögreglunnar á Suðurlandi. Flest þessara mála urðu í tengslum við verslunarmannahelgi og voru meðal annars yfir 1.000 ökumenn stöðvaðir í umdæminu. Meira »

Skólavörðustígur í regnbogalitunum

Í gær, 15:06 Hinsegin dagar í Reykjavík hófust í dag þegar Skólavörðustígur var málaður í regnbogalitunum sem einkenna hátíðina. Brakandi blíða var í borginni og gestir og gangandi hjálpuðu starfsfólki hátíðarinnar og borgarinnar við málningarvinnuna. Liturinn verður fjarlægður í lok sumars. Meira »

Mjög hvasst fyrir austan Kirkjubæjarklaustur

Í gær, 14:42 Lögreglan á Suðurlandi varar vegfarendur sem eru að aka eftir Suðurlandsvegi fyrir austan Kirkjubæjarklaustur að mjög hvasst er orðið á þessum slóðum og töluvert sandfok á Skeiðarársandi. Við viljum því hvetja fólk til að fylgjast með veðurfréttum og vindaspám hyggist það á ferðalög um þessar slóðir. Meira »
Egat Diva Snyrti-/nuddbekkur rafmagns fyrir Snyrti,Fótaðgerða,Nuddara
Egat Diva Rafmagns snyrti-/nuddbekkur, svartir og beige á litinn.100% visa raðgr...
Leigjendasóðar.
Jóhann Ingi Björnsson og Karitas Alfa, komið nú út á granda og hreinsið íbúðina ...
BOKIN.IS MIKIÐ ÚRVAL AF FÁGÆTUM BÓKUM Á BOKIN.IS
MIKIÐ ÚRVAL ÚR YFIR 30 EFNISFLOKKUM Á BOKIN.IS 24302. Ás...
Málverk eftir Ásgrím Jónsson
Til sölu fallegt olíumálverk eftir Ásgrím Jónsson. Stærð verks er 94x69 cm. og s...
 
Vélavörður óskast
Sjávarútvegur
Vélavörður óskast V...
Framhald uppboðs
Nauðungarsala
Uppboð Einnig birt á www.naud...
Raðhús seljudal
Til sölu
...
Samþykkt nýrra deiliskipulaga
Tilkynningar
Hveragerðisbær Samþyk...