Lánin bera neikvæða raunvexti

Forstjóri Fjármálaeftirlitsins og seðlabankastjóri mættu á fund efnahags- og viðskiptanefndar Alþingis sem hófst kl. 17. stækka

Forstjóri Fjármálaeftirlitsins og seðlabankastjóri mættu á fund efnahags- og viðskiptanefndar Alþingis sem hófst kl. 17. mbl.is/Golli

Dómur Hæstaréttar í dag í máli sem hjón höfðuðu gegn Frjálsa fjárfestingabankanum kemur til með að hafa víðtæk áhrif. Flest bendir til að bankarnir komi til með að tapa tugum milljarða króna á dómum. Niðurstaðan þýðir jafnframt að mikill munur verður á stöðu þeirra sem tóku gengistryggt lán og þeirra sem tóku innlent verðtryggt lán.

Erlendu gengislánin voru dæmd ólögmæt af Hæstarétti árið 2010. Þar með var ekki allri réttaróvissu um þessi lán eytt. Ein af þeim spurningum sem deilt hefur verið um er hvaða vexti á að miða við fyrst sú viðmiðun sem upphaflega var byggt á stóðst ekki. Átti að miða við erlenda vexti eða innlenda vextir og átti lánið að vera verðtryggt eða óverðtryggt?

Niðurstaðan varð sú að miða við óverðtryggða vexti Seðlabankans eins og þeir voru á hverjum tíma. Til að styrkja þessa niðurstöðu setti Alþingi lög árið 2010 þar sem segir að miða skuli við þessa vexti við uppgjör á lánunum.

Meirihluti Hæstiréttar telur að þessi lög standist ekki og vísar m.a. til 72. greinar stjórnarskrárinnar um eignaréttindi. Ekki sé með almennum lögum unnt, „með svo íþyngjandi hætti sem á reynir í málinu, að hrófla með afturvirkum hætti við réttarreglum um efni skuldbindinga og greiðslur skulda frá því sem gilti þegar til þeirra var stofnað og af þeim greitt,“ eins og segir í dómnum.

Ef öll gengistryggð lán verða afgreidd með sama hætti og þetta lán ber bönkunum að miða við óverðtryggða erlenda vexti, sem voru á bilinu 2-5%, en ekki óverðtryggða vexti Seðlabankans sem hæstir fóru upp í 20%. Munurinn á vaxtaprósentunni er mikill.

Mikill munur á gengistryggðum og óverðtryggðum lánum

Þessi niðurstaða þýðir að gengistryggðu lánin, sem eftir gengisfall krónunnar á árinu 2008 voru að sliga þá sem lánin tóku, koma til með að bera neikvæða raunvexti því verðbólga hefur verið mikil hér á landi síðustu ár. Hún var t.d. yfir 12% á árunum 2008-2009. Staða lántakenda batnar mikið en staða bankanna versnar.

Í umræðum um þessi mál eftir gengislánadóm hæstaréttar 2010 kom fram það sjónarmið að eðlilegt væri að miða við óverðtryggða vexti Seðlabankans en ekki Libor-vexti vegna þess að annars yrði munur á stöðu þeirra sem tóku gengistryggð lán og þeirra sem tóku innlend verðtryggð lán svo mikill. Hætt er við að þessi niðurstaða ýti enn undir umræðu um stöðu þeirra sem tóku verðtryggð lán. Mikill meirihluti allra lána heimilanna eru verðtryggð lán.

Dómur Hæstaréttar í dag fjallar um gengistryggt lán sem tekið var til húsnæðiskaupa. Algengast var hins vegar að þessi lán væru notuð til bílakaupa. Dómurinn kemur því væntanlega bæði til með að hafa áhrif á bankana og bílalánafyrirtækin. Um er að ræða tug þúsunda lána sem þarf að endurreikna. Búið var að endurreikna lánin, en nú þurfa bankarnir sem sé að reikna aftur miðað við breytta forsendu.

Þegar bankarnir voru endurreistir eftir hrun tóku þeir yfir lán til einstaklinga og fyrirtækja. Þessi yfirfærsla byggði á þeirri forsendu að gengistryggðu lánin væru lögleg.  Sú spurning kann því að vakna hvort bankarnir geta gert einhverja nýja kröfur á þrotabú gömlu bankanna. Hætt er við að það geti orðið erfitt því kröfulýsingarfrestur er löngu liðinn.

37 þúsund heimili með gengistryggð lán

Samkvæmt fréttatilkynningu efnahags- og viðskiptaráðuneytisins frá árinu 2010 er áætlað heildarvirði gengistryggðra lána 841 milljarður króna, en lán til einstaklinga um 186 milljarðar króna. Stór hluti fyrirtækjalána eru til aðila með tekjur í erlendri mynt. Um 37 þúsund heimili voru með gengistryggð lán.

Talsmenn bankanna voru ekki tilbúnir til að tjá sig efnislega um dóminn þegar eftir því var leitað í dag. Þeir sögðust vera að fara yfir dóminn og meta áhrif hans.

Samkvæmt upplýsingum mbl.is voru forstjóri Fjármálaeftirlitsins og seðlabankastjóri beðnir að mæta á fund efnahags- og viðskiptanefndar Alþingis, sem hófst kl. 17.

Hæstiréttur dæmdi í dag að gengistryggð lán ættu að bera erlenda óverðtryggða vexti, sem eru ...

Hæstiréttur dæmdi í dag að gengistryggð lán ættu að bera erlenda óverðtryggða vexti, sem eru 2-5%. mbl.is / Hjörtur

  • Til baka
  • Blogga um frétt
  • Senda

Innlent »

Verður áfram í fótgönguliðinu

Sveinn Andri Sveinsson ætlar ekki að leiða nýjan flokk hægri sinnaðra Evrópusinna.
11:06 Fljótlega eftir páska verður boðað til óformlegs undirbúningsfundar fyrir stofnun nýs hægri framboðs Evrópusinna. Þessi vinna og mögulegt framboð verður ekki tengt við sveitarstjórnarkosningarnar, en tíðinda verður engu að síður að vænta núna í maí. Sveinn Andri Sveinsson útilokar að leiða hópinn. Meira »

Dramatísk ferð endaði skyndilega

Hópurinn við ofurjeppann sem kom þeim til bjargar.
11:02 Tilraun fatlaðs, bresks, íþróttamanns til að fara þvert yfir Vatnajökul, stærsta jökul Evrópu, endaði með því að björgunarsveitir urðu að koma honum ofan af jökli um miðja nótt. „Herra Vatnajökull, við eigum eftir að klára þetta,“ skrifar Sean Rose á Facebook. Meira »

Gott að ferðast einn um Ísland

Ferðamenn á Íslandi.
10:23 Sífellt fleiri kjósa að ferðast einir. Ferðabloggarinn Anisha Shah segir að Ísland sé einn af tíu bestu áfangastöðum heims til að ferðast um einn. Meira »

Skíðasvæðin víða opin

Margir hafa lagt leið sína í Oddsskarð um páskana. Þar verður opið í dag.
08:29 Diskalyftur verða opnar á skíðasvæðinu í Bláfjöllum í dag en ekki er hægt að opna stólalyfturnar vegna veðurs. Svartaþoka er í Skálafelli og takmarkað skyggni. Meira »

Milt veður sunnanlands

Hvernig verður veðrið í dag?
07:39 Í dag er spáð dálítilli slyddu eða rigningu með köflum. Yfirleitt verður þó þurrt og bjart norðaustan- og austanlands. Hiti verður um og undir frostmarki, en 2 til 9 stig síðdegis. Mildast verður sunnanlands. Meira »

Margir í bænum en allir stilltir

06:54 Margt fólk var að skemmta sér á Ísafirði í gærkvöldi og nótt og fór skemmtanahald að sögn lögreglu vel fram.   Meira »

Víða hálka á vegum

08:20 Hálka er á Bláfjallavegi og í Þrengslum og hálkublettir á Hellisheiði og Mosfellsheiði en annars eru vegir á Suðurlandi að mestu greiðfærir. Meira »

Enginn í fangageymslunni

07:01 Lögreglan á höfuðborgarsvæðinu fagnar því sérstaklega að enginn hafi gist fangageymslu í nótt. Það segir lögreglan „mjög ánægjulegt“. Í ýmsu var þó að snúast í gærkvöldi og nótt. Meira »

Málið aftur til bæjarstjórnar

Kópavogur.
Í gær, 21:58 Forsætisnefnd Kópavogsbæjar samþykkti á fundi sínum í vikunni greinargerð sem fjallar um hugmyndir um að hækka starfshlutfall bæjarfulltrúa. Greinargerðinni var vísað til bæjarstjórnar Kópavogs sem mun líklegast fjalla um málið á fundi sínum næsta þriðjudag. Meira »

Settir verði upp fleiri myndavélakassar

Í gær, 20:49 Ökuhraði á Sandgerðisvegi hefur lækkað eftir að settar voru upp hraðamyndavélar á veginum árið 2008.   Meira »

Seltjarnarneskaupstaður varð Seltjarnarnesbær

Morgunroði um miðjan vetur við Gróttu á Seltjarnarnesi.
Í gær, 20:10 Örnefnanefnd samþykkti á seinasta ári breytingu á heiti sveitarfélagsins á Seltjarnarnesi úr Seltjarnarneskaupstaður í Seltjarnarnesbær. Meira »

Ók á hreindýrahjörð

Aðkoman í morgun.
Í gær, 19:07 Ekið var á hreindýrahjörð við bæinn Hauksstaði í Vesturárdal í Vopnafirði seint í gærkvöldi. Talað er að allt að átta hreindýr hafi drepist. Meira »

Gæti skapað hættulegt fordæmi

Þorsteinn Víglundsson, framkvæmdastjóri Samtaka atvinnulífsins.
Í gær, 18:29 Kjarasamningar framhaldsskólakennara geta spillt fyrir viðræðum um langtímasamning á almennum vinnumarkaði, að sögn Þorsteins Víglundssonar, framkvæmdastjóra Samtaka atvinnulífsins. Meira »

Fjöldi ferðamanna við Sólheimajökul

Í gær, 17:18 Mikill fjöldi ferðamanna var á ferð um Sólheimajökul um páskana. Að sögn viðstaddra hefur slíkur fjöldi ekki sést við jökulinn lengi en um voru að ræða mestmegnis erlenda ferðamenn. Meira »

Líf og fjör í lambakrónni

Páskalömb Birgir Arngrímsson og móðurbróðir hans, Steinþór Heiðarsson, með nýfædd páskalömbin.
Í gær, 15:58 „Það er rosalega gaman að vera hér í sveitinni og gefa kindunum. Ég kem oft um helgar þegar ég get og er þá alltaf í fjárhúsunum, enda hef ég mestan áhuga á sauðfénu og öllu sem því tengist,“ segir Birgir Arngrímsson, 13 ára nemi í Lundarskóla á Akureyri. Meira »

Reyktu gras á Austurvelli

Í gær, 18:04 Hópur sem kallar sig Reykjavík Homegrown hittist á Austurvelli í dag til þess að fagna alþjóðlegum degi kannabiss og mótmæla refsistefnu stjórnvalda í fíkniefnamálum. Sjá mátti meðlimi hópsins reykja kannabis á staðnum. Lögreglan fylgdist með hópnum en hafði ekki afskipti af honum. Meira »

Þyrlan sótti sjúkling

Í gær, 17:05 Þyrla Landhelgisgæslunnar var kölluð út skömmu fyrir hádegi í dag vegna bráðaveikinda sem upp komu í sumarbústað á Skógarströnd. Þyrlan flaug til móts við sjúkrabifreið úr Búðardal, að því er segir í frétt á vefnum Búðardalur.is. Meira »

Ný jarðstrengstenging í undirbúningi

Í gær, 15:32 Selfosslína 3, ný jarðstrengstenging milli Selfoss og Þorlákshafnar, er nú í undirbúningi hjá Landsneti. Línan mun auka afhendingaröryggi raforku í Hveragerði, Þorlákshöfn og á Selfossi, að því er segir í frétt á vef Sunnlensku. Meira »
Málun og viðgerðir
Inni - útimálun. Lökkun - spörslun. Þakmálun Tilboð eða tímavinna. Sími 867-...
Skoda Octavia
Octavia ´98 til sölu. Ek. 150. þús skoðaður ´14. Verð: Tilboð. S.863-8394 eða to...
LÆKNASKÓLI 6 ÁRA NÁM
Læknaskóli 6 ára nám Jessenius Faculty of Medicine ...
KIA SORENTO EX árg. 2007 - 170 HÖ
KIA SORENTO EX árg. 2007 - 170 HÖ, ekinn 122 þúsund. Sjá nánar: http://bilasol...
 
Útboð 15646
Tilboð - útboð
Útboð 15646 â€" Keflav...
Gæðaeftirlit og vöruþróun
Sjávarútvegur
Gæðaeftirlit og vöruþróun Félagið le...
Múlaradíó
Önnur störf
Múlaradíó ehf. óskar eftir starfsmanni...
Aðalfundur
Fundir - mannfagnaðir
      ...