Lánin bera neikvæða raunvexti

Forstjóri Fjármálaeftirlitsins og seðlabankastjóri mættu á fund efnahags- og viðskiptanefndar ...
Forstjóri Fjármálaeftirlitsins og seðlabankastjóri mættu á fund efnahags- og viðskiptanefndar Alþingis sem hófst kl. 17. mbl.is/Golli

Dómur Hæstaréttar í dag í máli sem hjón höfðuðu gegn Frjálsa fjárfestingabankanum kemur til með að hafa víðtæk áhrif. Flest bendir til að bankarnir komi til með að tapa tugum milljarða króna á dómum. Niðurstaðan þýðir jafnframt að mikill munur verður á stöðu þeirra sem tóku gengistryggt lán og þeirra sem tóku innlent verðtryggt lán.

Erlendu gengislánin voru dæmd ólögmæt af Hæstarétti árið 2010. Þar með var ekki allri réttaróvissu um þessi lán eytt. Ein af þeim spurningum sem deilt hefur verið um er hvaða vexti á að miða við fyrst sú viðmiðun sem upphaflega var byggt á stóðst ekki. Átti að miða við erlenda vexti eða innlenda vextir og átti lánið að vera verðtryggt eða óverðtryggt?

Niðurstaðan varð sú að miða við óverðtryggða vexti Seðlabankans eins og þeir voru á hverjum tíma. Til að styrkja þessa niðurstöðu setti Alþingi lög árið 2010 þar sem segir að miða skuli við þessa vexti við uppgjör á lánunum.

Meirihluti Hæstiréttar telur að þessi lög standist ekki og vísar m.a. til 72. greinar stjórnarskrárinnar um eignaréttindi. Ekki sé með almennum lögum unnt, „með svo íþyngjandi hætti sem á reynir í málinu, að hrófla með afturvirkum hætti við réttarreglum um efni skuldbindinga og greiðslur skulda frá því sem gilti þegar til þeirra var stofnað og af þeim greitt,“ eins og segir í dómnum.

Ef öll gengistryggð lán verða afgreidd með sama hætti og þetta lán ber bönkunum að miða við óverðtryggða erlenda vexti, sem voru á bilinu 2-5%, en ekki óverðtryggða vexti Seðlabankans sem hæstir fóru upp í 20%. Munurinn á vaxtaprósentunni er mikill.

Mikill munur á gengistryggðum og óverðtryggðum lánum

Þessi niðurstaða þýðir að gengistryggðu lánin, sem eftir gengisfall krónunnar á árinu 2008 voru að sliga þá sem lánin tóku, koma til með að bera neikvæða raunvexti því verðbólga hefur verið mikil hér á landi síðustu ár. Hún var t.d. yfir 12% á árunum 2008-2009. Staða lántakenda batnar mikið en staða bankanna versnar.

Í umræðum um þessi mál eftir gengislánadóm hæstaréttar 2010 kom fram það sjónarmið að eðlilegt væri að miða við óverðtryggða vexti Seðlabankans en ekki Libor-vexti vegna þess að annars yrði munur á stöðu þeirra sem tóku gengistryggð lán og þeirra sem tóku innlend verðtryggð lán svo mikill. Hætt er við að þessi niðurstaða ýti enn undir umræðu um stöðu þeirra sem tóku verðtryggð lán. Mikill meirihluti allra lána heimilanna eru verðtryggð lán.

Dómur Hæstaréttar í dag fjallar um gengistryggt lán sem tekið var til húsnæðiskaupa. Algengast var hins vegar að þessi lán væru notuð til bílakaupa. Dómurinn kemur því væntanlega bæði til með að hafa áhrif á bankana og bílalánafyrirtækin. Um er að ræða tug þúsunda lána sem þarf að endurreikna. Búið var að endurreikna lánin, en nú þurfa bankarnir sem sé að reikna aftur miðað við breytta forsendu.

Þegar bankarnir voru endurreistir eftir hrun tóku þeir yfir lán til einstaklinga og fyrirtækja. Þessi yfirfærsla byggði á þeirri forsendu að gengistryggðu lánin væru lögleg.  Sú spurning kann því að vakna hvort bankarnir geta gert einhverja nýja kröfur á þrotabú gömlu bankanna. Hætt er við að það geti orðið erfitt því kröfulýsingarfrestur er löngu liðinn.

37 þúsund heimili með gengistryggð lán

Samkvæmt fréttatilkynningu efnahags- og viðskiptaráðuneytisins frá árinu 2010 er áætlað heildarvirði gengistryggðra lána 841 milljarður króna, en lán til einstaklinga um 186 milljarðar króna. Stór hluti fyrirtækjalána eru til aðila með tekjur í erlendri mynt. Um 37 þúsund heimili voru með gengistryggð lán.

Talsmenn bankanna voru ekki tilbúnir til að tjá sig efnislega um dóminn þegar eftir því var leitað í dag. Þeir sögðust vera að fara yfir dóminn og meta áhrif hans.

Samkvæmt upplýsingum mbl.is voru forstjóri Fjármálaeftirlitsins og seðlabankastjóri beðnir að mæta á fund efnahags- og viðskiptanefndar Alþingis, sem hófst kl. 17.

Hæstiréttur dæmdi í dag að gengistryggð lán ættu að bera ...
Hæstiréttur dæmdi í dag að gengistryggð lán ættu að bera erlenda óverðtryggða vexti, sem eru 2-5%. mbl.is / Hjörtur
mbl.is

Innlent »

Innkalla 176 Volvo-bifreiðar

10:33 Neytendastofu hefur borist tilkynning frá Brimborg varðandi innköllun á 176 Volvo bifreiðum af gerðinni XC90, en framleiðsluár þeirra er 2016 og 2017. Meira »

Fékk flogakast undir stýri

10:29 Alls slösuðust tíu í níu umferðarslysum á höfuðborgarsvæðinu í síðustu viku. Þar á meðal þrír hjólreiðamenn og ökumaður sem fékk flogakast við aksturinn. Meira »

Íslensk börn í góðu formi

10:22 Íslensk börn eru betur á sig komin heldur en flest önnur börn í heiminum ef marka má niðurstöðu rannsóknar á börnum í 50 löndum. Ísland er í öðru sæti en líkamshreysti barna var könnuð í spretthlaupi. Meira »

Sem flestir semji um kjör sín

10:17 Félag starfsmanna Alþingis telur að rétt sé að sem flestar starfsstéttir semji um kjör sín með beinum samningum. Þetta kemur fram í umsögn stjórnar félagsins um lagafrumvarp Bjarna Benediktssonar fjármálaráðherra um breytingar á starfsemi kjararáðs. Meira »

Vilja vera áfram undir kjararáði

09:59 Lögreglustjórafélagið telur rétt að lögreglustjórar heyri áfram undir kjararáð ólíkt því sem gert er ráð fyrir í lagafrumvarpi Bjarna Benediktssyni fjármálaráðherra um breytingar á starfsemi þess. Meira »

Ekki útskýring heldur óvissuferð

09:11 Karl Garðarsson, þingmaður Framsóknarflokksins boðaði 24. september að hann myndi útskýra stuðning sinn við Sigurð Inga í formannskjöri daginn eftir. Það hefur hann ekki gert en er með færslu í dag þar sem hann talar um óvissuferð í boði vinstri flokkanna. Meira »

Hæstu tré að ná 20 metrum

08:18 Hæstu tré sem vaxa á Vestfjarðakjálkanum nálgast nú tuttugu metra hæð og má búast við að þeirri hæð verði náð á næsta ári.  Meira »

Blása til sóknar í bólstrun

08:30 Illa horfir með endurnýjun í stétt bólstrara hérlendis og fáir hafa útskrifast í iðninni undanfarinn rúman áratug en Meistarafélag bólstrara vinnur að því að danskur skóli taki á ný við Íslendingum svo þeir geti lokið námi í greininni. Meira »

Eftirlitið í sumar var stóraukið

07:57 Í fjáraukalögum ársins 2016 er gert ráð fyrir 76 milljóna króna framlagi til lögreglustjórans á Suðurlandi vegna aukins ferðamannstraums í samræmi við tillögur stjórnstöðvar ferðamála. Meira »

Möguleikar á nýjum virkjunum

07:37 „Þetta getur að mínu mati haft mikil áhrif á orkuöryggi þjóðarinnar, meiri en menn hafa verið að hugleiða hingað til. Ég tel að hægt sé að virkja allt að 200 MW á þessu svæði sem er utan hættusvæða vegna eldgosa og flóða.“ Meira »

Tvö börn á næturvaktinni

06:56 Næturvakt slökkviliðsins á höfuðborgarsvæðinu hefur haft í nægu að snúast við að taka á móti börnum í nótt en nú á sjöunda tímanum er hún að taka á móti barni númer tvö. Meira »

Víða næturfrost

06:03 Spáð er norðlægri átt, 5-13 m/s en lægir í dag. Víða léttskýjað en gengur í norðvestan 5-13 NA-til um hádegi með lítilsháttar rigningu fram eftir degi. Hægviðri og léttskýjað um allt land á morgun. Hiti 2 til 10 stig, mildast syðst, en víða næturfrost. Meira »

Ökumaðurinn í vímu

05:50 Lögreglan á Akureyri stöðvaði för ökumanns bifreiðar innanbæjar í nótt en hann reyndist undir áhrifum fíkniefna.  Meira »

Þúsundir á dag í norðurljósaskoðun

05:30 Áætla má að nokkur þúsund erlendir ferðamenn fari í skipulagðar norðurljósaferðir hér á landi á degi hverjum, en fjöldi ferðaskrifstofa og ferðaskipuleggjenda býður upp á slíkar ferðir. Meira »

500 milljónir í jólatónleika

05:30 Gera má ráð fyrir að Íslendingar eyði um hálfum milljarði í miðakaup á jólatónleika í ár. Um 25 jólatónleikar hafa þegar verið auglýstir fyrir komandi aðventu. Meira »

Sjór streymdi inn um opinn loka

05:30 Þrjú samverkandi atriði urðu þess valdandi að sjór komst í sanddæluskipið Perlu í Reykjavíkurhöfn hinn 2. nóvember í fyrra, með þeim afleiðingum að skipið sökk á skömmum tíma. Meira »

Nýjar frekar en rótgrónar stofnanir

05:30 Í aðgerðaáætlun fyrir Vestfirði er meðal annars lagt til að miðstöð fiskeldis verði staðsett á Vestfjörðum.  Meira »

Metlöndun á frystum makríl

05:30 Kristina EA 410 landaði 2.340 tonnum af heilfrystum makríl í Neskaupstað sl. sunnudag. Þetta er stærsti farmurinn sem þetta stærsta fiskiskip landsins hefur landað á Íslandi. Meira »
Flísar og Fúga Flísalagnir
Vandaðar flísalagnir. Föst verðtilboð eða tímavinna. Vönduð vinnubrögð og áratug...
ritröð
Skútuöldin öll ritröðin 1-5 eftir Gils Guðmundsson. Utanríkisþjónusta Íslands o...
Viðhald fasteigna
Við þjónustum þig með lítil sem stór verk. Tímavinna eða tilboð. sími: 544-44...
Starttæki 560 amper start 60 amp hleðsla
Öflug startæki , gott verð 12 og 24 volt með klukkurofa, til á lager . 230 volt ...
 
L fjölnir 6016092719 i fjhst.
Félagsstarf
? FJÖLNIR 6016092719 I Fjhst. Mynd ...
Hádegisfundur
Fundir - mannfagnaðir
ses.xd.is Samtök eldri sjálfstæði...
Framhald
Nauðungarsala
Uppboð Einnig birt á www.naudungarsolu...
Félagsstarf
Staður og stund
Aflagrandi 40 Opin vinnustofa kl. 9, fél...