Lánin bera neikvæða raunvexti

Forstjóri Fjármálaeftirlitsins og seðlabankastjóri mættu á fund efnahags- og viðskiptanefndar Alþingis sem hófst kl. 17. stækka

Forstjóri Fjármálaeftirlitsins og seðlabankastjóri mættu á fund efnahags- og viðskiptanefndar Alþingis sem hófst kl. 17. mbl.is/Golli

Dómur Hæstaréttar í dag í máli sem hjón höfðuðu gegn Frjálsa fjárfestingabankanum kemur til með að hafa víðtæk áhrif. Flest bendir til að bankarnir komi til með að tapa tugum milljarða króna á dómum. Niðurstaðan þýðir jafnframt að mikill munur verður á stöðu þeirra sem tóku gengistryggt lán og þeirra sem tóku innlent verðtryggt lán.

Erlendu gengislánin voru dæmd ólögmæt af Hæstarétti árið 2010. Þar með var ekki allri réttaróvissu um þessi lán eytt. Ein af þeim spurningum sem deilt hefur verið um er hvaða vexti á að miða við fyrst sú viðmiðun sem upphaflega var byggt á stóðst ekki. Átti að miða við erlenda vexti eða innlenda vextir og átti lánið að vera verðtryggt eða óverðtryggt?

Niðurstaðan varð sú að miða við óverðtryggða vexti Seðlabankans eins og þeir voru á hverjum tíma. Til að styrkja þessa niðurstöðu setti Alþingi lög árið 2010 þar sem segir að miða skuli við þessa vexti við uppgjör á lánunum.

Meirihluti Hæstiréttar telur að þessi lög standist ekki og vísar m.a. til 72. greinar stjórnarskrárinnar um eignaréttindi. Ekki sé með almennum lögum unnt, „með svo íþyngjandi hætti sem á reynir í málinu, að hrófla með afturvirkum hætti við réttarreglum um efni skuldbindinga og greiðslur skulda frá því sem gilti þegar til þeirra var stofnað og af þeim greitt,“ eins og segir í dómnum.

Ef öll gengistryggð lán verða afgreidd með sama hætti og þetta lán ber bönkunum að miða við óverðtryggða erlenda vexti, sem voru á bilinu 2-5%, en ekki óverðtryggða vexti Seðlabankans sem hæstir fóru upp í 20%. Munurinn á vaxtaprósentunni er mikill.

Mikill munur á gengistryggðum og óverðtryggðum lánum

Þessi niðurstaða þýðir að gengistryggðu lánin, sem eftir gengisfall krónunnar á árinu 2008 voru að sliga þá sem lánin tóku, koma til með að bera neikvæða raunvexti því verðbólga hefur verið mikil hér á landi síðustu ár. Hún var t.d. yfir 12% á árunum 2008-2009. Staða lántakenda batnar mikið en staða bankanna versnar.

Í umræðum um þessi mál eftir gengislánadóm hæstaréttar 2010 kom fram það sjónarmið að eðlilegt væri að miða við óverðtryggða vexti Seðlabankans en ekki Libor-vexti vegna þess að annars yrði munur á stöðu þeirra sem tóku gengistryggð lán og þeirra sem tóku innlend verðtryggð lán svo mikill. Hætt er við að þessi niðurstaða ýti enn undir umræðu um stöðu þeirra sem tóku verðtryggð lán. Mikill meirihluti allra lána heimilanna eru verðtryggð lán.

Dómur Hæstaréttar í dag fjallar um gengistryggt lán sem tekið var til húsnæðiskaupa. Algengast var hins vegar að þessi lán væru notuð til bílakaupa. Dómurinn kemur því væntanlega bæði til með að hafa áhrif á bankana og bílalánafyrirtækin. Um er að ræða tug þúsunda lána sem þarf að endurreikna. Búið var að endurreikna lánin, en nú þurfa bankarnir sem sé að reikna aftur miðað við breytta forsendu.

Þegar bankarnir voru endurreistir eftir hrun tóku þeir yfir lán til einstaklinga og fyrirtækja. Þessi yfirfærsla byggði á þeirri forsendu að gengistryggðu lánin væru lögleg.  Sú spurning kann því að vakna hvort bankarnir geta gert einhverja nýja kröfur á þrotabú gömlu bankanna. Hætt er við að það geti orðið erfitt því kröfulýsingarfrestur er löngu liðinn.

37 þúsund heimili með gengistryggð lán

Samkvæmt fréttatilkynningu efnahags- og viðskiptaráðuneytisins frá árinu 2010 er áætlað heildarvirði gengistryggðra lána 841 milljarður króna, en lán til einstaklinga um 186 milljarðar króna. Stór hluti fyrirtækjalána eru til aðila með tekjur í erlendri mynt. Um 37 þúsund heimili voru með gengistryggð lán.

Talsmenn bankanna voru ekki tilbúnir til að tjá sig efnislega um dóminn þegar eftir því var leitað í dag. Þeir sögðust vera að fara yfir dóminn og meta áhrif hans.

Samkvæmt upplýsingum mbl.is voru forstjóri Fjármálaeftirlitsins og seðlabankastjóri beðnir að mæta á fund efnahags- og viðskiptanefndar Alþingis, sem hófst kl. 17.

Hæstiréttur dæmdi í dag að gengistryggð lán ættu að bera erlenda óverðtryggða vexti, sem eru ...

Hæstiréttur dæmdi í dag að gengistryggð lán ættu að bera erlenda óverðtryggða vexti, sem eru 2-5%. mbl.is / Hjörtur

  • Til baka
  • Blogga um frétt
  • Senda

Innlent »

Blámálaður á hestbaki

20:45 Kosningar um sjálfstæði Skota fara fram þar í landi á fimmtudaginn og er spenningurinn mikill. Arnar Eggert Thoroddsen er búsettur í Edinborg í Skotlandi og ræddi við mbl.is um stemninguna þar í borg tveimur dögum fyrir stóru stundina. Meira »

Vilja nótur borgarinnar á netið

20:22 Kjartan Magnússon, borgarfulltrúi Sjálfstæðisflokksins, endurflutti í dag tvær tillögur á borgarstjórnarfundi sem samþykktar voru 2012 en hafa enn ekki komist til framkvæmda. Meira »

Líkkistusmiður í tómstundum

20:05 Arnór Magnússon, flugradíómaður og smiður, er ósköp venjulegur Ísfirðingur; ræktar fjölskylduna og stundar fjallgöngur og skíði, en hann ver mörgum tómstundunum á óvenjulegan hátt; við líkkistusmíðar. Meira »

Næg verkefni bíða Kristínar

19:21 „Ég tók þessa ákvörðun fyrir nokkru. Það hefur legið fyrir lengi að tíu ár er góður tími, bæði fyrir stofnunina og fyrir mig persónulega. Svo er alltaf þörf á endurnýjun,“ segir Kristín Ingólfsdóttir, rektor Háskóla Íslands. Hún tilkynnti í dag um að hún sækist ekki eftir endurkjöri á næsta ári. Meira »

Í gæsluvarðhald eftir brottvísun

18:39 Hæstiréttur staðfesti í dag gæsluvarðhaldsúrskurð yfir manni sem dvalið hefur hér á landi frá árinu 2011. Hann dvaldi um tíma á geðdeild Landspítalans vegna gruns um að hann væri haldinn alvarlegum geðsjúkdómi. Lögreglan hefur oft þurft að hafa afskipti af manninum, meðal annars fyrir að hafa lent upp á kant við aðra hælisleitendur. Meira »

Enn mikið líf í Gunnuhver

18:21 Enn er mikið líf í Gunnuhver á Reykjanesi en búið er að opna svæðið í kringum hverinn eftir að lögregla lokaði því í gær þegar mikil aukning var á hveravirkni í einum gígnum þar. Meira »

Losa Reykvíkinga við valkvíðann

17:11 Útgefendur Reykjavík Grapevine kynntu í dag nýtt snjallforrit eða „app“ til sögunnar sem hjálpar notendanum að ákveða hvaða veitingastað í Reykjavík viðkomandi eigi að snæða á. Meira »

Freyja Dögg stýrir RÚV á Akureyri

17:58 Freyja Dögg Frímannsdóttir hefur verið ráðin svæðisstjóri RÚVAK. Svæðisstjóri verkstýrir og ber ábyrgð á fréttaflutningi af landsbyggðinni í útvarpi, sjónvarpi og á vefnum en RÚV er með fréttamenn og fréttaritara í öllum landshlutum. Meira »

Strætó bregður á leik

16:11 Strætó bregður á leik í Samgönguvikunni sem hófst í dag. Farið verður af stað með leikinn Ferðasátt, sem snýst um að hvíla einkabílinn og taka Strætó, ganga, hlaupa eða hjóla til og frá vinnu eða skóla í að minnsta kosti eina viku. Meira »

Kristín hættir á næsta ári

15:40 Kristín Ingólfsdóttir, rektor Háskóla Íslands, tilkynnti starfsfólki á opnum fundi í dag að hún muni ekki sækjast eftir endurkjöri þegar öðru fimm ára kjörtímabili hennar sem rektor lýkur 1. júlí á næsta ári. Meira »

Áður komið upp órói við Gunnuhver

15:08 „Það veit enginn fyrir víst hvað er að gerast annað en það að það er eðli svona leirhvera að breytast. Helst er útlit fyrir að vökvinn og hitinn í iðrum jarðar hafi fundið sér nýja leið upp. Þetta er þekkt í Krísuvík og fleiri stöðum,“ segir Ásgeir Margeirsson, forstjóri HS orku um aukna virkni sem hlaupin er í Gunnuhver. Meira »

Áður tvö til þrjú varðskip til taks

15:08 „Fyrr á árum voru tvö til þrjú varðskip til taks en nú er aðeins ein áhöfn í vinnu í einu,“ sagði Lilja Rafney Magnúsdóttir, þingmaður Vinstri grænna, á Alþingi í dag. Hún telur að það ætti að vera hægt að auka fjárveitingar til málaflokksins. Meira »

RÚV og Tómas Knútsson verðlaunuð

15:04 Umhverfis- og auðlindaráðherra, Sigurður Ingi Jóhannsson, veitti í dag í tilefni af Degi íslenskrar náttúru, RÚV – hljóðvarpi og sjónvarpi, fjölmiðlaverðlaun umhverfis- og auðlindaráðuneytisins. Við sama tækifæri veitti hann Tómasi J. Knútssyni, Náttúruverndarviðurkenningu Sigríðar í Brattholti. Meira »

An eruption in the sands a best case scenario myndasyrpa

14:30 Volcanologist Ármann Höskuldsson says that the Holuhraun eruption is abating. That, however, does not mean that the seismic and volcanic activity in and around Bárðarbunga is over. He hopes that when another crater or rift opens up, it will be in the sands, like the one in Holuhraun. Meira »

Húsnæðið ekki íbúðarhæft

14:27 Arkadiuz K. Kujoth og Linda Steinunn Guðgeirsdóttir hafa staðið í deilum við Landsbankann eftir að þeim var gert að rýma hús sem þau leigðu í Þorlákshöfn. Bankinn hefur nú boðið fjölskyldunni að leigja húsið áfram en fjölskyldan mun ekki þiggja boðið þar sem þeim þykir húsið ekki íbúðarhæft vegna skemmda. Meira »

Inflúensan ekki farin að láta á sér kræla

14:57 Bóluefni gegn árlegri inflúensu er nú tilbúið til afhendingar en það inniheldur vörn gegn svínainflúensunni sem gekk hér 2009/2010 og að auki vörn gegn inflúensu af stofni H3N2 og inflúensu B. Bólusetning gegn inflúensu veitir allt að 60-70% vörn gegn sjúkdómnum. Meira »

Vill styrkja lagningu ljósleiðara

14:27 Hanna Birna Kristjánsdóttir, innanríkisráðherra, vill styrkja lagningu ljósleiðara á Vestfjörðum. Þetta kemur fram í frétt innanríkisráðuneytisins en Hanna Birna var til andsvara við sérstaka umræðu á Alþingi um öryggi í fjarskiptum á landsbyggðinni og uppbygging á háhraðatengingu í dreifbýli. Meira »

Vilja heilsugæslu í framhaldsskóla

14:25 Þingmenn úr þingflokkum Vinstri grænna, Samfylkingunni, Bjartri framtíð og Pírötum standa að baki frumvarpi til breytinga á lögum um framhaldsskóla sem hefur það í för með sér að veita nemendum framhaldsskólanna endurgjaldslausa heilbrigðisþjónustu á skólastað. Meira »
RÝMUM LAGERINN
Rýmum lagerinn - Eigum garðhús og gestahús á g...
Er kominn tími á framkvæmdir
Múrari: Lögg. múrarameistari getur bætt við sig verkefnum, múrverk, flísalagnir,...
Hægindastóll og fótaskemill til sölu
Þægilegur, nettur og fallegur hægindastóll og fótaskemill til sölu. Lítið notað....
5 fm geymsla í vesturbæ Reykjavíkur til leigu.
5 fm geymsla undir búslóð í vesturbæ Reykjavíkur til leigu. Ný málað og nýtt par...
 
Framhald
Nauðungarsala
Uppboð Einnig birt á www.naud...
Framhald uppboðs
Nauðungarsala
Uppboð Einnig birt á www.naud...
Vantar vinnu strax
Starf óskast
Vantar vinnu strax 47 ára mað...
Thg arkitektar: arkitekt - byggingafræðingur
Sérfræðistörf
ARKITEKT - BYGGINGAFRÆÐINGUR THG arki...