Lánin bera neikvæða raunvexti

Forstjóri Fjármálaeftirlitsins og seðlabankastjóri mættu á fund efnahags- og viðskiptanefndar Alþingis sem hófst kl. 17. stækka

Forstjóri Fjármálaeftirlitsins og seðlabankastjóri mættu á fund efnahags- og viðskiptanefndar Alþingis sem hófst kl. 17. mbl.is/Golli

Dómur Hæstaréttar í dag í máli sem hjón höfðuðu gegn Frjálsa fjárfestingabankanum kemur til með að hafa víðtæk áhrif. Flest bendir til að bankarnir komi til með að tapa tugum milljarða króna á dómum. Niðurstaðan þýðir jafnframt að mikill munur verður á stöðu þeirra sem tóku gengistryggt lán og þeirra sem tóku innlent verðtryggt lán.

Erlendu gengislánin voru dæmd ólögmæt af Hæstarétti árið 2010. Þar með var ekki allri réttaróvissu um þessi lán eytt. Ein af þeim spurningum sem deilt hefur verið um er hvaða vexti á að miða við fyrst sú viðmiðun sem upphaflega var byggt á stóðst ekki. Átti að miða við erlenda vexti eða innlenda vextir og átti lánið að vera verðtryggt eða óverðtryggt?

Niðurstaðan varð sú að miða við óverðtryggða vexti Seðlabankans eins og þeir voru á hverjum tíma. Til að styrkja þessa niðurstöðu setti Alþingi lög árið 2010 þar sem segir að miða skuli við þessa vexti við uppgjör á lánunum.

Meirihluti Hæstiréttar telur að þessi lög standist ekki og vísar m.a. til 72. greinar stjórnarskrárinnar um eignaréttindi. Ekki sé með almennum lögum unnt, „með svo íþyngjandi hætti sem á reynir í málinu, að hrófla með afturvirkum hætti við réttarreglum um efni skuldbindinga og greiðslur skulda frá því sem gilti þegar til þeirra var stofnað og af þeim greitt,“ eins og segir í dómnum.

Ef öll gengistryggð lán verða afgreidd með sama hætti og þetta lán ber bönkunum að miða við óverðtryggða erlenda vexti, sem voru á bilinu 2-5%, en ekki óverðtryggða vexti Seðlabankans sem hæstir fóru upp í 20%. Munurinn á vaxtaprósentunni er mikill.

Mikill munur á gengistryggðum og óverðtryggðum lánum

Þessi niðurstaða þýðir að gengistryggðu lánin, sem eftir gengisfall krónunnar á árinu 2008 voru að sliga þá sem lánin tóku, koma til með að bera neikvæða raunvexti því verðbólga hefur verið mikil hér á landi síðustu ár. Hún var t.d. yfir 12% á árunum 2008-2009. Staða lántakenda batnar mikið en staða bankanna versnar.

Í umræðum um þessi mál eftir gengislánadóm hæstaréttar 2010 kom fram það sjónarmið að eðlilegt væri að miða við óverðtryggða vexti Seðlabankans en ekki Libor-vexti vegna þess að annars yrði munur á stöðu þeirra sem tóku gengistryggð lán og þeirra sem tóku innlend verðtryggð lán svo mikill. Hætt er við að þessi niðurstaða ýti enn undir umræðu um stöðu þeirra sem tóku verðtryggð lán. Mikill meirihluti allra lána heimilanna eru verðtryggð lán.

Dómur Hæstaréttar í dag fjallar um gengistryggt lán sem tekið var til húsnæðiskaupa. Algengast var hins vegar að þessi lán væru notuð til bílakaupa. Dómurinn kemur því væntanlega bæði til með að hafa áhrif á bankana og bílalánafyrirtækin. Um er að ræða tug þúsunda lána sem þarf að endurreikna. Búið var að endurreikna lánin, en nú þurfa bankarnir sem sé að reikna aftur miðað við breytta forsendu.

Þegar bankarnir voru endurreistir eftir hrun tóku þeir yfir lán til einstaklinga og fyrirtækja. Þessi yfirfærsla byggði á þeirri forsendu að gengistryggðu lánin væru lögleg.  Sú spurning kann því að vakna hvort bankarnir geta gert einhverja nýja kröfur á þrotabú gömlu bankanna. Hætt er við að það geti orðið erfitt því kröfulýsingarfrestur er löngu liðinn.

37 þúsund heimili með gengistryggð lán

Samkvæmt fréttatilkynningu efnahags- og viðskiptaráðuneytisins frá árinu 2010 er áætlað heildarvirði gengistryggðra lána 841 milljarður króna, en lán til einstaklinga um 186 milljarðar króna. Stór hluti fyrirtækjalána eru til aðila með tekjur í erlendri mynt. Um 37 þúsund heimili voru með gengistryggð lán.

Talsmenn bankanna voru ekki tilbúnir til að tjá sig efnislega um dóminn þegar eftir því var leitað í dag. Þeir sögðust vera að fara yfir dóminn og meta áhrif hans.

Samkvæmt upplýsingum mbl.is voru forstjóri Fjármálaeftirlitsins og seðlabankastjóri beðnir að mæta á fund efnahags- og viðskiptanefndar Alþingis, sem hófst kl. 17.

Hæstiréttur dæmdi í dag að gengistryggð lán ættu að bera erlenda óverðtryggða vexti, sem eru ...

Hæstiréttur dæmdi í dag að gengistryggð lán ættu að bera erlenda óverðtryggða vexti, sem eru 2-5%. mbl.is / Hjörtur

  • Til baka
  • Blogga um frétt
  • Senda

Innlent »

Verslunarskóli Íslands vann MORFÍS

00:08 Ræðulið Verslunarskóla Íslands sigraði lið Menntaskólans við Sund í úrslitaviðureign MORFÍS, mælsku- og rökræðukeppni framhaldsskólanna, sem fór fram í Háskólabíói í kvöld. Ræðumaður Íslands árið 2015 er Steinar Ingi Kolbeins, úr ræðuliði Menntaskólans við Sund. Meira »

Skoðanir Héðins höfðu áhrif

Í gær, 21:42 Skoðanir Héðins Unnsteinssonar höfðu ómálefnaleg áhrif á innlagnarferli hans á Sjúkrahúsið á Akureyri árið 2008. Þetta kemur fram í bréfi frá embætti landlæknis til Héðins. Segir jafnframt að að landlæknir muni fylgja því eftir við Sjúkrahúsið á Akureyri að gæta sértaklega að því að mismuna ekki sjúklingum. Meira »

Útvarpslóðin til sölu

Í gær, 21:33 Byggingarréttur á lóð Efstaleitis 1 þar sem Útvarpshúsið stendur verður formlega auglýstur til sölu á morgun. Þetta kemur fram í fréttatilkynningu frá RÚV en salan er hluti af fjárhagslegri endurskipulagningu Ríkisútvarpins sem staðið hefur yfir á undanförnum mánuðum. Meira »

Slátrun kemur í veg fyrir dráp

Í gær, 21:06 „Við erum að fara að slátra á morgun. Það voru veittar undanþágur til slátrunar á 50 þúsund kjúklingum og þúsund kalkúnum um helgina,“ segir Sveinn Vilberg Jónsson, framkvæmdastjóri Matfugls. Undanþágunefnd Dýralæknafélags Íslands hefur veitt undanþágu til slátrunar á alifuglum um helgina. Meira »

Stór stund hjá Brynjari Karli

Í gær, 20:26 Dagurinn í dag var stór dagur í lífi Brynjars Karls, legó-meistara, en nú var komið að því að sýna Titanic skipið sem hann hefur unnið að því að smíða síðastliðið ár. Þá gaf hann út bók um verkefnið og einhverfu ásamt því að taka við verðlaunum frá Einhverfusamtökunum, mbl.is fylgdist með í dag. Meira »

Fordómarnir hurfu nánast á 20 árum

Í gær, 19:55 Tuttugu ár eru liðin frá því að Anna K. Kristjánsdóttir, vélstjóri, gekkst undir kynleiðréttingaraðgerð í Svíþjóð. Hún segir viðhorf Íslendinga til transfólks hafa breyst geysilega mikið frá því að hún fór í aðgerðina árið 1995. Hún var um tíma formaður Transsamtakanna í Svíþjóð. Meira »

Ekki tímabært að hefja framkvæmdir

Í gær, 19:05 Ólöf Nordal innanríkisráðherra segir í bréfi sínu til borgarstjóra það hafa verið með öllu ótímabært að gefa út framkvæmdaleyfi og hefja framkvæmdir á svæði Valsmanna við Hlíðarenda þar sem beðið er eftir niðurstöðu verkefnisstjórnar um flugmál og frá Samgöngustofu varðandi lokun neyðarbrautar. Meira »

Ekki list heldur sóðaskapur

Í gær, 19:54 Landeigendur á Geysi eru vægast sagt ósáttir við listamanninn Marco Evaristti sem tók sig til og „málaði“ Strokk bleikann við sólarupprás í morgun. Marco hefur nú verið kærður fyrir athæfið og talsmaður landeiganda sakar hann um hroka og ókurteisi. Meira »

Eignaspjöll á 11 bifreiðum

Í gær, 18:35 Það sem af er degi hefur verið tilkynnt um eignaspjöll á 11 bifreiðum til lögreglunnar á höfuðborgarsvæðinu, þar af tíu á sama svæði í umdæmi stöðvar fimm sem hefur miðbæ, Vesturbæ og Seltjarnarnes á sínum snærum. Hin bifreiðin var staðsett í umdæmi stöðvar þrjú sem þjónustar Kópavog og Breiðholt. Meira »

Hellti ávaxtalit í Strokk

Í gær, 17:38 Marco Evaristti ber ábyrgðina á myndinni hér fyrir ofan sem sýnir Strokk gjósa bleikum lit. Sitt sýnist hverjum um uppátæki Marco og hefur hann þegar verið kærður til lögreglu af landeigendum við Geysi og er á leið til yfirheyrslu þegar mbl.is nær af honum tali. Meira »

Hafnarfjörður veitir frí

Í gær, 16:39 Bæjarráð Hafnarfjarðar samþykkti á fundi sínum í dag að starfsmönnum Hafnarfjarðarbæjar verði gefið frí frá hádegi 19. júní 2015 í tilefni 100 ára afmælis kosningaréttar íslenskra kvenna. Meira »

Tengingin við Hreiðar og Sigurð

Í gær, 16:30 Tenging þeirra Hreiðars Más Sigurðssonar og Sigurðar Einarssonar, fv. forstjóra og stjórnarformanns Kaupþings, hefur verið heldur takmörkuð enn sem komið er í stóra markaðsmisnotkunarmáli Kaupþings. Þeir virðast þó fylgjast náið með öllu sem var að gerast. Meira »

Enginn strætó í mánuð

Í gær, 15:40 Illa hefur gengið að ráða í afleysingastöður vegna sumarfría hjá Strætisvögnum Akureyrar og lítur út fyrir að akstur vagnanna falli niður frá 15. júlí til 15. ágúst í sumar. Ástæðuna má rekja til samkeppni við ferðamannaiðnaðinn um starfskraft. Meira »

Áfrýja máli Snorra til Hæstaréttar

Í gær, 15:12 Bæjarráð Akureyrar ákvað á fundi sínum í morgun að áfrýja til Hæstaréttar Íslands niðurstöðu Héraðsdóms Norðurlands eystra frá 10. apríl sl. í máli Akureyrarkaupstaðar gegn Snorra Óskarssyni Meira »

Slysið þungbært og kostnaðarsamt

Í gær, 15:01 Hafin er söfnun til styrktar fjölskyldu rúmensk manns sem lést í bílslysi á Biskupstungnabraut fyrir um hálfum mánuði síðan. Að söfnuninni stendur gistiheimilið Frost og Funi í Hveragerði en maðurinn sem lést starfaði þar. Lík mannsins hefur nú verið flutt til Rúmeníu. Meira »

Fleiri íbúðir fyrir eldri borgara í Suður-Mjódd

Í gær, 15:21 Reykjavíkurborg lýsir yfir vilja til að úthluta lóð til Félags eldri borgara með byggingarrétti fyrir fjölbýlishús með allt að 50 íbúðum fyrir eldri borgara við Árskóga nr. 1-3 í Suður Mjódd. Meira »

Freyja himinlifandi með Moggabílinn

Í gær, 15:07 Freyja Jónsdóttir, sem hreppti splúnkunýjan bíl í áskrifendahappdrætti Morgunblaðsins, er himinlifandi með vinninginn. Hún hefur aldrei unnið í happdrætti áður. Meira »

Ræstingafólki sagt upp vegna hagræðingar

Í gær, 14:51 „Sumarið tók ekki vel á móti ræstingarkonunum í Fjölbrautaskóla Vesturlands, því í morgun var þeim afhent uppsagnarbréf,“ segir í frétt á vef Verkalýðsfélags Akraness. Meira »
Hjólbarðar
4 notaðir sumarhjólbarðar 235 x 65 x 17" til sölu á góðu verði eða tilboð Sím...
SUMARHÚS / GESTAHÚS / BREYTINGAR
Sumarhús â€" Gestahús â€" Breytingar O  Framleiðum st...
Coachman Fellihýsi til sölu 9 feta
Futura Luna árg. 2005. Nýlegur rafgeymir. Einangrað gólf, loft og veggir. Gaseld...
Málverk eftir Ásgrím Jónsson
Til sölu fallegt olíumálverk eftir Ásgrím Jónsson. Stærð verks er 94x69 cm. Nána...
 
Gerðaskóli garði: kennarar
Grunn-/framhaldsskóla
Kennarar Sveitarfélagið Garður auglýs...
Vikulegir viðtalstímar
Fundir - mannfagnaðir
Sjálfstæðisflokkurinn ...
Hraunbergsapótek: lyfjafræðingur - afgreiðslustarf
Afgreiðsla/verslun
Lyfjafræðingur Lyfjafræðingur óskast t...
Aðalfundur
Fundir - mannfagnaðir
Aðalfundarboð Aðalfundur Fas...