Lánin bera neikvæða raunvexti

Forstjóri Fjármálaeftirlitsins og seðlabankastjóri mættu á fund efnahags- og viðskiptanefndar Alþingis sem hófst kl. 17. stækka

Forstjóri Fjármálaeftirlitsins og seðlabankastjóri mættu á fund efnahags- og viðskiptanefndar Alþingis sem hófst kl. 17. mbl.is/Golli

Dómur Hæstaréttar í dag í máli sem hjón höfðuðu gegn Frjálsa fjárfestingabankanum kemur til með að hafa víðtæk áhrif. Flest bendir til að bankarnir komi til með að tapa tugum milljarða króna á dómum. Niðurstaðan þýðir jafnframt að mikill munur verður á stöðu þeirra sem tóku gengistryggt lán og þeirra sem tóku innlent verðtryggt lán.

Erlendu gengislánin voru dæmd ólögmæt af Hæstarétti árið 2010. Þar með var ekki allri réttaróvissu um þessi lán eytt. Ein af þeim spurningum sem deilt hefur verið um er hvaða vexti á að miða við fyrst sú viðmiðun sem upphaflega var byggt á stóðst ekki. Átti að miða við erlenda vexti eða innlenda vextir og átti lánið að vera verðtryggt eða óverðtryggt?

Niðurstaðan varð sú að miða við óverðtryggða vexti Seðlabankans eins og þeir voru á hverjum tíma. Til að styrkja þessa niðurstöðu setti Alþingi lög árið 2010 þar sem segir að miða skuli við þessa vexti við uppgjör á lánunum.

Meirihluti Hæstiréttar telur að þessi lög standist ekki og vísar m.a. til 72. greinar stjórnarskrárinnar um eignaréttindi. Ekki sé með almennum lögum unnt, „með svo íþyngjandi hætti sem á reynir í málinu, að hrófla með afturvirkum hætti við réttarreglum um efni skuldbindinga og greiðslur skulda frá því sem gilti þegar til þeirra var stofnað og af þeim greitt,“ eins og segir í dómnum.

Ef öll gengistryggð lán verða afgreidd með sama hætti og þetta lán ber bönkunum að miða við óverðtryggða erlenda vexti, sem voru á bilinu 2-5%, en ekki óverðtryggða vexti Seðlabankans sem hæstir fóru upp í 20%. Munurinn á vaxtaprósentunni er mikill.

Mikill munur á gengistryggðum og óverðtryggðum lánum

Þessi niðurstaða þýðir að gengistryggðu lánin, sem eftir gengisfall krónunnar á árinu 2008 voru að sliga þá sem lánin tóku, koma til með að bera neikvæða raunvexti því verðbólga hefur verið mikil hér á landi síðustu ár. Hún var t.d. yfir 12% á árunum 2008-2009. Staða lántakenda batnar mikið en staða bankanna versnar.

Í umræðum um þessi mál eftir gengislánadóm hæstaréttar 2010 kom fram það sjónarmið að eðlilegt væri að miða við óverðtryggða vexti Seðlabankans en ekki Libor-vexti vegna þess að annars yrði munur á stöðu þeirra sem tóku gengistryggð lán og þeirra sem tóku innlend verðtryggð lán svo mikill. Hætt er við að þessi niðurstaða ýti enn undir umræðu um stöðu þeirra sem tóku verðtryggð lán. Mikill meirihluti allra lána heimilanna eru verðtryggð lán.

Dómur Hæstaréttar í dag fjallar um gengistryggt lán sem tekið var til húsnæðiskaupa. Algengast var hins vegar að þessi lán væru notuð til bílakaupa. Dómurinn kemur því væntanlega bæði til með að hafa áhrif á bankana og bílalánafyrirtækin. Um er að ræða tug þúsunda lána sem þarf að endurreikna. Búið var að endurreikna lánin, en nú þurfa bankarnir sem sé að reikna aftur miðað við breytta forsendu.

Þegar bankarnir voru endurreistir eftir hrun tóku þeir yfir lán til einstaklinga og fyrirtækja. Þessi yfirfærsla byggði á þeirri forsendu að gengistryggðu lánin væru lögleg.  Sú spurning kann því að vakna hvort bankarnir geta gert einhverja nýja kröfur á þrotabú gömlu bankanna. Hætt er við að það geti orðið erfitt því kröfulýsingarfrestur er löngu liðinn.

37 þúsund heimili með gengistryggð lán

Samkvæmt fréttatilkynningu efnahags- og viðskiptaráðuneytisins frá árinu 2010 er áætlað heildarvirði gengistryggðra lána 841 milljarður króna, en lán til einstaklinga um 186 milljarðar króna. Stór hluti fyrirtækjalána eru til aðila með tekjur í erlendri mynt. Um 37 þúsund heimili voru með gengistryggð lán.

Talsmenn bankanna voru ekki tilbúnir til að tjá sig efnislega um dóminn þegar eftir því var leitað í dag. Þeir sögðust vera að fara yfir dóminn og meta áhrif hans.

Samkvæmt upplýsingum mbl.is voru forstjóri Fjármálaeftirlitsins og seðlabankastjóri beðnir að mæta á fund efnahags- og viðskiptanefndar Alþingis, sem hófst kl. 17.

Hæstiréttur dæmdi í dag að gengistryggð lán ættu að bera erlenda óverðtryggða vexti, sem eru ...

Hæstiréttur dæmdi í dag að gengistryggð lán ættu að bera erlenda óverðtryggða vexti, sem eru 2-5%. mbl.is / Hjörtur

  • Til baka
  • Blogga um frétt
  • Senda

Innlent »

Deloitte sýknað af kröfum Toyota

15:08 Héraðsdómur Reykjaness hefur sýknað endurskoðunar- og ráðgjafafyrirtækið Deloitte í skaðabótamáli sem Toyota á Íslandi höfðaði á hendur fyrirtækinu, en Toyota sagði að Deloitte hefði valdið fyrirtækinu tjóni vegna ráðgjafar og krafðist 31,7 milljóna króna í skaðabætur. Meira »

Það er af sem áður var

14:08 Yfir 12.000 veiðimenn þurfa að skila veiðiskýrslu fyrir árið 2014. Veruleg aukning hefur orðið á undanförnum árum í rafrænum skilum. Um 96% veiðimanna skila skýrslunni rafrænt á skilavef Umhverfisstofnunar. Einungis 857 veiðimenn eru ekki með tölvupóst og fá senda veiðiskýrslu á pappírsformi. Meira »

Matvælaverð getur hækkað meira

13:58 Samtök atvinnulífsins segja að hækkun neðra þreps virðisaukaskatts hafi ekki skilað sér að fullu út í verðlag verslana í janúar. Meira »

Innbrotsþjófar handteknir

13:45 Þrír karlmenn hafa orðið uppvísir að því að hafa brotist inn í verslun í umdæmi lögreglunnar á Suðurnesjum um síðustu helgi og haft á brott með sér fjármuni og vindlinga. Mennirnir brutu rúðu til að komast inn í húsnæðið. Meira »

Bjargaði tveimur mannslífum

13:17 Birna Guðmundsdóttir bjargaði tveimur mannslífum með líffæragjöf sinni í mars í fyrra. Andlát hennar bar brátt að og er dóttir hennar, Sigurbjörg, móður sinni þakklát fyrir að hafa tekið afstöðu áður en hún lést. Hún segir að erfitt geti reynst að taka sameiginlega ákvörðun fyrir látin ástvin. Meira »

Árekstrar í lúmskri hálku

11:50 Tíðarfarið hefur verið umhleypingasamt að undanförnu og nýr frostkafli er hafinn á höfuðborgarsvæðinu. Víða hefur myndast lúmsk hálka og hafa ökumenn ekki farið varhluta af henni. Eitthvað hefur verið um árekstra í morgun, en samkvæmt upplýsingum frá lögreglunni er ekki vitað um slys. Meira »

Flugfreyja á rétt á skaðabótum

11:33 Hæstiréttur hefur viðurkennt skaðabótaskyldu Icelandair vegna líkamstjóns sem fyrrverandi flugfreyja hjá flugfélaginu hlaut í slysi um borð í farþegaþotu félagsins í ágúst 2009. Icelandair er dæmt til að greiða 2,5 milljónir í málskostnað. Meira »

Flestir treysta Pírötum til að gera upp gamla tíma

11:46 Flestir virðast treysta Pírötum til að gera upp gamla tíma. Af þeim sem tóku afstöðu töldu 24,9% að Píratar væru best til þess fallnir að leiða rannsókn á tildrögum bankahrunsins. Til samanburðar töldu 8,8% Framsóknarflokkurinn bestan til þess fallinn. Meira »

Skall á ljósastaur sem lagðist á hliðina

11:25 Nokkuð var um umferðaróhöpp í umdæmi lögreglunnar á Suðurnesjum í vikunni. Bifreið, sem ekið var Grindavíkurveg til norðurs, valt í vegöxlinni eftir að ökumaður hafði misst stjórn á henni. Meira »

Handtekinn á bílprófsdaginn

11:05 Ungur ökumaður, sem lögreglan á Suðurnesjum hafði afskipti af í vikunni vegna gruns um fíkniefnaakstur, byrjaði ökuferil sinn ekki glæsilega. Meira »

Íslensku bókmenntaverðlaunin afhent í dag

10:31 Íslensku bókmenntaverðlaunin verða afhent á Bessastöðum í dag, en það er forseti Íslands sem afhendir verðlaunin. Alls eru fimmtán bækur tilnefndar í þremur flokkum; flokki fagurbókmennta, flokki fræðirita og rita almenns efnis og í flokki barna- og ungmennabóka. Meira »

Innkalla Rapunzel Tahin (brown)

10:29 Innnes ehf hefur innkallað Rapunzel Tahin (brown) vegna þess að við almennt gæðaeftirlit hjá Rapunzel Naturkost kom fram jákvæð svörun við salmónellu á vörunni. Meira »

Viðvarandi glannaakstur á Þingvallavegi

10:17 Íbúar Mosfellsdals ætla að afhenda Bryndísi Haraldsdóttur, formanni skipulagsnefndar, mótmælabréf klukkan 12 í dag.  Meira »

Á ofsahraða á Reykjanesbraut

10:10 Sjö ökumenn voru kærðir fyrir of hraðan akstur í umdæmi lögreglunnar á Suðurnesjum í vikunni. Öll brotin áttu sér stað á Reykjanesbraut. Meira »

Fastur í lakkskóm og leðurjakka

09:51 „Þær eru margvíslegar aðstæðurnar sem fólk kemur sér í,“ segir á Facebook-síðu lögreglunnar á höfuðborgarsvæðinu í morgun. Þannig hafi lögreglunni borist í nótt aðstoðarbeiðni frá manni á þrítugsaldri sem hafi setið fastur í bíl sínum á fjallvegi í nágrenni höfuðborgarsvæðisins. Meira »

Mikil virkni í Bárðarbungu

10:13 Fremur mikil og hviðukennd jarðskjálftavirkni varð við öskju Bárðarbungu í gærkvöld milli kl. 20:50 til 22:30.  Meira »

Táknmál í Símaskránni 2015

10:09 Þjónustufyrirtækið Já fyrirtækið skrifað undir samstarfssamning við Félag heyrnarlausra um miðlun fræðsluefnis í Símaskránni 2015, á 55 ára afmælisári félagsins. Meira »

Bygging íþróttamiðstöðvar GKG hefst í febrúar

09:15 Golfklúbbur GKG undirritaði í gær samning við sveitarfélögin Garðabæ og Kópavog um byggingu nýrrar íþróttamiðstöðvar GKG. Nýja húsið verður norðan við Vífilsstaði í Garðabæ. Það verður um 1. Meira »
Til sölu sófaborð
Til sölu vel með farið sófaborð 20,000 kr og lítið skrifborð 1.000 kr. Upplýs...
HÚSAVIÐHALD
Viðgerðir og viðhald fasteigna er okkar fag. Húsaklæðning ehf. hefur í áratugi ...
ENGLAHERBERGIÐ
HEILUN - ORKUJÖFNUN Frábær leið til að koma jafnvægi á huga/sál & líkama. Tíma...
n
Relaxing Whole Body Massage in Down Town Reykjavik. S.694 7881...
 
Verkefnastyrkir
Styrkir
Verkefnastyrkir Nefnd um 100 ...
Samkoma
Félagsstarf
Háaleitisbraut 58â€"60 Samkoma ...
Styrkir
Styrkir
Styrkir til náms í ha...
Landsst. 6015012919 x
Félagsstarf
Landsst. 6015012919 X...