Lánin bera neikvæða raunvexti

Forstjóri Fjármálaeftirlitsins og seðlabankastjóri mættu á fund efnahags- og viðskiptanefndar Alþingis sem hófst kl. 17. stækka

Forstjóri Fjármálaeftirlitsins og seðlabankastjóri mættu á fund efnahags- og viðskiptanefndar Alþingis sem hófst kl. 17. mbl.is/Golli

Dómur Hæstaréttar í dag í máli sem hjón höfðuðu gegn Frjálsa fjárfestingabankanum kemur til með að hafa víðtæk áhrif. Flest bendir til að bankarnir komi til með að tapa tugum milljarða króna á dómum. Niðurstaðan þýðir jafnframt að mikill munur verður á stöðu þeirra sem tóku gengistryggt lán og þeirra sem tóku innlent verðtryggt lán.

Erlendu gengislánin voru dæmd ólögmæt af Hæstarétti árið 2010. Þar með var ekki allri réttaróvissu um þessi lán eytt. Ein af þeim spurningum sem deilt hefur verið um er hvaða vexti á að miða við fyrst sú viðmiðun sem upphaflega var byggt á stóðst ekki. Átti að miða við erlenda vexti eða innlenda vextir og átti lánið að vera verðtryggt eða óverðtryggt?

Niðurstaðan varð sú að miða við óverðtryggða vexti Seðlabankans eins og þeir voru á hverjum tíma. Til að styrkja þessa niðurstöðu setti Alþingi lög árið 2010 þar sem segir að miða skuli við þessa vexti við uppgjör á lánunum.

Meirihluti Hæstiréttar telur að þessi lög standist ekki og vísar m.a. til 72. greinar stjórnarskrárinnar um eignaréttindi. Ekki sé með almennum lögum unnt, „með svo íþyngjandi hætti sem á reynir í málinu, að hrófla með afturvirkum hætti við réttarreglum um efni skuldbindinga og greiðslur skulda frá því sem gilti þegar til þeirra var stofnað og af þeim greitt,“ eins og segir í dómnum.

Ef öll gengistryggð lán verða afgreidd með sama hætti og þetta lán ber bönkunum að miða við óverðtryggða erlenda vexti, sem voru á bilinu 2-5%, en ekki óverðtryggða vexti Seðlabankans sem hæstir fóru upp í 20%. Munurinn á vaxtaprósentunni er mikill.

Mikill munur á gengistryggðum og óverðtryggðum lánum

Þessi niðurstaða þýðir að gengistryggðu lánin, sem eftir gengisfall krónunnar á árinu 2008 voru að sliga þá sem lánin tóku, koma til með að bera neikvæða raunvexti því verðbólga hefur verið mikil hér á landi síðustu ár. Hún var t.d. yfir 12% á árunum 2008-2009. Staða lántakenda batnar mikið en staða bankanna versnar.

Í umræðum um þessi mál eftir gengislánadóm hæstaréttar 2010 kom fram það sjónarmið að eðlilegt væri að miða við óverðtryggða vexti Seðlabankans en ekki Libor-vexti vegna þess að annars yrði munur á stöðu þeirra sem tóku gengistryggð lán og þeirra sem tóku innlend verðtryggð lán svo mikill. Hætt er við að þessi niðurstaða ýti enn undir umræðu um stöðu þeirra sem tóku verðtryggð lán. Mikill meirihluti allra lána heimilanna eru verðtryggð lán.

Dómur Hæstaréttar í dag fjallar um gengistryggt lán sem tekið var til húsnæðiskaupa. Algengast var hins vegar að þessi lán væru notuð til bílakaupa. Dómurinn kemur því væntanlega bæði til með að hafa áhrif á bankana og bílalánafyrirtækin. Um er að ræða tug þúsunda lána sem þarf að endurreikna. Búið var að endurreikna lánin, en nú þurfa bankarnir sem sé að reikna aftur miðað við breytta forsendu.

Þegar bankarnir voru endurreistir eftir hrun tóku þeir yfir lán til einstaklinga og fyrirtækja. Þessi yfirfærsla byggði á þeirri forsendu að gengistryggðu lánin væru lögleg.  Sú spurning kann því að vakna hvort bankarnir geta gert einhverja nýja kröfur á þrotabú gömlu bankanna. Hætt er við að það geti orðið erfitt því kröfulýsingarfrestur er löngu liðinn.

37 þúsund heimili með gengistryggð lán

Samkvæmt fréttatilkynningu efnahags- og viðskiptaráðuneytisins frá árinu 2010 er áætlað heildarvirði gengistryggðra lána 841 milljarður króna, en lán til einstaklinga um 186 milljarðar króna. Stór hluti fyrirtækjalána eru til aðila með tekjur í erlendri mynt. Um 37 þúsund heimili voru með gengistryggð lán.

Talsmenn bankanna voru ekki tilbúnir til að tjá sig efnislega um dóminn þegar eftir því var leitað í dag. Þeir sögðust vera að fara yfir dóminn og meta áhrif hans.

Samkvæmt upplýsingum mbl.is voru forstjóri Fjármálaeftirlitsins og seðlabankastjóri beðnir að mæta á fund efnahags- og viðskiptanefndar Alþingis, sem hófst kl. 17.

Hæstiréttur dæmdi í dag að gengistryggð lán ættu að bera erlenda óverðtryggða vexti, sem eru ...

Hæstiréttur dæmdi í dag að gengistryggð lán ættu að bera erlenda óverðtryggða vexti, sem eru 2-5%. mbl.is / Hjörtur

  • Til baka
  • Blogga um frétt
  • Senda

Innlent »

Gagnalekinn olli þjáningu og vanlíðan

15:36 Héraðsdómur Reykjavíkur dæmdi í vikunni Fjarskipti, eiganda Vodafone, til að greiða þremur einstaklingum samstals 2,7 milljónir í skaðabætur vegna gagnaleka sem varð í nóvember 2013. Héraðsdómur segir að lekinn hafi m.a. valdið fólkinu óþægindum, vanlíðan og andlegum þjáningum. Meira »

Hópslysaæfing á Norðurlandi

15:27 Á morgun 30. apríl standa almannavarnir á Norðurlandi eystra fyrir æfingu en þar verða æfð viðbrögð og samvinna viðbragðsaðila við hópslysi. Meira »

ESA sendir héraðsdómi athugasemdir vegna Byko-málsins

15:16 Eftirlitsstofnun EFTA (ESA) hefur sent Héraðsdómi Reykjavíkur skriflegar athugasemdir í máli Samkeppniseftirlitsins gegn Byko ehf. og Norvík hf. Málið varðar ákvörðun Samkeppniseftirlitsins frá því í maí 2015 þar sem Norvík hf. var gert að greiða 650 milljóna króna sekt fyrir brot dótturfyrirtæki síns, Byko ehf., á samkeppnisreglum. Meira »

Skipa starfshóp um skattaundanskot og skattaskjól

15:07 Samþykkt var á fundi ríkisstjórnarinnar í morgun að stofna starfshóp sem á að gera tillögur að aðgerðaáætlun íslenskra stjórnvalda gegn skattaundanskotum og nýtingu skattaskjóla almennt. Tryggja á að skattayfirvöld megni að vinna úr gögnum sem hafa verið keypt. Meira »

Úthringingar fóru ekki vel í landann

14:21 Einhverjum landsmönnum brá nokkuð við er þeir fengu óvenjulegt símtal í síðustu viku, er símsvari hringdi í þá og spurði hvort þeir væru að hugleiða bílakaup. Um var að ræða óvenjulega markaðsaðferð fyrirtækisins Betri bílakaup, sem þjónustar fólk sem vill flytja inn bíl að utan. Meira »

Dánartíðni vegna Alzheimers sjöfaldast

14:11 Alzheimerssjúkdómurinn var undirliggjandi dánarorsök 128 Íslendinga árið 2014 samkvæmt tölum landlæknisembættisins. Aldursstöðluð dánartíðni sjúkdómsins hér á landi sjöfaldaðist frá árinu 1996 þegar tólf mans létust af völdum hans. Orsökin er sögð betri greining á sjúkdómnum. Meira »

Bankaráðið bar ábyrgð

13:54 Athygli vakti í umræðum á Alþingi í dag þegar þingmaður Framsóknarflokksins sagði að það ætti að skipta út yfirstjórn Landsbankans vegna Borgunarmálsins. Hann sagði að yfirstjórnin bæri ábyrgð á klúðrinu, en ekki bankaráðsmennirnir fyrrverandi. Það er hins vegar ekki í samræmi við það sem kemur fram í samantekt bankans frá því í lok janúar. Meira »

Aðgerðaráætlun í geðheilbrigðismálum samþykkt

13:54 Tillaga Kristjáns Þórs Júlíussonar heilbrigðisráðherra um stefnu og aðgerðaáætlun í geðheilbrigðismálum til fjögurra ára var samþykkt á Alþingi í dag. Meira »

Allt að 300 íbúðir á Kirkjusandi

13:14 Borgarráð hefur samþykkt deiliskipulag fyrir nýtt hverfi með allt að 300 íbúðum og fjölbreyttri þjónustu og atvinnustarfsemi sem mun rísa á Kirkjusandi. Meira »

Þjónusta sjúkrahótels tryggð áfram

13:07 Lokun sjúkrahótelsins í Ármúla í Reykjavík hefur verið frestað til 31. maí samkvæmt samkomulagi Sjúkratrygginga Íslands og Heilsumiðstöðvarinnar. Meira »

Fjarstaddir umræður um aflandsfélagarannsókn

12:04 Hvorki forsætisráðherra né fjármálaráðherra eru viðstaddir umræðu um þingsályktunartillögu um rannsókn á aflandsfélögum Íslendinga á Alþingi. Þingmenn stjórnarandstöðunnar gagnrýndu stjórnarliða harðlega fyrir að taka ekki þátt í umræðum um tillöguna. Meira »

16 ára dómur fyrir manndráp

12:03 Héraðsdómur Vesturlands hefur dæmt Gunnar Örn Arnarsson í 16 ára fangelsi fyrir að hafa orðið manni að bana á Akranesi í október í fyrra. Meira »

Sakar stjórnarandstöðuna um að skapa upplausn

11:37 Jón Gunnarsson, þingmaður Sjálfstæðisflokksins, sakaði stjórnarandstöðuna á Alþingi um að reyna að skapa upplausn og óánægju í samfélaginu. Óheiðarleg umræða á þingi sé helsta ástæða þess hvaða sess Alþingi hafi hjá þjóðinni. Þingmaður Bjartrar framtíðar segir trúnaðarbrest hafa orðið í samfélaginu. Meira »

Verslingar stigu dans í miðbænum myndasyrpa

10:32 Hinn ár­legi peysu­fata­dag­ur fjórðubekk­inga í Verzl­un­ar­skól­an­um var hald­inn í gær. Sjá mátti prúðbúna Verzl­inga á kreiki í miðborg Reykja­vík­ur, stúlk­urn­ar í peysu­föt­um og pilt­arn­ir í kjól­föt­um og síðan var stig­inn dans á Ing­ólf­s­torgi við harm­ón­íku­leik. Meira »

Lundarnir að taka yfir borgina

09:32 Ferðamannabúðum eða „lundasjoppum“ í miðbænum hefur fjölgað mikið á síðastliðnum árum og útbreiðsla þeirra virðist hvergi nærri í rénun. Óvísindaleg könnun mbl.is leiddi í ljós að lundar sitji fyrir saklausum ferðamönnum í 21 í verslun í miðbænum og þeim fjölgar hratt. Meira »

„Þarf að skipta út yfirstjórn Landsbankans“

11:11 Þorsteinn Sæmundsson, þingmaður Framsóknarflokksins, krafðist þess á Alþingi í dag, að yfirstjórn Landsbankans, þar á meðal Steinþór Pálsson bankastjóri, verði skipt út vegna þeirra mistaka sem voru gerð í Borgunarmálinu svokallaða. Meira »

Ólafur og Dorrit í afmæli konungs

10:22 Forseti Íslands Ólafur Ragnar Grímsson og Dorrit Moussaieff forsetafrú hafa þegið boð Karls Gústafs konungs Svíþjóðar um að taka um helgina þátt í hátíðarhöldum í Stokkhólmi í tilefni af 70 ára afmæli konungsins. Meira »

Segir kominn tíma á betri sundlaug

09:27 Í drögum að hugmyndasamkeppni vegna hugsanlegra endurbóta á Sundhöll Ísafjarðarbæjar segir að þær séu hugsaðar til að bæta sundaðstöðu, aðgengi, aðbúnað fatlaðra, búningsklefa og útbúa útisvæði með pottum og stærri gufubaði. Meira »
Kaupi notaðar hljómplötur. Sími 696 1909.
Kaupi notaðar hljómplötur. Sími 696 1909....
Til sölu Toyota Yaris diesel 02 / 2011 ekinn 79.xxx þús, beinskiptur sex gíra
Til sölu Toyota Yaris diesel 02 / 2011 ekinn 79.xxx þús, beinskiptur sex gíra. ...
Egat-Luxe Ferðanuddstóll fyrir nuddara,Tilvalið í Vinnustaðanudd
Egat-Luxe Ferðanuddstóll fyrir nuddara,Tilvalið í Vinnustaðanudd - Borgar stólin...
HARÐVIÐUR TIL HÚSBYGGINGA
Harðviður til húsabygginga Sjá nánar á www.vidur.is Vatnsklæðning, panill, palla...
 
Atvinna sæferðir
Ferðaþjónusta
Sæferðir í Stykkishólmi óska eftir s...
Framhaldi uppboðs
Nauðungarsala
Uppboð Einnig birt á www.naudungarsolu...
Rafiðnfræðingur, rafvirki,rafeindavirki
Iðnaðarmenn
Nortek ehf var stofnað á Akureyri árið ...
Útboð 13715
Tilboð - útboð
ÚTBOÐ Reykja vík ur borg Innkaupadeil...