Lánin bera neikvæða raunvexti

Forstjóri Fjármálaeftirlitsins og seðlabankastjóri mættu á fund efnahags- og viðskiptanefndar Alþingis sem hófst kl. 17. stækka

Forstjóri Fjármálaeftirlitsins og seðlabankastjóri mættu á fund efnahags- og viðskiptanefndar Alþingis sem hófst kl. 17. mbl.is/Golli

Dómur Hæstaréttar í dag í máli sem hjón höfðuðu gegn Frjálsa fjárfestingabankanum kemur til með að hafa víðtæk áhrif. Flest bendir til að bankarnir komi til með að tapa tugum milljarða króna á dómum. Niðurstaðan þýðir jafnframt að mikill munur verður á stöðu þeirra sem tóku gengistryggt lán og þeirra sem tóku innlent verðtryggt lán.

Erlendu gengislánin voru dæmd ólögmæt af Hæstarétti árið 2010. Þar með var ekki allri réttaróvissu um þessi lán eytt. Ein af þeim spurningum sem deilt hefur verið um er hvaða vexti á að miða við fyrst sú viðmiðun sem upphaflega var byggt á stóðst ekki. Átti að miða við erlenda vexti eða innlenda vextir og átti lánið að vera verðtryggt eða óverðtryggt?

Niðurstaðan varð sú að miða við óverðtryggða vexti Seðlabankans eins og þeir voru á hverjum tíma. Til að styrkja þessa niðurstöðu setti Alþingi lög árið 2010 þar sem segir að miða skuli við þessa vexti við uppgjör á lánunum.

Meirihluti Hæstiréttar telur að þessi lög standist ekki og vísar m.a. til 72. greinar stjórnarskrárinnar um eignaréttindi. Ekki sé með almennum lögum unnt, „með svo íþyngjandi hætti sem á reynir í málinu, að hrófla með afturvirkum hætti við réttarreglum um efni skuldbindinga og greiðslur skulda frá því sem gilti þegar til þeirra var stofnað og af þeim greitt,“ eins og segir í dómnum.

Ef öll gengistryggð lán verða afgreidd með sama hætti og þetta lán ber bönkunum að miða við óverðtryggða erlenda vexti, sem voru á bilinu 2-5%, en ekki óverðtryggða vexti Seðlabankans sem hæstir fóru upp í 20%. Munurinn á vaxtaprósentunni er mikill.

Mikill munur á gengistryggðum og óverðtryggðum lánum

Þessi niðurstaða þýðir að gengistryggðu lánin, sem eftir gengisfall krónunnar á árinu 2008 voru að sliga þá sem lánin tóku, koma til með að bera neikvæða raunvexti því verðbólga hefur verið mikil hér á landi síðustu ár. Hún var t.d. yfir 12% á árunum 2008-2009. Staða lántakenda batnar mikið en staða bankanna versnar.

Í umræðum um þessi mál eftir gengislánadóm hæstaréttar 2010 kom fram það sjónarmið að eðlilegt væri að miða við óverðtryggða vexti Seðlabankans en ekki Libor-vexti vegna þess að annars yrði munur á stöðu þeirra sem tóku gengistryggð lán og þeirra sem tóku innlend verðtryggð lán svo mikill. Hætt er við að þessi niðurstaða ýti enn undir umræðu um stöðu þeirra sem tóku verðtryggð lán. Mikill meirihluti allra lána heimilanna eru verðtryggð lán.

Dómur Hæstaréttar í dag fjallar um gengistryggt lán sem tekið var til húsnæðiskaupa. Algengast var hins vegar að þessi lán væru notuð til bílakaupa. Dómurinn kemur því væntanlega bæði til með að hafa áhrif á bankana og bílalánafyrirtækin. Um er að ræða tug þúsunda lána sem þarf að endurreikna. Búið var að endurreikna lánin, en nú þurfa bankarnir sem sé að reikna aftur miðað við breytta forsendu.

Þegar bankarnir voru endurreistir eftir hrun tóku þeir yfir lán til einstaklinga og fyrirtækja. Þessi yfirfærsla byggði á þeirri forsendu að gengistryggðu lánin væru lögleg.  Sú spurning kann því að vakna hvort bankarnir geta gert einhverja nýja kröfur á þrotabú gömlu bankanna. Hætt er við að það geti orðið erfitt því kröfulýsingarfrestur er löngu liðinn.

37 þúsund heimili með gengistryggð lán

Samkvæmt fréttatilkynningu efnahags- og viðskiptaráðuneytisins frá árinu 2010 er áætlað heildarvirði gengistryggðra lána 841 milljarður króna, en lán til einstaklinga um 186 milljarðar króna. Stór hluti fyrirtækjalána eru til aðila með tekjur í erlendri mynt. Um 37 þúsund heimili voru með gengistryggð lán.

Talsmenn bankanna voru ekki tilbúnir til að tjá sig efnislega um dóminn þegar eftir því var leitað í dag. Þeir sögðust vera að fara yfir dóminn og meta áhrif hans.

Samkvæmt upplýsingum mbl.is voru forstjóri Fjármálaeftirlitsins og seðlabankastjóri beðnir að mæta á fund efnahags- og viðskiptanefndar Alþingis, sem hófst kl. 17.

Hæstiréttur dæmdi í dag að gengistryggð lán ættu að bera erlenda óverðtryggða vexti, sem eru ...

Hæstiréttur dæmdi í dag að gengistryggð lán ættu að bera erlenda óverðtryggða vexti, sem eru 2-5%. mbl.is / Hjörtur

  • Til baka
  • Blogga um frétt
  • Senda

Innlent »

The lava eruption on Holuhraun continues myndasyrpa

13:35 The lava eruption on Holuhraun continues. Lava flows northward from the eruption site. At 20:00 UTC yesterday, the lava extended over a 3-km-area. This corresponds to a magma discharge of 300 to 500 cubic metres per second. From observations yesterday evening, the volume of erupted lava is between 16 and 25 million cubic metres. Meira »

Sigríður Björk mætt til starfa

13:35 Sigríður Björk Guðjónsdóttir mætti í morgun til vinnu sem lögreglustjóri höfuðborgarsvæðisins. Á móti henni tóku aðstoðarlögreglustjórarnir Hörður Jóhannesson og Jón H.B. Snorrason. Fór vel á með þeim en fyrsta verk Sigríðar Bjarkar var að taka við bréfpósti til lögreglustjórans. Meira »

Umsóknarfrestur rennur út á miðnætti

13:29 Frestur til að sækja um starf þjóðleikhússtjóra rennur út á miðnætti í kvöld, 1. september. Samkvæmt upplýsingum frá menntamálaráðuneytinu verður listi yfir umsækjendur ekki fáanlegur fyrr en í fyrsta lagi á miðvikudag. Meira »

Atli á fund fjölmiðlanefndar

13:15 Átökin sem blossað hafa upp sökum lánveitingar frá félagi í eigu Guðmundar Kristjánssonar, forstjóra Brims hf., til Reynis Traustasonar halda áfram að taka á sig mynd en nú hefur fyrrum blaðamaður DV, Atli Þór Fanndal, gefið í skyn að hann búi yfir upplýsingum sem gætu varpað nýju ljósi á málið. Meira »

Innkalla peysur vegna kyrkingahættu

13:01 Verslunin Snilldarbörn hefur innkallað tvær tegundir af hettupeysum sökum þess að böndin í hettunum eru ekki í samræmi við lög um öryggi vöru og opinbera markaðsgæslu.Önnur er af gerðinni Disney með mynd af Mikka mús og hin er af gerðinni Spunky kids og var seld í setti með buxum. Meira »

Tveir stórir skjálftar í morgun

12:22 Jarðskjálfti sem mældist 5,3 stig varð við norðvesturbrún Bárðarbunguöskjunnar nú á tólfta tímanum.   Meira »

Vilborg Arna komin til Katmandu

13:03 Vilborg Arna Gissurardóttir, fjallagarpur, er nú komin til Katmandu í Nepal á leið sinni til Tíbet. Þar hyggst hún klífa fjallið Cho Oyu ásamt félaga sínum, Atla Pálssyni, reyndum leiðsögumanni og göngugarpi. Meira »

Vilja taka heimilisofbeldi fastari tökum

12:40 Karl Garðarsson, þingmaður Framsóknarflokksins, og Vilhjálmur Árnason, þingmaður Sjálfstæðisflokksins, hafa ákveðið að leggja fram frumvarp þegar Alþingi kemur saman til að taka heimilisofbeldi fastari tökum. Á síðasta ári voru 355 heimilisofbeldismál tilkynnt til lögreglu höfuðborgarsvæðisins, eða um eitt á dag. Meira »

Stolið úr búðum fyrir fimm milljarða

11:49 Á hverju ári er stolið úr verslunum fyrir hartnær fimm milljarða á Íslandi. Um risavaxið neytendamál er að ræða þar sem upphæðin skilar sér að endingu í hærra vöruverði til neytenda. Þetta segir fjölmiðlamaðurinn Sölvi Tryggvason sem tekur fyrir búðarhnupl í síðasta þætti fréttaskýringaþáttarins Málinu. Meira »

Sýndu stuðning sinn í verki

11:35 Samningaviðræður milli Félags stjórnenda leikskóla og Sambands íslenskra sveitarfélaga héldu áfram hjá ríkissáttasemjara í dag. Leikskólastjórnendur tóku höndum saman og mættu fyrir utan höfuðstöðvar sáttasemjara í morgun og sýndu þannig stuðning við samninganefndina og þær kröfur sem hún heldur á lofti. Meira »

Brúin yfir Botnsá hápólitísk

11:15 Brúin yfir Botnsá, innst í Hvalfirði, er hápólitískt fyrirbæri, en um hana liggja skil Suðvestur- og Norðvesturkjördæma. Í fyrrnefnda kjördæminu voru fyrir þingkosningar á kjörskrá 63.154 manns sem eiga þrettán fulltrúa á Alþingi. Meira »

Útivistartími barna breyttist í dag

10:42 Útivistartími barna og unglinga tók breytingum í dag, 1. september. Frá og með deginum í dag mega 12 ára börn og yngri vera úti til klukkan 20.00 og 13 til 16 ára unglingar mega vera úti til klukkan 22.00. Lögregla segir mikilvægt að fylgja því eftir að börn og unglingar fái nægan svefn. Meira »

Færeyska skipið farið frá Íslandi

10:30 Færeyski togarinn Næraberg, sem lá við bryggju í Reykjavík um helgina, fór frá landinu um sexleytið í gærkvöldi. Gert var við vél skipsins og fékk áhöfnin að lokum fulla þjónustu. Hafnarstjóri hefur sent þremur ráðherrum bréf vegna málsins, en upphaflega stóð ekki til að veita skipinu þjónustu. Meira »

Laus úr gæsluvarðhaldi

08:12 Maður sem grunaður er um aðild að grófri lík­ams­árás og frels­is­svipt­ingu hinn 6. ág­úst síðastliðinn hefur verið látinn laus úr gæsluvarðhaldi en bæði héraðsdómur og Hæstiréttur höfnuðu kröfu lögreglustjóra um áframhaldandi gæsluvarðhald yfir manninum. Meira »

Hundruð starfa um land allt sköpuðust

07:47 Íslenskur sjávarútvegur snýst um fleira en fiskveiðar. Þekking og tækjabúnaður þarf að vera fyrir hendi til að meðhöndla aflann rétt frá því að hann er dreginn um borð og þar til honum er komið til kaupenda. Meira »

Jarðskjálfti upp á fimm stig myndasyrpa

09:41 Jarðskjálfti upp á fimm stig varð klukkan 8:58 í morgun. Upptök hans eru við norðvesturbrún Bárðarbunguöskjunnar.   Meira »

Mikil aukning á sjúkraflugi

07:58 Rúmlega 24% aukning er í sjúkraflugi frá Sjúkrahúsinu á Akureyri á milli ára. Frá janúar til júlí voru farnar 352 ferðir samanborið við 283 ferðir á sama tíma árið 2013. Meira »

Um 250 skjálftar frá miðnætti

06:59 Um 250 jarðskjálftar hafa mælst á og við norðanverðan Vatnajökul frá miðnætti, að sögn Martins Hensch, jarðskjálftafræðings á Veðurstofu Íslands. Blaðamaður og ljósmyndari mbl.is sem eru staddir á gosstöðvunum segja gosið sjást vel og töluverðir gufustrókar komi frá því. Meira »
www.flutningur.is 5753000 sendibilastöð
Stöðin býður upp á allar stærðir sendibíla og veitir trausta og umfram allt góð...
Ársgömul Candy þvottavél til sölu
Til sölu v/flutinga ársgömul lítið notuð þvottavél af gerðinni Candy. Þvottavéli...
FERÐAVAGNAGEYMSLA BORGARFIRÐI
Ferðavagnageymsla Borgarfirði Geymum tjaldvagna, fellihýsi, hjólhýsi, báta og fl...
HREINSA RYÐ AF ÞÖKUM HREINSA ÞAKRENNUR
Hreinsa ryð af þökum, hreinsa þakrennur, laga veggjakrot og tek ...
 
Celsus
Tölvur/upplýsingatækni
Auglýsinga- eða grafískur hönnuður ...
Samkoma
Félagsstarf
Háaleitisbraut 58â€"60 Samkoma ...
Leikskólastjóri
Leikskólakennsla
Leikskólastjóri Leik...
Styrkir 2014
Styrkir
Styrkur Tónlistarsjóðs Rótarý Tónlista...