Lánin bera neikvæða raunvexti

Forstjóri Fjármálaeftirlitsins og seðlabankastjóri mættu á fund efnahags- og viðskiptanefndar ...
Forstjóri Fjármálaeftirlitsins og seðlabankastjóri mættu á fund efnahags- og viðskiptanefndar Alþingis sem hófst kl. 17. mbl.is/Golli

Dómur Hæstaréttar í dag í máli sem hjón höfðuðu gegn Frjálsa fjárfestingabankanum kemur til með að hafa víðtæk áhrif. Flest bendir til að bankarnir komi til með að tapa tugum milljarða króna á dómum. Niðurstaðan þýðir jafnframt að mikill munur verður á stöðu þeirra sem tóku gengistryggt lán og þeirra sem tóku innlent verðtryggt lán.

Erlendu gengislánin voru dæmd ólögmæt af Hæstarétti árið 2010. Þar með var ekki allri réttaróvissu um þessi lán eytt. Ein af þeim spurningum sem deilt hefur verið um er hvaða vexti á að miða við fyrst sú viðmiðun sem upphaflega var byggt á stóðst ekki. Átti að miða við erlenda vexti eða innlenda vextir og átti lánið að vera verðtryggt eða óverðtryggt?

Niðurstaðan varð sú að miða við óverðtryggða vexti Seðlabankans eins og þeir voru á hverjum tíma. Til að styrkja þessa niðurstöðu setti Alþingi lög árið 2010 þar sem segir að miða skuli við þessa vexti við uppgjör á lánunum.

Meirihluti Hæstiréttar telur að þessi lög standist ekki og vísar m.a. til 72. greinar stjórnarskrárinnar um eignaréttindi. Ekki sé með almennum lögum unnt, „með svo íþyngjandi hætti sem á reynir í málinu, að hrófla með afturvirkum hætti við réttarreglum um efni skuldbindinga og greiðslur skulda frá því sem gilti þegar til þeirra var stofnað og af þeim greitt,“ eins og segir í dómnum.

Ef öll gengistryggð lán verða afgreidd með sama hætti og þetta lán ber bönkunum að miða við óverðtryggða erlenda vexti, sem voru á bilinu 2-5%, en ekki óverðtryggða vexti Seðlabankans sem hæstir fóru upp í 20%. Munurinn á vaxtaprósentunni er mikill.

Mikill munur á gengistryggðum og óverðtryggðum lánum

Þessi niðurstaða þýðir að gengistryggðu lánin, sem eftir gengisfall krónunnar á árinu 2008 voru að sliga þá sem lánin tóku, koma til með að bera neikvæða raunvexti því verðbólga hefur verið mikil hér á landi síðustu ár. Hún var t.d. yfir 12% á árunum 2008-2009. Staða lántakenda batnar mikið en staða bankanna versnar.

Í umræðum um þessi mál eftir gengislánadóm hæstaréttar 2010 kom fram það sjónarmið að eðlilegt væri að miða við óverðtryggða vexti Seðlabankans en ekki Libor-vexti vegna þess að annars yrði munur á stöðu þeirra sem tóku gengistryggð lán og þeirra sem tóku innlend verðtryggð lán svo mikill. Hætt er við að þessi niðurstaða ýti enn undir umræðu um stöðu þeirra sem tóku verðtryggð lán. Mikill meirihluti allra lána heimilanna eru verðtryggð lán.

Dómur Hæstaréttar í dag fjallar um gengistryggt lán sem tekið var til húsnæðiskaupa. Algengast var hins vegar að þessi lán væru notuð til bílakaupa. Dómurinn kemur því væntanlega bæði til með að hafa áhrif á bankana og bílalánafyrirtækin. Um er að ræða tug þúsunda lána sem þarf að endurreikna. Búið var að endurreikna lánin, en nú þurfa bankarnir sem sé að reikna aftur miðað við breytta forsendu.

Þegar bankarnir voru endurreistir eftir hrun tóku þeir yfir lán til einstaklinga og fyrirtækja. Þessi yfirfærsla byggði á þeirri forsendu að gengistryggðu lánin væru lögleg.  Sú spurning kann því að vakna hvort bankarnir geta gert einhverja nýja kröfur á þrotabú gömlu bankanna. Hætt er við að það geti orðið erfitt því kröfulýsingarfrestur er löngu liðinn.

37 þúsund heimili með gengistryggð lán

Samkvæmt fréttatilkynningu efnahags- og viðskiptaráðuneytisins frá árinu 2010 er áætlað heildarvirði gengistryggðra lána 841 milljarður króna, en lán til einstaklinga um 186 milljarðar króna. Stór hluti fyrirtækjalána eru til aðila með tekjur í erlendri mynt. Um 37 þúsund heimili voru með gengistryggð lán.

Talsmenn bankanna voru ekki tilbúnir til að tjá sig efnislega um dóminn þegar eftir því var leitað í dag. Þeir sögðust vera að fara yfir dóminn og meta áhrif hans.

Samkvæmt upplýsingum mbl.is voru forstjóri Fjármálaeftirlitsins og seðlabankastjóri beðnir að mæta á fund efnahags- og viðskiptanefndar Alþingis, sem hófst kl. 17.

Hæstiréttur dæmdi í dag að gengistryggð lán ættu að bera ...
Hæstiréttur dæmdi í dag að gengistryggð lán ættu að bera erlenda óverðtryggða vexti, sem eru 2-5%. mbl.is / Hjörtur
mbl.is

Innlent »

70-80 björgunarsveitamenn að störfum

09:48 Mikil ófærð er á höfuðborgarsvæðinu og víðar og hafa björgunarsveitir verið á ferli til að aðstoða þá sem mest þurfa á að halda. Störf björgunarsveita hafa gengið mjög vel nú í morgun. Meira »

Snjódýptin aldrei meiri í febrúar

09:29 Snjódýptin á höfuðborgarsvæðinu mældist 51 sentímetri klukkan 9 í morgun, sem er febrúarmet. Fyrra metið var 48 sentímetrar frá árinu 1952. Að sögn Helgu Ívarsdóttur, veðurfræðings hjá Veðurstofu Íslands, hefur mælst meiri snjódýpt í Reykjavík en það var í janúar 1937. Meira »

Ítrekun frá lögreglunni

08:51 Lögreglan á höfuðborgarsvæðinu vill ítreka að fólk reyni ekki að fara af stað fyrr en búið er að ryðja snjó af götum. Hún segir að því miður hafi nokkrir vegfarendur ofmetið getu ökutækja sinna og hafi óskað eftir aðstoð eftir að hafa fest sig. Meira »

Óvíst hvenær Hellisheiðin opnar

08:20 Lögreglan á Suðurlandi segir óvíst hvenær Hellisheiði, Þrengslin og Sandskeið verði opnuð á nýjan leik en vegunum var lokað um fimmleytið í nótt. Meira »

Ruddi leiðina fyrir slökkviliðið

07:58 Slökkvilið höfuðborgarsvæðisins hefur átt erfitt um vik í morgun vegna gífurlegs fannfergis. Húsagötur eru ófærar og ekki er vitað hvenær þær verða ruddar. Meira »

Snjókoma fram eftir morgni

07:39 Spáð er suðaustan og austan 18 til 23 metrum á sekúndu og talsverðri snjókomu eða slyddu sunnantil framan af morgni en lægir síðan og rofar til. Meira »

Leiðir til og frá Reykjavík lokaðar

07:15 Allar leiðir til og frá Reykjavík eru lokaðar nema Reykjanesbraut. Stofnbrautir á höfuðborgarsvæðinu eru ekki fólksbílafærar. Meira »

Björgunarsveitir að síðan 4 í nótt

07:32 Björgunarsveitir á höfuðborgarsvæðinu hafa verið að störfum síðan um fjögur í nótt vegna mikillar ófærðar.  Meira »

Mörg útköll tengd veðrinu

07:10 Mikill erill var í útköllum hjá lögreglunni á höfuðborgarsvæðinu sem tengdust veðrinu þegar leið á nóttina. Fólki gekk illa að komast leiðar sinnar en einhverjir freistuðust samt til þess að reyna að aka heim í snjókomunni þrátt fyrir að hafa fengið sér í glas. Meira »

Víða ófært á höfuðborgarsvæðinu

07:04 Snjóað hefur mikið á höfuðborgarsvæðinu í nótt og því er mjög þungfært í umdæminu. Víða er ófært og á það ekki síst við um húsagötur. Ljóst er að tafir verða á umferð og aðeins þeir sem eru á mjög vel útbúnum bílum kunna að komast leiðar sinnar. Meira »

Bílvelta við Bláa lónið

Í gær, 22:36 Bíll valt á Grindavíkurvegi, skammt frá afleggjaranum við Bláa lónið um klukkan hálfníu í kvöld.   Meira »

Slæm færð víða í nótt

Í gær, 21:50 „Það er bara algjört vetrarveður,“ segir Þorsteinn V Jónsson, vakthafandi veðurfræðingur á Veðurstofu Íslands. Hvassviðri og snjókoma verður í nótt sunnan- og vestan til og snjóar fram á morgun. Þá vekur Vegagerðin athygli vegfarenda á slæmri færð og hálku. Meira »

Úr kennslustofunni í listina

Í gær, 21:00 „Þetta byrjaði allt með því að ég fór í myndlistarskóla á sínum tíma svo ég yrði betri í að teikna á töfluna,“ segir Marta Ólafsdóttir, myndlistarkona og fyrrverandi líffræðikennari. Þegar blaðamaður náði tali af henni var hún önnum kafin við að undirbúa opnun sýningar í Hannesarholti í miðbæ Reykjavíkur. Meira »

Fyrsti vinningur gekk ekki út

Í gær, 19:56 Enginn var með allar fimm tölurnar réttar í Lottói kvöldsins en þar voru tæpar 7 milljónir króna í pottinum.  Meira »

Úr læknisfræði í textílhönnun

Í gær, 18:57 Læknir og textílhönnuður að mennt og starfandi vöruhönnuður býður upp á einkatíma og/eða námskeið í stærðfræði, efnafræði og tölfræði. Trúlega er bara ein manneskja á landinu með prófgráður og starf af fyrrgreindu tagi, sem tekur að sér að kenna ungmennum slík fög. Hún heitir Margrét Oddný Leópoldsdóttir og er eigandi hönnunarfyrirtækisins Gola & Glóra. Meira »

Kennir ensku í fínum einkaskóla

Í gær, 20:15 Heimavistarskóli fyrir drengi efnaðra fjölskyldna, eins og sjást oft í búningadrama frá BBC, er kannski eitthvað sem Íslendingar telja að tilheyri að mestu fortíðinni. En slíkir skólar eru enn við lýði í Bretlandi og við einn þeirra er það Íslendingur sem kennir nemendum m.a. enskar bókmenntir. Meira »

Hætti að treysta eigin minni

Í gær, 19:06 Endurupptökunefnd féllst í gær á beiðni Guðjóns Skarphéðinssonar um endurupptöku á dómi hans í Guðmundar- og Geirfinnsmálinu. Meira »

Berst fyrir sjálfbærum tískuheimi

Í gær, 18:45 Edda Hamar á tískusýningarfyrirtækið Undress Runways, fatamerkið VIHN og gefur út tímaritið Naked, allt með það að markmiði að fagna sjálfbærni í tísku; beina athyglinni á þá jákvæðu þróun sem er að eiga sér stað í tískuheiminum og um leið fræða fólk um það sem er að gerast á bak við tjöldin. Meira »
Viðhald fasteigna
Við þjónustum þig með lítil sem stór verk. Tímavinna eða tilboð. sími: 544-44...
www.flutningur.is 5753000 sendibilastöð
Stöðin býður upp á allar stærðir sendibíla og veitir trausta og umfram allt góð...
 
Félagslíf
Staður og stund
Aflagrandi 40 Opin vinnustofa kl. 9, gön...
L hlín 6017022119 iv/v
Félagsstarf
? HLÍN 6017022119 IV/V Mynd af auglý...
I.o.o.f. ob.1,petrus [1972218[ erindi
Félagsstarf
I.O.O.F. Ob.1,Petrus = 01972218= Erind...
Félagsstarf
Staður og stund
Aflagrandi 40 Opin vinnustofa kl. 9, Bin...