Lánin bera neikvæða raunvexti

Forstjóri Fjármálaeftirlitsins og seðlabankastjóri mættu á fund efnahags- og viðskiptanefndar Alþingis sem hófst kl. 17. stækka

Forstjóri Fjármálaeftirlitsins og seðlabankastjóri mættu á fund efnahags- og viðskiptanefndar Alþingis sem hófst kl. 17. mbl.is/Golli

Dómur Hæstaréttar í dag í máli sem hjón höfðuðu gegn Frjálsa fjárfestingabankanum kemur til með að hafa víðtæk áhrif. Flest bendir til að bankarnir komi til með að tapa tugum milljarða króna á dómum. Niðurstaðan þýðir jafnframt að mikill munur verður á stöðu þeirra sem tóku gengistryggt lán og þeirra sem tóku innlent verðtryggt lán.

Erlendu gengislánin voru dæmd ólögmæt af Hæstarétti árið 2010. Þar með var ekki allri réttaróvissu um þessi lán eytt. Ein af þeim spurningum sem deilt hefur verið um er hvaða vexti á að miða við fyrst sú viðmiðun sem upphaflega var byggt á stóðst ekki. Átti að miða við erlenda vexti eða innlenda vextir og átti lánið að vera verðtryggt eða óverðtryggt?

Niðurstaðan varð sú að miða við óverðtryggða vexti Seðlabankans eins og þeir voru á hverjum tíma. Til að styrkja þessa niðurstöðu setti Alþingi lög árið 2010 þar sem segir að miða skuli við þessa vexti við uppgjör á lánunum.

Meirihluti Hæstiréttar telur að þessi lög standist ekki og vísar m.a. til 72. greinar stjórnarskrárinnar um eignaréttindi. Ekki sé með almennum lögum unnt, „með svo íþyngjandi hætti sem á reynir í málinu, að hrófla með afturvirkum hætti við réttarreglum um efni skuldbindinga og greiðslur skulda frá því sem gilti þegar til þeirra var stofnað og af þeim greitt,“ eins og segir í dómnum.

Ef öll gengistryggð lán verða afgreidd með sama hætti og þetta lán ber bönkunum að miða við óverðtryggða erlenda vexti, sem voru á bilinu 2-5%, en ekki óverðtryggða vexti Seðlabankans sem hæstir fóru upp í 20%. Munurinn á vaxtaprósentunni er mikill.

Mikill munur á gengistryggðum og óverðtryggðum lánum

Þessi niðurstaða þýðir að gengistryggðu lánin, sem eftir gengisfall krónunnar á árinu 2008 voru að sliga þá sem lánin tóku, koma til með að bera neikvæða raunvexti því verðbólga hefur verið mikil hér á landi síðustu ár. Hún var t.d. yfir 12% á árunum 2008-2009. Staða lántakenda batnar mikið en staða bankanna versnar.

Í umræðum um þessi mál eftir gengislánadóm hæstaréttar 2010 kom fram það sjónarmið að eðlilegt væri að miða við óverðtryggða vexti Seðlabankans en ekki Libor-vexti vegna þess að annars yrði munur á stöðu þeirra sem tóku gengistryggð lán og þeirra sem tóku innlend verðtryggð lán svo mikill. Hætt er við að þessi niðurstaða ýti enn undir umræðu um stöðu þeirra sem tóku verðtryggð lán. Mikill meirihluti allra lána heimilanna eru verðtryggð lán.

Dómur Hæstaréttar í dag fjallar um gengistryggt lán sem tekið var til húsnæðiskaupa. Algengast var hins vegar að þessi lán væru notuð til bílakaupa. Dómurinn kemur því væntanlega bæði til með að hafa áhrif á bankana og bílalánafyrirtækin. Um er að ræða tug þúsunda lána sem þarf að endurreikna. Búið var að endurreikna lánin, en nú þurfa bankarnir sem sé að reikna aftur miðað við breytta forsendu.

Þegar bankarnir voru endurreistir eftir hrun tóku þeir yfir lán til einstaklinga og fyrirtækja. Þessi yfirfærsla byggði á þeirri forsendu að gengistryggðu lánin væru lögleg.  Sú spurning kann því að vakna hvort bankarnir geta gert einhverja nýja kröfur á þrotabú gömlu bankanna. Hætt er við að það geti orðið erfitt því kröfulýsingarfrestur er löngu liðinn.

37 þúsund heimili með gengistryggð lán

Samkvæmt fréttatilkynningu efnahags- og viðskiptaráðuneytisins frá árinu 2010 er áætlað heildarvirði gengistryggðra lána 841 milljarður króna, en lán til einstaklinga um 186 milljarðar króna. Stór hluti fyrirtækjalána eru til aðila með tekjur í erlendri mynt. Um 37 þúsund heimili voru með gengistryggð lán.

Talsmenn bankanna voru ekki tilbúnir til að tjá sig efnislega um dóminn þegar eftir því var leitað í dag. Þeir sögðust vera að fara yfir dóminn og meta áhrif hans.

Samkvæmt upplýsingum mbl.is voru forstjóri Fjármálaeftirlitsins og seðlabankastjóri beðnir að mæta á fund efnahags- og viðskiptanefndar Alþingis, sem hófst kl. 17.

Hæstiréttur dæmdi í dag að gengistryggð lán ættu að bera erlenda óverðtryggða vexti, sem eru ...

Hæstiréttur dæmdi í dag að gengistryggð lán ættu að bera erlenda óverðtryggða vexti, sem eru 2-5%. mbl.is / Hjörtur

  • Til baka
  • Blogga um frétt
  • Senda

Innlent »

Undrast orð forsætisráðherra

07:21 Félag íslenskra hjúkrunarfræðinga segir að svo virðist sem að ríkisstjórnin hafi ákveðið að semja ekki við opinbera starfsmenn fyrr en samið hafi verið á almenna markaðinum. Félagið furðar sig á ummælum forsætisráðherra og telur að vegið sé að samningsrétti opinberra starfsmanna. Meira »

Bifreið alelda á Geirsnefi

07:14 Slökkvilið höfuðborgarsvæðisins var kallað út vegna elds sem logaði í fólksbifreið á Geirsnefi í Reykjavík á sjöunda tímanum í morgun. Það skíðlogaði í bifreiðinni og svartur reykur sást stíga til himins. Meira »

Spök hreindýr hætta fyrir ökumenn

Í gær, 22:34 Hreindýr á Austurlandi halda mörg hver til í minni hópum og eru nálægt þjóðveginum. Dýrin eru á þessum árstíma frekar spök og getur það skapað mikla hættu fyrir keyrandi umferð. Meira »

„Tungumál opna margar dyr“

Í gær, 21:35 „Ég ætlaði upphaflega aðallega að læra frönsku en þegar kom að því að velja næsta tungumál fann ég að þýskan átti betur við mig,“ segir Brynhildur Ásgeirsdóttir sem útskrifaðist úr Borgarholtsskóla í gær, hlaðin viðurkenningum fyrir árangur sinn í þýsku. Meira »

Úrkoma í kortunum næstu daga

Í gær, 21:15 Á morgun koma rigningaský inn yfir landið úr vestri. Verður rigning á öllum vesturhluta landsins og hitinn á bilinu 3-7 gráður samkvæmt veðurspá. Á austurhlutanum verður hálfskýjað og svipaður hiti. Meira »

Réttindi þín ef flug fellur niður

Í gær, 21:12 Verkfallsaðgerðir Flóabandalagsins og VR í lok mánaðarins munu líklegast lama starfsemi í Flugstöð Leifs Eiríkssonar með tilheyrandi röskun á flugsamgöngum. mbl.is kannaði hvaða réttindi flugfarþegar hefðu þegar þeir komast ekki til áfangastaðar síns á réttum tíma eða jafnvel alls ekki. Meira »

Dýrustu kúnnarnir fara fyrst

Í gær, 19:48 Dýrustu bókanir geta auðveldlega sópast í burtu og í staðinn þarf að fylla þær upp á lægra verði. Afleiðingin af verkfallsaðgerðum núna er ekki ósvipuð því sem gerðist í eldgosinu, nema að þá höfðu ferðamenn skilning á aðstæðum en það er ekki sama umburðarlyndi fyrir verkföllum. Meira »

Týr á leiðinni heim

Í gær, 20:38 Varðskipið Týr er nú á leiðinni heim frá Miðjarðarhafi eftir sex mánuði við landamæragæslu fyrir Frontex, landamærastofnun Evrópusambandsins. Upphaflega var ráðgerð að varðskipið yrði í rúma tvo mánuði við eftirlitið. Meira »

Nýr fundur hjá hjúkrunarfræðingum

Í gær, 19:12 Boðað hefur verið til fundar á morgun í kjaradeilu hjúkrunarfræðinga við ríkið. Ríkissáttasemjari boðaði til fundarins og fer hann fram klukkan þrjú. Ólafur G. Skúlason, formaður Félags íslenskra hjúkrunarfræðinga, segir í samtali við mbl.is að lítið sé um málið að segja að svo stöddu. Meira »

Útskrifuðust fyrir 40 árum

Í gær, 18:51 Menntaskólinn á Ísafirði útskrifaði nemendur í gær. Við það tilefni hittust 40 ára stúdentar frá skólanum en í þeim hópi eru forseti Alþingis, Einar K. Guðfinnsson, og biskup Íslands, Agnes M. Sigurðardóttir. Meira »

Vélarvana skúta við Hvalfjörð

Í gær, 18:12 Stór skúta varð vélarvana við minni Hvalfjarðar í dag á öðrum tímanum, en björgunarbátar frá Reykjavík og Seltjarnarnesi voru kallaðir út vegna málsins. Sex einstaklingar voru um borð í skútunni, en hún er 20 tonna og 13 metrar á lengd. Meira »

Það vill enginn fara í verkfall

Í gær, 17:50 Hjúkrunarfræðingar vilja hærri laun og finnst þau biðja um sanngjarna hækkun. „Já, okkur finnst við vera með hógværar kröfur. Erum bara að biðja um að dagvinnutaxtinn sé hækkaður til þess að maður geti haft þann möguleika að vinna í dagvinnu og geti séð fyrir sér á dagvinnulaunum eingöngu. Meira »

Sló Íslandsmet í maraþoni

Í gær, 16:46 Birna Varðardóttir sló í morgun Íslandsmet í maraþonhlaupi kvenna í aldursflokknum 20 - 22 ára í Kaupmannahafnarmaraþoninu. Hljóp hún kílómetrana 42,2 á þremur klukkustundum, 15 mínútum og 27 sekúndum. Meira »

„Ég skal fylla á bílinn og þig“

Í gær, 15:59 Arna Ýr Jónsdóttir, 19 ára, setti inn auglýsingu á facebook síðuna Brask og brall í gær vegna þess að hún hugðist selja bílinn sinn. Hún fékk fjöldann allan af skilaboðum en fæst þeirra voru út af bílnum, heldur höfðu karlmenn áhuga á henni. Meira »

Varað við grjóthruni úr Esjunni

Í gær, 14:14 Lögreglan hefur sent frá sér tilkynningu þar sem göngufólk við Esju er varað við grjóthruni úr híðum fjallsins.  Meira »

Héðinn Íslandsmeistari í skák

Í gær, 16:26 Héðinn Steingrímsson varð í dag Íslandsmeistari í skák eftir að hafa lagt Hjörvar Stein Grétarsson í lokaumferð mótsins.   Meira »

Marokkóbúi mættur í sauðburð

Í gær, 15:15 Hann hefur haft mikinn áhuga á Íslandi í nokkur ár og lét loks verða af því að koma hingað núna í kalda vorinu. Hann ætlar að starfa sem sjálfboðaliði á þremur ólíkum stöðum, í sauðburði fyrir norðan, á tónlistarhátíð í höfuðborginni og á hosteli vestur á fjörðum. Meira »

Yfir 4.200 boðað komu sína á mótmæli

Í gær, 13:45 Boðað hefur verið til mótmæla á Austurvelli næsta þriðjudag klukkan 17. Yfir 4.200 manns hafa nú þegar boðað komu sína á Facebook. Meira »
BOKIN.IS BÆKUR TIL SÖLU Á BOKIN.IS BOKIN.IS
BOKIN.IS Þú innskráir þig og byrjar að versla bækur BOKIN.IS RÚMLEGA ...
ÞJÓÐLAGAGÍTAR
Þjóðlagagítarar frá 18.900 kr. Gítarinn ehf., Stórhöfða 27, www.gitarinn.is g...
15 fm gestahús - Tilboð kr. 699.600,-
Tilboð á 15 fm gestahúsum - aðeins kr. 699.600,- (áður 795.000,-) Allt fylgir me...
NOTAÐ&NÝTT
NOTAÐ&N;ÝTT er ný verslun á Skemmuvegi 6 á bak við Byko. Mikið úrval af fallegum...
 
13446 strætó
Tilboð - útboð
SAMNINGSKAUP Reykja vík ur borg Innk...
Ferðamálastofa
Sérfræðistörf
Mynd af auglýsingu ...
Lögfræðingur
Sérfræðistörf
Starf lögfræðings Samband íslenskra sv...
Kennsla
Grunn-/framhaldsskóla
Alþjóðaskólinn á Íslandi auglýsir ef...