Lánin bera neikvæða raunvexti

Forstjóri Fjármálaeftirlitsins og seðlabankastjóri mættu á fund efnahags- og viðskiptanefndar ...
Forstjóri Fjármálaeftirlitsins og seðlabankastjóri mættu á fund efnahags- og viðskiptanefndar Alþingis sem hófst kl. 17. mbl.is/Golli

Dómur Hæstaréttar í dag í máli sem hjón höfðuðu gegn Frjálsa fjárfestingabankanum kemur til með að hafa víðtæk áhrif. Flest bendir til að bankarnir komi til með að tapa tugum milljarða króna á dómum. Niðurstaðan þýðir jafnframt að mikill munur verður á stöðu þeirra sem tóku gengistryggt lán og þeirra sem tóku innlent verðtryggt lán.

Erlendu gengislánin voru dæmd ólögmæt af Hæstarétti árið 2010. Þar með var ekki allri réttaróvissu um þessi lán eytt. Ein af þeim spurningum sem deilt hefur verið um er hvaða vexti á að miða við fyrst sú viðmiðun sem upphaflega var byggt á stóðst ekki. Átti að miða við erlenda vexti eða innlenda vextir og átti lánið að vera verðtryggt eða óverðtryggt?

Niðurstaðan varð sú að miða við óverðtryggða vexti Seðlabankans eins og þeir voru á hverjum tíma. Til að styrkja þessa niðurstöðu setti Alþingi lög árið 2010 þar sem segir að miða skuli við þessa vexti við uppgjör á lánunum.

Meirihluti Hæstiréttar telur að þessi lög standist ekki og vísar m.a. til 72. greinar stjórnarskrárinnar um eignaréttindi. Ekki sé með almennum lögum unnt, „með svo íþyngjandi hætti sem á reynir í málinu, að hrófla með afturvirkum hætti við réttarreglum um efni skuldbindinga og greiðslur skulda frá því sem gilti þegar til þeirra var stofnað og af þeim greitt,“ eins og segir í dómnum.

Ef öll gengistryggð lán verða afgreidd með sama hætti og þetta lán ber bönkunum að miða við óverðtryggða erlenda vexti, sem voru á bilinu 2-5%, en ekki óverðtryggða vexti Seðlabankans sem hæstir fóru upp í 20%. Munurinn á vaxtaprósentunni er mikill.

Mikill munur á gengistryggðum og óverðtryggðum lánum

Þessi niðurstaða þýðir að gengistryggðu lánin, sem eftir gengisfall krónunnar á árinu 2008 voru að sliga þá sem lánin tóku, koma til með að bera neikvæða raunvexti því verðbólga hefur verið mikil hér á landi síðustu ár. Hún var t.d. yfir 12% á árunum 2008-2009. Staða lántakenda batnar mikið en staða bankanna versnar.

Í umræðum um þessi mál eftir gengislánadóm hæstaréttar 2010 kom fram það sjónarmið að eðlilegt væri að miða við óverðtryggða vexti Seðlabankans en ekki Libor-vexti vegna þess að annars yrði munur á stöðu þeirra sem tóku gengistryggð lán og þeirra sem tóku innlend verðtryggð lán svo mikill. Hætt er við að þessi niðurstaða ýti enn undir umræðu um stöðu þeirra sem tóku verðtryggð lán. Mikill meirihluti allra lána heimilanna eru verðtryggð lán.

Dómur Hæstaréttar í dag fjallar um gengistryggt lán sem tekið var til húsnæðiskaupa. Algengast var hins vegar að þessi lán væru notuð til bílakaupa. Dómurinn kemur því væntanlega bæði til með að hafa áhrif á bankana og bílalánafyrirtækin. Um er að ræða tug þúsunda lána sem þarf að endurreikna. Búið var að endurreikna lánin, en nú þurfa bankarnir sem sé að reikna aftur miðað við breytta forsendu.

Þegar bankarnir voru endurreistir eftir hrun tóku þeir yfir lán til einstaklinga og fyrirtækja. Þessi yfirfærsla byggði á þeirri forsendu að gengistryggðu lánin væru lögleg.  Sú spurning kann því að vakna hvort bankarnir geta gert einhverja nýja kröfur á þrotabú gömlu bankanna. Hætt er við að það geti orðið erfitt því kröfulýsingarfrestur er löngu liðinn.

37 þúsund heimili með gengistryggð lán

Samkvæmt fréttatilkynningu efnahags- og viðskiptaráðuneytisins frá árinu 2010 er áætlað heildarvirði gengistryggðra lána 841 milljarður króna, en lán til einstaklinga um 186 milljarðar króna. Stór hluti fyrirtækjalána eru til aðila með tekjur í erlendri mynt. Um 37 þúsund heimili voru með gengistryggð lán.

Talsmenn bankanna voru ekki tilbúnir til að tjá sig efnislega um dóminn þegar eftir því var leitað í dag. Þeir sögðust vera að fara yfir dóminn og meta áhrif hans.

Samkvæmt upplýsingum mbl.is voru forstjóri Fjármálaeftirlitsins og seðlabankastjóri beðnir að mæta á fund efnahags- og viðskiptanefndar Alþingis, sem hófst kl. 17.

Hæstiréttur dæmdi í dag að gengistryggð lán ættu að bera ...
Hæstiréttur dæmdi í dag að gengistryggð lán ættu að bera erlenda óverðtryggða vexti, sem eru 2-5%. mbl.is / Hjörtur
mbl.is

Innlent »

Íslendingar taki með sér vegabréf til Ítalíu

11:36 Ítalir hafa tilkynnt íslenskum stjórnvöldum að tímabundnu landamæraeftirliti verður komið á frá 10. maí til og með 30. maí 2017 á öllum ítölskum landamærastöðvum. Meira »

Reyndu að stela skipsskrúfu en hættu við

11:34 Lögreglan á Suðurnesjum handtók um helgina tvo menn sem voru með umtalsvert magn af þýfi í bifreið sinni. Þá var annar þeirra grunaður um fíkniefnaakstur og á hinum fundust meint fíkniefni. Meira »

Gamma á 1.000 íbúðir í Reykjavík

11:33 Þó að Samkeppniseftirlitsið hafi komist að þeirri niðurstöðu að ekki séu forsendur til íhlutunar vena yfirtöku Almenna leigufélagsins á BK eignum ehf., er það mat stofnunarinnar að „full ástæða þess að gefa þessari þróun sérstakan gaum.“ Meira »

Gylfi er með 1460 þúsund í laun

11:22 Gylfi Arnbjörnsson, forseti Alþýðusambands Íslands er með 1.460 þúsund á mánuði í laun. Hann fær ekki greitt sérstaklega fyrir yfirvinnu en nýleg tímaskráning sýni að hann vinni um 60 klukkustundir á viku. Þetta kemur fram á vef ASÍ. Meira »

Ferðamenn „hnapp­dreifast“ á staði

10:53 Sóley Jónasdóttir, starfsmaður hjá Vegagerðinni, hefur lokið við að fara hringveginn þar sem hún hefur skráð niður þá staði þar sem ferðamenn stoppa oftast. Hún leggur nú lokahönd á skýrslu sem nýtist ef farið verður í að fjölga útskotum á þjóðvegum landsins. Meira »

Erlendir ferðamenn teknir í kennslustund

10:48 Lögreglan á Suðurnesjum hélt um helgina uppi eftirliti á Reykjanesbraut, skammt frá Flugstöð Leifs Eiríkssonar, til að athuga ástand ökumanna og ekki síður til að árétta notkun ljósabúnaðar. Meira »

Ungur maður í háskaakstri

10:06 Ungur ökumaður mældist aka á 123 kílómetra hraða á klukkustund á Njarðarbraut í Njarðvík þar sem hámarkshraði er 50 km/klst. Hann var sviptur ökuréttindum til bráðabirgða og þarf að auki að greiða 130.000 króna fjársekt. Meira »

Algengt að starfsmenn fái ekki sína hvíld

10:32 Mjög algengt er að ákvæði um hvíldartíma vaktavinnufólks sem finna má í mörgum kjarasamningum séu brotin á vinnustöðum, sagði Bára Hildur Jóhannsdóttir, verkefnisstjóri mannauðsmála hjá Landspítalanum í erindi sem hún hélt á vinnufundi réttindanefndar BSRB á föstudag. Meira »

Dæmdur á grundvelli rangrar ákæru

09:34 Endurupptökunefnd hefur heimilað upptöku þriggja sakamála þar sem nefndin segir að verulegir gallar hafi verið á meðferð málanna, sem líklega hafi haft áhrif á niðurstöðu þeirra. Ríkissaksóknari bað nefndina um að öll málin yrðu tekin upp að nýju. Meira »

Ásatrú á Íslandi í mikilli sókn

08:18 Rúmlega 50% fjölgun hefur orðið í hópi skráðra félaga í Ásatrúarfélaginu frá árinu 2014 samkvæmt upplýsingum frá Hagstofu Íslands. Félagar voru 2.382 árið 2014 en nú eru skráðir 3.583 félagsmenn. Meira »

Fáir kennarar stóðu við uppsagnir

07:57 Afar fáir kennarar stóðu við uppsagnir sem tilkynntar voru meðan kjaradeila kennara og sveitarfélaga landsins stóð yfir síðastliðið haust. Meira »

Yfir 500 mislingasmit

07:41 Yfir 500 manns greindust með mislinga í Evrópu í janúar, samkvæmt upplýsingum frá Alþjóðaheilbrigðismálastofnuninni, WHO. Stofnunin lýsir yfir áhyggjum af fækkun bólusetninga. Meira »

Tennisvellir víkja fyrir fótboltavelli

07:37 Ekki hafa fengist fjármunir frá Reykjavíkurborg til að viðhalda tennisvöllum Víkings í Fossvogi og verða þeir því aflagðir í vor. Aðeins tveir tennisvellir verða þá eftir í Reykjavík, staðsettir í Laugardalnum. Meira »

Frostlaust að deginum

06:27 Vorið er farið að minna á sig í veðurkorti dagsins því spáð er eins til sjö stiga hita um allt land í dag en víða næturfrosti. Spáð er austanátt og yfirleitt þurru í dag og næstu daga. Meira »

Mörg mál til þingsins frá ríkisstjórn

05:30 Ríkisstjórnin kemur saman til aukafundar í dag og hyggst afgreiða fjölda mála af þingmálaskrá sinni.   Meira »

Kviknaði í vinnuskúr

06:47 Slökkvilið höfuðborgarsvæðisins slökkti eld í vinnuskúr við Vesturbæjarskóla rétt fyrir eitt í nótt. Mikill reykur og töluverður eldur var í skúrnum þegar slökkviliðið kom á vettvang. Meira »

Ölvun og óspektir

05:57 Lögreglan handtók mann fyrir ölvun og óspektir í miðborginni í gærkvöldi og er hann vistaður í fangaklefa. Samkvæmt upplýsingum frá lögreglu á hann von á kæru fyrir gripdeild og brot á lögreglusamþykkt auk fleiri brota. Meira »

Girða ekki fyrir aðgang

05:30 Minjastofnun Íslands sem eftirlit hefur með friðlýstum fornleifum á Helgafelli á Snæfellsnesi frétti fyrst um ákvörðun landeigenda um gjaldtöku á staðnum í Morgunblaðinu í gær. Meira »
Dyrasímar - Raflagnir
Dyrasímaþjónusta, geri við eldri kerfi og set upp ný, fljót og góð þjónusta Sí...
2ja DAGA NÁMSKEIÐ 28. MARS OG 4. APRÍL
2ja daga byrjenda ljósmyndanámskeið fyrir allar tegundir og stærðir myndavéla....
ÍSLENSKA f. útl - ICELANDIC - ENSKA f. fullorðna - ENGLISH
Byrja/Start:: 6/3, 3/4, 1/5, 29/5, 26/6, 21/8, 11/9, 9/10: 4 vikur/weeks x 5 dag...
Stólar til sölu
Til sölu 20stk. rauðir stólar með háu baki. Verð 3000 kr, stk. uppl. 820-5181...
 
Félagsstarf
Staður og stund
Aflagrandi 40 Opin vinnustofa kl. 9, bin...
L edda 6017032819 i
Félagsstarf
? EDDA 6017032819 I Mynd af auglýsin...
Samkeppni um gerð listaverks
Tilkynningar
Samkeppni um gerð listaverks til að ...
Starfsmaður óskast
Önnur störf
Starfsmaður óskast Vegna mikilla v...