Lánin bera neikvæða raunvexti

Forstjóri Fjármálaeftirlitsins og seðlabankastjóri mættu á fund efnahags- og viðskiptanefndar Alþingis sem hófst kl. 17. stækka

Forstjóri Fjármálaeftirlitsins og seðlabankastjóri mættu á fund efnahags- og viðskiptanefndar Alþingis sem hófst kl. 17. mbl.is/Golli

Dómur Hæstaréttar í dag í máli sem hjón höfðuðu gegn Frjálsa fjárfestingabankanum kemur til með að hafa víðtæk áhrif. Flest bendir til að bankarnir komi til með að tapa tugum milljarða króna á dómum. Niðurstaðan þýðir jafnframt að mikill munur verður á stöðu þeirra sem tóku gengistryggt lán og þeirra sem tóku innlent verðtryggt lán.

Erlendu gengislánin voru dæmd ólögmæt af Hæstarétti árið 2010. Þar með var ekki allri réttaróvissu um þessi lán eytt. Ein af þeim spurningum sem deilt hefur verið um er hvaða vexti á að miða við fyrst sú viðmiðun sem upphaflega var byggt á stóðst ekki. Átti að miða við erlenda vexti eða innlenda vextir og átti lánið að vera verðtryggt eða óverðtryggt?

Niðurstaðan varð sú að miða við óverðtryggða vexti Seðlabankans eins og þeir voru á hverjum tíma. Til að styrkja þessa niðurstöðu setti Alþingi lög árið 2010 þar sem segir að miða skuli við þessa vexti við uppgjör á lánunum.

Meirihluti Hæstiréttar telur að þessi lög standist ekki og vísar m.a. til 72. greinar stjórnarskrárinnar um eignaréttindi. Ekki sé með almennum lögum unnt, „með svo íþyngjandi hætti sem á reynir í málinu, að hrófla með afturvirkum hætti við réttarreglum um efni skuldbindinga og greiðslur skulda frá því sem gilti þegar til þeirra var stofnað og af þeim greitt,“ eins og segir í dómnum.

Ef öll gengistryggð lán verða afgreidd með sama hætti og þetta lán ber bönkunum að miða við óverðtryggða erlenda vexti, sem voru á bilinu 2-5%, en ekki óverðtryggða vexti Seðlabankans sem hæstir fóru upp í 20%. Munurinn á vaxtaprósentunni er mikill.

Mikill munur á gengistryggðum og óverðtryggðum lánum

Þessi niðurstaða þýðir að gengistryggðu lánin, sem eftir gengisfall krónunnar á árinu 2008 voru að sliga þá sem lánin tóku, koma til með að bera neikvæða raunvexti því verðbólga hefur verið mikil hér á landi síðustu ár. Hún var t.d. yfir 12% á árunum 2008-2009. Staða lántakenda batnar mikið en staða bankanna versnar.

Í umræðum um þessi mál eftir gengislánadóm hæstaréttar 2010 kom fram það sjónarmið að eðlilegt væri að miða við óverðtryggða vexti Seðlabankans en ekki Libor-vexti vegna þess að annars yrði munur á stöðu þeirra sem tóku gengistryggð lán og þeirra sem tóku innlend verðtryggð lán svo mikill. Hætt er við að þessi niðurstaða ýti enn undir umræðu um stöðu þeirra sem tóku verðtryggð lán. Mikill meirihluti allra lána heimilanna eru verðtryggð lán.

Dómur Hæstaréttar í dag fjallar um gengistryggt lán sem tekið var til húsnæðiskaupa. Algengast var hins vegar að þessi lán væru notuð til bílakaupa. Dómurinn kemur því væntanlega bæði til með að hafa áhrif á bankana og bílalánafyrirtækin. Um er að ræða tug þúsunda lána sem þarf að endurreikna. Búið var að endurreikna lánin, en nú þurfa bankarnir sem sé að reikna aftur miðað við breytta forsendu.

Þegar bankarnir voru endurreistir eftir hrun tóku þeir yfir lán til einstaklinga og fyrirtækja. Þessi yfirfærsla byggði á þeirri forsendu að gengistryggðu lánin væru lögleg.  Sú spurning kann því að vakna hvort bankarnir geta gert einhverja nýja kröfur á þrotabú gömlu bankanna. Hætt er við að það geti orðið erfitt því kröfulýsingarfrestur er löngu liðinn.

37 þúsund heimili með gengistryggð lán

Samkvæmt fréttatilkynningu efnahags- og viðskiptaráðuneytisins frá árinu 2010 er áætlað heildarvirði gengistryggðra lána 841 milljarður króna, en lán til einstaklinga um 186 milljarðar króna. Stór hluti fyrirtækjalána eru til aðila með tekjur í erlendri mynt. Um 37 þúsund heimili voru með gengistryggð lán.

Talsmenn bankanna voru ekki tilbúnir til að tjá sig efnislega um dóminn þegar eftir því var leitað í dag. Þeir sögðust vera að fara yfir dóminn og meta áhrif hans.

Samkvæmt upplýsingum mbl.is voru forstjóri Fjármálaeftirlitsins og seðlabankastjóri beðnir að mæta á fund efnahags- og viðskiptanefndar Alþingis, sem hófst kl. 17.

Hæstiréttur dæmdi í dag að gengistryggð lán ættu að bera erlenda óverðtryggða vexti, sem eru ...

Hæstiréttur dæmdi í dag að gengistryggð lán ættu að bera erlenda óverðtryggða vexti, sem eru 2-5%. mbl.is / Hjörtur

  • Til baka
  • Blogga um frétt
  • Senda

Innlent »

Ekki nota Energy For You

14:50 Matvælaeftirlit Heilbrigðiseftirlits Reykjavíkur hefur innkallað Energy For You Nanoclustered Water og Wayback Water - Energy For You Nanoclustered Water og bendir þeim sem eiga umræddar vörur að neyta þeirra ekki, farga þeim eða skila til þeirrar verslunar þar sem varan var keypt. Meira »

Leita í Barnahús vegna hefndarkláms

14:39 „Á síðasta ári komu í Barnahús átta börn á aldrinum 12-15 ára þar sem barn hafði sent kynferðislegar myndir af sér, fjögur börn á aldrinum 8-15 ára voru þvinguð til að taka/senda kynferðislegar sjálfsmyndir og alls 24 börn á aldrinum 5-17 ára voru í þeirri stöðu að kynferðislegar ljósmyndir eða myndbönd voru sýndar eða teknar.“ Meira »

„Gaman að fá íslensku krakkana hingað út“

14:30 Hún hefur búið í Tarifa í tuttugu ár og tekur á móti Íslendingum á námskeið og í óskaferðir. Arna Árnadóttir segir Andalúsíu hafa upp á mikið að bjóða, þar sem menningin er lituð af Márunum sem þar voru í sjö hundruð ár – og stutt að skreppa til Afríku. Meira »

Heimsóttu fyrirtæki og sungu

13:56 Karlakór Selfoss fagnar 50 ára afmæli sínu í dag. Af því tilefni tóku kórfélagar sig saman og hafa þeir farið í fyrirtækjaheimsóknir og sungið víða á Selfossi í dag. Sigurdór Karlsson er eini stofnfélagi kórsins sem syngur enn með honum. Meira »

Stöðvuð í Leifsstöð með titrara

13:36 Lögreglan á Suðurnesjum var nýverið kvödd að einum landganga í Flugstöð Leifs Eiríkssonar vegna tösku sem verið var að ferma um borð í flugvél á leið til London. Grunsemdir vöknuðu sökum þess að eitthvað titraði greinilega í henni. Var haft uppi á eigandanum sem heimilaði að hún yrði opnuð. Meira »

Mikilvægast að gæta trúnaðar

13:04 „Við höfum farið yfir úrskurðinn og ljóst er að þarna eru atriði sem við þurfum að taka til athugunar í ráðuneytinu. Þetta tengist líka áliti umboðsmanns Alþingis,“ segir Ólöf Nordal innanríkisráðherra um úrskurð Persónuverndar í tengslum við miðlun upplýsinga frá lögreglustjóranum á Suðurnesjum. Meira »

Dæmdur fyrir að nauðga 14 ára stúlku

12:45 Héraðsdómur Reykjavíkur hefur dæmt þrítugan karlmann í þriggja og hálfs árs fangelsi fyrir kynferðisbrot gegn 14 ára stúlku. Þá er honum gert að greiða stúlkunni eina milljón króna í miskabætur. Einn dómara skilaði séráliti og vildi sýkna manninn. Meira »

Nýr dómstjóri á Vesturlandi

13:03 Ásgeir Magnússon héraðsdómari hefur verið skipaður nýr dómstjóri við Héraðsdóm Vesturlands en hann tekur við af Allan V. Magnússyni. Meira »

Hælisleitendurnir enn á landinu

12:40 Hæl­is­leit­end­urn­ir tveir sem Hæstirétt­ur hafnaði að úr­sk­urða í gæslu­v­arðhald í síðustu viku eru enn á landinu. Þetta staðfestir aðstoðarlögreglustjóri höfuðborgarsvæðisins í samtali við mbl.is. Til stendur að senda mennina til Danmerkur en þangað til eru þeir undir eftirliti lögreglu. Meira »

Ríkið gæti gert kröfu á kirkjuna

11:01 Til greina kemur að ríkið geri kröfu á hendur kaþólsku kirkjunni ef til þess kemur að það greiði fórnarlömbum starfsmanna Landakotsskóla sanngirnisbætur. Þetta segir Ögmundur Jónasson, fyrsti flutningsmaður frumvarps sem kveður á um að ráðherra fái heimild til að greiða slíkar bætur. Meira »

Ölvaður, réttindalaus og eftirlýstur

10:47 Ökumaður, sem lögreglan á Suðurnesjum handtók í gær vegna ölvunaraksturs hafði aldrei öðlast ökuréttindi á Íslandi. Auk þess hafði hann verið sviptur ökuréttindum í heimalandi sínu vegna ölvunaraksturs. Þá var hann eftirlýstur vegna vararefsingar. Tveir farþegar sem voru í bifreiðinni með honum gátu ekki tekið við akstri hennar því þeir voru einnig ölvaðir. Meira »

Rafræn Reykjavík liggur niðri

09:47 Umsóknarkerfi Reykjavíkurborgar, Rafræn Reykjavík, liggur nú niðri og er búið að gera það síðan í morgun. Óhætt er að segja að bilunin komi á slæmum tíma, en í morgun átti að opnast skráning í frístundarheimili borgarinnar fyrir næsta vetur. Meira »

Kveðst ekki leiða hugann að aldrinum

08:19 „Ætli það sé ekki í genunum að verða svona gömul kerling,“ sagði Ásta Bryndís Guðbjartsdóttir sem fagnaði hundrað ára afmæli sínu í gær umvafin fjölskyldu og vinum á veitingastaðnum Nauthóli. Meira »

Óveður undir Hafnarfjalli

08:04 Á Vesturlandi er mikið autt á láglendi eða aðeins með hálkublettum en hálka er hins vegar á flestum fjallvegum. Óveður er undir Hafnarfjalli. Þæfingsfærð er á Bröttubrekku. Meira »

Auglýsa áfengi án allra afleiðinga

07:37 „Ýmis samtök fylgjast vel með áfengisauglýsingum og kvarta reglulega til lögreglu en kvartanirnar skila sér ekki í endanlegum kærum á hendur áfengisauglýsendum.“ Meira »

Arion banki hættir við hækkanir

08:14 Arion banki hefur ákveðið að falla frá öllum fyrirhuguðum verðhækkunum á gjaldkeraþjónustu sem taka áttu gildi 1. mars. Eins hefur bankinn ákveðið að hækka ekki verð á þjónustu við viðskiptavini það sem eftir lifir árs. Meira »

Grágæsin Díana á vængjum frægðarinnar

07:57 Frægð íslensku grágæsarinnar Díönu fékk byr undir báða vængi þegar myndskreytt grein um hana birtist í febrúarhefti Birdwatch , víðlesins bresks tímarits um fuglaskoðun. Meira »

Hálka og skafrenningur á Vatnsskarði

07:24 Á Norðurlandi eru hálkublettir eða snjóþekja, þó er þæfingsfærð á Þverárfjalli, Brekknaheiði og á Möðrudalsöræfum. Þungfært og skafrenningur er á Hófaskarði. Hálka og skafrenningur er á Vatnsskarði og Öxnadalsheiði. Meira »
VÖNDUÐ OG VEL BÚIN KENNSLUBIFREIÐ
Vönduð, vel búin kennslubifreið Subaru XV 4WD - árg. 2012....
Farðu alla leið ! 1290 ,,Super" Adventure
Eitt öflugasta ferðahjólið á markaðnum í dag. Hjólið er fullbúið öllum helstu au...
Alfræðiorðabókin
Til sölu Alfræðiorðabókin 3 bækur. Líta vel út. Upplýsingar í síma 8963294 Birg...
*Spilaðu með í 40 stærstu Lottóum heims*
Þú getur spilað með í yfir 40 stærstu Lottóum heimsins. Í yfir 12 ár hafa lottó...
 
Útboð nr. 20191
Tilboð - útboð
Útboð nr. 20191 Bú...
Kirkjuráð: framkvæmdastjóri
Stjórnunarstörf
????????? ???????? ????? ??????????????...
Framhald uppboðs
Nauðungarsala
Uppboð Einnig birt á www.naud...
Jazzhátíð reykjavíkur: framkvæmdastjóri
Stjórnunarstörf
Jazzhátíð Reykjavíkur auglýsir eftir ...