Lánin bera neikvæða raunvexti

Forstjóri Fjármálaeftirlitsins og seðlabankastjóri mættu á fund efnahags- og viðskiptanefndar Alþingis sem hófst kl. 17. stækka

Forstjóri Fjármálaeftirlitsins og seðlabankastjóri mættu á fund efnahags- og viðskiptanefndar Alþingis sem hófst kl. 17. mbl.is/Golli

Dómur Hæstaréttar í dag í máli sem hjón höfðuðu gegn Frjálsa fjárfestingabankanum kemur til með að hafa víðtæk áhrif. Flest bendir til að bankarnir komi til með að tapa tugum milljarða króna á dómum. Niðurstaðan þýðir jafnframt að mikill munur verður á stöðu þeirra sem tóku gengistryggt lán og þeirra sem tóku innlent verðtryggt lán.

Erlendu gengislánin voru dæmd ólögmæt af Hæstarétti árið 2010. Þar með var ekki allri réttaróvissu um þessi lán eytt. Ein af þeim spurningum sem deilt hefur verið um er hvaða vexti á að miða við fyrst sú viðmiðun sem upphaflega var byggt á stóðst ekki. Átti að miða við erlenda vexti eða innlenda vextir og átti lánið að vera verðtryggt eða óverðtryggt?

Niðurstaðan varð sú að miða við óverðtryggða vexti Seðlabankans eins og þeir voru á hverjum tíma. Til að styrkja þessa niðurstöðu setti Alþingi lög árið 2010 þar sem segir að miða skuli við þessa vexti við uppgjör á lánunum.

Meirihluti Hæstiréttar telur að þessi lög standist ekki og vísar m.a. til 72. greinar stjórnarskrárinnar um eignaréttindi. Ekki sé með almennum lögum unnt, „með svo íþyngjandi hætti sem á reynir í málinu, að hrófla með afturvirkum hætti við réttarreglum um efni skuldbindinga og greiðslur skulda frá því sem gilti þegar til þeirra var stofnað og af þeim greitt,“ eins og segir í dómnum.

Ef öll gengistryggð lán verða afgreidd með sama hætti og þetta lán ber bönkunum að miða við óverðtryggða erlenda vexti, sem voru á bilinu 2-5%, en ekki óverðtryggða vexti Seðlabankans sem hæstir fóru upp í 20%. Munurinn á vaxtaprósentunni er mikill.

Mikill munur á gengistryggðum og óverðtryggðum lánum

Þessi niðurstaða þýðir að gengistryggðu lánin, sem eftir gengisfall krónunnar á árinu 2008 voru að sliga þá sem lánin tóku, koma til með að bera neikvæða raunvexti því verðbólga hefur verið mikil hér á landi síðustu ár. Hún var t.d. yfir 12% á árunum 2008-2009. Staða lántakenda batnar mikið en staða bankanna versnar.

Í umræðum um þessi mál eftir gengislánadóm hæstaréttar 2010 kom fram það sjónarmið að eðlilegt væri að miða við óverðtryggða vexti Seðlabankans en ekki Libor-vexti vegna þess að annars yrði munur á stöðu þeirra sem tóku gengistryggð lán og þeirra sem tóku innlend verðtryggð lán svo mikill. Hætt er við að þessi niðurstaða ýti enn undir umræðu um stöðu þeirra sem tóku verðtryggð lán. Mikill meirihluti allra lána heimilanna eru verðtryggð lán.

Dómur Hæstaréttar í dag fjallar um gengistryggt lán sem tekið var til húsnæðiskaupa. Algengast var hins vegar að þessi lán væru notuð til bílakaupa. Dómurinn kemur því væntanlega bæði til með að hafa áhrif á bankana og bílalánafyrirtækin. Um er að ræða tug þúsunda lána sem þarf að endurreikna. Búið var að endurreikna lánin, en nú þurfa bankarnir sem sé að reikna aftur miðað við breytta forsendu.

Þegar bankarnir voru endurreistir eftir hrun tóku þeir yfir lán til einstaklinga og fyrirtækja. Þessi yfirfærsla byggði á þeirri forsendu að gengistryggðu lánin væru lögleg.  Sú spurning kann því að vakna hvort bankarnir geta gert einhverja nýja kröfur á þrotabú gömlu bankanna. Hætt er við að það geti orðið erfitt því kröfulýsingarfrestur er löngu liðinn.

37 þúsund heimili með gengistryggð lán

Samkvæmt fréttatilkynningu efnahags- og viðskiptaráðuneytisins frá árinu 2010 er áætlað heildarvirði gengistryggðra lána 841 milljarður króna, en lán til einstaklinga um 186 milljarðar króna. Stór hluti fyrirtækjalána eru til aðila með tekjur í erlendri mynt. Um 37 þúsund heimili voru með gengistryggð lán.

Talsmenn bankanna voru ekki tilbúnir til að tjá sig efnislega um dóminn þegar eftir því var leitað í dag. Þeir sögðust vera að fara yfir dóminn og meta áhrif hans.

Samkvæmt upplýsingum mbl.is voru forstjóri Fjármálaeftirlitsins og seðlabankastjóri beðnir að mæta á fund efnahags- og viðskiptanefndar Alþingis, sem hófst kl. 17.

Hæstiréttur dæmdi í dag að gengistryggð lán ættu að bera erlenda óverðtryggða vexti, sem eru ...

Hæstiréttur dæmdi í dag að gengistryggð lán ættu að bera erlenda óverðtryggða vexti, sem eru 2-5%. mbl.is / Hjörtur

  • Til baka
  • Blogga um frétt
  • Senda

Innlent »

Faldi fíkniefni í gúmmíhanska

14:03 Hann hafði ekki erindi sem erfiði erlendi ferðamaðurinn sem ætlaði nýverið að koma með fíkniefni inn í landið í gegnum Flugstöð Leifs Eiríkssonar. Meira »

Spá 40 m/s í hviðum

13:59 Seint í nótt og fram yfir hádegi á morgun gengur í norðan og norðvestan 18-25 m/s á Vestfjörðum og Norðurlandi.   Meira »

Gorbatsjoff í sinni hinstu ferð

13:50 Forystusauðurinn Gorbatsjoff er nú á ferðalagi um landið ásamt Hrútavinafélaginu Örvari sem lýkur á Hrútadeginum mikla sem haldinn verður á Raufarhöfn á laugardaginn. Nýskipaður sendiherra Rússlands heilsaði upp á Hrútavinina með Guðna Ágústson í broddi fylkingar í Bændahöllinni í morgun. Meira »

Ráðherra falli frá flutningi Fiskistofu

13:16 Ákvörðun um flutning Fiskistofu er dæmi um óundirbúinn og óvandaðan flutning stofnunar að mati borgarfulltrúa Sjálfsstæðisflokksins. Meira »

Buster heldur starfinu

13:00 Buster, sex ára springer spanielhundur og starfsmaður lögreglunnar á Selfossi, er hæfur til starfa sem fíkniefnahundur og er ekki talinn hættulegur. Hann þarf ekki að bera múl en huga þarf betur að aðstæðum hans og veita honum meiri athygli. Þetta kemur fram í niðurstöðum skapgerðarmats. Meira »

Hætt við kynjaþemadag í Melaskóla

13:00 Hætt hefur verið við þemadag sem halda átti í Melaskóla í Reykjavík á morgun. Í tilkynningu frá skólanum til foreldra nemendanna kom fram að í tilefni dagsins mættu strákar vera eins og stelpur og stelpur mættu vera eins og strákar. Meira »

Fundu peninga og fóru með til lögreglu

12:27 Í gær kom fundvíst fólk í heimsókn lögreglustöðina í Hafnarfirði í gærkvöldi með reiðufé í erlendri mynt sem þau fundu í Reykjavík. Um er að ræða þónokkra upphæð. Meira »

Skilningurinn ekkert að batna

12:28 „Nú er maður farinn að skilja af hverju maður skilur ekkert í þessu,“ sagði Reimar Pétursson, verjandi Sindra Sveinssonar, undir hádegi á öðrum degi aðalmeðferðar í máli sérstaks saksóknara gegn fyrrverandi bankastjóra og þremur starfsmönnum Landsbankans. Var þá rætt um framsetningu gagna. Meira »

Loom böndin vottuð og örugg

12:22 Þau loom bönd sem íslenskar heildsölur flytja inn hafa öll staðist öryggisprófanir og viðmið Evrópusambandsins varðandi framleiðslu á leikföngum. Böndin eru seld í fjölmörgum verslunum hér á landi og njóta mikilla vinsælda. Meira »

Like a spider in the cage

11:54 Gunnar 'Gunni' Nelson looks more like a spider than a human being in the open workout in Stockholm. In this video, posted by the fighting gym Mjölnir, Gunni shows off all kinds of tricks, including his sword-fighting skills with his coach John Kavanagh. Meira »

Telja Íslendinga áreiðanlega vini

11:46 Forseti Íslands, Ólafur Ragnar Grímsson, kallaði eftir aukinni tvíhliða samvinnu Íslands og Kína á sviði efnahagsmála, viðskipta, menningarmála, Norðurslóðamála og endurnýjanlegrar orku þegar hann tók við trúnaðarbréfi nýs sendiherra Kína á Íslandi, Zhang Weidong, í vikunni. Þetta kemur fram á fréttavef kínverska dagblaðsins China Daily. Meira »

Þrjú kynferðisbrot til ríkissaksóknara

11:30 Rannsókn tveggja kynferðisbrotamála, sem voru til rannsóknar hjá lögreglunni á Selfossi eftir verslunarmannahelgina, er nú lokið og eru bæði málin komin til ríkissaksóknara sem tekur ákvörðun um hvort lagðar verði fram ákærur í málunum tveimur. Meira »

Olli alvarlegum líkamsáverkum

11:14 Þingfest var í Héraðsdómi Reykjavíkur í morgun mál ríkissaksóknara gegn karlmanni á fertugsaldri fyrir að hafa valdið farþegum í bifreið sem hann ók á Reykjanesbraut í mars 2012 alvarlegum líkamsáverkum með glæfraakstri undir áhrifum áfengis. Meira »

Gunnar Nelson eins og könguló í búrinu

10:52 Í myndbandinu sést Gunnar leika allskonar listir í mjög litlu MMA-búri, þar sem hann fer meðal annars í einhvers konar köngulóarbrú, auk þess sem hann bregður á leik með þjálfara sínum með sverðum úr frauðplasti. Meira »

Hætta samstarfi við Akureyrarbæ

10:29 Barnaverndarstofa hefur ákveðið að hætta samstarfi við Akureyrarbæ um meðferð fyrir unglinga og fjölskyldur þeirra sem staðið hefur frá árinu 2009 Meira »

58% aukning í nýskráningum fólksbíla

11:00 Sala á nýjum fólksbílum í nýliðnum septembermánuði jókst um 58% en nýskráðir fólksbílar á þessu tímabili eru 553 eintöká móti 350 í sama mánuði 2013. Er það aukning um 203 bíla. Meira »

Rannsókn á andláti í fullum gangi

10:30 Rannsókn á andláti konu í Stelkshólum er í fullum gangi og ekki hægt að upplýsa nánar um hvernig henni miðar að svo stöddu, segir Friðrik Smári Björgvinsson, yfirmaður rannsóknardeildar lögreglu. Eiginmaður konunnar situr í gæsluvarðhaldi en hann er grunaður um að hafa orðið konu sinni að bana. Meira »

Andlát Ástu rannsakað sem slys

10:23 Ásta Stefánsdóttir, sem fannst látin í Bleiksárgljúfri þann 15. júlí sl., lést af völdum drukknunar eða ofkælingar. Niðurstaða krufningar liggur fyrir en samkvæmt upplýsingum frá lögreglunni á Selfossi bendir ekkert til annars en að um slys hafi verið að ræða. Meira »
FRÚ SIGURLAUG - HAUSTDAGAR Í MJÓDD
Haustdagar í Mjódd 1. - 4. október. 20% afsláttur af öllum vörum 1.-2. október. ...
TIL SÖLU RÖSLER-PÍANÓ
Til sölu Rösler-píanó. Nànari upplýsingar í s...
Upphengi fyrir reiðhjól
Upphengið er á rennibraut. 3 metra rennibraut með 10 króka kosta 40000 kr. 3 m...
HALLDÓR KILJAN LAXNESS
GOTT ÚRVAL EFTIR HALLDÓR KILJAN LAXNESS. BOKIN.IS FORNBÓKABÚÐIN ÞÍN Á NE...
 
Framhald uppboðs
Nauðungarsala
Uppboð Einnig birt á www.naud...
Leyfi til veiða á kröbbum í faxaflóa
Tilkynningar
Leyfi til veiða á kröbbum...
Stúkan edda 6014042919 i lf.
Félagsstarf
l EDDA 6014092815 El.br.k....
Aðalskipulag
Tilkynningar
Reykjavíkurborg Umhverfis- og skipulag...