Lánin bera neikvæða raunvexti

Forstjóri Fjármálaeftirlitsins og seðlabankastjóri mættu á fund efnahags- og viðskiptanefndar Alþingis sem hófst kl. 17. stækka

Forstjóri Fjármálaeftirlitsins og seðlabankastjóri mættu á fund efnahags- og viðskiptanefndar Alþingis sem hófst kl. 17. mbl.is/Golli

Dómur Hæstaréttar í dag í máli sem hjón höfðuðu gegn Frjálsa fjárfestingabankanum kemur til með að hafa víðtæk áhrif. Flest bendir til að bankarnir komi til með að tapa tugum milljarða króna á dómum. Niðurstaðan þýðir jafnframt að mikill munur verður á stöðu þeirra sem tóku gengistryggt lán og þeirra sem tóku innlent verðtryggt lán.

Erlendu gengislánin voru dæmd ólögmæt af Hæstarétti árið 2010. Þar með var ekki allri réttaróvissu um þessi lán eytt. Ein af þeim spurningum sem deilt hefur verið um er hvaða vexti á að miða við fyrst sú viðmiðun sem upphaflega var byggt á stóðst ekki. Átti að miða við erlenda vexti eða innlenda vextir og átti lánið að vera verðtryggt eða óverðtryggt?

Niðurstaðan varð sú að miða við óverðtryggða vexti Seðlabankans eins og þeir voru á hverjum tíma. Til að styrkja þessa niðurstöðu setti Alþingi lög árið 2010 þar sem segir að miða skuli við þessa vexti við uppgjör á lánunum.

Meirihluti Hæstiréttar telur að þessi lög standist ekki og vísar m.a. til 72. greinar stjórnarskrárinnar um eignaréttindi. Ekki sé með almennum lögum unnt, „með svo íþyngjandi hætti sem á reynir í málinu, að hrófla með afturvirkum hætti við réttarreglum um efni skuldbindinga og greiðslur skulda frá því sem gilti þegar til þeirra var stofnað og af þeim greitt,“ eins og segir í dómnum.

Ef öll gengistryggð lán verða afgreidd með sama hætti og þetta lán ber bönkunum að miða við óverðtryggða erlenda vexti, sem voru á bilinu 2-5%, en ekki óverðtryggða vexti Seðlabankans sem hæstir fóru upp í 20%. Munurinn á vaxtaprósentunni er mikill.

Mikill munur á gengistryggðum og óverðtryggðum lánum

Þessi niðurstaða þýðir að gengistryggðu lánin, sem eftir gengisfall krónunnar á árinu 2008 voru að sliga þá sem lánin tóku, koma til með að bera neikvæða raunvexti því verðbólga hefur verið mikil hér á landi síðustu ár. Hún var t.d. yfir 12% á árunum 2008-2009. Staða lántakenda batnar mikið en staða bankanna versnar.

Í umræðum um þessi mál eftir gengislánadóm hæstaréttar 2010 kom fram það sjónarmið að eðlilegt væri að miða við óverðtryggða vexti Seðlabankans en ekki Libor-vexti vegna þess að annars yrði munur á stöðu þeirra sem tóku gengistryggð lán og þeirra sem tóku innlend verðtryggð lán svo mikill. Hætt er við að þessi niðurstaða ýti enn undir umræðu um stöðu þeirra sem tóku verðtryggð lán. Mikill meirihluti allra lána heimilanna eru verðtryggð lán.

Dómur Hæstaréttar í dag fjallar um gengistryggt lán sem tekið var til húsnæðiskaupa. Algengast var hins vegar að þessi lán væru notuð til bílakaupa. Dómurinn kemur því væntanlega bæði til með að hafa áhrif á bankana og bílalánafyrirtækin. Um er að ræða tug þúsunda lána sem þarf að endurreikna. Búið var að endurreikna lánin, en nú þurfa bankarnir sem sé að reikna aftur miðað við breytta forsendu.

Þegar bankarnir voru endurreistir eftir hrun tóku þeir yfir lán til einstaklinga og fyrirtækja. Þessi yfirfærsla byggði á þeirri forsendu að gengistryggðu lánin væru lögleg.  Sú spurning kann því að vakna hvort bankarnir geta gert einhverja nýja kröfur á þrotabú gömlu bankanna. Hætt er við að það geti orðið erfitt því kröfulýsingarfrestur er löngu liðinn.

37 þúsund heimili með gengistryggð lán

Samkvæmt fréttatilkynningu efnahags- og viðskiptaráðuneytisins frá árinu 2010 er áætlað heildarvirði gengistryggðra lána 841 milljarður króna, en lán til einstaklinga um 186 milljarðar króna. Stór hluti fyrirtækjalána eru til aðila með tekjur í erlendri mynt. Um 37 þúsund heimili voru með gengistryggð lán.

Talsmenn bankanna voru ekki tilbúnir til að tjá sig efnislega um dóminn þegar eftir því var leitað í dag. Þeir sögðust vera að fara yfir dóminn og meta áhrif hans.

Samkvæmt upplýsingum mbl.is voru forstjóri Fjármálaeftirlitsins og seðlabankastjóri beðnir að mæta á fund efnahags- og viðskiptanefndar Alþingis, sem hófst kl. 17.

Hæstiréttur dæmdi í dag að gengistryggð lán ættu að bera erlenda óverðtryggða vexti, sem eru ...

Hæstiréttur dæmdi í dag að gengistryggð lán ættu að bera erlenda óverðtryggða vexti, sem eru 2-5%. mbl.is / Hjörtur

  • Til baka
  • Blogga um frétt
  • Senda

Innlent »

Hafa haldið Slægjufund í 118 ár

Í gær, 22:20 Mývetningar fögnuðu vetri í dag eftir hádegi með Slægjufundi í Skjólbrekku. Slægjufundur, sem er fjölskyldufagnaður á fyrsta vetrardegi, hefur átt sinn fasta sess í lífi fólks hér nú að segja í 118 ár. Meira »

Ökumenn á Austurlandi í vanda

Í gær, 22:00 Björg­un­ar­sveit­ir á Austurlandi hafa verið kallaðar út tvisvar sinn­um í kvöld vegna fólks sem lent hef­ur í um­ferðaró­höpp­um vegna óveðurs­ á svæðinu. Eng­in meiðsl urðu hins veg­ar á fólki. Meira »

Óttast langtímaáhrif gasmengunar

Í gær, 21:18 Þorvaldur Þórðarson, prófessor í eldfjallafræði, segir að ef eldgosið í Holuhrauni standi í marga mánuði eða ár sé ástæða til að velta fyrir sér langtímaáhrifum af gosmengun á fólk. Meira »

Á morðvettvang með handjárn og trékylfu

Í gær, 20:35 Stefán Geir Gunnarsson, fyrrverandi lögreglumaður í Vestmannaeyjum, segir lögreglumenn í fámennum umdæmum þurfi stundum að takast á við erfiðar aðstæður. Hann hafi einu sinni farið á morðvettvang með aðeins handjárn og trékylfu sér til varnar. Hann segist við þær aðstæður hafa viljað hafa byssu í lögreglubílnum. Meira »

Tónlistarmaður næmastur í hrútaþukli

Í gær, 20:01 Sveitin kom til borgarinnar í dag þegar keppt var í hrútaþukli í portinu fyrir aftan KEX hostel í dag. Tónlistarmaðurinn Unnar Gísli Sigurmundsson, titlaður smali í símaskrá, reyndist hlutskarpastur. Meira »

Skera niður um 500 milljónir

Í gær, 19:53 Bæjarráð Reykjanesbæjar hefur samþykkt að ná fram 500 milljóna króna hagræðingu í rekstri sveitarfélagsins og jafnframt að auka tekjur bæjarins um 400 milljón krónur. Aðgerðirnar eru liður í aðgerðum til að taka á fjárhagsvanda bæjarins. Meira »

Hríðarmugga á Austurlandi

Í gær, 19:19 Í kvöld má reikna með hríðarmuggu á Austfjörðum og Austurlandi einkum á fjallvegum. Einnig skafrenningi og allhvössum NA-vindi. Búast má við staðbundinni ísingu á vegum Meira »

Enginn með allar tölur réttar

Í gær, 19:35 Enginn var með allar tölur réttar í lottói kvöldsins og gengur fyrsti vinningur því til næsta úrdráttar. Í pottinum voru 22.287.590 krónur. Meira »

Grýtt með grjóti og málningu

Í gær, 19:10 „Þreytan og máttleysið var farið að segja til sín enda höfðum við verið svo til án matar og drykkjar allan daginn.“ Þannig lýsir lögreglumaður sem stóð vakt við Alþingishúsið 20. janúar árið 2009, en þá áttu sér stað fjölmennustu mótmælin í svokallaðri Búsáhaldabyltingu. Meira »

Lögreglan leitar Jónu Maggýar

Í gær, 18:16 Lög­regl­an á Höfuðborg­ar­svæðinu lýs­ir eft­ir 14 ára stúlku, Jónu Maggý Klemenzdóttur, en síðast er vitað um ferðir henn­ar á fimmtudag. Hún er klædd í dökkbláa Cintamani úlpu, svartar þröngar íþróttabuxur og hvíta strigaskó. Talið er að hún sé á höfuðborgarsvæðinu eða á Selfossi. Meira »

Hafa ekki þurft að borga

Í gær, 18:15 Georg Lárusson, forstjóri Landhelgisgæslunnar, segir að þegjandi samkomulag sé á milli Íslands og Noregs um að ekki sé greitt af vopnum sem Norðmenn senda til Íslands. Meira »

Álag á langt fram yfir öryggismörk

Í gær, 18:06 Stjórn Félags almennra lækna (FAL) harmar að samningaviðræður ríkis og lækna hafi siglt í strand. Stjórnin segir álag á marga lækna vera langt fram yfir öryggismörk. Meira »

12% segist tala góða íslensku

Í gær, 17:57 Aðeins 12% innflytjenda á Íslandi telja sig tala góða íslensku og ekki nema fjórðungur telur sig hafa starf við hæfi.  Meira »

Engir milljarðar afskrifaðir

Í gær, 17:05 Jón Þór Ólason, lögmaður Karls Steingrímssonar, segir það alrangt að milljarðar hafi verið afskrifaðir í tengslum við gjaldþrot Eignamiðjunnar ehf. Meira »

Hraunstraumurinn til austurs

Í gær, 16:01 Hraunstraumurinn frá eldgosinu í Holuhrauni er farinn að þokast til austurs. Hraunið er því að breikka, en flatarmál þess mældist í gær um 63 ferkílómetrar. Meira »

Átök og spilling efst á baugi

Í gær, 17:06 „Það er tvennt sem er efst á baugi í þessum kosningum; annars vegar afstaða til átakanna í austurhluta landsins og þar með afstaða til Rússa og hins vegar er horft til spillingar,“ segir Ögmundur Jónasson, þingmaður Vinstri grænna, sem er við kosningaeftirlit í Úkraínu. Meira »

Þúsund lítrar af kjötsúpu

Í gær, 16:24 Um þúsund lítrar af kjötsúpu voru borin fram á Kjötsúpudaginn, sem haldinn var hátíðlegur á Skólavörðustíg í dag. Þetta er í 12. sinn sem Samtök kaupmanna á Skólavörðustíg fagna vetrarkomu með þessum hætti. Meira »

Vill finna leiðir til að fjölga í kirkjunni

Í gær, 15:30 Gunnlaugur Stefánsson, sóknarprestur í Heydölum, hefur lagt fram á kirkjuþingi tillögu um að kirkjuráði skipi þriggja manna starfshóp sem leggi fram tillögur sem miði að því að fjölga meðlimum í þjóðkirkjunni. Meira »
Nýtt glæsilegt 6-8 manna sumarhús
Nýtt glæsilegt 6-8 manna sumarhús til leigu í Hvalfirði einungis 55 km frá Reykj...
HÚSAVIÐHALD
Viðgerðir og viðhald fasteigna er okkar fag. Húsaklæðning ehf. hefur í áratugi ...
Sólar-rafmagn í fjallakofann eða sumarhúsið..
Til sölu sólarsella, 12v, stór rafgeymir og mörg ljós og tengi í t.d. sumarhús ...
Gott SONY sjónvarp til sölu fyrir lítið
SONY WEGA túputæki í mjög góðu standi til sölu fyrir 5000 kr. uppl. í síma: 897...
 
Forstjóri
Önnur störf
vELFERÐARRÁÐUNEYTI...
Landsst. 6014102319 x
Félagsstarf
Landsst. 6014102319 X...
4 mál
Nauðungarsala
Uppboð Einnig birt á www.naud...
Verkstjóri
Stjórnunarstörf
V?RKSTJÓRI Ísfélag Vestmannaeyja hf. ós...