Lánin bera neikvæða raunvexti

Forstjóri Fjármálaeftirlitsins og seðlabankastjóri mættu á fund efnahags- og viðskiptanefndar Alþingis sem hófst kl. 17. stækka

Forstjóri Fjármálaeftirlitsins og seðlabankastjóri mættu á fund efnahags- og viðskiptanefndar Alþingis sem hófst kl. 17. mbl.is/Golli

Dómur Hæstaréttar í dag í máli sem hjón höfðuðu gegn Frjálsa fjárfestingabankanum kemur til með að hafa víðtæk áhrif. Flest bendir til að bankarnir komi til með að tapa tugum milljarða króna á dómum. Niðurstaðan þýðir jafnframt að mikill munur verður á stöðu þeirra sem tóku gengistryggt lán og þeirra sem tóku innlent verðtryggt lán.

Erlendu gengislánin voru dæmd ólögmæt af Hæstarétti árið 2010. Þar með var ekki allri réttaróvissu um þessi lán eytt. Ein af þeim spurningum sem deilt hefur verið um er hvaða vexti á að miða við fyrst sú viðmiðun sem upphaflega var byggt á stóðst ekki. Átti að miða við erlenda vexti eða innlenda vextir og átti lánið að vera verðtryggt eða óverðtryggt?

Niðurstaðan varð sú að miða við óverðtryggða vexti Seðlabankans eins og þeir voru á hverjum tíma. Til að styrkja þessa niðurstöðu setti Alþingi lög árið 2010 þar sem segir að miða skuli við þessa vexti við uppgjör á lánunum.

Meirihluti Hæstiréttar telur að þessi lög standist ekki og vísar m.a. til 72. greinar stjórnarskrárinnar um eignaréttindi. Ekki sé með almennum lögum unnt, „með svo íþyngjandi hætti sem á reynir í málinu, að hrófla með afturvirkum hætti við réttarreglum um efni skuldbindinga og greiðslur skulda frá því sem gilti þegar til þeirra var stofnað og af þeim greitt,“ eins og segir í dómnum.

Ef öll gengistryggð lán verða afgreidd með sama hætti og þetta lán ber bönkunum að miða við óverðtryggða erlenda vexti, sem voru á bilinu 2-5%, en ekki óverðtryggða vexti Seðlabankans sem hæstir fóru upp í 20%. Munurinn á vaxtaprósentunni er mikill.

Mikill munur á gengistryggðum og óverðtryggðum lánum

Þessi niðurstaða þýðir að gengistryggðu lánin, sem eftir gengisfall krónunnar á árinu 2008 voru að sliga þá sem lánin tóku, koma til með að bera neikvæða raunvexti því verðbólga hefur verið mikil hér á landi síðustu ár. Hún var t.d. yfir 12% á árunum 2008-2009. Staða lántakenda batnar mikið en staða bankanna versnar.

Í umræðum um þessi mál eftir gengislánadóm hæstaréttar 2010 kom fram það sjónarmið að eðlilegt væri að miða við óverðtryggða vexti Seðlabankans en ekki Libor-vexti vegna þess að annars yrði munur á stöðu þeirra sem tóku gengistryggð lán og þeirra sem tóku innlend verðtryggð lán svo mikill. Hætt er við að þessi niðurstaða ýti enn undir umræðu um stöðu þeirra sem tóku verðtryggð lán. Mikill meirihluti allra lána heimilanna eru verðtryggð lán.

Dómur Hæstaréttar í dag fjallar um gengistryggt lán sem tekið var til húsnæðiskaupa. Algengast var hins vegar að þessi lán væru notuð til bílakaupa. Dómurinn kemur því væntanlega bæði til með að hafa áhrif á bankana og bílalánafyrirtækin. Um er að ræða tug þúsunda lána sem þarf að endurreikna. Búið var að endurreikna lánin, en nú þurfa bankarnir sem sé að reikna aftur miðað við breytta forsendu.

Þegar bankarnir voru endurreistir eftir hrun tóku þeir yfir lán til einstaklinga og fyrirtækja. Þessi yfirfærsla byggði á þeirri forsendu að gengistryggðu lánin væru lögleg.  Sú spurning kann því að vakna hvort bankarnir geta gert einhverja nýja kröfur á þrotabú gömlu bankanna. Hætt er við að það geti orðið erfitt því kröfulýsingarfrestur er löngu liðinn.

37 þúsund heimili með gengistryggð lán

Samkvæmt fréttatilkynningu efnahags- og viðskiptaráðuneytisins frá árinu 2010 er áætlað heildarvirði gengistryggðra lána 841 milljarður króna, en lán til einstaklinga um 186 milljarðar króna. Stór hluti fyrirtækjalána eru til aðila með tekjur í erlendri mynt. Um 37 þúsund heimili voru með gengistryggð lán.

Talsmenn bankanna voru ekki tilbúnir til að tjá sig efnislega um dóminn þegar eftir því var leitað í dag. Þeir sögðust vera að fara yfir dóminn og meta áhrif hans.

Samkvæmt upplýsingum mbl.is voru forstjóri Fjármálaeftirlitsins og seðlabankastjóri beðnir að mæta á fund efnahags- og viðskiptanefndar Alþingis, sem hófst kl. 17.

Hæstiréttur dæmdi í dag að gengistryggð lán ættu að bera erlenda óverðtryggða vexti, sem eru ...

Hæstiréttur dæmdi í dag að gengistryggð lán ættu að bera erlenda óverðtryggða vexti, sem eru 2-5%. mbl.is / Hjörtur

  • Til baka
  • Blogga um frétt
  • Senda

Innlent »

Dani vann 95 milljónir

19:51 Einn var með allar tölurnar réttar í Víkingalottóinu að þessu sinni. Miðinn var keyptur í Danmörku og er eigandi hans nú orðin rúmlega 95,3 milljónum króna ríkari. Meira »

Hefði getað fengið barn í magann

19:26 „Ég var heppin að hafa ekki verið unglingur því á hefði ég getað fengið barn í magann,“ svona talar 8 ára stúlka um reynslu sína af því að hafa verið beitt kynferðislegu ofbeldi. Ósk hennar er að vera fullorðin og komast af heimilinu þar sem gerandinn býr. Sagan er hluti af nýrri ljósmyndasýningu. Meira »

Var yfirtekin af ófreskju

19:23 „Fyrir tæpu ári síðan gerði ég mér það ljóst að ég hafði grafið innan í mér leyndarmál, svo stórt að það hafði gleypt mig alla og líf mitt hafði mótast, án þess að ég gerði mér grein fyrir, alfarið af því.“ Svona kemst Ólöf María Birnu Brynjarsdóttir að orði í pistli sem hún birti í dag. Pistillinn heitir Með óbragð í munni og segir frá kynferðislegu ofbeldi sem hún varð fyrir sem barn. Meira »

Líta málið alvarlegum augum

19:09 Hreinn Haraldsson vegamálastjóri, segir þau viðskipti sem Vegagerð ríkisins hefur átt við einstaklinga og fyrirtæki sem tengjast starfsmönnunum hennar fjölskylduböndum litin alvarlegum augum. Meira »

Gunnar Bragi fundaði með Fabius

18:58 Gunnar Bragi Sveinsson utanríkisráðherra og Laurent Fabius, utanríkisráðherra Frakklands, áttu fund  í París í dag. Utanríkisráðherra segir ánægjulegt að finna þann hlýhug sem ríkir í garð Íslands í Frakklandi og þann áhuga sem franskur almenningur sýnir Íslandi og íslenskri menningu. Meira »

Rafmagn komið á á Vesturlandi

18:53 Vinnuflokkur Rarik lauk við bráðabirgðaviðgerð á dreifilínunni milli Grundarfjarðar og Ólafsvíkur um kl. 18 í kvöld, en sex staurar brotnuðu í línunni í morgun. Meira »

Ferðamenn efla hagkerfið og verslun

18:19 Yfirgnæfandi meirihluti landsmanna er þeirrar skoðunar að ferðamenn efli hagkerfið og verslun í landinu. Auk þess eru langflestir á að ferðamenn efli þjónustuframboð en rúmur fimmtungur telur þó að ferðamenn takmarki aðgengi annarra að þjónustu. Þetta kemur fram í nýlegri viðhorfskönnun. Meira »

Komu mömmu á óvart

18:45 „Hún kom okkur oft á óvart með þessum hætti þegar við vorum yngri, þá kom ég óvænt í heimsókn til bróðurs míns og öfugt. Í þetta skipti var komið að henni,“ segir Henry Kristófer Harðarson um myndband sem hann birti á Facebook í gær. Meira »

Fjöldi ábendinga um fæðubótarefni

17:55 Vaxandi fjöldi ábendinga hefur borist Neytendastofu síðustu misseri vegna fæðubótarefna sem ekki virka eins og auglýst er. Samkvæmt lögum verða fyrirtæki að geta lagt fram gögn sem styðja fullyrðingar sem settar fram í auglýsingum um vörur sem þau selja. Meira »

Gátu ekki sinnt öllum vegna færðar

17:37 Á fjórða tug ökumanna höfðu samband við fyrirtækið Árekstur í gær og óskuðu eftir aðstoð eftir að hafa lent í umferðaróhappi á höfuðborgarsvæðinu. Ekki reyndist unnt að öllum úköllunum vegna færðar en einn af bílum fyrirtækisins sat fastur á Reykjanesbraut í tvær klukkustundir í gær. Meira »

Björgunarsveitir fluttu skólabörn

17:22 Björgunarsveitir þurftu að ferja skólabörn á milli Ólafsfjarðar og Siglufjarðar í dag vegna veðurs. Um hádegi í dag skall á mikill bylur sem er að ganga niður núna. Meira »

Farið yfir dóminn hjá sérstökum

16:50 „Við munum fara yfir forsendur dómsins og skoða með hvaða rökstuðningi dómurinn kemst að þessari niðurstöðu,“ segir Ólafur Þ. Hauksson, sérstakur saksóknari, um sýknudóm Héraðsdóms Reykjavíkur í Milestone-málinu svonefnda. Meira »

Leit að Þorleifi frestað

16:39 Í dag hefur verið leitað í og við höfnina í Fredrikshavn en frekari leit hefur nú verið frestað til morguns vegna myrkurs.  Meira »

Svava Johansen þarf ekki að borga

16:11 Héraðsdómur Reykjavíkur hefur sýknað hjónin Svövu Johansen og Björn K. Sveinbjörnsson af kröfum nágranna þeirra í Fossvoginum. Nágrannarnir fóru fram á 1,5 milljón króna vegna skemmda á húsi þeirra sem haldið var fram að ætti rætur að rekja til framkvæmda á lóð og fasteign Svövu og Björns. Meira »

Karl afar ánægður með niðurstöðuna

15:44 Sýknudómur yfir Karli Wernerssyni og öðrum í Milestone-málinu svonefnda er í samræmi við væntingar hans og er hann afar ánægður með niðurstöðu Héraðsdóms Reykjavíkur. Þetta segir Ólafur Eiríksson, verjandi Karls, og einnig að hann voni að ríkissaksóknari uni niðurstöðunni. Meira »

Landlæknir varar við gylliboðum

16:14 Embætti landslæknis telur mikilvægt að sjúklingar vari sig á margvíslegum gylliboðum um meðferð þar sem vísindalegar rannsóknir hafi ekki sýnt fram á gagnsemi þeirra. Tekur það undir umfjöllun yfirlæknis krabbameinsdeildar um gervilyfið salicinium í frétt sem birtist á mbl.is í gær. Meira »

Kerti innkölluð vegna mögulegrar hættu

16:01 Þýski kertaframleiðandinn Gies hefur ákveðið að innkalla kubbakerti í stærðum 100x58, 130x58, 160x58 og 200x68 og í öllum litum sem seld hafa verið í verslunum. Ástæða innkölluninnar er sú að einstaka kerti virðast ekki brenna eðlilega og geta því valdið hættu. Meira »

Viðskiptavinir geta fengið sms frá Strætó

15:43 Strætó býður farþegum sínum á landsbyggðinni að fá sms-skilaboð í símann sinn með upplýsingum verði breytingar á leið viðkomandi. Meira »
MATSEÐLAR OG BORÐSTANDAR
Samskipti - prentlausnir fyrir skapandi fólk...
Fágætar bækur til sölu, ljóð o.fl.
til sölu fágætar ljóðabækur: Steinn Steinarr: Ferð án fyrirheits, óinnb. og á...
Armbandsúr frá YRSA Reykjavík og PL Paris
Dömu og herraúr í miklu úrvali. 2ja ára ábyrgð. Frí áletrun fylgir. ERNA er 90 á...
Bókhaldsþjónusta
Laun, rafræn skil á vsk og lífeyrissj., skattskil, rekstrarráðgjöf s:533-4700, 8...
 
Aurora: framkvæmdastjóri þróunarverkefna- intellecta veitir upplýsingar
Stjórnunarstörf
Framkvæmdastjóri þróunarverkefna Auro...
L edda 6014120819 i heims.
Félagsstarf
l EDDA 6014121619 I Jf....
Félagsstarf
Staður og stund
Aflagrandi 40 Fastir liðir eru eins ...
Kvikmyndaskóli íslands: skrifstofu- og fjármálastjóri - hagvangur veitir upplýsingar
Stjórnunarstörf
Kvikmyndamiðstöð Íslands stuðlar að fram...