Lánin bera neikvæða raunvexti

Forstjóri Fjármálaeftirlitsins og seðlabankastjóri mættu á fund efnahags- og viðskiptanefndar Alþingis sem hófst kl. 17. stækka

Forstjóri Fjármálaeftirlitsins og seðlabankastjóri mættu á fund efnahags- og viðskiptanefndar Alþingis sem hófst kl. 17. mbl.is/Golli

Dómur Hæstaréttar í dag í máli sem hjón höfðuðu gegn Frjálsa fjárfestingabankanum kemur til með að hafa víðtæk áhrif. Flest bendir til að bankarnir komi til með að tapa tugum milljarða króna á dómum. Niðurstaðan þýðir jafnframt að mikill munur verður á stöðu þeirra sem tóku gengistryggt lán og þeirra sem tóku innlent verðtryggt lán.

Erlendu gengislánin voru dæmd ólögmæt af Hæstarétti árið 2010. Þar með var ekki allri réttaróvissu um þessi lán eytt. Ein af þeim spurningum sem deilt hefur verið um er hvaða vexti á að miða við fyrst sú viðmiðun sem upphaflega var byggt á stóðst ekki. Átti að miða við erlenda vexti eða innlenda vextir og átti lánið að vera verðtryggt eða óverðtryggt?

Niðurstaðan varð sú að miða við óverðtryggða vexti Seðlabankans eins og þeir voru á hverjum tíma. Til að styrkja þessa niðurstöðu setti Alþingi lög árið 2010 þar sem segir að miða skuli við þessa vexti við uppgjör á lánunum.

Meirihluti Hæstiréttar telur að þessi lög standist ekki og vísar m.a. til 72. greinar stjórnarskrárinnar um eignaréttindi. Ekki sé með almennum lögum unnt, „með svo íþyngjandi hætti sem á reynir í málinu, að hrófla með afturvirkum hætti við réttarreglum um efni skuldbindinga og greiðslur skulda frá því sem gilti þegar til þeirra var stofnað og af þeim greitt,“ eins og segir í dómnum.

Ef öll gengistryggð lán verða afgreidd með sama hætti og þetta lán ber bönkunum að miða við óverðtryggða erlenda vexti, sem voru á bilinu 2-5%, en ekki óverðtryggða vexti Seðlabankans sem hæstir fóru upp í 20%. Munurinn á vaxtaprósentunni er mikill.

Mikill munur á gengistryggðum og óverðtryggðum lánum

Þessi niðurstaða þýðir að gengistryggðu lánin, sem eftir gengisfall krónunnar á árinu 2008 voru að sliga þá sem lánin tóku, koma til með að bera neikvæða raunvexti því verðbólga hefur verið mikil hér á landi síðustu ár. Hún var t.d. yfir 12% á árunum 2008-2009. Staða lántakenda batnar mikið en staða bankanna versnar.

Í umræðum um þessi mál eftir gengislánadóm hæstaréttar 2010 kom fram það sjónarmið að eðlilegt væri að miða við óverðtryggða vexti Seðlabankans en ekki Libor-vexti vegna þess að annars yrði munur á stöðu þeirra sem tóku gengistryggð lán og þeirra sem tóku innlend verðtryggð lán svo mikill. Hætt er við að þessi niðurstaða ýti enn undir umræðu um stöðu þeirra sem tóku verðtryggð lán. Mikill meirihluti allra lána heimilanna eru verðtryggð lán.

Dómur Hæstaréttar í dag fjallar um gengistryggt lán sem tekið var til húsnæðiskaupa. Algengast var hins vegar að þessi lán væru notuð til bílakaupa. Dómurinn kemur því væntanlega bæði til með að hafa áhrif á bankana og bílalánafyrirtækin. Um er að ræða tug þúsunda lána sem þarf að endurreikna. Búið var að endurreikna lánin, en nú þurfa bankarnir sem sé að reikna aftur miðað við breytta forsendu.

Þegar bankarnir voru endurreistir eftir hrun tóku þeir yfir lán til einstaklinga og fyrirtækja. Þessi yfirfærsla byggði á þeirri forsendu að gengistryggðu lánin væru lögleg.  Sú spurning kann því að vakna hvort bankarnir geta gert einhverja nýja kröfur á þrotabú gömlu bankanna. Hætt er við að það geti orðið erfitt því kröfulýsingarfrestur er löngu liðinn.

37 þúsund heimili með gengistryggð lán

Samkvæmt fréttatilkynningu efnahags- og viðskiptaráðuneytisins frá árinu 2010 er áætlað heildarvirði gengistryggðra lána 841 milljarður króna, en lán til einstaklinga um 186 milljarðar króna. Stór hluti fyrirtækjalána eru til aðila með tekjur í erlendri mynt. Um 37 þúsund heimili voru með gengistryggð lán.

Talsmenn bankanna voru ekki tilbúnir til að tjá sig efnislega um dóminn þegar eftir því var leitað í dag. Þeir sögðust vera að fara yfir dóminn og meta áhrif hans.

Samkvæmt upplýsingum mbl.is voru forstjóri Fjármálaeftirlitsins og seðlabankastjóri beðnir að mæta á fund efnahags- og viðskiptanefndar Alþingis, sem hófst kl. 17.

Hæstiréttur dæmdi í dag að gengistryggð lán ættu að bera erlenda óverðtryggða vexti, sem eru ...

Hæstiréttur dæmdi í dag að gengistryggð lán ættu að bera erlenda óverðtryggða vexti, sem eru 2-5%. mbl.is / Hjörtur

  • Til baka
  • Blogga um frétt
  • Senda

Innlent »

Reyndu að hindra handtöku

11:02 Lögreglan handtók ökumann bifreiðar við Geirsgötu um fimmleytið í morgun en hann reyndist ölvaður. Félagar hans, sem reyndu að hindra handtökuna, voru einnig handteknir. Meira »

Bjartsýnn um afnám gjaldeyrishafta

10:56 Bjarni Benediktsson, fjármálaráðherra og formaður Sjálfsstæðisflokksins, telur að markveður árangur muni nást í afnámi gjaldeyrishafta á næstu mánuðum. Kom þetta fram í ræðu Bjarna í upphafi flokksfundar Sjálfstæðisflokksins á Grand Hótel í morgun. Meira »

Öll svið Landspítalans taka þátt

10:44 Um 200 manns frá 33 starfseiningum allra 10 sviða Landspítalans taka þátt í undirbúningi þess hvernig bregðast á við ef sjúklingur með ebólu kemur til landsins. Meira »

Í lagi að gera grín að fötluðum

10:31 Fatlaðar konur eru mun líklegri til að verða fyrir ofbeldi á lífsleiðinni en aðrar konur og það sem meira er það þykir frekar í lagi að beita fatlaðar konur ofbeldi en aðrar konur. Það þykir líka í lagi að gera grín að fötluðum konum og niðurlægja þær, segir Hrafnhildur Snæfríðar- og Gunnarsdóttir. Meira »

Reyna að ráða niðurlögum maursins

10:30 Heilbrigðiseftirliti Reykjavíkur og sóttvarnalækni hefur verið tilkynnt að vart hafi orðið við faraómaur í húsi 13 við Hringbraut. Skordýrið hefur að líkindum borist með varningi á Landspítala. Maursins hefur orðið vart á nokkrum stöðum í byggingunni. Meira »

Gæti þurft að fresta 800 aðgerðum

10:26 Í vikunni þurfti að fresta um 500 dag- og göngudeildarkomum, 56 skurðaðgerðum sem og tugum rannsókna og meðferða, m.a. hjartaþræðingum og speglunum á Landspítalanum. Dragist verkfallið á langinn má ætla að um 800 skurðaðgerðum verði frestað. Meira »

Annríki á Noregskynningu

09:04 Um 550 manns sóttu starfakynningu Eures í Noregi sem haldin var á Centerhotel Plaza í miðborg Reykjavíkur í gær.   Meira »

Meðalkostnaður á barn 37 þúsund

10:10 Alls hafa tæplega 33 þúsund börn og unglingar nýtt sér samning um gjaldfrjálsar tannlækningar frá því í maí í fyrra. Meðalkostnaður við barn er 37 þúsund krónur og hefur kostnaðurinn við samninginn farið 100 milljónir fram úr áætlunum. Meira »

Myndlist og upphitun fyrir Airwaves

08:48 Það verður mikið um að vera í Hinu húsinu í dag. Frá kl. 15 til 17 leika hljómsveitirnar Eistun, Major Pink og Sig fyrir gesti, hita sig upp fyrir tónlistarhátíðina Iceland Airwaves í Betri stofunni. Meira »

Ófært um Hrafnseyrarheiði

08:47 Hálkublettir er á nokkrum fjallvegum á Vestfjörðum. Ófært er á Hrafnseyrarheiði en þæfingsfærð á Dynjandiheiði. Þæfingsfærð er á leiðinni norður í Árneshrepp á Ströndum. Meira »

Ekki samþykkt í borgarráði?

08:44 Ögmundur Jónasson, þáverandi innanríkisráðherra og Jón Gnarr, þáverandi borgarstjóri, undirrituðu samkomulag um endurbætur á aðstöðu fyrir farþega og þjónustuaðila á Reykjavíkurflugvelli hinn 19. apríl, 2013. Samkomulagið var undirritað með fyrirvara um samþykki borgarráðs. Meira »

Strætó ekki á Hverfisgötuna

08:13 Ekki kemur til þess í bili að strætisvagnar aki aftur um Hverfisgötu í Reykjavík, þrátt fyrir að endurbótum á efsta hluta hennar, sem nær frá Barónsstíg að Snorrabraut, sé nú að ljúka. Meira »

20% fleiri íbúar á hvern lækni

07:44 Einn starfandi læknir er á hverja 296 íbúa á Íslandi nú samanborið lækni á hverja 272 íbúa árið 2006. Til samanburðar voru 286 íbúar á hvern lækni annars staðar á Norðurlöndum árið 2006 en þeir eru nú 240 á hvern lækni. Meira »

Ók á ljósastaur

07:09 Klippa þurfti ökumann út úr bifreið sinni eftir að hann hafði ekið á ljósastaur á Skutulsfjarðarbraut í morgunsárið. Ökumaðurinn er grunaður um ölvun. Meira »

Schola cantorum á allra heilagra messu

06:53 Allra heilagra messa, þegar minnst er látinna, er haldin fyrsta sunnudag í nóvember og í ár mun Schola cantorum flytja kóratónlist í Hallgrímskirkju. Meira »

Vilja að næsti landsfundur verði tileinkaður konum

07:43 Haustþing Landssambands sjálfstæðiskvenna samþykkti í gær ályktun um að tileinka konum næsta landsfund Sjálfstæðisflokksins í tilefni af 100 ára afmæli kosningarréttar íslenskra kvenna og að markvisst verði unnið að því að efla hlut kvenna í flokknum. Meira »

Stormviðvörun á Vestfjörðum

07:02 Búist er við stormi (meðalvindhraða meira en 20 m/s) á Vestfjörðum í dag, en norðvestan og vestantil á morgun.  Meira »

Útlit fyrir mengun í Reykjavík

06:37 Gasmengunin frá eldgosinu berst til vesturs í dag og gæti orðið vart við hana á eftirfarandi svæðum: í uppsveitum Suðurlands, við Faxaflóa, Breiðafjörð og jafnvel á sunnanverðum Húnaflóa um tíma fyrrripartinn. Meira »
FJÓRHJÓLADRIFINN OG ÖFLUGUR - TIL SÖLU SUBARU FORESTER 4WD
SUBARU FORESTER 3/2003. SJÁLFSKIPTUR NÝ TÍMAREIM VATNSDÆLA O.FL. NÝIR GORM...
Glæsilegur Lexus is -200 árg. 2005
Til sölu Lexus is -200 árg. 2005 Sjálfskiptur, spólvörn, hraðstillir, lo...
Góður bílskur til leigu..
Laus bílskúr í Hverafold í Grafarvogi nú um mánaðarmót. Gönguhurð og rafdrifin h...
Notar þú fatastærð 38-58
Vertu þú sjálf, vertu Belladonna, Flott föt fyrir flottar konur. Nýjar vörur í h...
 
Félagsstarf
Staður og stund
Aflagrandi 40 Opin vinnustofa og postul...
Shu-002614s-10.122 sprengisandsleið 26
Tilkynningar
Sprengisandsleið (26) milli Su...
Intellecta
Önnur störf
Framkvæmdastjóri Samtaka sunnlenskra sve...
Lögfræðingur
Sérfræðistörf
Mynd af auglýsingu ...