Lánin bera neikvæða raunvexti

Forstjóri Fjármálaeftirlitsins og seðlabankastjóri mættu á fund efnahags- og viðskiptanefndar Alþingis sem hófst kl. 17. stækka

Forstjóri Fjármálaeftirlitsins og seðlabankastjóri mættu á fund efnahags- og viðskiptanefndar Alþingis sem hófst kl. 17. mbl.is/Golli

Dómur Hæstaréttar í dag í máli sem hjón höfðuðu gegn Frjálsa fjárfestingabankanum kemur til með að hafa víðtæk áhrif. Flest bendir til að bankarnir komi til með að tapa tugum milljarða króna á dómum. Niðurstaðan þýðir jafnframt að mikill munur verður á stöðu þeirra sem tóku gengistryggt lán og þeirra sem tóku innlent verðtryggt lán.

Erlendu gengislánin voru dæmd ólögmæt af Hæstarétti árið 2010. Þar með var ekki allri réttaróvissu um þessi lán eytt. Ein af þeim spurningum sem deilt hefur verið um er hvaða vexti á að miða við fyrst sú viðmiðun sem upphaflega var byggt á stóðst ekki. Átti að miða við erlenda vexti eða innlenda vextir og átti lánið að vera verðtryggt eða óverðtryggt?

Niðurstaðan varð sú að miða við óverðtryggða vexti Seðlabankans eins og þeir voru á hverjum tíma. Til að styrkja þessa niðurstöðu setti Alþingi lög árið 2010 þar sem segir að miða skuli við þessa vexti við uppgjör á lánunum.

Meirihluti Hæstiréttar telur að þessi lög standist ekki og vísar m.a. til 72. greinar stjórnarskrárinnar um eignaréttindi. Ekki sé með almennum lögum unnt, „með svo íþyngjandi hætti sem á reynir í málinu, að hrófla með afturvirkum hætti við réttarreglum um efni skuldbindinga og greiðslur skulda frá því sem gilti þegar til þeirra var stofnað og af þeim greitt,“ eins og segir í dómnum.

Ef öll gengistryggð lán verða afgreidd með sama hætti og þetta lán ber bönkunum að miða við óverðtryggða erlenda vexti, sem voru á bilinu 2-5%, en ekki óverðtryggða vexti Seðlabankans sem hæstir fóru upp í 20%. Munurinn á vaxtaprósentunni er mikill.

Mikill munur á gengistryggðum og óverðtryggðum lánum

Þessi niðurstaða þýðir að gengistryggðu lánin, sem eftir gengisfall krónunnar á árinu 2008 voru að sliga þá sem lánin tóku, koma til með að bera neikvæða raunvexti því verðbólga hefur verið mikil hér á landi síðustu ár. Hún var t.d. yfir 12% á árunum 2008-2009. Staða lántakenda batnar mikið en staða bankanna versnar.

Í umræðum um þessi mál eftir gengislánadóm hæstaréttar 2010 kom fram það sjónarmið að eðlilegt væri að miða við óverðtryggða vexti Seðlabankans en ekki Libor-vexti vegna þess að annars yrði munur á stöðu þeirra sem tóku gengistryggð lán og þeirra sem tóku innlend verðtryggð lán svo mikill. Hætt er við að þessi niðurstaða ýti enn undir umræðu um stöðu þeirra sem tóku verðtryggð lán. Mikill meirihluti allra lána heimilanna eru verðtryggð lán.

Dómur Hæstaréttar í dag fjallar um gengistryggt lán sem tekið var til húsnæðiskaupa. Algengast var hins vegar að þessi lán væru notuð til bílakaupa. Dómurinn kemur því væntanlega bæði til með að hafa áhrif á bankana og bílalánafyrirtækin. Um er að ræða tug þúsunda lána sem þarf að endurreikna. Búið var að endurreikna lánin, en nú þurfa bankarnir sem sé að reikna aftur miðað við breytta forsendu.

Þegar bankarnir voru endurreistir eftir hrun tóku þeir yfir lán til einstaklinga og fyrirtækja. Þessi yfirfærsla byggði á þeirri forsendu að gengistryggðu lánin væru lögleg.  Sú spurning kann því að vakna hvort bankarnir geta gert einhverja nýja kröfur á þrotabú gömlu bankanna. Hætt er við að það geti orðið erfitt því kröfulýsingarfrestur er löngu liðinn.

37 þúsund heimili með gengistryggð lán

Samkvæmt fréttatilkynningu efnahags- og viðskiptaráðuneytisins frá árinu 2010 er áætlað heildarvirði gengistryggðra lána 841 milljarður króna, en lán til einstaklinga um 186 milljarðar króna. Stór hluti fyrirtækjalána eru til aðila með tekjur í erlendri mynt. Um 37 þúsund heimili voru með gengistryggð lán.

Talsmenn bankanna voru ekki tilbúnir til að tjá sig efnislega um dóminn þegar eftir því var leitað í dag. Þeir sögðust vera að fara yfir dóminn og meta áhrif hans.

Samkvæmt upplýsingum mbl.is voru forstjóri Fjármálaeftirlitsins og seðlabankastjóri beðnir að mæta á fund efnahags- og viðskiptanefndar Alþingis, sem hófst kl. 17.

Hæstiréttur dæmdi í dag að gengistryggð lán ættu að bera erlenda óverðtryggða vexti, sem eru ...

Hæstiréttur dæmdi í dag að gengistryggð lán ættu að bera erlenda óverðtryggða vexti, sem eru 2-5%. mbl.is / Hjörtur

  • Til baka
  • Blogga um frétt
  • Senda

Innlent »

„Þráðurinn er rofinn“

15:42 „Við erum komin á byrjunarreit í aðildarviðræðum við EU. Ef þjóðin í kjölfar þjóðaratkvæðagreiðslu ákveður að fara í aðildarviðræður, þá þýðir það að við erum algerlega komin á upphafsreit. Þráðurinn er rofinn.“ Meira »

90 dagar í Airbnb-frumvarpi of mikið

15:16 Samtök ferðaþjónustunnar gera athugasemdir við frumvarp um breytingar á lögum um veitingastaði, gististaði og skemmtanahald sem komið er fram. Segja samtökin að sá tímarammi þar sem heimilt er að veita heimagistingu með sérstökum ívilnunum sé allt of rúmur og skekki samkeppnisstöðu gististaða. Meira »

Ferðamenn fram úr væntingum

15:09 Vonir standa til þess að hægt verði að aflétta fjármagnshöftunum síðar á þessu ári. Þetta kom meðal annars fram í ávarpi Bjarna Benediktssonar fjármálaráðherra á fundi sameiginlegrar þingmannanefndar Alþingis og Evrópuþingsins sem stendur yfir í tónlistar- og ráðstefnuhúsinu Hörpu. Meira »

Djúpar holur við háskólann

14:31 Vegfarendur um Sæmundargötu við Háskóla Íslands hafa margir tekið eftir stórum og djúpum holum í malarfláka sem liggur þvert yfir veginn. Undanfarna mánuði hafa kvartanir borist borginni vegna holanna og þá hafa atvinnubílstjórar amast yfir ástandi vegarins samkvæmt heimildum mbl.is. Meira »

Koma til móts við afbragðsnemendur

14:21 Mennta- og menningarmálaráðherra, segir ýmis rök með því að nemendur taki samræmd próf að vori í 9. bekk. Gefur það nemendum meira svigrúm til þess að nýta sér niðurstöður prófsins til að móta áherslur í námi í 10. bekk en getur líka opnað leiðir inn í framhaldsskóla fyrir þá sem geta og vilja sleppa síðasta ári grunnskólans. Meira »

Hafi farið offari gagnvart Bergvini

14:15 Stjórn Blindrafélagsins fór offari með framgöngu sinni gagnvart Bergvini Oddssyni fyrrverandi formanni félagsins. Þá er Bergvin sagður hafa sýnt af sér dómgreindarleysi í formannstíð sinni. Þetta er niðurstaða sannleiksnefndar sem félagið setti á laggirnar en skýrsla hennar kom út í dag. Meira »

Samstaða gegn Rússum mikilvæg

13:31 Fulltrúar Íslands á fundi sameiginlegrar þingmannanefndar Alþingis og Evrópuþingsins í morgun lögðu áherslu á að mikilvægt væri að senda Rússum skýr skilaboð um samstöðu ríkjanna sem ættu aðild að aðgerðunum með því að draga úr skaða vegna gagnaðgerða Rússa. Meira »

Þrjú verkefni keppa um Eyrarrósina

14:00 Menningar- og fræðslusetrið Eldheimar í Vestmannaeyjum, alþjóðlega listahátíðin Ferskir vindar, sem fram fer í Garði, og Verksmiðjan á Hjalteyri, listamiðstöð með sýningarsali og gestavinnustofur í gamalli síldarverksmiðju Kveldúlfs við Eyjafjörð keppa um Eyrarrósina í ár. Meira »

Makaskipti aldrei raunhæfur kostur

13:09 Landstólpi-þróunarfélag og forsætisráðuneytið hafa framlengt tímaramma um viðræður vegna uppbyggingar á Hafnartorgi um eina viku, en samkomulag um slíkt var gert í síðasta mánuði. Innan tímarammans ætlaði forsætisráðuneytið að koma með hugmyndir um nýtingu á því húsnæði sem byggja á við Hafnartorg. Meira »

Vöktun mögulega næsta skref

12:32 Bregðast þarf við þeim óhöppum sem orðið hafa í Reynisfjöru á Suðurlandi. Dugi upplýsingaskiltin ekki til þurfi að kanna hvort þörf sé á öryggisgæslu í fjörunni. Þetta segir Smári Sigurðsson, formaður Landsbjargar. Meira »

Styttist í Iceland Winter Games

11:59 Vetur konungur er svo sannarlega mættur til Akureyrar og allar brekkur og fjöll á Norðurlandi þaktar snjó. Það gleður fáa jafn mikið og skipuleggjendur stærstu vetraríþróttahátíðar landsins, Iceland Winter Games (IWG), sem verður haldin dagana 24. mars – 3. apríl og er undirbúningur fyrir hátíðina vel á veg kominn. Meira »

Hamingjan nær hámarki í desember

11:50 Ríflega 18% Íslendinga strengdu áramótaheit um nýliðin áramót. Konur strengdu mun frekar áramótaheit en karlar, þ.e. 23% kvenna en 14% karla. Í janúar 2016 segjast ríflega 26% aðspurðra vera mjög hamingjusamir. Meira »

Hefði kostað 208 milljarða

11:36 Eftirstöðvar af Icesave-samningunum sem kenndir eru við Svavar Gestsson væru á þessu ári um 208 milljarðar, eða um 8,8% af áætlaðri landsframleiðslu ársins í ár. Upphæðin hefði fallið á ríkissjóð og komið til greiðslu fjórum sinnum á ári næstu 8 árin og numið um 26 milljörðum á ári . Meira »

Karlmenn noti smokka eftir ferðalag

11:01 Sóttvarnalæknir hefur gefið út nýjar leiðbeiningar um varnir gegn Zíkaveiru í ljósi nýrra upplýsinga um að veiran geti smitast manna á milli með kynmökum. Þungaðar konur eru áfram hvattar til að ferðast ekki til Mið- og Suður-Ameríku nema brýna nauðsyn beri. Meira »

Rjúfa einangrun grænlenskra ungmenna

10:36 Rauði krossinn á Íslandi og Rauði krossinn á Grænlandi hafa undirritað samstarfssamning til næstu þriggja ára um uppbyggingu ungmenna- og sjálfboðastarfs í Nuuk, Fiskenæsset, Ilulissat, Sisimiut og Aasiaat á vesturströnd Grænlands. Meira »

Beiðni Ólafs hafnað

11:22 Endurupptökunefnd hefur hafnað beiðni Ólafs Ólafssonar um endurupptöku Al Thani-málsins. Hæstiréttur dæmdi í fyrra Ólaf í fjögurra og hálfs árs fang­els­is­vist­ar fyr­ir markaðsmis­notk­un. Meira »

Hvetja til umræðu um loftslagsmál

11:01 Umhverfis- og skipulagssvið Reykjavíkurborgar stendur fyrir umræðufundi um loftslagsmál á Kjarvalsstöðum kl. 20 í kvöld. Á fundinum fara fram umræður um þá skuldbindingu sem þjóðir heims gengust undir á loftslagsfundinum í París í desember á síðasta ári. Meira »

„Ríkiskirkjan“ veldur misskilningi

10:25 Á Facebook hefur verið stofnuð síða sem nefnist Ríkiskirkjan. Síðan er ekki á vegum Þjóðkirkjunnar þó hún beri sama merki og Þjóðkirkjan notar á Facebook-síðu sinni. Margir virðast þó telja að svo sé. Meira »
Einbýlishús 192 fm, Holtaskólahverfi, Keflavík
6 herbergja einbýlishús, flísar á gólfum efri hæðar, talsvert endurnýjað. Sér 2j...
DEUTZ / STAMFORD 50 KW
Eigum eina stöð á lager, vatnskældar 1500 snún gæðastöð á grind m/olíutank Töl...
Matarstell og glös frá Mikasa til sölu
Glæsileg matarstell og kaffistell frá Mikasa Culture Platinum.Í boði eru margar ...
HARÐVIÐUR TIL HÚSBYGGINGA
Harðviður til húsabygginga Sjá nánar á www.vidur.is Vatnsklæðning, panill, palla...
 
Sérfræðingur í lyflækningum
Heilbrigðisþjónusta
AKRANES o BORGARNES o BÚÐARDALUR o GRUND...
Veitingarekstur
Tilboð - útboð
VILTU KOMA Í RÁÐHÚSIÐ? Reykja vík ur b...
Embassy housing
Húsnæði óskast
Embassy - Housing T...
Framhald uppboð
Nauðungarsala
Uppboð Einnig birt á www.naudungarsolu...