Lánin bera neikvæða raunvexti

Forstjóri Fjármálaeftirlitsins og seðlabankastjóri mættu á fund efnahags- og viðskiptanefndar ...
Forstjóri Fjármálaeftirlitsins og seðlabankastjóri mættu á fund efnahags- og viðskiptanefndar Alþingis sem hófst kl. 17. mbl.is/Golli

Dómur Hæstaréttar í dag í máli sem hjón höfðuðu gegn Frjálsa fjárfestingabankanum kemur til með að hafa víðtæk áhrif. Flest bendir til að bankarnir komi til með að tapa tugum milljarða króna á dómum. Niðurstaðan þýðir jafnframt að mikill munur verður á stöðu þeirra sem tóku gengistryggt lán og þeirra sem tóku innlent verðtryggt lán.

Erlendu gengislánin voru dæmd ólögmæt af Hæstarétti árið 2010. Þar með var ekki allri réttaróvissu um þessi lán eytt. Ein af þeim spurningum sem deilt hefur verið um er hvaða vexti á að miða við fyrst sú viðmiðun sem upphaflega var byggt á stóðst ekki. Átti að miða við erlenda vexti eða innlenda vextir og átti lánið að vera verðtryggt eða óverðtryggt?

Niðurstaðan varð sú að miða við óverðtryggða vexti Seðlabankans eins og þeir voru á hverjum tíma. Til að styrkja þessa niðurstöðu setti Alþingi lög árið 2010 þar sem segir að miða skuli við þessa vexti við uppgjör á lánunum.

Meirihluti Hæstiréttar telur að þessi lög standist ekki og vísar m.a. til 72. greinar stjórnarskrárinnar um eignaréttindi. Ekki sé með almennum lögum unnt, „með svo íþyngjandi hætti sem á reynir í málinu, að hrófla með afturvirkum hætti við réttarreglum um efni skuldbindinga og greiðslur skulda frá því sem gilti þegar til þeirra var stofnað og af þeim greitt,“ eins og segir í dómnum.

Ef öll gengistryggð lán verða afgreidd með sama hætti og þetta lán ber bönkunum að miða við óverðtryggða erlenda vexti, sem voru á bilinu 2-5%, en ekki óverðtryggða vexti Seðlabankans sem hæstir fóru upp í 20%. Munurinn á vaxtaprósentunni er mikill.

Mikill munur á gengistryggðum og óverðtryggðum lánum

Þessi niðurstaða þýðir að gengistryggðu lánin, sem eftir gengisfall krónunnar á árinu 2008 voru að sliga þá sem lánin tóku, koma til með að bera neikvæða raunvexti því verðbólga hefur verið mikil hér á landi síðustu ár. Hún var t.d. yfir 12% á árunum 2008-2009. Staða lántakenda batnar mikið en staða bankanna versnar.

Í umræðum um þessi mál eftir gengislánadóm hæstaréttar 2010 kom fram það sjónarmið að eðlilegt væri að miða við óverðtryggða vexti Seðlabankans en ekki Libor-vexti vegna þess að annars yrði munur á stöðu þeirra sem tóku gengistryggð lán og þeirra sem tóku innlend verðtryggð lán svo mikill. Hætt er við að þessi niðurstaða ýti enn undir umræðu um stöðu þeirra sem tóku verðtryggð lán. Mikill meirihluti allra lána heimilanna eru verðtryggð lán.

Dómur Hæstaréttar í dag fjallar um gengistryggt lán sem tekið var til húsnæðiskaupa. Algengast var hins vegar að þessi lán væru notuð til bílakaupa. Dómurinn kemur því væntanlega bæði til með að hafa áhrif á bankana og bílalánafyrirtækin. Um er að ræða tug þúsunda lána sem þarf að endurreikna. Búið var að endurreikna lánin, en nú þurfa bankarnir sem sé að reikna aftur miðað við breytta forsendu.

Þegar bankarnir voru endurreistir eftir hrun tóku þeir yfir lán til einstaklinga og fyrirtækja. Þessi yfirfærsla byggði á þeirri forsendu að gengistryggðu lánin væru lögleg.  Sú spurning kann því að vakna hvort bankarnir geta gert einhverja nýja kröfur á þrotabú gömlu bankanna. Hætt er við að það geti orðið erfitt því kröfulýsingarfrestur er löngu liðinn.

37 þúsund heimili með gengistryggð lán

Samkvæmt fréttatilkynningu efnahags- og viðskiptaráðuneytisins frá árinu 2010 er áætlað heildarvirði gengistryggðra lána 841 milljarður króna, en lán til einstaklinga um 186 milljarðar króna. Stór hluti fyrirtækjalána eru til aðila með tekjur í erlendri mynt. Um 37 þúsund heimili voru með gengistryggð lán.

Talsmenn bankanna voru ekki tilbúnir til að tjá sig efnislega um dóminn þegar eftir því var leitað í dag. Þeir sögðust vera að fara yfir dóminn og meta áhrif hans.

Samkvæmt upplýsingum mbl.is voru forstjóri Fjármálaeftirlitsins og seðlabankastjóri beðnir að mæta á fund efnahags- og viðskiptanefndar Alþingis, sem hófst kl. 17.

Hæstiréttur dæmdi í dag að gengistryggð lán ættu að bera ...
Hæstiréttur dæmdi í dag að gengistryggð lán ættu að bera erlenda óverðtryggða vexti, sem eru 2-5%. mbl.is / Hjörtur
mbl.is

Innlent »

Íhugar kæru til Mannréttindadómstóls

19:22 Geir Gestsson, hæstaréttarlögmaður og verjandi fyrrverandi starfsmanns Byko sem var sakfelldur í Hæstarétti Íslands, segir að til greina komi að kæra málið til Mannréttindadómstóls Evrópu. Meira »

Tveir með augastað á tré

18:59 Fuglar og krúttlegir litlir englar úr tré hafa hreiðrað um sig í elstu gleraugnaverslun landsins á Laugaveginum. Herraþverslaufur úr tré taka einnig rými innan um og saman við gleraugnaumgjarðir af ýmsu tagi – líka úr tré. Sjóntækjafræðingarnir Rüdiger Þór Seidenfaden og Darri Ásbjörnsson segja varninginn ríma hvort tveggja við vistvænan lífstíl og fagurfræði. Meira »

Píratar hefja viðræður á mánudag

18:11 Verkferlar og málefni voru meðal þess sem þingflokkur Pírata ræddi á fundi sínum í dag. Smári McCarthy, þingmaður Pírata, segir fundinn hafa snúist um undirbúning fyrir formlegar stjórnarmyndunarviðræður. Meira »

Sló lögreglumann í kynfærin

17:53 Embætti héraðssaksóknara hefur ákært karlmann á fimmtugsaldri fyrir að hafa í nóvember 2015 slegið lögreglumann með krepptum hnefa í kynfærin. Lögregla hafði komið á vettvang til að aðstoða sjúkraflutningamenn sem höfðu verið kallaðir á heimili í Kópavogi. Maðurinn hafði kvartað yfir eymslum í baki. Meira »

Fyrirtæki víkja fyrir nýrri byggð

17:38 Fyrirhuguð er mikil uppbygging íbúðarhúsnæðis á Ártúnshöfða og við Elliðavog á næstu árum. Þar hafa nokkur fyrirtæki verið með starfsemi um áratuga skeið en þau þurfa nú að víkja. Meira »

Á Íslandi meðan á samræðum stendur

16:17 Bragi Guðbrandsson, forstjóri Barnaverndarstofu, telur ólíklegt að íslenskur drengur sem norsk barnaverndaryfirvöld hafa forræði yfir verði sendur til Noregs meðan á samræðum milli barnaverndaryfirvalda landanna stendur. Meira »

Úrskurðaður í farbann

15:36 Héraðsdómur Reykjaness hefur úrskurðað karlmann á fimmtugsaldri í farbann. Þetta staðfestir lögreglan á Suðurnesjum. Hann er grunaður um að hafa tekið myndir í óleyfi á Facebook-síðum ungra stúlkna og birt þær á eigin vefsíðu undir því skyni að þær væru falar til fylgdarþjónustu. Meira »

Maraþonhlaupari í „lélegu formi“

15:39 Skokkarinn Bryndís Svavarsdóttir kallar ekki allt ömmu sína. Flestir sem hafa gaman af því að hlaupa láta sér nægja eitt, kannski tvö maraþonhlaup á ári. Bryndís er ekki ein af þeim en hún hefur hlaupið 206 maraþonhlaup en fyrsta hlaupið hljóp hún fyrir 21 ári. Fyrsta maraþonið hljóp hún í Svíþjóð. Meira »

Vilja ekki fleiri brottvísanir

14:41 Á fimmta tug mótmælenda söfnuðust saman á Hlemmi í Reykjavík um klukkan tvö í kröfugöngu til stuðnings réttindum hælisleitenda og flóttamanna. Krafa þeirra er að Útlendingastofnun verði lögð niður, fólk fái að vinna á meðan mál þess er í vinnslu og að mál þeirra verði rannsökuð af alvöru. Meira »

Horfa á stöðuna með opnum huga

13:50 „Við horfum á þetta með opnum huga,“ segir formaður Vinstri grænna um hvort forsendur til myndunar fimm flokka stjórnar hafi breyst eftir að Píratar fengu umboð til stjórnarmyndunar í gær. Meira »

Óábyrg ákvörðun að auka kvótann

13:30 Þetta er afskaplega óábyrgt af Norðmönnum og kemur okkur verulega á óvart,“ segir Sigurgeir Þorgeirsson hjá atvinnu- og nýsköpunarráðuneytinu og samningamaður fyrir Íslands hönd um uppsjávarstofna. Meira »

Borgarstjórinn ásamt jólasveinum í jólaskógi

13:00 Dagur B. Eggertsson, borgarstjóri Reykjavíkur, felldi í morgun jólatré í Jólaskógi Skógræktarfélags Reykjavíkur, en það er hefð hjá mörgum fjölskyldum að heimsækja skóginn til að höggva eigið tré fyrir jólin. Meira »

Píratar funda í dag

11:04 Píratar munu funda í dag en ekki með öðrum flokkum að sögn Birgittu Jónsdóttur, þing­flokks­formanns Pírata. Í dag verður lagður grunnur að fundi við aðra flokka sem verða annaðhvort annað kvöld eða á mánudagsmorgun. Í gær veitti for­seti Íslands henni og Pír­öt­um umboð til stjórn­ar­mynd­un­ar. Meira »

Syndir oftar en hún tekur ferjuna

08:30 Það má ábyggilega finna presta sem ganga á fjöll, hlaupa víðavangshlaup, synda í sjónum, eru með bláa beltið í karate, syngja í kór, spila á trompett og úkúlele, baka fimm sortir af smákökum fyrir jólin og hafa skrifað bók. Meira »

Leikskólanum Mýri lokað í júlí

08:18 Leikskólanum Mýri í Vesturbæ Reykjavíkur verður lokað 15. júlí 2017. Þetta var ákveðið á fundi borgarráðs 1. desember að tillögu skóla- og frístundasviðs með atkvæðum meirihluta Samfylkingar, Bjartrar framtíðar, Pírata og VG. Sjálfstæðisflokkur og Framsóknarflokkur sátu hjá. Meira »

Fundu upphafsmann „dabbsins“

10:42 Einu sinni var það plankinn. Nú er það dabbið sem allir eru að gera. Æðið hófst af alvöru í vor og er að ná hámarki. En hvaðan er þetta og af hverju er fólk að gera þetta? Meira »

Vestasti hluti Kársness breytir um svip

08:19 Blönduð byggð íbúða og atvinnuhúsnæðis, vistvænar samgöngur, verslun og þjónusta verða áhersluatriði í uppbyggingu vestasta hluta Kársness. Samhliða uppbyggingu verður reist brú fyrir gangandi, hjólandi og almenningsvagna yfir Fossvog sem tengja mun svæðið við háskólasvæði Háskólans í Reykjavík, Háskóla Íslands og miðbæ Reykjavíkur. Meira »

Deila um sölu brauða í Krónunni

07:57 Heilbrigðisnefnd Hafnarfjarðar- og Kópavogssvæðis hefur krafið verslunarkeðjuna Krónuna um úrbætur á því hvernig staðið er að sölu á fersku brauðmeti í fjórum verslunum Krónunnar í Kópavogi og Hafnarfirði. Meira »
Lausar íbúðir ...Eyjasól ehf.
Fallegar 2-3ja herb. íbúðir í Reykjavik lausar næstu daga .... Allt til alls. ...
FERÐAÞJÓNUSTAN ER TIL SÖLU
Ferðaþjónusta til sölu. Tourist Service Iceland. vefsíðan www.touristservice.is ...
Heimili í borginni -www.eyjasolibudir.is
Fallegar 2-3ja herb. íbúðir til leigu fyrir erlenda ferðamenn og íslendinga á fa...
 
Félagsstarf
Staður og stund
Árskógar 4 Opin smíðastofa kl. 9-16. Han...
Félagsstarf
Staður og stund
Aflagrandi 40 Á Aðventudagskránni í dag:...
Hraunbær 103a - 105751
Tilkynningar
?????????????? ?? ???? Íbúðarhúsnæði ...
Framhald
Nauðungarsala
Uppboð Einnig birt á www.naudungarsolu...