Lánin bera neikvæða raunvexti

Forstjóri Fjármálaeftirlitsins og seðlabankastjóri mættu á fund efnahags- og viðskiptanefndar ...
Forstjóri Fjármálaeftirlitsins og seðlabankastjóri mættu á fund efnahags- og viðskiptanefndar Alþingis sem hófst kl. 17. mbl.is/Golli

Dómur Hæstaréttar í dag í máli sem hjón höfðuðu gegn Frjálsa fjárfestingabankanum kemur til með að hafa víðtæk áhrif. Flest bendir til að bankarnir komi til með að tapa tugum milljarða króna á dómum. Niðurstaðan þýðir jafnframt að mikill munur verður á stöðu þeirra sem tóku gengistryggt lán og þeirra sem tóku innlent verðtryggt lán.

Erlendu gengislánin voru dæmd ólögmæt af Hæstarétti árið 2010. Þar með var ekki allri réttaróvissu um þessi lán eytt. Ein af þeim spurningum sem deilt hefur verið um er hvaða vexti á að miða við fyrst sú viðmiðun sem upphaflega var byggt á stóðst ekki. Átti að miða við erlenda vexti eða innlenda vextir og átti lánið að vera verðtryggt eða óverðtryggt?

Niðurstaðan varð sú að miða við óverðtryggða vexti Seðlabankans eins og þeir voru á hverjum tíma. Til að styrkja þessa niðurstöðu setti Alþingi lög árið 2010 þar sem segir að miða skuli við þessa vexti við uppgjör á lánunum.

Meirihluti Hæstiréttar telur að þessi lög standist ekki og vísar m.a. til 72. greinar stjórnarskrárinnar um eignaréttindi. Ekki sé með almennum lögum unnt, „með svo íþyngjandi hætti sem á reynir í málinu, að hrófla með afturvirkum hætti við réttarreglum um efni skuldbindinga og greiðslur skulda frá því sem gilti þegar til þeirra var stofnað og af þeim greitt,“ eins og segir í dómnum.

Ef öll gengistryggð lán verða afgreidd með sama hætti og þetta lán ber bönkunum að miða við óverðtryggða erlenda vexti, sem voru á bilinu 2-5%, en ekki óverðtryggða vexti Seðlabankans sem hæstir fóru upp í 20%. Munurinn á vaxtaprósentunni er mikill.

Mikill munur á gengistryggðum og óverðtryggðum lánum

Þessi niðurstaða þýðir að gengistryggðu lánin, sem eftir gengisfall krónunnar á árinu 2008 voru að sliga þá sem lánin tóku, koma til með að bera neikvæða raunvexti því verðbólga hefur verið mikil hér á landi síðustu ár. Hún var t.d. yfir 12% á árunum 2008-2009. Staða lántakenda batnar mikið en staða bankanna versnar.

Í umræðum um þessi mál eftir gengislánadóm hæstaréttar 2010 kom fram það sjónarmið að eðlilegt væri að miða við óverðtryggða vexti Seðlabankans en ekki Libor-vexti vegna þess að annars yrði munur á stöðu þeirra sem tóku gengistryggð lán og þeirra sem tóku innlend verðtryggð lán svo mikill. Hætt er við að þessi niðurstaða ýti enn undir umræðu um stöðu þeirra sem tóku verðtryggð lán. Mikill meirihluti allra lána heimilanna eru verðtryggð lán.

Dómur Hæstaréttar í dag fjallar um gengistryggt lán sem tekið var til húsnæðiskaupa. Algengast var hins vegar að þessi lán væru notuð til bílakaupa. Dómurinn kemur því væntanlega bæði til með að hafa áhrif á bankana og bílalánafyrirtækin. Um er að ræða tug þúsunda lána sem þarf að endurreikna. Búið var að endurreikna lánin, en nú þurfa bankarnir sem sé að reikna aftur miðað við breytta forsendu.

Þegar bankarnir voru endurreistir eftir hrun tóku þeir yfir lán til einstaklinga og fyrirtækja. Þessi yfirfærsla byggði á þeirri forsendu að gengistryggðu lánin væru lögleg.  Sú spurning kann því að vakna hvort bankarnir geta gert einhverja nýja kröfur á þrotabú gömlu bankanna. Hætt er við að það geti orðið erfitt því kröfulýsingarfrestur er löngu liðinn.

37 þúsund heimili með gengistryggð lán

Samkvæmt fréttatilkynningu efnahags- og viðskiptaráðuneytisins frá árinu 2010 er áætlað heildarvirði gengistryggðra lána 841 milljarður króna, en lán til einstaklinga um 186 milljarðar króna. Stór hluti fyrirtækjalána eru til aðila með tekjur í erlendri mynt. Um 37 þúsund heimili voru með gengistryggð lán.

Talsmenn bankanna voru ekki tilbúnir til að tjá sig efnislega um dóminn þegar eftir því var leitað í dag. Þeir sögðust vera að fara yfir dóminn og meta áhrif hans.

Samkvæmt upplýsingum mbl.is voru forstjóri Fjármálaeftirlitsins og seðlabankastjóri beðnir að mæta á fund efnahags- og viðskiptanefndar Alþingis, sem hófst kl. 17.

Hæstiréttur dæmdi í dag að gengistryggð lán ættu að bera ...
Hæstiréttur dæmdi í dag að gengistryggð lán ættu að bera erlenda óverðtryggða vexti, sem eru 2-5%. mbl.is / Hjörtur
mbl.is

Innlent »

Telja bónusgreiðslur óásættanlegar

09:14 Fyrirhugaðar greiðslur Kaupþings á gríðarháum bónusum til nokkurra starfsmanna eru óásættanlegar og eiga ekki við í íslensku samfélagi að mati BSRB. Bandalagið skorar á Alþingi að tryggja að skattaumhverfi hér á landi sé þannig að þeir sem hafa háar tekjur greiði ríflega til samfélagsins. Meira »

Einstök reynsla og mjög jákvæð

09:00 Dawid og Agnieszka Dawbrowski komu til Íslands í október 2006 eins og fjölmargir aðrir Pólverjar á þeim tíma. Erindið var að sjálfsögðu að vinna hérlendis, en þau vissu ekki margt um landið áður en þau komu annað en að hér væri kalt. Meira »

Ólöglegt og ómögulegt neteftirlit?

08:35 Aukið eftirlit með netnotkun fólks er tæknilega séð erfitt og hugsanlega ómögulegt. Þá verður að mati hæstaréttarlögmanns að stíga varlega til jarðar til að brjóta ekki á grundvallarréttindum einstaklinga. Meira »

Slökkvistarfi lokið í Hafnarfirði

Í gær, 21:55 Slökkvistarfi á svæði málmendurvinnslustöðvarinnar Furu við Hringhellu í Hafnarfirði er nú lokið samkvæmt upplýsingum frá slökkviliði höfuðborgarsvæðisins. Fimm menn voru þar að störfum ásamt einum dælubíl frá því rétt fyrir klukkan sex í dag. Meira »

Mikil tækifæri leynast í fluginu

Í gær, 21:25 Áttatíu ár voru liðin á fimmtudaginn frá því að Flugmálafélag Íslands var stofnað, en innan vébanda þess starfa nær öll félög, samtök og hópar sem tengjast flugstarfsemi og flugíþróttum á Íslandi í dag. Meira »

Bannar flutning á laginu sínu

Í gær, 21:20 Gunnar Þórðarson, tónlistarmaður og tónskáld, hefur óskað eftir því við bæjaryfirvöld Reykjanesbæjar að lag hans, „Gamli bærinn minn“, verði ekki flutt við flugeldasýningu á laugardagskvöldi Ljósanætur líkt og venja hefur verið undanfarin ár. Meira »

Einn heppinn vann rúma hálfa milljón

Í gær, 20:15 Fyrsti vinningur í lottóinu í kvöld gekk ekki út en hann hljóðaði upp á 23.045.660 krónur. Einn miðahafi var þó með fjórar réttar tölur auk bónustölunnar og fær hann 685.940 krónur í sinn hlut. Meira »

Þjóðveginum lokað vegna eldflaugar

Í gær, 21:00 Eldflaug og sprengjukúla fundust skammt frá Bláfjallaafleggjaranum hjá Sandskeiði síðdegis í dag. Séraðgerða- og sprengjueyðingarsveit Landhelgisgæslunnar fór þegar á staðinn og við nánari skoðun kom í ljós að um var að ræða annars vegar eldflaug (e. bazooka) og hins vegar sprengjukúlu. Meira »

Komust á rafmagninu einu

Í gær, 20:00 Rafbíll þeirra Jóns Jóhanns Jóhannssonar og Jónasar Guðmundssonar renndi í hlað á Ísafirði um klukkan hálfeitt í dag, rúmum 27 klukkustundum eftir að þeir lögðu af stað frá Reykjavík. Jónas segir ferðina hafa gengið vel en tilgangur hennar er meðal annars að sýna þörfina á fleiri hleðslustöðvum. Meira »

Viðbúnaður vegna „steggs“ á sundi

Í gær, 19:38 Slökkviliðinu á höfuðborgarsvæðinu barst tilkynning um „stegg“ á sundi yfir Nauthólsvík í dag, en talsverður viðbúnaður var á svæðinu vegna málsins. RÚV greindi fyrst frá málinu. Meira »

Dey frekar en að standa mig ekki

Í gær, 18:30 „Ég elska bækur og ég skrifa um það sem brennur á mér að upplýsa og gera heiminn betri. Það kemur ekki til mála að lyppast niður,“ segir Þórunn Jarla Valdimarsdóttir rithöfundur, sem fagnar því að þrjátíu ár eru síðan hún sendi frá sér fyrstu bók sína. Hún segist núorðið þola illsku heimsins betur. Meira »

Bruni við Hringhellu í Hafnarfirði

Í gær, 17:39 Eldur er kominn upp við Hringhellu í Hafnarfirði, samkvæmt upplýsingum frá Neyðarlínunni.   Meira »

Útimarkaður að frumkvæði íbúa

Í gær, 17:26 Árlegur útimarkaður Íbúasamtaka Laugardals (ÍL) var haldinn í 14. skipti í dag á milli klukkan 11 og 16. Markaðurinn var þetta árið staðsettur á bílastæðum Menntaskólans við Sund. Meira »

Líf og fjör í túninu heima myndasyrpa

Í gær, 16:37 Mikið líf og fjör er í Mosfellsbæ um helgina þar sem bæjarhátíðin Í túninu heima fer fram. Fjölmargir viðburðir eru á dagskrá og ættu allir að geta fundið eitthvað við sitt hæfi. Meira »

Lykilspurningum aldrei svarað

Í gær, 15:07 Fyrrverandi forsætisráðherra svaraði aldrei lykilspurningum sem lúta að félaginu Wintris Inc. þrátt fyrir að hann hefði ítrekað verið spurður ítarlegra spurninga, að því er aðstandendur Kastljósumfjöllunarinnar fullyrða í yfirlýsingu. Orð eiginkonu hans í Morgunblaðinu í dag um annað séu því röng. Meira »

Þorsteinn hverfur af Alþingi

Í gær, 16:43 Þorsteinn Sæmundsson, þingmaður Framsóknarflokksins, verður ekki á lista flokksins í komandi kosningum. Þetta varð ljóst um leið og úrslit lágu fyrir á tvöföldu kjördæmaþingi framsóknarmanna í Reykjavík fyrr í dag. Í samtali við mbl.is segist Þorsteinn hafa vitað fyrir fram að mjótt yrði á munum. Meira »

Efstu sæti Framsóknar í Reykjavík ljós

Í gær, 16:02 Niðurstöður kosninga á tvöföldu kjördæmaþingi Framsóknarflokksins fyrir komandi alþingiskosningar í Reykjavík eru nú ljósar. Karl Garðarsson leiðir lista flokksins í Reykja­vík­ur­kjör­dæmi norður og Lilja Dögg Al­freðsdótt­ir í suður. Meira »

„Virkjanasprengja á Íslandi“

Í gær, 14:35 Stjórn Íslandshreyfingarinnar gerir alvarlegar athugasemdir varðandi virkjanir sem verkefnisstjórn 3. áfanga rammaáætlunar setur í orkunýtingarflokk. Meira »
Einyrki-Launakerfi.Launaseðlar í Excel
Töflukerfi í Excel fyrir Launaútreikn,Launaseðla, Skilagr RSK og Lífeyrissj. Upp...
Yokohama 225/65-17 heilsársdekk til sölu.
Ókeyrð dekk, Hljóðlát og þægileg. Virka vel í bleytu og snjó. Verð 60 þ. haddog...
Hyundai
Hyundai Tucson diesel árgerð 2006, ekinn 189.0000 km, beinskiptur, ársgömul dek...
Kerra m/ lyftu til sölu.
Kerra með lyftu,opnanleg á báðum hliðum,önnur hliðin opnast alveg.Innbyggður raf...
 
Framhald
Nauðungarsala
Uppboð Einnig birt á www.naudungarsolu...
Félagsstarf
Staður og stund
Árskógar 4 Opið hús, spilað vist og brid...
Félagsstarf
Staður og stund
Árskógar 4 Smíðar og útskurður með leiðb...
Framhald
Nauðungarsala
Uppboð Einnig birt á www.naudungarsolu...