Lánin bera neikvæða raunvexti

Forstjóri Fjármálaeftirlitsins og seðlabankastjóri mættu á fund efnahags- og viðskiptanefndar Alþingis sem hófst kl. 17. stækka

Forstjóri Fjármálaeftirlitsins og seðlabankastjóri mættu á fund efnahags- og viðskiptanefndar Alþingis sem hófst kl. 17. mbl.is/Golli

Dómur Hæstaréttar í dag í máli sem hjón höfðuðu gegn Frjálsa fjárfestingabankanum kemur til með að hafa víðtæk áhrif. Flest bendir til að bankarnir komi til með að tapa tugum milljarða króna á dómum. Niðurstaðan þýðir jafnframt að mikill munur verður á stöðu þeirra sem tóku gengistryggt lán og þeirra sem tóku innlent verðtryggt lán.

Erlendu gengislánin voru dæmd ólögmæt af Hæstarétti árið 2010. Þar með var ekki allri réttaróvissu um þessi lán eytt. Ein af þeim spurningum sem deilt hefur verið um er hvaða vexti á að miða við fyrst sú viðmiðun sem upphaflega var byggt á stóðst ekki. Átti að miða við erlenda vexti eða innlenda vextir og átti lánið að vera verðtryggt eða óverðtryggt?

Niðurstaðan varð sú að miða við óverðtryggða vexti Seðlabankans eins og þeir voru á hverjum tíma. Til að styrkja þessa niðurstöðu setti Alþingi lög árið 2010 þar sem segir að miða skuli við þessa vexti við uppgjör á lánunum.

Meirihluti Hæstiréttar telur að þessi lög standist ekki og vísar m.a. til 72. greinar stjórnarskrárinnar um eignaréttindi. Ekki sé með almennum lögum unnt, „með svo íþyngjandi hætti sem á reynir í málinu, að hrófla með afturvirkum hætti við réttarreglum um efni skuldbindinga og greiðslur skulda frá því sem gilti þegar til þeirra var stofnað og af þeim greitt,“ eins og segir í dómnum.

Ef öll gengistryggð lán verða afgreidd með sama hætti og þetta lán ber bönkunum að miða við óverðtryggða erlenda vexti, sem voru á bilinu 2-5%, en ekki óverðtryggða vexti Seðlabankans sem hæstir fóru upp í 20%. Munurinn á vaxtaprósentunni er mikill.

Mikill munur á gengistryggðum og óverðtryggðum lánum

Þessi niðurstaða þýðir að gengistryggðu lánin, sem eftir gengisfall krónunnar á árinu 2008 voru að sliga þá sem lánin tóku, koma til með að bera neikvæða raunvexti því verðbólga hefur verið mikil hér á landi síðustu ár. Hún var t.d. yfir 12% á árunum 2008-2009. Staða lántakenda batnar mikið en staða bankanna versnar.

Í umræðum um þessi mál eftir gengislánadóm hæstaréttar 2010 kom fram það sjónarmið að eðlilegt væri að miða við óverðtryggða vexti Seðlabankans en ekki Libor-vexti vegna þess að annars yrði munur á stöðu þeirra sem tóku gengistryggð lán og þeirra sem tóku innlend verðtryggð lán svo mikill. Hætt er við að þessi niðurstaða ýti enn undir umræðu um stöðu þeirra sem tóku verðtryggð lán. Mikill meirihluti allra lána heimilanna eru verðtryggð lán.

Dómur Hæstaréttar í dag fjallar um gengistryggt lán sem tekið var til húsnæðiskaupa. Algengast var hins vegar að þessi lán væru notuð til bílakaupa. Dómurinn kemur því væntanlega bæði til með að hafa áhrif á bankana og bílalánafyrirtækin. Um er að ræða tug þúsunda lána sem þarf að endurreikna. Búið var að endurreikna lánin, en nú þurfa bankarnir sem sé að reikna aftur miðað við breytta forsendu.

Þegar bankarnir voru endurreistir eftir hrun tóku þeir yfir lán til einstaklinga og fyrirtækja. Þessi yfirfærsla byggði á þeirri forsendu að gengistryggðu lánin væru lögleg.  Sú spurning kann því að vakna hvort bankarnir geta gert einhverja nýja kröfur á þrotabú gömlu bankanna. Hætt er við að það geti orðið erfitt því kröfulýsingarfrestur er löngu liðinn.

37 þúsund heimili með gengistryggð lán

Samkvæmt fréttatilkynningu efnahags- og viðskiptaráðuneytisins frá árinu 2010 er áætlað heildarvirði gengistryggðra lána 841 milljarður króna, en lán til einstaklinga um 186 milljarðar króna. Stór hluti fyrirtækjalána eru til aðila með tekjur í erlendri mynt. Um 37 þúsund heimili voru með gengistryggð lán.

Talsmenn bankanna voru ekki tilbúnir til að tjá sig efnislega um dóminn þegar eftir því var leitað í dag. Þeir sögðust vera að fara yfir dóminn og meta áhrif hans.

Samkvæmt upplýsingum mbl.is voru forstjóri Fjármálaeftirlitsins og seðlabankastjóri beðnir að mæta á fund efnahags- og viðskiptanefndar Alþingis, sem hófst kl. 17.

Hæstiréttur dæmdi í dag að gengistryggð lán ættu að bera erlenda óverðtryggða vexti, sem eru ...

Hæstiréttur dæmdi í dag að gengistryggð lán ættu að bera erlenda óverðtryggða vexti, sem eru 2-5%. mbl.is / Hjörtur

  • Til baka
  • Blogga um frétt
  • Senda

Innlent »

Farsímagjöld erlendis verða ódýrari

12:34 Stofnanir Evrópusambandsins samþykktu í gær svonefndan TSM pakka, en það eru breytingar á fjarskiptalöggjöf innan EES-svæðisins. Helstu áhrif fyrir Íslendinga eru að símtöl verður aðeins hægt að rukka á sömu kjörum og áskrift heima fyrir er. Þá verður álag vegna netþjónustu fyrir síma takmarkað. Meira »

Lúsmý herjar á Ísland

11:52 Lúsmý tók að herja á íbúa sumarhús beggja vegna Hvalfjarðar síðastliðna helgi. Ekki er vitað til að slíkar atlögur hafi átt sér stað áður hér á landi og varð atgangurinn til þess að margir sumarhúsaeigendur þurftu að flýja sveitasæluna. Meira »

Sniðgangi verslanir sem hækka mikið

11:38 Þingmenn gagnrýndu verðhækkanir hjá smásölum og birgjum í morgun. Þorsteinn Sæmundsson, þingmaður Framsóknarflokksins, hvatti neytendur til að sniðganga þær verslanir sem ganga lengst í hækkunum. „Þetta hefur því miður alltaf verið svona,“ sagði þingmaður Samfylkingarinnar, á þingfundi. Meira »

Íbúðir í byggingu stórar og dýrar

11:29 „Staðan er sú að þessar íbúðir sem er verið að byggja eru bæði dýrar og líka frekar stórar og þróunin að láta þær minnka hefur gengið hægt,“ segir Ari Skúlason, hagfræðingur hjá Landsbankanum. Reykjavíkurborg hefur kynnt uppbyggingu á minni íbúðum en einhver bið virðist enn á þeim. Meira »

Áhyggjur af styttingu framhaldsskóla

11:21 Uppi eru áhyggjur um það innan verkfræði- og náttúruvísindasviðs Háskóla Íslands að styttra nám til stúdentsprófs leiði til þess að erfiðara verði fyrir nemendur að öðlast nægan undirbúning fyrir háskólanám í verkfræði og raunvísindum. Þetta kemur fram í ályktun deildarráðs raunvísindadeildar HÍ sem samþykkt var á fundi ráðsins þann 4. júní. Meira »

Gildistöku náttúruverndarlaga frestað

11:14 Gildistöku nýrra náttúruverndarlaga sem áttu að taka gildi í dag þann 1. júlí 2015, hefur verið frestað til 15. nóvember. Ástæðan er endurskoðun á ákveðnum köflum laganna sem ráðuneytið vinnur nú að samkvæmt ákvörðun umhverfis- og samgöngunefndar þann 19. febrúar í fyrra. Meira »

Markmið Íslands enn ekki ljóst

11:01 Íslensk stjórnvöld tilkynntu skrifstofu loftslagssamnings SÞ í gær að þau muni sameinast um markmið um að draga úr losun gróðurhúsalofttegunda um 40% fyrir 2030 með Noregi og löndum ESB. Ekki liggur þó fyrir hversu mikið Ísland mun draga úr losun en það mun verða meira en núverandi markmið. Meira »

Laufey sækist eftir formannsembætti SUS

11:05 Laufey Rún Ketilsdóttir, lögfræðingur og framkvæmdastjóri Sambands ungra sjálfstæðismanna (SUS), hefur ákveðið að gefa kost á sér sem formaður SUS á sambandsþingi sem haldið verður í Vestmannaeyjum 4.-6. september næstkomandi. Meira »

Segja upp störfum eftir útskrift

10:55 Yfir 250 hjúkrunarnemar á 1., 2. og 3. ári frá Háskóla Íslands og Háskólanum á Akureyri hafa ákveðið að ráða sig ekki í störf hjúkrunarfræðinga að lokinni útskrift nema betri samningar náist. Meira »

Varað við hvassri norðaustanátt

10:48 Búist er við hvassri norðaustanátt (meira en 18 metrum á sekúndu) með snörpum vindhviðum (allt að 30 m/s) í Staðarsveit og á sunnnaverðum Vestfjörðum í dag. Meira »

285 hafa sagt starfi sínu lausu

10:34 285 starfsmenn á Landspítalanum hafa sagt upp störfum síðustu vikur, þar af 235 hjúkrunarfræðingar. Flestar eru uppsagnirnar á aðgerðasviði spítalans, eða 81 uppsögn. Lífeindafræðingar, ljósmæður og geislafræðingar hafa einnig sagt störfum sínum lausum. Meira »

Varar við kaupum á notuðum hjálmum

10:32 „Það getur beinlínis verið lífshættulegt að kaupa þennan búnað þar sem það er með öllu óvíst að hann geri nokkuð gagn ef notandinn lendir í slysi,“ segir í tilkynningu frá Her­dísi L. Storga­ard, verk­efna­stjóra barna­slysa­varna þar sem hún varar við kaupum á notuðum reiðhjólahjálmum. Meira »

Hlaupið í nafni friðar

10:28 Sri Chinmoy Friðarhlaupið var sett í morgun með opnunarathöfn við Tjörnina í Reykjavík. Hlaupið er alþjóðlegt kyndilboðhlaup og er tilgangur þess að efla frið, vináttu, og skilning manna og menningarheima á milli. Sem tákn um þessa viðleitni bera hlaupararnir logandi kyndil, sem berst manna á milli. Meira »

Fyrsta langreyðurin dregin á land myndasyrpa

09:56 Hvalur 9 kom í gærkvöldi með fyrstu langreyðina á þessari vertíð til vinnslu í Hvalstöðinni í Hvalfirði. Tveir menn reru á litlum báti í kringum hvalbátinn og hvalinn þegar hann kom til hafnar og köstuðu reykblysum í sjóinn. Meira »

Stærsti skjálftinn 5 að stærð

09:44 Jarðskjálftahrinan sem hófst um klukkan 21 í gærkvöldi stendur enn. Stærsti skjálftinn mældist 5 að stærð klukkan 02:25 í nótt en alls hafa á þriðja hundrað skjálftar mælst síðan hrinan hófst. Meira »

„Lán að engin tengdamamma var í boxinu“

10:20 „Ég var að mynda við Dyrhólaey, við Reynisfjöru fyrir suðurkóreskt fyrirtæki. Það var búið að ákveða dagsetninguna fyrir löngu og þeir höfðu bara þennan eina dag,“ segir Árni Sæberg, ljósmyndari Morgunblaðsins og mbl.is, sem lenti í kröppum dansi þegar mikið hvassviðri gekk yfir svæðið. Meira »

Conor McGregor fær nýjan andstæðing

09:52 Írski bardagakappinn Conor McGregor hefur fengið nýjan keppinaut á næsta bardagakvöldi UFC. McGregor átti áður að berjast við José Aldo, titilhafa í fjaðurvigt UFC sambandsins, en í síðustu viku var tilkynnt um meiðsli hjá Aldo og hefur nú verið staðfest að hann muni ekki keppa í þetta skiptið. Meira »

Dróni gegn hvalveiðimönnum

09:41 Náttúruverndarsinnar ætla meðal annars að nota dróna til að fylgjast með íslenskum hvalveiðimönnum og vekja athygli heimsbyggðarinnar á því sem þeir telja illa meðferð á dýrum. Þetta kemur fram í tilkynningu frá samtökunum Hard to Port sem stóðu fyrir mótmælum í Hvalfirði í gærkvöldi. Meira »
Tveir hægindastólar Raf og handstýrður.
Hálfsárs, leðurklæddir, rafstýrður hinn handstýrður.. Gæðastólar frá LÚR. Kost...
Til sölu felgur og vetrardekk undir Rav 4
upplýsingar í síma 8951181...
Honda Shadow Aero 750cc 2006 árg
Vel með farið og keyrt 7150 mílur. Glænýr rafgeymir. Hliðartöskur fylgja. Afturd...
HÚSAVIÐGERÐIR
Viðgerðir og viðhald fasteigna er okkar fag. Húsaklæðning ehf. hefur í áratugi ...
 
Framhald uppboðs
Nauðungarsala
Uppboð Einnig birt á www.naud...
Verkefnisstjóri húsasafns íslands
Stjórnunarstörf
Þjóðminjasafn Íslands er vísinda- og þjó...
Framhald uppboðs
Nauðungarsala
Uppboð Einnig birt á www.naud...
Framhald
Nauðungarsala
Uppboð Einnig birt á www.naud...