Lánin bera neikvæða raunvexti

Forstjóri Fjármálaeftirlitsins og seðlabankastjóri mættu á fund efnahags- og viðskiptanefndar ...
Forstjóri Fjármálaeftirlitsins og seðlabankastjóri mættu á fund efnahags- og viðskiptanefndar Alþingis sem hófst kl. 17. mbl.is/Golli

Dómur Hæstaréttar í dag í máli sem hjón höfðuðu gegn Frjálsa fjárfestingabankanum kemur til með að hafa víðtæk áhrif. Flest bendir til að bankarnir komi til með að tapa tugum milljarða króna á dómum. Niðurstaðan þýðir jafnframt að mikill munur verður á stöðu þeirra sem tóku gengistryggt lán og þeirra sem tóku innlent verðtryggt lán.

Erlendu gengislánin voru dæmd ólögmæt af Hæstarétti árið 2010. Þar með var ekki allri réttaróvissu um þessi lán eytt. Ein af þeim spurningum sem deilt hefur verið um er hvaða vexti á að miða við fyrst sú viðmiðun sem upphaflega var byggt á stóðst ekki. Átti að miða við erlenda vexti eða innlenda vextir og átti lánið að vera verðtryggt eða óverðtryggt?

Niðurstaðan varð sú að miða við óverðtryggða vexti Seðlabankans eins og þeir voru á hverjum tíma. Til að styrkja þessa niðurstöðu setti Alþingi lög árið 2010 þar sem segir að miða skuli við þessa vexti við uppgjör á lánunum.

Meirihluti Hæstiréttar telur að þessi lög standist ekki og vísar m.a. til 72. greinar stjórnarskrárinnar um eignaréttindi. Ekki sé með almennum lögum unnt, „með svo íþyngjandi hætti sem á reynir í málinu, að hrófla með afturvirkum hætti við réttarreglum um efni skuldbindinga og greiðslur skulda frá því sem gilti þegar til þeirra var stofnað og af þeim greitt,“ eins og segir í dómnum.

Ef öll gengistryggð lán verða afgreidd með sama hætti og þetta lán ber bönkunum að miða við óverðtryggða erlenda vexti, sem voru á bilinu 2-5%, en ekki óverðtryggða vexti Seðlabankans sem hæstir fóru upp í 20%. Munurinn á vaxtaprósentunni er mikill.

Mikill munur á gengistryggðum og óverðtryggðum lánum

Þessi niðurstaða þýðir að gengistryggðu lánin, sem eftir gengisfall krónunnar á árinu 2008 voru að sliga þá sem lánin tóku, koma til með að bera neikvæða raunvexti því verðbólga hefur verið mikil hér á landi síðustu ár. Hún var t.d. yfir 12% á árunum 2008-2009. Staða lántakenda batnar mikið en staða bankanna versnar.

Í umræðum um þessi mál eftir gengislánadóm hæstaréttar 2010 kom fram það sjónarmið að eðlilegt væri að miða við óverðtryggða vexti Seðlabankans en ekki Libor-vexti vegna þess að annars yrði munur á stöðu þeirra sem tóku gengistryggð lán og þeirra sem tóku innlend verðtryggð lán svo mikill. Hætt er við að þessi niðurstaða ýti enn undir umræðu um stöðu þeirra sem tóku verðtryggð lán. Mikill meirihluti allra lána heimilanna eru verðtryggð lán.

Dómur Hæstaréttar í dag fjallar um gengistryggt lán sem tekið var til húsnæðiskaupa. Algengast var hins vegar að þessi lán væru notuð til bílakaupa. Dómurinn kemur því væntanlega bæði til með að hafa áhrif á bankana og bílalánafyrirtækin. Um er að ræða tug þúsunda lána sem þarf að endurreikna. Búið var að endurreikna lánin, en nú þurfa bankarnir sem sé að reikna aftur miðað við breytta forsendu.

Þegar bankarnir voru endurreistir eftir hrun tóku þeir yfir lán til einstaklinga og fyrirtækja. Þessi yfirfærsla byggði á þeirri forsendu að gengistryggðu lánin væru lögleg.  Sú spurning kann því að vakna hvort bankarnir geta gert einhverja nýja kröfur á þrotabú gömlu bankanna. Hætt er við að það geti orðið erfitt því kröfulýsingarfrestur er löngu liðinn.

37 þúsund heimili með gengistryggð lán

Samkvæmt fréttatilkynningu efnahags- og viðskiptaráðuneytisins frá árinu 2010 er áætlað heildarvirði gengistryggðra lána 841 milljarður króna, en lán til einstaklinga um 186 milljarðar króna. Stór hluti fyrirtækjalána eru til aðila með tekjur í erlendri mynt. Um 37 þúsund heimili voru með gengistryggð lán.

Talsmenn bankanna voru ekki tilbúnir til að tjá sig efnislega um dóminn þegar eftir því var leitað í dag. Þeir sögðust vera að fara yfir dóminn og meta áhrif hans.

Samkvæmt upplýsingum mbl.is voru forstjóri Fjármálaeftirlitsins og seðlabankastjóri beðnir að mæta á fund efnahags- og viðskiptanefndar Alþingis, sem hófst kl. 17.

Hæstiréttur dæmdi í dag að gengistryggð lán ættu að bera ...
Hæstiréttur dæmdi í dag að gengistryggð lán ættu að bera erlenda óverðtryggða vexti, sem eru 2-5%. mbl.is / Hjörtur
mbl.is

Innlent »

Launin hækka um allt að 40%

21:06 Laun ráðuneytisstjóra hækka um mánaðamótin um hátt í 40% samkvæmt nýlegum úrskurði kjararáðs. Laun skrifstofustjóra hækka um 30%. Þetta kom fram í kvöldfréttum Ríkisútvarpsins. Meira »

Eplamauklið gerir kraftaverk

20:37 Í leikhléi á leikjum sínum á EM í knattspyrnu hlaða Íslendingarnir sig orku með því að neyta eplamauks sem framleitt er í grennd við bækistöðvar þeirra í Annecy. Franska útvarpssstöðin segir að þarna sé ef til vill komin uppskrift að góðri frammistöðu Íslendinga á EM. Meira »

Berjast fyrir afnámi verðtryggingar

20:14 Flokkur fólksins mun bjóða fram í öllum kjördæmum í komandi Alþingiskosningum. Flokkurinn hefur fengið listabókstafinn F að því er fram kemur í fréttatilkynningu. Flokkurinn berst fyrir hærri framfærslu öryrkja og eldri borgara og afnámi verðtryggingar en haldinn verður kynningarfundur á morgun. Meira »

Fyrst kvenna forseti Lions

19:30 Guðrún Björt Yngvadóttir hefur verið kjörin 2. varaforseti Lionshreyfingarinnar á heimsvísu á alþjóðaþingi hennar í Fukuoka í Japan. Í samtali við Morgunblaðið segist Guðrún himinlifandi með kjörið, en hún er fyrsta konan sem kosin er til forystu hreyfingarinnar í nær hundrað ára sögu hennar. Meira »

15 sæti eftir í leiguflugi Grétars

19:26 Selja þarf 15 sæti til viðbótar í leiguflugið á vegum Grétars Sigfinns Sigurðarsonar frá Reykjavíkurflugvelli til Frakklands á næstu klukkutímum til þess að ferðalagið verði að veruleika. Greiða þarf fyrir opnun skrifstofu leiguflugfélagsins í fyrramálið en búið er að selja um 85 sæti af þeim 100 sem eru til sölu. Meira »

Ný lyf breyta ásýnd krabbameina

18:54 Seinka þurfti krabbameinsmeðferð um tólf sjúklinga á Landspítalanum vegna þess að lyfin bárust ekki á réttum tíma. Lyfin eru ný tegund af krabbameinslyfjum sem örva ónæmiskerfið til að ráðast gegn krabbameinum. Meira »

Rækta býflugur og bjóða til skógargöngu

18:30 Þau Agnes og Guðfinnur una hag sínum vel á Galtalæk með hundinum Hróa og fleiri skepnum. Þau stunda skógrækt ásamt foreldrum Agnesar en hún er líka með fimm býflugnabú í skóginum. Í hverju búi eru um 60-80 þúsund flugur. Meira »

Meintur veiðiþjófnaður enn í rannsókn

18:45 Embætti lögreglustjórans á Vestfjörðum er enn með til rannsóknar meintan veiðiþjófnað nokkurra manna í Hornvík á Hornströndum sem sagt var frá fyrr í mánuðinum. Ekki hefur náðst að yfirheyra alla í málinu. Meira »

Ísland, land laust við ættarnöfn

18:09 Árangur íslenska landsliðsins á Evrópumótinu í knattspyrnu í Frakklandi hefur að vonum vakið mikla athygli. Dag eftir dag gera franskir fjölmiðlar sér mikið mat úr velgengi Íslands í mótinu. Leita þeir margvíslegra viðfangsefna til að fjalla um eyjuna í norðri og þjóð hennar. Meira »

Eldur í verkstæði í Dugguvogi

17:44 Slökkviliðið á höfuðborgarsvæðinu var kallað út rétt fyrir klukkan fimm síðdegis í dag þegar tilkynning barst um eld í iðnaðarhúsnæði í Dugguvogi í Reykjavík. Meira »

Ókyrrð á heimleið frá New York

17:43 Áfallateymi Rauða kross Íslands var kallað út í morgun til þess að hlúa að tveimur flugfarþegum eftir að upp kom mikil ókyrrð í flugi Icelandair á leiðinni frá New York til Íslands í morgun. Meira »

Þriggja bíla árekstur á Kringlumýrabraut

17:34 Umferð á Kringlumýrabraut í vesturátt við Skeifuna gengur hægt vegna þriggja bíla áreksturs sem varð nú fyrir skömmu.   Meira »

Leiti í smiðju handboltans

17:31 Franska vikuritið L'Express segir í umfjöllun í aðdraganda leiks Íslendinga og Frakka á EM í knattspyrnu, að franska liðið geti leitað í smiðju handboltaliðsins franska um hvernig beri að ganga til leiks gegn Íslendingum. Meira »

16 mánaða fangelsi fyrir ýmis afbrot

16:52 Héraðsdómur Reykjavíkur dæmdi í dag karlmann á þrítugsaldri í sextán mánaða fangelsi fyrir ýmis hegningar-, fíkniefna- og umferðarlagabrot. Var hann jafnframt sviptur ökurétti ævilangt. Meira »

Ekki vísun að fastri viðveru

15:50 Gunnari Braga Sveinssyni, fyrrverandi utanríkisráðherra, og íslenskum stjórnvöldum fannst mikilvægt að formgera aukin samskipti ríkjanna varðandi loftrýmisgæslu og kafbátaleitarvélarvélar og tók Lilja Alfreðsdóttir við keflinu þegar hún varð utanríkisráðherra fyrr á þessu ári. Meira »

Nýja forsetafrúin í sendiráðsboði

16:59 Margt góðra gesta mætti í hið árlega þjóðhátíðarboð sendiherra Bandaríkjanna sem haldið var í gær, miðvikudag. Samkvæmi þetta er jafnan haldið í nálægð við þjóðhátíðardag Bandaríkjamanna sem er 4. júlí. Meira »

Gengur vel að fylla 133 manna vél

16:05 Vel gengur að fylla 133 sæta leiguflugvél til Frakklands á vegum Eskimo travel. Flogið verður út á sunnudagsmorgun klukkan sjö og aftur heim eftir hádegi á mánudag. Meira »

Ríkið sýknað af kröfu lögreglumanns

15:24 Íslenska ríkið var í gær sýknað af kröfu fyrrverandi lögreglumanns á Austurlandi sem krafðist 10 milljóna í bætur vegna aðgerða sem lögreglan hafi gripið til gegn honum þegar rannsakað var hvort hann hefði gerst brotlegur í starfi og verið með óásættanlega og ósæmilega háttsemi í starfi. Meira »
Einbýlishús 192 fm, Holtaskólahverfi, Keflavík
6 herbergja einbýlishús, flísar á gólfum efri hæðar, talsvert endurnýjað,flottur...
Leðursófasett 3+1+1 og sófaborð
Til sölu fallegt og vel með farið leðursófasett, 3+1+1, þ.e. 3ja manna sófi og t...
EIGUM ALLSKONAR STIGA Á LAGER
Sjá: http://www.sogem-stairs.com/stairs/ladders/cottage Sími 848 3215 _ Svörum ...
Citroen C4 Cactus (Shine)
Citroen C4 Cactus (SHINE luxury útgáfan) Verð: 2.990.000.- (Áhvílandi ca. 1....
 
Áshildarmýri í skeiða- og gnúpverjahre
Lóðir
Til sölu sumarbústaðalönd ...
Aðalfundur
Fundir - mannfagnaðir
Aðalfundur Aðalfundur ...
Útboð 20352
Tilboð - útboð
ALÞINGI - NÝBYGGING ...
Höfuðlausn
Til sölu
Höfuðlausn Egi...