Lánin bera neikvæða raunvexti

Forstjóri Fjármálaeftirlitsins og seðlabankastjóri mættu á fund efnahags- og viðskiptanefndar Alþingis sem hófst kl. 17. stækka

Forstjóri Fjármálaeftirlitsins og seðlabankastjóri mættu á fund efnahags- og viðskiptanefndar Alþingis sem hófst kl. 17. mbl.is/Golli

Dómur Hæstaréttar í dag í máli sem hjón höfðuðu gegn Frjálsa fjárfestingabankanum kemur til með að hafa víðtæk áhrif. Flest bendir til að bankarnir komi til með að tapa tugum milljarða króna á dómum. Niðurstaðan þýðir jafnframt að mikill munur verður á stöðu þeirra sem tóku gengistryggt lán og þeirra sem tóku innlent verðtryggt lán.

Erlendu gengislánin voru dæmd ólögmæt af Hæstarétti árið 2010. Þar með var ekki allri réttaróvissu um þessi lán eytt. Ein af þeim spurningum sem deilt hefur verið um er hvaða vexti á að miða við fyrst sú viðmiðun sem upphaflega var byggt á stóðst ekki. Átti að miða við erlenda vexti eða innlenda vextir og átti lánið að vera verðtryggt eða óverðtryggt?

Niðurstaðan varð sú að miða við óverðtryggða vexti Seðlabankans eins og þeir voru á hverjum tíma. Til að styrkja þessa niðurstöðu setti Alþingi lög árið 2010 þar sem segir að miða skuli við þessa vexti við uppgjör á lánunum.

Meirihluti Hæstiréttar telur að þessi lög standist ekki og vísar m.a. til 72. greinar stjórnarskrárinnar um eignaréttindi. Ekki sé með almennum lögum unnt, „með svo íþyngjandi hætti sem á reynir í málinu, að hrófla með afturvirkum hætti við réttarreglum um efni skuldbindinga og greiðslur skulda frá því sem gilti þegar til þeirra var stofnað og af þeim greitt,“ eins og segir í dómnum.

Ef öll gengistryggð lán verða afgreidd með sama hætti og þetta lán ber bönkunum að miða við óverðtryggða erlenda vexti, sem voru á bilinu 2-5%, en ekki óverðtryggða vexti Seðlabankans sem hæstir fóru upp í 20%. Munurinn á vaxtaprósentunni er mikill.

Mikill munur á gengistryggðum og óverðtryggðum lánum

Þessi niðurstaða þýðir að gengistryggðu lánin, sem eftir gengisfall krónunnar á árinu 2008 voru að sliga þá sem lánin tóku, koma til með að bera neikvæða raunvexti því verðbólga hefur verið mikil hér á landi síðustu ár. Hún var t.d. yfir 12% á árunum 2008-2009. Staða lántakenda batnar mikið en staða bankanna versnar.

Í umræðum um þessi mál eftir gengislánadóm hæstaréttar 2010 kom fram það sjónarmið að eðlilegt væri að miða við óverðtryggða vexti Seðlabankans en ekki Libor-vexti vegna þess að annars yrði munur á stöðu þeirra sem tóku gengistryggð lán og þeirra sem tóku innlend verðtryggð lán svo mikill. Hætt er við að þessi niðurstaða ýti enn undir umræðu um stöðu þeirra sem tóku verðtryggð lán. Mikill meirihluti allra lána heimilanna eru verðtryggð lán.

Dómur Hæstaréttar í dag fjallar um gengistryggt lán sem tekið var til húsnæðiskaupa. Algengast var hins vegar að þessi lán væru notuð til bílakaupa. Dómurinn kemur því væntanlega bæði til með að hafa áhrif á bankana og bílalánafyrirtækin. Um er að ræða tug þúsunda lána sem þarf að endurreikna. Búið var að endurreikna lánin, en nú þurfa bankarnir sem sé að reikna aftur miðað við breytta forsendu.

Þegar bankarnir voru endurreistir eftir hrun tóku þeir yfir lán til einstaklinga og fyrirtækja. Þessi yfirfærsla byggði á þeirri forsendu að gengistryggðu lánin væru lögleg.  Sú spurning kann því að vakna hvort bankarnir geta gert einhverja nýja kröfur á þrotabú gömlu bankanna. Hætt er við að það geti orðið erfitt því kröfulýsingarfrestur er löngu liðinn.

37 þúsund heimili með gengistryggð lán

Samkvæmt fréttatilkynningu efnahags- og viðskiptaráðuneytisins frá árinu 2010 er áætlað heildarvirði gengistryggðra lána 841 milljarður króna, en lán til einstaklinga um 186 milljarðar króna. Stór hluti fyrirtækjalána eru til aðila með tekjur í erlendri mynt. Um 37 þúsund heimili voru með gengistryggð lán.

Talsmenn bankanna voru ekki tilbúnir til að tjá sig efnislega um dóminn þegar eftir því var leitað í dag. Þeir sögðust vera að fara yfir dóminn og meta áhrif hans.

Samkvæmt upplýsingum mbl.is voru forstjóri Fjármálaeftirlitsins og seðlabankastjóri beðnir að mæta á fund efnahags- og viðskiptanefndar Alþingis, sem hófst kl. 17.

Hæstiréttur dæmdi í dag að gengistryggð lán ættu að bera erlenda óverðtryggða vexti, sem eru ...

Hæstiréttur dæmdi í dag að gengistryggð lán ættu að bera erlenda óverðtryggða vexti, sem eru 2-5%. mbl.is / Hjörtur

  • Til baka
  • Blogga um frétt
  • Senda

Innlent »

Samþykkti ekki kaup á vopnum

15:04 „Það sem Jón Bjartmarz hefur kallað „skýrslu Ögmundar“ er samantekt á stöðu lögreglunnar sem byggð er á mati lögreglunnar sjálfrar, n.t.t. embættis ríkislögreglustjóra,“ segir Ögmundur Jónasson, fyrrverandi innanríkisráðherra. Hann er ósáttur við að hafa verið dreginn inn í umræðuna um vélbyssuvæðingu lögreglunnar. Meira »

„Ég sker andlitið þitt“

14:43 Héraðsdómur Reykjaness hefur dæmt karlmann í tveggja mánaða skilorðsbundið fangelsi fyrir þrenn smáskilaboð sem hann sendi fyrrverandi eiginkonu sinni 2. júlí 2013. Maðurinn sagði skilaboðin hafa verið send í reiðikasti en ekki hafi staðið til að skaða konuna. Meira »

Læknaráð skorar á stjórnvöld

14:40 Læknaráð Landspítala lýsir yfir miklum áhyggjum af stöðu lækninga á Landspítala í ályktum sem samþykkt var á almennum læknaráðsfundi 17. október. Skorar læknaráðið á stjórnvöld að ganga frá kjarasamningi við lækna sem fyrst. Meira »

Engin sápa á RÚV?

14:27 Ekki liggur fyrir hvað koma mun í stað Ástarelds, sápuóperunnar á RÚV en dagskrárstjóri RÚV segist meðvitaður um þá þýðingu sem sápurnar hafa fyrir áhorfendur. Meira »

Sjónum næst beint að Gunnari Braga

14:10 Landhelgisgæslu Íslands buðust notaðar MP5 vélbyssur frá Noregi og ríkislögreglustjóra í framhaldi. Allt kom þetta svo til í gegnum samstarfssamninga milli Norðurlanda og því hefur utanríkisráðherra haft vitneskju um málið. Þetta kom fram á fundi allsherjar- og menntamálanefndar Alþingis. Meira »

Sérstakt lögbann þarf að koma til

14:08 Tal getur ekki lokað á aðgang viðskiptavina sinna að ákveðnum vefsíðum nema til komi lögbann í þeim efnum sem beinist að fyrirtækinu. Þetta segir Petrea Ingileif Guðmundsdóttir, framkvæmdastjóri Tals, í samtali við mbl.is. Meira »

Lalli sjúkraliði fær ekki bætur

13:44 Íslenska ríkið var í dag sýknað í Héraðsdómi Reykjavíkur af kröfum Lárusar Páls Birgissonar, sem betur er þekktur sem Lalli sjúkraliði. Lárus fór fram á bætur vegna handtöku hans fyrir utan bandaríska sendiráðið 1. október 2009 og 4. nóvember 2010, og óréttlátrar málsmeðferðar fyrir dómi. Meira »

Enginn fundur boðaður

14:00 Ríkissáttasemjari hefur ekki boðað til næsta fundar deiluaðila um kjör tónlistarkennara. Verkfall um 550 tónlistarkennara í tónlistarskólum landsins hófst í morgun en formaður Félags tónlistarkennara segir verkfallið einnig hafa áhrif í grunn- og framhaldsskólum. Meira »

Fimmtungur ebólusmitaðra eru börn

13:36 Ebólufaraldurinn hefur þegar haft gríðarleg áhrif á líf og velferð barna með beinum og óbeinum hætti. 1 af hverjum 5 sem sýkst hafa eru börn. Meira »

Átti ekki að sitja sem sýningagripur

13:25 Fyrstu umræðu um frumvarp Vilhjálms Árnasonar, þingmanns Sjálfstæðisflokks, sem gengur út á að færa áfengissölu frá Vínbúðum ÁTVR og til matvöruverslana, lauk á tíunda tímanum í gærkvöldi. Athygli vekur að atkvæðagreiðsla um framhald málsins er á dagskrá Alþingis í dag. Meira »

Mikil mengun á Húsavík

13:06 Brennisteinsmengunin á Höfn í Hornafirði er gengin niður. Samkvæmt mælum á staðnum mælist nú engin mengun á svæðinu.  Meira »

Stéttarfélögin stofni leigufélög

13:00 Félags- og húsnæðismálaráðherra, Eygló Harðardóttir, hvatti forsvarsmenn stéttarfélaga sem sátu þing ASÍ í morgun til að velta fyrir sér hvort komi til greina að stéttarfélögin stofi leigufélög án gróðarsjónarmiða. Meira »

Ísingarhætta á vegum næstu daga

12:56 Það verða lúmsk skilyrði á vegum eftir að skilin sem nú eru á leið yfir landið verða farin hjá.   Meira »

Fjórtán ár að byggja bílskúr

12:22 Úrskurðarnefnd umhverfis- og auðlindamála hefur stöðvað framkvæmdir við bílskúr í Hafnarfirði á meðan málið er til meðferðar hjá nefndinni. Leyfi fékkst fyrir framkvæmdinni árið 2002 en fyrst í sumar hófust framkvæmdirnar. Nágrannar vilja að leyfi verði fyrnt og grenndarkynning fari fram að nýju. Meira »

Síminn vill sérstakt lögbann vegna Deildu.net

11:42 „Síminn telur það ekki hlutverk fjarskiptafyrirtækja að taka ákvarðanir um lokanir á aðgangi að heimasíðum,“ segir Gunnhildur Arna Gunnarsdóttir, upplýsingafulltrúi Símans, í samtali við mbl.is. Meira »

Vopnavæðing rædd í þingnefnd

12:32 Allsherjar- og menntamálanefnd Alþingis fundar í hádeginu um fréttir þess efnis að ríkislögreglustjóri hafi fengið 150 vélbyssur að gjöf frá norska hernum og að þeim verði dreift á embætti lögreglunnar víða um land. Meira »

Þurfa að geta gripið til vopna

12:00 „Þjálfun lögreglumanna í meðferð skotvopna hefur lengst af verið í mýflugumynd og að mínu mati ekki verið í samræmi við þann veruleika sem við búum við í dag,“ segir Gunnsteinn R. Sigfússon á Facebook-síðu sinni en hann starfaði um árabil sem lögreglumaður. Meira »

Bílvelta í hálku í Þrengslum

11:20 Ökumaður missti stjórn á bifreið sinni í mikilli hálku í Þrengslum á tíunda tímanum í morgun.  Meira »
ANTIKSALAN
Antikhúsgögn í úrvali. Postulíns matar- og kaffistell, silfurborðbúnaður og gjaf...
VANTAR ÞJÓNUSTUÍBÚÐÐ FYRIR ELDRI HJÓN.
Eldri hjón óska að taka á leigu þjónustuíbúð. Allar nánari upplýsingar vel þegn...
Barnabílstóll Britax 9-18 kg og upp í 36 kg. Verðhugm 15.000 kr eða tilboð
Til sölu Britax barnabílstóll. Er fyrir 9-18 kg í öfuga akstursstefnu og frá 18-...
TIL LEIGU Á JARÐHÆÐ MEÐ SÓLPALLI. LAUS
Til leigu falleg 3ja herb., 90,3 fm. íbúð á jarðhæð í Grafarholti. Afgirtur sólp...
 
Íav: verkefnastjóri
Byggingarvinna
V E R K E F N A S T J Ó R I Verkefni...
Kosningaréttur
Tilkynningar
Auglýsing um kosningarr...
Samkoma
Félagsstarf
Háaleitisbraut 58â€"60, 3. ...
Morgunblaðið: planari - tímabundið starf
Önnur störf
Tímabundið starf við auglýsingaplan ...