Lánin bera neikvæða raunvexti

Forstjóri Fjármálaeftirlitsins og seðlabankastjóri mættu á fund efnahags- og viðskiptanefndar Alþingis sem hófst kl. 17. stækka

Forstjóri Fjármálaeftirlitsins og seðlabankastjóri mættu á fund efnahags- og viðskiptanefndar Alþingis sem hófst kl. 17. mbl.is/Golli

Dómur Hæstaréttar í dag í máli sem hjón höfðuðu gegn Frjálsa fjárfestingabankanum kemur til með að hafa víðtæk áhrif. Flest bendir til að bankarnir komi til með að tapa tugum milljarða króna á dómum. Niðurstaðan þýðir jafnframt að mikill munur verður á stöðu þeirra sem tóku gengistryggt lán og þeirra sem tóku innlent verðtryggt lán.

Erlendu gengislánin voru dæmd ólögmæt af Hæstarétti árið 2010. Þar með var ekki allri réttaróvissu um þessi lán eytt. Ein af þeim spurningum sem deilt hefur verið um er hvaða vexti á að miða við fyrst sú viðmiðun sem upphaflega var byggt á stóðst ekki. Átti að miða við erlenda vexti eða innlenda vextir og átti lánið að vera verðtryggt eða óverðtryggt?

Niðurstaðan varð sú að miða við óverðtryggða vexti Seðlabankans eins og þeir voru á hverjum tíma. Til að styrkja þessa niðurstöðu setti Alþingi lög árið 2010 þar sem segir að miða skuli við þessa vexti við uppgjör á lánunum.

Meirihluti Hæstiréttar telur að þessi lög standist ekki og vísar m.a. til 72. greinar stjórnarskrárinnar um eignaréttindi. Ekki sé með almennum lögum unnt, „með svo íþyngjandi hætti sem á reynir í málinu, að hrófla með afturvirkum hætti við réttarreglum um efni skuldbindinga og greiðslur skulda frá því sem gilti þegar til þeirra var stofnað og af þeim greitt,“ eins og segir í dómnum.

Ef öll gengistryggð lán verða afgreidd með sama hætti og þetta lán ber bönkunum að miða við óverðtryggða erlenda vexti, sem voru á bilinu 2-5%, en ekki óverðtryggða vexti Seðlabankans sem hæstir fóru upp í 20%. Munurinn á vaxtaprósentunni er mikill.

Mikill munur á gengistryggðum og óverðtryggðum lánum

Þessi niðurstaða þýðir að gengistryggðu lánin, sem eftir gengisfall krónunnar á árinu 2008 voru að sliga þá sem lánin tóku, koma til með að bera neikvæða raunvexti því verðbólga hefur verið mikil hér á landi síðustu ár. Hún var t.d. yfir 12% á árunum 2008-2009. Staða lántakenda batnar mikið en staða bankanna versnar.

Í umræðum um þessi mál eftir gengislánadóm hæstaréttar 2010 kom fram það sjónarmið að eðlilegt væri að miða við óverðtryggða vexti Seðlabankans en ekki Libor-vexti vegna þess að annars yrði munur á stöðu þeirra sem tóku gengistryggð lán og þeirra sem tóku innlend verðtryggð lán svo mikill. Hætt er við að þessi niðurstaða ýti enn undir umræðu um stöðu þeirra sem tóku verðtryggð lán. Mikill meirihluti allra lána heimilanna eru verðtryggð lán.

Dómur Hæstaréttar í dag fjallar um gengistryggt lán sem tekið var til húsnæðiskaupa. Algengast var hins vegar að þessi lán væru notuð til bílakaupa. Dómurinn kemur því væntanlega bæði til með að hafa áhrif á bankana og bílalánafyrirtækin. Um er að ræða tug þúsunda lána sem þarf að endurreikna. Búið var að endurreikna lánin, en nú þurfa bankarnir sem sé að reikna aftur miðað við breytta forsendu.

Þegar bankarnir voru endurreistir eftir hrun tóku þeir yfir lán til einstaklinga og fyrirtækja. Þessi yfirfærsla byggði á þeirri forsendu að gengistryggðu lánin væru lögleg.  Sú spurning kann því að vakna hvort bankarnir geta gert einhverja nýja kröfur á þrotabú gömlu bankanna. Hætt er við að það geti orðið erfitt því kröfulýsingarfrestur er löngu liðinn.

37 þúsund heimili með gengistryggð lán

Samkvæmt fréttatilkynningu efnahags- og viðskiptaráðuneytisins frá árinu 2010 er áætlað heildarvirði gengistryggðra lána 841 milljarður króna, en lán til einstaklinga um 186 milljarðar króna. Stór hluti fyrirtækjalána eru til aðila með tekjur í erlendri mynt. Um 37 þúsund heimili voru með gengistryggð lán.

Talsmenn bankanna voru ekki tilbúnir til að tjá sig efnislega um dóminn þegar eftir því var leitað í dag. Þeir sögðust vera að fara yfir dóminn og meta áhrif hans.

Samkvæmt upplýsingum mbl.is voru forstjóri Fjármálaeftirlitsins og seðlabankastjóri beðnir að mæta á fund efnahags- og viðskiptanefndar Alþingis, sem hófst kl. 17.

Hæstiréttur dæmdi í dag að gengistryggð lán ættu að bera erlenda óverðtryggða vexti, sem eru ...

Hæstiréttur dæmdi í dag að gengistryggð lán ættu að bera erlenda óverðtryggða vexti, sem eru 2-5%. mbl.is / Hjörtur

  • Til baka
  • Blogga um frétt
  • Senda

Innlent »

Stutt í háspennulínurnar

16:16 Vegna fjölgunar fjallaferða með hækkandi sól vill Landsnet vekja athygli á því að víða á hálendinu er nú hættulega stutt upp í háspennulínur vegna mikilla snjóalaga. Þetta kemur fram í tilkynningu frá Landsneti. Meira »

Nokkur hálka eða hálkublettir

16:03 Nokkur hálka eða hálkublettir á eru á Suðurlandi, einkum útvegum. Á Vesturlandi er víða hálka eða hálkublettir á vegum. Hálka og skafrenningur er á Holtavörðuheiði og Bröttubrekku. Meira »

Jafna orkukostnað eftir landsvæðum

16:01 Kostnaður við flutning og dreifingu rafmagns vegna húshitunar hjá þeim sem ekki eiga kost á hitun með jarðvarma verður að fullu niðurgreiddur frá og með 1. janúar 2016 samkvæmt frumvarpi sem iðnaðar- og viðskiptaráðherra lagði fram á Alþingi fyrr í vikunni. Meira »

Vilja fríverslunarsamning við ASEAN

15:47 Fimm þingmenn Samfylkingarinnar hafa lagt fram þingsályktunartillögu þar sem kallað er eftir því að ríkisstjórninni verði falið að beita sér fyrir að Fríverslunarsamtök Evrópu (EFTA) hefji viðræður um fríverslun við Samtök ríkja í Suðaustur-Asíu (ASEAN). Meira »

Opna veginn eftir snjóflóð

15:45 Siglufjarðarvegur hefur verið lokaður í dag vegna snjóflóðs en skammt er í að vegurinn verði opnaður á ný. Eru eigendur bíla sem geymdir voru í Strákagöngum vegna flóðsins beðnir um að huga að þeim. Meira »

Átta vilja í Keflavíkurkirkju

15:41 Átta umsækjendur eru um embætti sóknarprests og prests í Keflavíkurprestakalli, Kjalarnessprófastsdæmi. Þar af er einn umsækjandi er um embætti sóknarprests og átta umsækjendur um embætti prests. Meira »

Útlit fyrir hægfara en stöðugan bata

15:05 Umskipti í ríkisfjármálum með stöðvun hallarekstrar og skuldasöfnunar ásamt batnandi skuldahlutfalli er meðal þess sem fram kemur í ríkisfjármálaáætlun til næstu fjögurra ára sem dreift var á Alþingi í dag. Meira »

Vor í lofti í Húsdýragarðinum

15:38 Dagur B. Eggertsson borgarstjóri opnaði nýtt móttökuhús í Fjölskyldu og húsdýragarðinum í Laugardal í morgun.  Meira »

Sérsveitin vopnast 227 sinnum

15:00 Sérsveit ríkislögreglustjóra hefur sinnt samtals 227 vopnuðum útköllum frá og með árinu 2011 og fram í miðjan janúar á þessu ári. Þetta kemur fram í skriflegu svari Ólafar Nordal innanríkisráðherra við fyrirspurn frá Birgittu Jónsdóttur, þingmanni Pírata. Meira »

Vill íþróttaframhaldsskóla í Kópavog

14:47 Þingmaður Framsóknarflokksins, Willum Þór Þórsson, hefur lagt fram þingsályktunartillögu á Alþingi þess efnis að mennta- og menningarmálaráðherra verði falið að hefja viðræður við bæjarstjórn Kópavogs um stofnun nýs framhaldsskóla í Kópavogi sem bjóði upp á nám til stúdentsprófs og sérhæfi sig á sviði íþrótta. Meira »

Veiðigjöldin innheimt mánaðarlega

14:39 Sigurður Ingi Jóhannsson sjávarútvegs- og landbúnaðarráðherra hefur lagt fram á Alþingi tvö frumvörp sem lúta annars vegar að veiðigjöldum og hins vegar makríl. Meira »

Marga vantar vín fyrir páska

14:37 Mikið er að gera í verslunum ÁTVR í dag og hefur álagið aukist eftir því sem líður á daginn. Margir nýta daginn í dag til að versla áfengi fyrir næstu daga en lokað er á morgun, fimmtudag og á föstudag. Opið er á laugardag en lokað á páskadag og annan í páskum. Meira »

Skráning heimagistingar einfölduð

14:24 Einstaklingum, hjónum og sambúðarfólki verður heimilt að leigja út lögheimili sitt auk einnar annarrar fasteignar í allt að átta vikur á ári samkvæmt frumvarpi sem Ragnheiður Elín Árnadóttir, iðnaðar- og viðskiptaráðherra, hefur lagt fyrir Alþingi. Meira »

Guðný stýrir nýrri samskiptadeild LSH

12:51 Guðný Helga Herbertsdóttir hefur verið ráðin deildarstjóri nýrrar samskiptadeildar Landspítala. Deildin mun innleiða nýja stefnu um samskipta- og kynningarmál sem og vinna að miðlun upplýsinga um starfsemi spítalans. Meira »

Hvalfjarðargöng lokuð vegna malbikunar

12:09 Hvalfjarðargöng verða lokuð vegna malbikunar frá föstudagskvöldi 10. apríl til mánudagsmorguns 13. apríl.   Meira »

Óskuðu uppgefnir og kaldir eftir aðstoð

13:59 Björgunarsveitin Blanda á Blönduósi var kölluð út kl. 7:45 í morgun til að aðstoða fjóra breska ferðamenn sem hugðust ganga yfir Kjalveg. Fjórmenningarnir voru bæði uppgefnir og kaldir þegar þeir óskuðu eftir aðstoð, en þeir treystu sér ekki til að halda göngunni áfram. Meira »

Tvískipt veður um páskana

12:45 „Sólskin og tuttugu stiga hiti,“ segir veðurfræðingur Veðurstofunnar, Þorsteinn V. Jónsson, þegar hann er inntur eftir páskaveðrinu og blaðamanni mbl.is er skapi næst að láta þar við sitja. Slíkt draumaveður er þó því miður ekki í kortunum en spáin hefur svo sannarlega oft verið verri og raunar hlýnar nokkuð á norðausturlandi. Meira »

Rúta fór útaf í hálku

11:59 Rúta með átján manns um borð fór út af veginum austan við Heimaland, skammt frá afleggjaranum að Þórsmörk í morgun. Þrír voru fluttir á slysadeild Meira »
Kollsvíkurætt til sölu
Til sölu Kollsvíkurætt. Nánari uppl. í s. 772-2990 eða á netf. rz@itn.is...
SANDBLÁSTURSFILMUR
Samskipti - prentlausnir fyrir skapandi fólk...
Spánn-Alicante-Torrevieja-Playa Flamenca
Vegna forfalla er falleg jarðhæð til leigu, frá 20 maí og allan júní mánuð eins ...
ALLT MILLI HIMINS OG JARÐAR !!!!!!!!!!
NOTAÐ&N;ÝTT er ný verslun á Skemmuvegi 6 á bak við BYKO. Mikið úrval af fallegum...
 
Húsfélagið álftamýri
Tilboð - útboð
__________________...
Eldri borgarar
Staður og stund
Aflagrandi 40 Vinnustofa kl. 9, gönguh...
Félagsstarf
Staður og stund
Aflagrandi 40 Opin vinnustofa kl. 9 og l...
Bækur til sölu
Til sölu
Bækur til sölu Fornyrði Lögb...