Lánin bera neikvæða raunvexti

Forstjóri Fjármálaeftirlitsins og seðlabankastjóri mættu á fund efnahags- og viðskiptanefndar Alþingis sem hófst kl. 17. stækka

Forstjóri Fjármálaeftirlitsins og seðlabankastjóri mættu á fund efnahags- og viðskiptanefndar Alþingis sem hófst kl. 17. mbl.is/Golli

Dómur Hæstaréttar í dag í máli sem hjón höfðuðu gegn Frjálsa fjárfestingabankanum kemur til með að hafa víðtæk áhrif. Flest bendir til að bankarnir komi til með að tapa tugum milljarða króna á dómum. Niðurstaðan þýðir jafnframt að mikill munur verður á stöðu þeirra sem tóku gengistryggt lán og þeirra sem tóku innlent verðtryggt lán.

Erlendu gengislánin voru dæmd ólögmæt af Hæstarétti árið 2010. Þar með var ekki allri réttaróvissu um þessi lán eytt. Ein af þeim spurningum sem deilt hefur verið um er hvaða vexti á að miða við fyrst sú viðmiðun sem upphaflega var byggt á stóðst ekki. Átti að miða við erlenda vexti eða innlenda vextir og átti lánið að vera verðtryggt eða óverðtryggt?

Niðurstaðan varð sú að miða við óverðtryggða vexti Seðlabankans eins og þeir voru á hverjum tíma. Til að styrkja þessa niðurstöðu setti Alþingi lög árið 2010 þar sem segir að miða skuli við þessa vexti við uppgjör á lánunum.

Meirihluti Hæstiréttar telur að þessi lög standist ekki og vísar m.a. til 72. greinar stjórnarskrárinnar um eignaréttindi. Ekki sé með almennum lögum unnt, „með svo íþyngjandi hætti sem á reynir í málinu, að hrófla með afturvirkum hætti við réttarreglum um efni skuldbindinga og greiðslur skulda frá því sem gilti þegar til þeirra var stofnað og af þeim greitt,“ eins og segir í dómnum.

Ef öll gengistryggð lán verða afgreidd með sama hætti og þetta lán ber bönkunum að miða við óverðtryggða erlenda vexti, sem voru á bilinu 2-5%, en ekki óverðtryggða vexti Seðlabankans sem hæstir fóru upp í 20%. Munurinn á vaxtaprósentunni er mikill.

Mikill munur á gengistryggðum og óverðtryggðum lánum

Þessi niðurstaða þýðir að gengistryggðu lánin, sem eftir gengisfall krónunnar á árinu 2008 voru að sliga þá sem lánin tóku, koma til með að bera neikvæða raunvexti því verðbólga hefur verið mikil hér á landi síðustu ár. Hún var t.d. yfir 12% á árunum 2008-2009. Staða lántakenda batnar mikið en staða bankanna versnar.

Í umræðum um þessi mál eftir gengislánadóm hæstaréttar 2010 kom fram það sjónarmið að eðlilegt væri að miða við óverðtryggða vexti Seðlabankans en ekki Libor-vexti vegna þess að annars yrði munur á stöðu þeirra sem tóku gengistryggð lán og þeirra sem tóku innlend verðtryggð lán svo mikill. Hætt er við að þessi niðurstaða ýti enn undir umræðu um stöðu þeirra sem tóku verðtryggð lán. Mikill meirihluti allra lána heimilanna eru verðtryggð lán.

Dómur Hæstaréttar í dag fjallar um gengistryggt lán sem tekið var til húsnæðiskaupa. Algengast var hins vegar að þessi lán væru notuð til bílakaupa. Dómurinn kemur því væntanlega bæði til með að hafa áhrif á bankana og bílalánafyrirtækin. Um er að ræða tug þúsunda lána sem þarf að endurreikna. Búið var að endurreikna lánin, en nú þurfa bankarnir sem sé að reikna aftur miðað við breytta forsendu.

Þegar bankarnir voru endurreistir eftir hrun tóku þeir yfir lán til einstaklinga og fyrirtækja. Þessi yfirfærsla byggði á þeirri forsendu að gengistryggðu lánin væru lögleg.  Sú spurning kann því að vakna hvort bankarnir geta gert einhverja nýja kröfur á þrotabú gömlu bankanna. Hætt er við að það geti orðið erfitt því kröfulýsingarfrestur er löngu liðinn.

37 þúsund heimili með gengistryggð lán

Samkvæmt fréttatilkynningu efnahags- og viðskiptaráðuneytisins frá árinu 2010 er áætlað heildarvirði gengistryggðra lána 841 milljarður króna, en lán til einstaklinga um 186 milljarðar króna. Stór hluti fyrirtækjalána eru til aðila með tekjur í erlendri mynt. Um 37 þúsund heimili voru með gengistryggð lán.

Talsmenn bankanna voru ekki tilbúnir til að tjá sig efnislega um dóminn þegar eftir því var leitað í dag. Þeir sögðust vera að fara yfir dóminn og meta áhrif hans.

Samkvæmt upplýsingum mbl.is voru forstjóri Fjármálaeftirlitsins og seðlabankastjóri beðnir að mæta á fund efnahags- og viðskiptanefndar Alþingis, sem hófst kl. 17.

Hæstiréttur dæmdi í dag að gengistryggð lán ættu að bera erlenda óverðtryggða vexti, sem eru ...

Hæstiréttur dæmdi í dag að gengistryggð lán ættu að bera erlenda óverðtryggða vexti, sem eru 2-5%. mbl.is / Hjörtur

  • Til baka
  • Blogga um frétt
  • Senda

Innlent »

Fella niður tugi aðgerða

21:26 Á venjulegum degi á Landspítalanum eru framkvæmdar 55 til 60 aðgerðir á dag. Vegna verkfallsaðgerða lækna og skurðlækna í vikunni verða aðeins gerðar 15 til 20 á dag. Meira »

Engin uppgjöf í uppgjafarglímu

19:51 Aldrei hafa jafnmargir tekið þátt í Íslandsmótinu í uppgjafarglímu sem fram fór í dag. Alls kepptu 90 karlar og 22 konur eða 112 manns. Brynja Finnsdóttir Fenri og Sighvatur Magnús Helgason Mjölni fögnuðu Íslandsmeistaratitli en þau unnu bæði opinn flokk og sína þyngdarflokka. Meira »

Spáð hlýju veðri alla vikuna

19:26 Ekkert lát er á hlýindunum sem verið hafa á landinu undanfarna daga. Spáð er suðlægum vindum og hlýju veðri alla vikuna.  Meira »

Ísland valið uppáhaldsáfangastaður

18:31 Íslandsstofa hlaut verðlaun á hátíð The Guardian og Observer í Agadir, Marokkó, um helgina. Fulltrúi Íslandsstofu, Ingvar Örn Ingvarsson, tók á móti verðlaununum en verðlaunin eru veitt árlega í nokkrum flokkum á grunni lesendakönnunar dagblaðsins The Guardian. Meira »

Á 117 km hraða á Kringlumýrarbraut

18:06 Erlendur ferðamaður var stöðvaður á Kringlumýrarbraut í dag á 117 km/klst þar sem hámarkshraði er 80 km/klst. Maðurinn var á leiðinni út á Keflavíkurflugvöll í flug. Meira »

Eldur í skútu

17:45 Allt tiltækt slökkvilið höfuðborgarsvæðisins var kallaðu út síðdegis eftir að tilkynnt var um eld í skútu við Grandagarð.  Meira »

Nefnd eftir persónu úr Egilssögu

16:02 „Þetta er náttúrlega þekkt nafn hérna í Borgarnesi. Það er reyndar ekki mikið um að mannfólk beri það heldur frekar fyrirtæki og stofnanir,“ segir Guðríður Ringsted en dóttir hennar fékk nafnið Brák um helgina. Meira »

Fór óvart í kvikmyndagerð

17:25 Richard Scobie, sem margir þekkja sem söngvara hljómsveitarinnar Rikshaw, útskrifaðist á dögunum með fyrstu einkunn og meistaragráðu í handritaskrifum fyrir kvikmyndir og sjónvarp úr hinum virta National Film School of Ireland. Meira »

Gaf Listasafni Reykjavíkur 42 verk

15:01 Fyrr í mánuðinum var opnuð sýning í Hafnarhúsinu með verkum austurríska listamannsins Gunters Damisch en hann hefur gefið öll 42 verkin á sýningunni til Listasafns Reykjavíkur. Öll verkin nema eitt eru þrykk og Damisch, sem er prófessor við listaháskólann í Vín, nýtur mikillar virðingar í heimalandinu. Meira »

Þríréttuð sælkeramáltíð Ylfu

15:00 Ylfa Helgadóttir, einn af eigendum veitingastaðarins Kopars, bauð heim í þríréttaða máltíð þar sem lax, lambakjöt og hvítt súkkulaði voru í aðalhlutverki. Meira »

Tilbrigðaríkur himinn í haustblíðunni

14:40 Óvenjuleg hlýindi hafa gælt við landsmenn það sem af er nóvember. Hitastigið hefur verið yfir meðallagi og jafnvel náð tíu stigum í plús dag eftir dag, sem er óvenjulegt fyrir þennan árstíma. Meira »

Verðlaunaði Ólaf og íslensku þjóðina

14:39 Cornell-háskólinn í Bandaríkjunum hefur veitt Ólafi Ragnari Grímssyni, forseta Íslands, og íslensku þjóðinni heiðursverðlaun fyrir forystu á sviði endurnýjanlegrar orku og sjálfbærni. Þetta er í fyrsta sinn sem verðlaunin eru veitt og fór athöfnin fram í Íþöku í New York-ríki á föstudag. Meira »

Búist við stormi í nótt

13:33 Búist er við stormi, meira en 20 m/s, á Suður- og Vesturlandi í nótt og fyrramálið að sögn Veðurstofu Íslands.  Meira »

Þór við eftirlit innan íslenska hafsvæðisins

12:50 Varðskipið Þór hélt á föstudag úr höfn í Reykjavík en skipið verður næstu vikur við eftirlit innan íslenska hafsvæðisins.   Meira »

Bílvelta í Geitagerði

10:47 Bíll valt við Geitagerði á milli Sauðárkróks og Varmahlíðar í morgun. Töluverð ísing er á veginum, og rann bíllinn því til með þeim afleiðingum að ökumaður missti stjórn á honum og hann valt. Ökumaður bílsins slapp ómeiddur, og að sögn lögreglunnar á Sauðárkróki fór mun betur en á horfðist. Meira »

Leggja áherslu á íslenskt hráefni

13:27 Kokkalandsliðið hefur hafið þátttöku í Heimsmeistarakeppni kokkalandsliða í matreiðslu sem fram fer í Lúxemborg. Undirbúningur og æfingar hafa staðið yfir síðustu 18 mánuði. Meira »

Breytingar á ásjónu landsins

12:08 Landið okkar tekur örum breytingum sem oft eru stórstígar. Oddur Sigurðsson, jarðfræðingur hjá Veðurstofu Íslands, hefur verið iðinn við að skrá breytingasögu landsins með ljósmyndum. Meira »

Skjálfti að stærð 5,1 í Bárðarbungu

10:30 Stærsti skjálft­inn í Bárðarbungu síðastliðinn sól­ar­hring varð kl. 9.22 í morgun og mæld­ist hann 5,1 stig. Dregið hefur úr jarðskjálftum yfir 5 stig og er skjálftinn sá stærsti sem mælst hefur á svæðinu síðan á sunnudaginn sl. Skjálftinn mældist á suðurbrún Bárðarbunguöskjunnar. Meira »
BORÐ OG 6 stólar
Borð og sex stólar til sölu, keypt í Valhúsgögnum á sínum tíma. Mjög vel með far...
LÚXUSBÓN
Við þrífum bílinn þinn eftir ferðalagið eða daglega notkun. Þú verður ekki sviki...
Viftur - viftur.is
Úrval af viftum af öllum stærðum og gerðum. Eitt mesta úrval landsins af viftum ...
Notar þú fatastærð 38-58
Vertu þú sjálf, vertu Belladonna, Flott föt fyrir flottar konur. Nýjar vörur í h...
 
Tillaga að breytingu
Tilkynningar
Auglýsing um tillögu að bre...
Hlín
Félagsstarf
jHlín 6014111819 VI...
Útboð nr. 20150 þeistareykjavirkjun
Tilboð - útboð
Útboð nr. 20150 Þeis...
Framhald uppboðs
Nauðungarsala
Uppboð Einnig birt á www.naud...