Lánin bera neikvæða raunvexti

Forstjóri Fjármálaeftirlitsins og seðlabankastjóri mættu á fund efnahags- og viðskiptanefndar Alþingis sem hófst kl. 17. stækka

Forstjóri Fjármálaeftirlitsins og seðlabankastjóri mættu á fund efnahags- og viðskiptanefndar Alþingis sem hófst kl. 17. mbl.is/Golli

Dómur Hæstaréttar í dag í máli sem hjón höfðuðu gegn Frjálsa fjárfestingabankanum kemur til með að hafa víðtæk áhrif. Flest bendir til að bankarnir komi til með að tapa tugum milljarða króna á dómum. Niðurstaðan þýðir jafnframt að mikill munur verður á stöðu þeirra sem tóku gengistryggt lán og þeirra sem tóku innlent verðtryggt lán.

Erlendu gengislánin voru dæmd ólögmæt af Hæstarétti árið 2010. Þar með var ekki allri réttaróvissu um þessi lán eytt. Ein af þeim spurningum sem deilt hefur verið um er hvaða vexti á að miða við fyrst sú viðmiðun sem upphaflega var byggt á stóðst ekki. Átti að miða við erlenda vexti eða innlenda vextir og átti lánið að vera verðtryggt eða óverðtryggt?

Niðurstaðan varð sú að miða við óverðtryggða vexti Seðlabankans eins og þeir voru á hverjum tíma. Til að styrkja þessa niðurstöðu setti Alþingi lög árið 2010 þar sem segir að miða skuli við þessa vexti við uppgjör á lánunum.

Meirihluti Hæstiréttar telur að þessi lög standist ekki og vísar m.a. til 72. greinar stjórnarskrárinnar um eignaréttindi. Ekki sé með almennum lögum unnt, „með svo íþyngjandi hætti sem á reynir í málinu, að hrófla með afturvirkum hætti við réttarreglum um efni skuldbindinga og greiðslur skulda frá því sem gilti þegar til þeirra var stofnað og af þeim greitt,“ eins og segir í dómnum.

Ef öll gengistryggð lán verða afgreidd með sama hætti og þetta lán ber bönkunum að miða við óverðtryggða erlenda vexti, sem voru á bilinu 2-5%, en ekki óverðtryggða vexti Seðlabankans sem hæstir fóru upp í 20%. Munurinn á vaxtaprósentunni er mikill.

Mikill munur á gengistryggðum og óverðtryggðum lánum

Þessi niðurstaða þýðir að gengistryggðu lánin, sem eftir gengisfall krónunnar á árinu 2008 voru að sliga þá sem lánin tóku, koma til með að bera neikvæða raunvexti því verðbólga hefur verið mikil hér á landi síðustu ár. Hún var t.d. yfir 12% á árunum 2008-2009. Staða lántakenda batnar mikið en staða bankanna versnar.

Í umræðum um þessi mál eftir gengislánadóm hæstaréttar 2010 kom fram það sjónarmið að eðlilegt væri að miða við óverðtryggða vexti Seðlabankans en ekki Libor-vexti vegna þess að annars yrði munur á stöðu þeirra sem tóku gengistryggð lán og þeirra sem tóku innlend verðtryggð lán svo mikill. Hætt er við að þessi niðurstaða ýti enn undir umræðu um stöðu þeirra sem tóku verðtryggð lán. Mikill meirihluti allra lána heimilanna eru verðtryggð lán.

Dómur Hæstaréttar í dag fjallar um gengistryggt lán sem tekið var til húsnæðiskaupa. Algengast var hins vegar að þessi lán væru notuð til bílakaupa. Dómurinn kemur því væntanlega bæði til með að hafa áhrif á bankana og bílalánafyrirtækin. Um er að ræða tug þúsunda lána sem þarf að endurreikna. Búið var að endurreikna lánin, en nú þurfa bankarnir sem sé að reikna aftur miðað við breytta forsendu.

Þegar bankarnir voru endurreistir eftir hrun tóku þeir yfir lán til einstaklinga og fyrirtækja. Þessi yfirfærsla byggði á þeirri forsendu að gengistryggðu lánin væru lögleg.  Sú spurning kann því að vakna hvort bankarnir geta gert einhverja nýja kröfur á þrotabú gömlu bankanna. Hætt er við að það geti orðið erfitt því kröfulýsingarfrestur er löngu liðinn.

37 þúsund heimili með gengistryggð lán

Samkvæmt fréttatilkynningu efnahags- og viðskiptaráðuneytisins frá árinu 2010 er áætlað heildarvirði gengistryggðra lána 841 milljarður króna, en lán til einstaklinga um 186 milljarðar króna. Stór hluti fyrirtækjalána eru til aðila með tekjur í erlendri mynt. Um 37 þúsund heimili voru með gengistryggð lán.

Talsmenn bankanna voru ekki tilbúnir til að tjá sig efnislega um dóminn þegar eftir því var leitað í dag. Þeir sögðust vera að fara yfir dóminn og meta áhrif hans.

Samkvæmt upplýsingum mbl.is voru forstjóri Fjármálaeftirlitsins og seðlabankastjóri beðnir að mæta á fund efnahags- og viðskiptanefndar Alþingis, sem hófst kl. 17.

Hæstiréttur dæmdi í dag að gengistryggð lán ættu að bera erlenda óverðtryggða vexti, sem eru ...

Hæstiréttur dæmdi í dag að gengistryggð lán ættu að bera erlenda óverðtryggða vexti, sem eru 2-5%. mbl.is / Hjörtur

  • Til baka
  • Blogga um frétt
  • Senda

Innlent »

Rétt að byrja á réttum enda

21:44 „Íslendingar hafa farsæla reynslu af því að taka á móti flóttamönnum og rétt er að halda því áfram eftir því sem efni og aðstæður leyfa. Sjálfsagt er að vera í góðu samstarfi við ríkisvaldið um móttöku slíkra flóttamanna hér eftir sem hingað til,“ Meira »

Greiðir ferðakostnaðinn sjálfur

21:22 Bæjarstjóri Vestmannaeyja, Elliði Vignisson, verður fulltrúi bæjarins á ráðstefnu sem fram fer í Utah-ríki í Bandaríkjunum dagana 9.-12. september þar sem minnst verður þess að í ár eru 160 ár frá því að fyrstu landnemarnir frá Vestmannaeyjum settust þar að. Meira »

Verðum að líta í eigin barm

21:15 „Það kemur mér ekki á óvart að fylgið hafi minnkað og auðvitað ekkert annað fyrir okkur að gera en að líta í eigin barm,“ segir Brynhildur Pétursdóttir, þingmaður Bjartrar framtíðar, í samtali við mbl.is en flokkurinn mælist með 4,4% fylgi samkvæmt nýjum þjóðarpúlsi Gallup. Meira »

Hafa orðið fyrir áralöngu ofbeldi

20:35 Fjölmargar konur búa í stöðugum ótta við fyrrverandi eiginmenn eða sambýlismenn eftir að hafa þurft að þola gróft heimilisofbeldi af þeirra hálfu. Ein þeirra er Ásdís Hrönn Viðarsdóttir sem greip til þess örþrifaráðs að flytja með börn sín tvö til Þórshafnar fyrir tveimur árum til þess að flýja ofbeldið. Kastljós Ríkisútvarpsins ræddi við Ásdísi í kvöld. Meira »

Erfiðast að ná að slaka á

19:28 Þegar Davor Davíð Pursic kom hingað til lands frá Sarajevó í Bosníu og Hersegóvínu árið 1993 hafði hann legið á sjúkrahúsi í marga mánuði með sýkingar í sárum sem hann hlaut þegar hann lenti í árás í stríðinu sem geisaði í landinu. Hann fékk læknishjálp hér á landi og vildi ekki fara aftur heim. Meira »

Langkaldast á Vestfjörðum og við Breiðafjörð

19:08 Meðalhiti í Reykjavík í ágústmánuði mældist 11,3 stig en 9,3 stig á Akureyri. Að tiltölu var hlýjast í Skaftafelli en langkaldast á Vestfjörðum og við Breiðafjörð utanverðan. Þetta kemur fram á vef Veðurstofu Íslands. Meira »

Möguleg röskun á þjónustu Strætó

18:29 Röskun getur orðið á þjónustu Strætó á höfuðborgarsvæðinu á næstu vikum þar sem ekki hefur tekist að manna allar stöður vagnstjóra. Þetta kemur fram í tilkynningu frá Strætó. Einstaka ferðir gætu fallið niður sem og að aukavagnar verða ekki alltaf til taks á fjölförnum leiðum. Meira »

Minnsta fylgi Samfylkingarinnar í 17 ár

18:38 Fylgi Samfylkingarinnar er 9% samkvæmt nýjum þjóðarpúlsi Gallup og hefur ekki verið minna í 17 ár eða frá því í maí 1998, ári fyrir fyrstu þingkosningarnar sem flokkurinn bauð fram í. Þetta kemur fram á fréttavef Ríkisútvarpsins. Sjálfstæðisflokkurinn er með 21,6% fylgi og hefur stuðningur við flokkinn ekki verið minni síðan í nóvember 2008. Meira »

Taka verði vel á móti flóttafólki

18:12 Flóttamenn voru til umræðu á fundi borgarstjórnar Reykjavíkur í dag en þverpólitísk tillaga var samþykkt á fundinum um að borgin óskaði eftir viðræðum við ríkisvaldið um að hún tæki við fleiri flóttamönnum. Meira »

Með mikið magn barnakláms í tölvunni

17:56 Hæstiréttur hefur staðfest úrskurð Héraðsdóms Reykjaness um að erlendur karlmaður sæti einangrun á meðan á gæsluvarðhaldi hans stendur. Rannsókn stendur yfir á meintum fjársvikum mannsins sem og vörslu og dreifingu á barnaklámi. Meira »

„Það sem er handa mér er handa þeim“

17:49 Fjáröflun sem Gissur Símonarson setti af stað fyr­ir mann sem hann sá selja penna á göt­um Beirút hefur vakið heimsathygli og hafa safnast tæplega 170.000 bandaríkjadalir á aðeins fimm dögum. Í viðtali við Al Jazeera greinir pennasölumaðurinn frá því að hann muni nota peningana til að hjálpa öðrum Sýrlendingum. Meira »

Var við drykkju undir stýri

17:21 Rúmlega þrítug kona var handtekin í austurbæ Hafnarfjarðar um klukkan 13:20 í dag eftir að bifreið hennar var ekið á stóla í götunni. Þegar lögregla kom á vettvang sat konan undir stýri bifreiðarinnar og var þar við drykkju. Meira »

Vertíðarstemning í Rauða krossinum

17:06 Fyrir helgi voru sjálfboðaliðar Rauða krossins í Reykjavík í málefnum hælisleitenda 813 talsins síðan þá hefur þeim fjölgað um ríflega 500. Í dag komu margir þeirra við í húsnæði samtakanna í Efstaleiti þar sem farið var yfir næstu skref í aðstoðinni. Starfsmenn líkja síðustu dögum við vertíð. Meira »

Vantar fólk á sunnanverða Vestfirði

16:56 „Það yrði reiðarslag fyrir bæði sveitarfélögin ef meirihluti þeirra sem nú hefur misst vinnuna sér sig á endanum knúinn til að flytja á brott af svæðinu og freista gæfunnar annars staðar,“ segir í fréttatilkynningu frá stjórn Samtaka atvinnurekenda á sunnanverðum Vestfjörðum (SASV), vegna uppsagna allra starfsmanna sjávarútvegsfyrirtækisins Þórsbergs á Talknafirði. Meira »

Tilboðið olli verulegri óánægju

16:10 Samninganefndir SFR, SLFÍ og LL áttu fund með samninganefnd ríkisins fyrir stundu en á fundinum svaraði samninganefnd ríkisins launakröfum félaganna sem lagðar voru fram í síðustu viku. Meira »

15 erlendir höfundar á leiðinni

17:04 Bókmenntahátíð í Reykjavík verður haldin 9.-12. september í Norræna húsinu og Iðnó. Von er á 15 erlendum höfundum og 17 íslenskir höfundar taka jafnframt þátt auk fjölmargra útgefenda og umboðsmanna sem koma víðsvegar að. Meira »

Tryggir ekki tjón á vegum og ræsum

16:42 Tjón á fasteignum og lausafé á Siglufirði fellur undir bótaskyldu Viðlagatryggingar Íslands samkvæmt minnisblaði stofnunarinnar til bæjarstjórnar Fjallabyggðar vegna náttúruhamfaranna á svæðinu á dögunum. Meira »

Mikill erlendur áhugi á „Kæra Eygló“

15:29 Erlendir fjölmiðlar hafa sýnt verkefninu „Kæra Eygló - Sýrland kallar“ mikinn áhuga. Mikill fjöldi fólks hefur gefið sig fram á Facebooksíðunni til að bjóða fram allt milli himins og jarðar, föt, mat og jafnvel húsaskól. Meira »
EZ Detect skimpróf fyrir ristilkrabbameini
Eftir hægðir er Ez Detect prófblað sett í salernið. Ef ósýnilegt blóð er ti...
Ömmu og afa skápur
Gamall og vel með farinn skápur með hillum, skúffum, glerrennihurðum og skatthol...
sófaborð antik sófaborð útskorið og innlagt
er með flott og vel-með farið.antik sófa-borð verðhugmynd 70,000 kr óska eftir...
FATAVIÐGERÐIR
Tek að mér allar almennar fataviðgerðir Leðurföt - úlpur - Buxur - ofl. Sann...
 
Orv-2015-18
Tilboð - útboð
ÚTBOÐ Veitur ohf. óska eftir tilboðu...
Heilbrigðisstofnun suðurlands
Önnur störf
Svæfingalæknir Við erum að leita að m...
Framhald
Nauðungarsala
Uppboð Einnig birt á www.naud...
Efta va05 2015 /officer in trade div.
Sérfræðistörf
The European Free Trade Association (EFT...