Lánin bera neikvæða raunvexti

Forstjóri Fjármálaeftirlitsins og seðlabankastjóri mættu á fund efnahags- og viðskiptanefndar Alþingis sem hófst kl. 17. stækka

Forstjóri Fjármálaeftirlitsins og seðlabankastjóri mættu á fund efnahags- og viðskiptanefndar Alþingis sem hófst kl. 17. mbl.is/Golli

Dómur Hæstaréttar í dag í máli sem hjón höfðuðu gegn Frjálsa fjárfestingabankanum kemur til með að hafa víðtæk áhrif. Flest bendir til að bankarnir komi til með að tapa tugum milljarða króna á dómum. Niðurstaðan þýðir jafnframt að mikill munur verður á stöðu þeirra sem tóku gengistryggt lán og þeirra sem tóku innlent verðtryggt lán.

Erlendu gengislánin voru dæmd ólögmæt af Hæstarétti árið 2010. Þar með var ekki allri réttaróvissu um þessi lán eytt. Ein af þeim spurningum sem deilt hefur verið um er hvaða vexti á að miða við fyrst sú viðmiðun sem upphaflega var byggt á stóðst ekki. Átti að miða við erlenda vexti eða innlenda vextir og átti lánið að vera verðtryggt eða óverðtryggt?

Niðurstaðan varð sú að miða við óverðtryggða vexti Seðlabankans eins og þeir voru á hverjum tíma. Til að styrkja þessa niðurstöðu setti Alþingi lög árið 2010 þar sem segir að miða skuli við þessa vexti við uppgjör á lánunum.

Meirihluti Hæstiréttar telur að þessi lög standist ekki og vísar m.a. til 72. greinar stjórnarskrárinnar um eignaréttindi. Ekki sé með almennum lögum unnt, „með svo íþyngjandi hætti sem á reynir í málinu, að hrófla með afturvirkum hætti við réttarreglum um efni skuldbindinga og greiðslur skulda frá því sem gilti þegar til þeirra var stofnað og af þeim greitt,“ eins og segir í dómnum.

Ef öll gengistryggð lán verða afgreidd með sama hætti og þetta lán ber bönkunum að miða við óverðtryggða erlenda vexti, sem voru á bilinu 2-5%, en ekki óverðtryggða vexti Seðlabankans sem hæstir fóru upp í 20%. Munurinn á vaxtaprósentunni er mikill.

Mikill munur á gengistryggðum og óverðtryggðum lánum

Þessi niðurstaða þýðir að gengistryggðu lánin, sem eftir gengisfall krónunnar á árinu 2008 voru að sliga þá sem lánin tóku, koma til með að bera neikvæða raunvexti því verðbólga hefur verið mikil hér á landi síðustu ár. Hún var t.d. yfir 12% á árunum 2008-2009. Staða lántakenda batnar mikið en staða bankanna versnar.

Í umræðum um þessi mál eftir gengislánadóm hæstaréttar 2010 kom fram það sjónarmið að eðlilegt væri að miða við óverðtryggða vexti Seðlabankans en ekki Libor-vexti vegna þess að annars yrði munur á stöðu þeirra sem tóku gengistryggð lán og þeirra sem tóku innlend verðtryggð lán svo mikill. Hætt er við að þessi niðurstaða ýti enn undir umræðu um stöðu þeirra sem tóku verðtryggð lán. Mikill meirihluti allra lána heimilanna eru verðtryggð lán.

Dómur Hæstaréttar í dag fjallar um gengistryggt lán sem tekið var til húsnæðiskaupa. Algengast var hins vegar að þessi lán væru notuð til bílakaupa. Dómurinn kemur því væntanlega bæði til með að hafa áhrif á bankana og bílalánafyrirtækin. Um er að ræða tug þúsunda lána sem þarf að endurreikna. Búið var að endurreikna lánin, en nú þurfa bankarnir sem sé að reikna aftur miðað við breytta forsendu.

Þegar bankarnir voru endurreistir eftir hrun tóku þeir yfir lán til einstaklinga og fyrirtækja. Þessi yfirfærsla byggði á þeirri forsendu að gengistryggðu lánin væru lögleg.  Sú spurning kann því að vakna hvort bankarnir geta gert einhverja nýja kröfur á þrotabú gömlu bankanna. Hætt er við að það geti orðið erfitt því kröfulýsingarfrestur er löngu liðinn.

37 þúsund heimili með gengistryggð lán

Samkvæmt fréttatilkynningu efnahags- og viðskiptaráðuneytisins frá árinu 2010 er áætlað heildarvirði gengistryggðra lána 841 milljarður króna, en lán til einstaklinga um 186 milljarðar króna. Stór hluti fyrirtækjalána eru til aðila með tekjur í erlendri mynt. Um 37 þúsund heimili voru með gengistryggð lán.

Talsmenn bankanna voru ekki tilbúnir til að tjá sig efnislega um dóminn þegar eftir því var leitað í dag. Þeir sögðust vera að fara yfir dóminn og meta áhrif hans.

Samkvæmt upplýsingum mbl.is voru forstjóri Fjármálaeftirlitsins og seðlabankastjóri beðnir að mæta á fund efnahags- og viðskiptanefndar Alþingis, sem hófst kl. 17.

Hæstiréttur dæmdi í dag að gengistryggð lán ættu að bera erlenda óverðtryggða vexti, sem eru ...

Hæstiréttur dæmdi í dag að gengistryggð lán ættu að bera erlenda óverðtryggða vexti, sem eru 2-5%. mbl.is / Hjörtur

  • Til baka
  • Blogga um frétt
  • Senda

Innlent »

Fréttaþjónusta um helgina

05:30 Morgunblaðið kemur næst út þriðjudaginn 5. ágúst. Fréttaþjónusta verður um verslunarmannahelgina á fréttavef Morgunblaðsins, mbl.is. Hægt er að koma ábendingum um fréttir á netfangið netfrett@mbl.is. Meira »

Stjórnvöld greiði fyrir málssóknir

05:30 Ónæði vegna skammtímaleigu á íbúðum til ferðamanna í miðborg Reykjavíkur er orðið útbreitt vandamál og telur Húseigendafélagið tilefni til þess að rýmka heimildir til gjafsókna. Fjöldi fólks í miðborginni hiki við sækja rétt sinn vegna mikils kostnaðar við lögfræðiþjónustu. Meira »

„Þarf ekki að hætta“

05:30 „Mig langar að taka þátt eins lengi og ég hef gaman af þessu og líkaminn helst góður,“ segir Annie Mist Þórisdóttir, silfurverðlaunahafi á nýliðnu heimsmeistaramóti í crossfit, í samtali við Sunnudagsblað Morgunblaðsins. Meira »

Arctic-Pet hefur hafið starfsemi

05:30 Gæludýrafóðurverksmiðja, Arctic-Pet, hefur tekið til starfa í Garðinum á Suðurnesjum. Um er að ræða dótturfyrirtæki ítalska gæludýrafóðurframleiðandans SANYpet. Meira »

Lítilleg fylgisaukning ríkisstjórnar

05:30 Samkvæmt niðurstöðu Þjóðarpúls Gallup, sem greint var frá í sjónvarpsfréttum RÚV í gærkvöld, kemur fram að Sjálfstæðisflokkurinn hefur bætt við sig um tveggja prósentustiga fylgi frá síðustu könnun. Meira »

Andlát: Unnur Arngrímsdóttir

05:30 Unnur Arngrímsdóttir, framkvæmdastjóri og danskennari, andaðist í fyrrakvöld á hjúkrunarheimilinu Sunnuhlíð, 84 ára að aldri. Hún fæddist í Reykjavík 10. janúar 1930. Meira »

Feiknastórt olíuskip við Örfirisey

05:30 Sjá mátti feiknastórt olíuflutningaskip liggja við landfestar í Reykjavíkurhöfn í gær. Skipið heitir Maxwell Bay og samkvæmt upplýsingum frá Faxaflóahöfnum er það rúm þrjátíu þúsund brúttótonn, 177 metra langt og 32 metra breitt. Meira »

Nýr veitingastaður í verbúðunum

05:30 Enn eru að verða breytingar á grænu verbúðunum við gamla hafnarbakkann í Reykjavík. Jón Sigurðsson og fjölskylda, eigendur Sindrafisks, vinna nú hörðum höndum að því að breyta fiskverkuninni í Verbúð 11 í veitingastað. Meira »

Römbuðu á aukahlutverk í Bollywood

Í gær, 23:05 Friðrik Guðmundsson og Hrafnkell Hringur Helgason voru á ferð um Indland þegar þeir römbuðu inná kvikmyndatökur og bauðst hlutverk í myndinni. „Ég tók eftir því að nokkrir í tökuliðinu virtust mjög spenntir yfir nærveru okkar.“ Léku þeir breska hermenn í myndinni Raqs, sem kemur út í janúar. Meira »

Gerir ekki athugasemdir við bréfið

Í gær, 22:19 Stefán Eiríksson, lögreglustjóri á höfuðborgarsvæðinu, gerir engar athugasemdir við það sem fram kemur í bréfi Hönnu Birnu Kristjánsdóttur til umboðsmanns Alþingis. Hann bætir því þó við að hann hafi komið gagnrýni og athugasemdum ráðherra á framfæri við Ríkissaksóknara. Meira »

Guido kominn í leitirnar

Í gær, 21:52 Guido Javier Japke Varas sem lögreglan á Hvolsvelli leitaði að í dag er kominn í leitirnar og leitinni því hætt. Hans hafði verið saknað síðan á miðvikudag. Meira »

„Svarað því sem ég þarf að svara“

Í gær, 21:42 „Ég hef svarað því sem ég þarf að svara hvað þetta varðar og hef gert það eins nákvæmlega og samviskusamlega og ég hef getað. En meðferðferð málsins er ekki lokið og niðurstaða er ekki fengin. Hún verður að hafa sinn gang,“ segir Hanna Birna Kristjánsdóttir innanríkisráðherra um bréf til umboðsmanns Alþingis. Meira »

Með keppnina í blóðinu

Í gær, 21:25 Annie Mist Þórisdóttir er komin á fulla ferð eftir langvarandi meiðsli og fékk silfur á heimsmeistaramótinu í crossfit um síðustu helgi. Auðvitað langaði hana að vinna en kveðst ekki geta verið ósátt. Stóri sigurinn hafi verið að komast heil í gegnum mótið. Meira »

Lögregla sátt enn sem komið er

Í gær, 19:46 Lögreglan á Ísafirði, Akureyri og Vestmannaeyjum greinir hver í sínu lagi frá auknum fólkjsfjölda eftir því sem liðið hefur á daginn. „Það er bongó blíða hjá okkur. Það munar öllu um það,“ sagði einn lögregluþjónn við mbl.is. Á öllum þremur stöðum hafði lögregla ekki frá neinum óeirðum að segja. Meira »

Bílslys hjá Hvammstanga

Í gær, 19:22 Ekið var aftaná bifreið á leið norður í átt að Hvammstanga á fimtma tímanum í dag. Sex voru fluttir á sjúkrahús og báðar bifreiðir þurfti að flytja af vettvangi með dráttarbíl. Meira »

Friðarsúlan tendruð vegna Gaza

Í gær, 20:21 Kveikt verður á friðarsúlunni í Viðey þann 7. ágúst vegna ástandsins á Gaza. Yoko Ono tilkynnti um þetta á Facebook síðu sinni í kvöld. Meira »

Óheimilt að birta eftirlitsmyndir

Í gær, 19:41 Óheimilt er að birta myndefni úr eftirlitsvélum í fjölmiðlum að sögn Persónuverndar. Einungis lögregla á að hafa aðgang efni sem sýnir meinta, refsiverða háttsemi og hún metur hvort ástæða sé til að birta upptökuna í þágu rannsóknar máls. Meira »

„Hafði ekki áhrif á rannsóknina“

Í gær, 18:22 „Ég hef átt fjóra almenna fundi með lögreglustjóra á tímabilinu frá því framangreind rannsókn hófst í febrúar sl., en enginn þeirra var boðaður til að ræða rannsóknina sérstaklega,“ segir Hanna Birna Kristjánsdóttir, innanríkisráðherra í svari við bréfi umboðsmanns Alþingis. Meira »
RAFMAGNSREIÐHJÓL EKKERT PRÓF
Rafmagnsreiðhjól, ekkert próf, aðeins skynsemi. Verð f...
Íbúð laus í nokkra daga - Eyjasól ehf..
Fallegar 3ja herb. íbúðir til leigu fyrir íslendinga og útlendinga á faraldsfæti...
STIGAR_ HANDRIÐ_ HARMONIKKHURÐIR_ KERRUR
Sjá: http://www.youtube.com/watch?v=73dIQgOl2JQ&feature;=channel & fjölda mynda ...
Sólgarðaskóli í Fljótum við þjóðveg 76
Er með talsvert um lausa gistingu frá 30. júli til 20. ágúst. Svefnpokapláss í ...
 
Staður og stund
Staður og stund
Mynd af auglýsingu ...
Leyfi til veiða á sæbjúgum
Tilkynningar
Leyfi til veiða á s...
Framhald uppboðs
Nauðungarsala
Uppboð Framhald uppboðs á...
Styrkir
Styrkir
Stjórn Vina Vatnajökuls augl...