Skotleyfi á fjármálastofnanir tefur
Ólafur Þór Hauksson sérstakur saksóknari á málþingi Orators í dag. mbl.is/Ómar
Hæsta fjárhæðin í einu einstöku máli sem er til rannsóknar hjásérstökum saksóknara nemur 500 milljónum evra. Um 200 virk mál eru á borði embættisins, um helmingur þeirra tengdur hruninu, og segir Ólafur Þór Hauksson að öll séu þau stór og umfangsmikil. Hann segir þá hugmynd að komið sé skotleyfi á fjármálastofnanir oft tefja embættið, vegna mikils fjölda kærumála. „Og það eru fleiri mál að koma. Gríðarleg verkefni og sér ekki fyrir endann á þeim.“
Framtíð efnahagsbrotarannsókna er viðfangsefnið á hátíðarmálþingi Orators, félags laganema við Háskóla Íslands, sem fram fer í dag. Ólafur Þór Hauksson, sérstakur saksóknari, er meðal framsögumanna og ræddi um stöðu mála hjá embættinu og framtíð þess, „að því leyti sem hún er ljós“.
Fjölmenni var á hátíðarmálþingi Orator í Lögbergi í dag. Mbl.is/Ómar Óskarsson
Ekkert samfélagið búið undir slíkt hrun
„Það finnst ekkert það samfélag sem er undir það búið að 90% af fjármálakerfi landsins hrynji í einu vetfangi. Það er ekki 150 manna lið niðri í bæ sem bíður eftir því að fara að rannsaka bankahrun,“ sagði Ólafur Þór. Reynt hafi hinsvegar verið að bregðast við eftir mætti. Embættið hefur vaxið mjög síðan það tók til starfa 1. febrúar 2009. Fyrst störfuðu þar 5 manns, en nú eru starfsmenn 95 og stefnt í að fjölga þeim í 100 á þessu ári.
Ólafur Þór sagði að uppruni flestra mála á könnu embættisins væri hjá opinberum stofnunum, en lögmenn og borgarar sendi töluvert af málum líka. „Í dag er uppi sú hugmynd að það sé komið nýtt skotleyfi á fjármálastofnanir,“ sagði Ólafur Þór. Embættið fái töluvert af málum þar sem áður hafi verið kært og fengist niðurstaða, en ástæða sé talin til að kæra aftur. Einnig séu dæmi um það að menn kæri til að skapa sér betri stöðu í einkamálum, þótt forsendur séu fremur hæpnar. „Þetta er að tefja okkur,“ sagði Ólafur Þór.
Handjárnar menn ekki hægri, vinstri
Ólafur Þór vakti einnig máls á því hve margir séu ákærðir og hafi stöðu sakbornings gagnvart embættinu, en það hefur nýlega verið gagnrýnt. Hann sagði það helgast að því að margir eigi aðild að hinum refsiverðu athæfum og ákæran eigi að leiða í ljós hvort þeir beri ábyrgð með refsinæmum hætti. Þá sagði hann að jafnan væri tjaldað til mjög frambærilegri vörn í málunum. „Það eru slyngir verjendur hinum megin við borðið og virkileg áskorun að takast á við það.“
„Svo er alltaf verið að spyrja okkur af hverju við handjárnum ekki fólk,“ sagði Ólafur Þór í lokin. Hann sagði hinsvegar að lögregla handjárnaði ekki fólk nema ástæða væri til þess. „Við getum ekki leyft okkur það að handjárna menn hægri, vinstri bara svo það komi vel út í fjölmiðlum.“ Hann sagði gríðarlega mikilvægt að embættið stæði í lappirnar og réttindi beggja vegna borðsins væru virt.
