Fréttaskýring: Verður þjóðaratkvæði í sumar?

mbl.is/Ómar Óskarsson

Óvíst er hvort þjóðaratkvæði fari fram um tillögu stjórnlagaráðs að nýrri stjórnarskrá næsta sumar en stefnt er að því að kosið verði um hana samhliða forsetakosningum sem fyrirhugaðar eru 30. júní næstkomandi. Ljóst er að takmarkaður tími er til stefnu í þeim efnum og svo kann hæglega að fara að það markmið stjórnvalda náist ekki.

Meirihluti stjórnskipunar- og eftirlitsnefndar Alþingis lagði fram þingsályktunartillögu þess efnis að þjóðaratkvæði um tillögu stjórnlagaráðs færi fram samhliða forsetakosningunum 20. mars síðastliðinn og var henni dreift sama dag á meðal þingmanna. Var stefnt að því að tillagan yrði tekin til umræðu í þinginu daginn eftir.

Til þess þurfti hins vegar að fá samþykkt afbrigði frá þingsköpum en samkvæmt þeim má ekki taka þingsályktunartillögu til umræðu í þinginu nema liðnar séu að lágmarki tvær nætur frá því að henni var dreift. Afbrigði fengust ekki samþykkt en til þess þurfti atkvæði 2/3 þingmanna. Fyrir vikið verður þingsályktunartillagan líklega ekki tekin til umræðu fyrr en næstkomandi þriðjudag þegar næsti þingfundur fer fram samkvæmt dagskrá.

Varaáætlun undirbúin

Til þess að hægt verði að halda þjóðaratkvæðið samhliða forsetakosningunum þarf að ljúka afgreiðslu þingsályktunartillögunnar fyrir næsta föstudag 30. mars en samkvæmt lögum um þjóðaratkvæði verður að samþykkja að mál fari í þjóðaratkvæðagreiðslu þremur mánuðum áður en þjóðaratkvæðið fer fram.

Ríkisstjórnin hefur því næstu viku til þess að koma þingsályktuninni í gegnum Alþingi ef hægt á að vera að halda þjóðararkvæðið samhliða forsetakosningunum. Til vara mun stjórnarmeirihlutinn vera að skoða þann möguleika að koma frumvarpi að breytingum á lögum um þjóðaratkvæði í gegn sem Vigdís Hauksdóttir, þingmaður Framsóknarflokksins, flutti síðastliðið haust.

Frumvarp Vigdísar kveður á um að hægt verði að boða til þjóðaratkvæðis með skemmri fyrirvara en þremur mánuðum ef almennar kosningar fara fram innan þess tímaramma en hún flutti frumvarpið upphaflega í tengslum við mögulegt þjóðaratkvæði um það hvort halda ætti áfram með umsóknina um inngöngu í Evrópusambandið sem hún hefur meðal annarra kallað eftir.

Verða forsetakosningar?

Haft hefur verið eftir Jóhönnu Sigurðardóttur forsætisráðherra í fjölmiðlum að ef ekki takist að halda þjóðaratkvæði um tillögu stjórnlagaráðs samhliða forsetakosningunum í sumar sé sá möguleiki fyrir hendi að því verði frestað fram á næsta haust en báðar hugmyndir hafa verið harðlega gagnrýndar af þingmönnum í stjórnarandstöðunni og þá einkum fyrir það að leggja eigi í dóm þjóðarinnar tillögu sem ekki verði þá orðin endanlega frágengin.

Takist hins vegar ekki að afgreiða þingsályktunartillögu meirihluta stjórnskipunar- og eftirlitsnefndar Alþingis tímanlega í næstu viku og heldur ekki frumvarp Vigdísar Hauksdóttur er ljóst að ekkert verður af þjóðaratkvæðinu samhliða forsetakosningunum. Ef það hins vegar tekst einungis að koma frumvarpi Vigdísar í gegn getur farið svo að ekki verði ljóst fyrr en í lok maí hvort af þjóðaratkvæðinu verði samhliða forsetakosningunum.

Helgast það af því að frumvarp Vigdísar gerir ráð fyrir því að almennar kosningar þurfi að fara fram í millitíðinni til þess að falla megi frá þeim þriggja mánaða fyrirvara sem annars þarf að vera til staðar frá því að mál er sett í þjóðaratkvæði og þjóðaratkvæðið fer fram. Það þarf fyrst að liggja fyrir hvort forsetakosningar fari fram í sumar eða ekki.

Ekki ljóst fyrr en í lok maí?

Frambjóðendur í forsetakosningunum hafa frest til þess að skila nægjanlegum fjölda meðmælenda þar til fimm vikum fyrir fyrirhugað forsetakjör. Samtals þurfa þeir að safna minnst 1.500 meðmælendum en mest þrjú þúsund og þurfa ákveðið margir að koma úr öllum fjórðungum landsins miðað út frá íbúafjölda þeirra.

Því kann sú staða að koma upp að ekki verði ljóst fyrr en í lok maí næstkomandi eins og áður segir hvort forsetakosningar fari fram allt eftir því hvernig frambjóðendum gengur að safna meðmælendum og fyrir liggur hvort fleiri en einn verði endanlega í framboði. Þetta gæti þó skýrst fyrr ef frambjóðendum gengur vel að safna meðmælendum.

Enn sem komið er hafa þrír lýst yfir framboði til forsetaembættisins, Ólafur Ragnar Grímsson sitjandi forseti, Jón Lárusson lögreglumaður og Ástþór Magnússon. Ýmsir fleiri munu þó vera að íhuga stöðu sína. Hvernig málin annars þróast með fyrirhugað þjóðaratkvæði um tillögu stjórnlagaráðs skýrist væntanlega að miklu leyti í næstu viku.

mbl.is/Hjörtur
mbl.is/Ómar Óskarsson
mbl.is

Innlent »

Kennari Huldu Bjarkar sýknaður

13:49 Leiðbeinandi Huldu Bjarkar Þóroddsdóttur, sem lést í svifvængjaflugi í Sviss fyrir þremur árum, var í vikunni sýknaður af ákæru um manndráp af gáleysi. Málaferlin hafa verið ekkli og fjölskyldu hennar erfið og var niðurstaðan áfall. Systir Huldu Bjarkar ræddi við blaðamann mbl.is um málið. Meira »

Halla kaus í Smáranum

13:27 Halla Tómasdóttir forsetaframbjóðandi kaus í Smáranum í Kópavogi í dag um klukkan 13:00. Hún mætti á kjörstað ásamt eiginmanni sínum Birni Skúlasyni. Meira »

Tíst um forsetakosningarnar

13:02 Forsetakosningar eru í dag og landsmenn hafa að sjálfsögðu tjáð sig um þær á samfélagsmiðlinum Twitter. Þar kennir ýmissa grasa eins og sjá má hér fyrir neðan. Einn kjósandi veltir til að mynda fyrir sér hversu lengi megi vera í kjörklefanum vegna valkvíða og annar kvartar yfir hönnuninni á kjörseðlinum. Meira »

Merkisdagur sem sýna á virðingu

12:21 „Mér finnst kjördagur merkilegur dagur í lífi okkar og við megum alls ekki hætta að kjósa. Unga fólkið á að nota kosningarétt sinn því það getur stjórnað með því að kjósa,“ segir Erna Kristinsdóttir, íbúi á Seltjarnarnesi. Meira »

Undirbúa tónleikana á Esjunni

12:19 Tónleikar fara fram í dag klukkan 14:00 á Esjunni þar sem hljómsveitin Gus Gus mun skemmta áhorfendum. Það er fjarskiptafyrirtækið Nova sem stendur fyrir atburðinum. Undirbúningur hefur verið í gangi undanfarinn sólarhring fyrir tónleikana. Meira »

Ástþór kaus í Hagaskóla

11:55 Forsetaframbjóðandinn Ástþór Magnússon kaus á tólfta tímanum í dag í Hagaskóla í Reykjavík vegna forsetakosninganna.   Meira »

Brotamenn í fíkniefnasamkvæmi

11:44 Kvörtun barst lögreglunni á höfuðborgarsvæðinu um klukkan sex í morgun vegna hávaða frá íbúð í Vesturbæ Reykjavíkur. Þar reyndist fíkniefnasamkvæmi vera í gangi með þekktum brotamönnum samkvæmt upplýsingum frá lögreglunni. Meira »

Seltirningar áhugafólk um þjóðmál

11:54 „Þeir sem búa á Seltjarnarnesi eru áhugafólk um þjóðmál og vita að það skiptir máli að nýta atkvæðisrétt sinn,“ segir Pétur Kjartansson, formaður yfirkjörstjórnar á Seltjarnarnesi. Íslend­ing­ar ganga að kjör­borði í dag og velja 6. for­seta ís­lenska lýðveld­is­ins. mbl.is leit við í Valhúsaskóla á Seltjarnarnesi og tók púlsinn á fólki. Meira »

Kjörsókn kl. 11 í morgun

11:41 Fyrstu kjörstaðir vegna for­seta­kosn­ing­anna opnuðu klukk­an níu í morg­un. Á kjör­skrá eru 245.004 kjós­end­ur og kosið er í sex kjördæmum. Meira »

Davíð kaus í Hagaskóla

11:29 Davíð Oddsson forsetaframbjóðandi kaus í morgun um klukkan ellefu í Hagaskóla í Reykjavík. Hann mætti á kjörstað ásamt eiginkonu sinni Ástríði Thorarensen. Meira »

Leitað að Héðni í alla nótt

11:13 Björgunarsveitafólk var að störfum í alla nótt á Akureyri og í nágrenni við leit að Héðni Garðarssyni en án árangurs. Engar vísbendingar hafa borist um ferðir hans eftir kl. 9 í gærmorgun. Meira »

Sundlaugargestir kvörtuðu yfir dróna

11:12 Sundlaugargestir í Laugardalslaug kvörtuðu til lögreglu um klukkan níu í morgun yfir dróna sem flogið var yfir laugarsvæðið.  Meira »

Jarðskjálfti í Bárðarbunguöskjunni

11:08 Jarðskjálfti af stærð 3,5 varð í dag klukkan 7:19 í sunnanverðri Bárðarbunguöskjunni samkvæmt upplýsingum frá Veðurstofu Íslands. Engir eftirskjálftar hafa mælst í kjölfarið. Meira »

Hvar áttu að kjósa?

10:36 Fyrstu kjörstaðir vegna forsetakosninganna opnuðu klukkan níu í morgun en allar helstu upplýsingar um kosningarnar má finna á kosningavef innanríkisráðuneytisins, Kosning.is. Þar á meðal hvar fólk á að kjósa eftir því hvar það er með lögheimili. Meira »

Samtals 2.108 útskrifaðir í dag

08:50 Samtals útskrifast 2.108 kandídatar úr grunn- og framhaldsnámi við Háskóla Íslands í dag. Tvær athafnir fara fram í Laugardalshöll í Reykjavík, önnur fyrir kandídata úr framhaldsnámi, sem hefst klukkan 10:30, og hin fyrir kandídata úr grunnnámi, sem hefst klukkan 14:00. Meira »

Andri Snær kaus í MS

10:59 Forsetaframbjóðandinn Andri Snær Magnason mætti í Menntaskólann við Sund upp úr klukkan hálfellefu og kaus í forsetakosningunum sem fram fara í dag. Andri var þar mættur ásamt eiginkonu sinni Margréti Sjöfn og börnum þeirra. Meira »

Guðni kaus á Seltjarnarnesi

10:17 Guðni Th. Jóhannesson mætti ásamt eiginkonu sinni og börnum í Valhúsaskóla á Seltjarnarnesi um klukkan 10 og kaus í forsetakosningunum. Þjóðin kýs í dag sjötta forseta lýðveldisins. Meira »

Viðrar vel til góðrar þátttöku

08:18 Útlit er fyrir hæglætisverður í dag þegar nýr forseti verður kjörinn. Veðurstofan spáir hægri suðlægri átt og lítilli vætu. Víða verður þó skýjað. Meira »
Egat Deluxe Fallegur Nuddbekkur Topp - Gæði TILBOÐ Verð :65.000 Sterkur-Ódýr-5 ára ábyrgð. www.Egat.is
65.000 ( Olía fylgir )Visa raðgreiðslur.Egat Deluxe Ferðanuddbekkur með Memory F...
PÚSTKERFI Á HAGSTÆÐU VERÐI
Eigum fyrirlyggjandi PÚSTKERFI í flestar tegundir bifreiða. Einnig STÝRISLIÐI ...
Einyrki-Launakerfi.Launaseðlar í Excel
Töflukerfi í Excel fyrir Launaútreikn,Launaseðla, Skilagr RSK og Lífeyrissj. Upp...
Málningar- og viðhaldsvinna
Getum bætt við okkur inni- og útiverkefnum. Vönduð vinnubrögð og góð umgengni. T...
 
Tæknimaður óskast
Iðnaðarmenn
Tæknimaður ????? ???? ?????????? ??...
Félagsstarf aldraðra
Staður og stund
Árskógar 4 Opið í smíðar og útskurð kl. ...
Félagsstarf
Staður og stund
...
Útboð
Tilboð - útboð
20334 Steinbrjótur. Ríkis...