Fréttaskýring: Verður þjóðaratkvæði í sumar?

mbl.is/Ómar Óskarsson

Óvíst er hvort þjóðaratkvæði fari fram um tillögu stjórnlagaráðs að nýrri stjórnarskrá næsta sumar en stefnt er að því að kosið verði um hana samhliða forsetakosningum sem fyrirhugaðar eru 30. júní næstkomandi. Ljóst er að takmarkaður tími er til stefnu í þeim efnum og svo kann hæglega að fara að það markmið stjórnvalda náist ekki.

Meirihluti stjórnskipunar- og eftirlitsnefndar Alþingis lagði fram þingsályktunartillögu þess efnis að þjóðaratkvæði um tillögu stjórnlagaráðs færi fram samhliða forsetakosningunum 20. mars síðastliðinn og var henni dreift sama dag á meðal þingmanna. Var stefnt að því að tillagan yrði tekin til umræðu í þinginu daginn eftir.

Til þess þurfti hins vegar að fá samþykkt afbrigði frá þingsköpum en samkvæmt þeim má ekki taka þingsályktunartillögu til umræðu í þinginu nema liðnar séu að lágmarki tvær nætur frá því að henni var dreift. Afbrigði fengust ekki samþykkt en til þess þurfti atkvæði 2/3 þingmanna. Fyrir vikið verður þingsályktunartillagan líklega ekki tekin til umræðu fyrr en næstkomandi þriðjudag þegar næsti þingfundur fer fram samkvæmt dagskrá.

Varaáætlun undirbúin

Til þess að hægt verði að halda þjóðaratkvæðið samhliða forsetakosningunum þarf að ljúka afgreiðslu þingsályktunartillögunnar fyrir næsta föstudag 30. mars en samkvæmt lögum um þjóðaratkvæði verður að samþykkja að mál fari í þjóðaratkvæðagreiðslu þremur mánuðum áður en þjóðaratkvæðið fer fram.

Ríkisstjórnin hefur því næstu viku til þess að koma þingsályktuninni í gegnum Alþingi ef hægt á að vera að halda þjóðararkvæðið samhliða forsetakosningunum. Til vara mun stjórnarmeirihlutinn vera að skoða þann möguleika að koma frumvarpi að breytingum á lögum um þjóðaratkvæði í gegn sem Vigdís Hauksdóttir, þingmaður Framsóknarflokksins, flutti síðastliðið haust.

Frumvarp Vigdísar kveður á um að hægt verði að boða til þjóðaratkvæðis með skemmri fyrirvara en þremur mánuðum ef almennar kosningar fara fram innan þess tímaramma en hún flutti frumvarpið upphaflega í tengslum við mögulegt þjóðaratkvæði um það hvort halda ætti áfram með umsóknina um inngöngu í Evrópusambandið sem hún hefur meðal annarra kallað eftir.

Verða forsetakosningar?

Haft hefur verið eftir Jóhönnu Sigurðardóttur forsætisráðherra í fjölmiðlum að ef ekki takist að halda þjóðaratkvæði um tillögu stjórnlagaráðs samhliða forsetakosningunum í sumar sé sá möguleiki fyrir hendi að því verði frestað fram á næsta haust en báðar hugmyndir hafa verið harðlega gagnrýndar af þingmönnum í stjórnarandstöðunni og þá einkum fyrir það að leggja eigi í dóm þjóðarinnar tillögu sem ekki verði þá orðin endanlega frágengin.

Takist hins vegar ekki að afgreiða þingsályktunartillögu meirihluta stjórnskipunar- og eftirlitsnefndar Alþingis tímanlega í næstu viku og heldur ekki frumvarp Vigdísar Hauksdóttur er ljóst að ekkert verður af þjóðaratkvæðinu samhliða forsetakosningunum. Ef það hins vegar tekst einungis að koma frumvarpi Vigdísar í gegn getur farið svo að ekki verði ljóst fyrr en í lok maí hvort af þjóðaratkvæðinu verði samhliða forsetakosningunum.

Helgast það af því að frumvarp Vigdísar gerir ráð fyrir því að almennar kosningar þurfi að fara fram í millitíðinni til þess að falla megi frá þeim þriggja mánaða fyrirvara sem annars þarf að vera til staðar frá því að mál er sett í þjóðaratkvæði og þjóðaratkvæðið fer fram. Það þarf fyrst að liggja fyrir hvort forsetakosningar fari fram í sumar eða ekki.

Ekki ljóst fyrr en í lok maí?

Frambjóðendur í forsetakosningunum hafa frest til þess að skila nægjanlegum fjölda meðmælenda þar til fimm vikum fyrir fyrirhugað forsetakjör. Samtals þurfa þeir að safna minnst 1.500 meðmælendum en mest þrjú þúsund og þurfa ákveðið margir að koma úr öllum fjórðungum landsins miðað út frá íbúafjölda þeirra.

Því kann sú staða að koma upp að ekki verði ljóst fyrr en í lok maí næstkomandi eins og áður segir hvort forsetakosningar fari fram allt eftir því hvernig frambjóðendum gengur að safna meðmælendum og fyrir liggur hvort fleiri en einn verði endanlega í framboði. Þetta gæti þó skýrst fyrr ef frambjóðendum gengur vel að safna meðmælendum.

Enn sem komið er hafa þrír lýst yfir framboði til forsetaembættisins, Ólafur Ragnar Grímsson sitjandi forseti, Jón Lárusson lögreglumaður og Ástþór Magnússon. Ýmsir fleiri munu þó vera að íhuga stöðu sína. Hvernig málin annars þróast með fyrirhugað þjóðaratkvæði um tillögu stjórnlagaráðs skýrist væntanlega að miklu leyti í næstu viku.

mbl.is/Hjörtur
mbl.is/Ómar Óskarsson
mbl.is

Innlent »

Grunaðir um að skipuleggja hryðjuverk

09:01 Tveir bræður hafa verið handteknir í Belgíu vegna gruns um að þeir hafi verið að skipuleggja hryðjuverkaárás.   Meira »

Um 20 farþegar bókuðu annað flug

08:39 „Við erum komin til Dublinar og erum að bíða eftir töskunum okkar þar,“ segir farþegi í vél WOW air en vél félagsins sem átti að fara frá til Dublinar frá Keflavíkurflugvelli í gærmorgun seinkaði um nærri sólarhring. Meira »

Fréttaþjónusta um helgina

08:38 Morgunblaðið kemur næst út þriðjudaginn 2. ágúst. Fréttaþjónusta verður um verslunarmannahelgina á fréttavef Morgunblaðsins, mbl.is. Meira »

Góð netaveiði á grálúðu í sumar

08:18 Vel gengur að veiða grálúðu í net um þessar mundir. Netabáturinn Erling KE-140 hefur verið á grálúðuveiðum fyrir norðan Kolbeinsey í sumar og hafa þær veiðar gengið afar vel. Meira »

Ferðamenn enn hvattir til að sýna aðgát

07:58 Mikið jökulvatn er í Bláfjallakvísl, sem rennur frá norðurhluta Mýrdalsjökuls. Ferðafólk er enn hvatt til að gæta varúðar og sýna aðgát, þar sem vöð yfir ánna gætu verið varhugaverð. Þetta kemur fram í athugasemd sérfræðings á vef Veðurstofu Íslands. Meira »

Þrír gistu fangageymslur

07:57 Samkvæmt upplýsingum frá lögreglunni í Vestmannaeyjum gistu þrír einstaklingar fangageymslur í nótt en Þjóðhátíð hófst í gær. Meira »

17-18 stig þar sem hlýjast verður

07:40 „Veðrið í morgun var bara mjög líkt því sem við vorum að spá. Mér sýnist í fljótu bragði þetta vera mjög svipað og gert var ráð fyrir; það eru ekki miklar breytingar á veðrinu í dag, það verður mjög svipað og var í gær.“ Meira »

Lítið bólar á hagræði

07:57 Ekki er nægu fé veitt til reksturs lögreglunnar á Norðurlandi vestra. Þetta segir lögreglustjóri umdæmisins, Páll Björnsson, í samtali við Morgunblaðið. Meira »

Áfrýja dómi til Hæstaréttar

07:37 „Það má segja að kjaradeilunni ljúki eða hún byrji upp á nýtt þegar dómur Hæstaréttar fellur,“ segir Sigurjón Jónasson, formaður Félags íslenskra flugumferðarstjóra. Meira »

Þjóðhátíð sett með pompi og prakt myndasyrpa

07:24 Þjóðhátíð í Vestmannaeyjum var sett í blíðviðrinu í gær við pomp og prakt. Hófst dagskráin klukkan 14:30 með setningarræðu Írisar Róbertsdóttur áður en Andrés Sigurvinsson hélt hátíðarræðu. Meira »

Gröftur geti hafist seint í ágúst

05:30 Enn stendur yfir gröftur í gegnum misgengissprungu við Fnjóskadalsstafn Vaðlaheiðarganga.  Meira »

Fjölgun hælisumsækjenda

05:30 „Já, það eru fleiri hælisumsækjendur í júlímánuði í ár en í júlí í fyrra, í dag eru komnar 34 umsóknir í mánuðinum en í fyrra voru komnar 22 umsóknir á þessum tíma,“ segir Kristín María Gunnarsdóttir, staðgengill forstjóra Útlendingastofnunar. Meira »

200 nemendur í nýjum skóla

05:30 Tvö tilboð bárust mennta- og menningarmálaráðuneytinu, annars vegar frá Tónlistarskóla Reykjavíkur og Tónlistarskóla FÍH, og hins vegar frá Tónlistarskóla Sigursveins og Tónlistarskóla Kópavogs, um að taka að sér rekstur á nýjum listframhaldsskóla á sviði tónlistar sem tekur til starfa í haust. Meira »

Evruríkin hafa notið forgangs hjá AGS

05:30 Í nýrri skýrslu sem innra eftirlit Alþjóðagjaldeyrissjóðsins hefur sent frá sér kemur fram að fyrirgreiðsla sjóðsins við nokkur ríki innan Evrópusambandsins á síðustu árum er mun meiri en við önnur og vanþróaðri ríki. Meira »

Ósamræmi hjá lögreglunni

05:30 Nokkuð misjafnt er eftir landshlutum hvort lögregla krefji sveitarfélög um greiðslu löggæslukostnaðar vegna bæjarhátíða.   Meira »

Tuttugu ár á Bessastöðum

05:30 Embættistíð Ólafs Ragnars Grímssonar forseta spannar tvo áratugi af lífi þjóðarinnar. Þegar hann var settur í embætti 1996 var Guðrún Katrín Þorbergsdóttir heitin honum við hlið sem forsetafrú. Meira »

Laxá í Dölum kjaftfull af laxi

05:30 Veiði hefur verið góð og fiskurinn vænn í Laxá í Dölum í sumar.   Meira »

Vann 11 milljarða í Eurojackpot

Í gær, 23:17 Einn vann stóra pottinn í Eurojackpot og fær hvorki meira né minna en 11 milljarða króna í sinn hlut. Sá stálheppni keypti miðann í Wiesbaden í Þýskalandi. Ellefu deila með sér 2. vinningi og fær hver þeirra tæpar 32 milljónir. Meira »
Egat Diva - Snyrti-Nuddbekkur,Rafmagns fyrir Snyrti,Fótaaðgerða,spa....
Egat Diva - Rafmagns snyrti-/nuddbekkur, Vatnshelt áklæði, svartir og beige ...
Jöklar - Forsniðin íslensk einingahús
Við kynnum ný íslensk hús - hönnuð fyrir íslenska ferðaþjónustu út frá íslenskri...
Kawasaki Mean Streak 1600 11.2007 Ath öll skipti
Til sölu Kawasaki Mean Streak 1600 cc Special Edition. Innflutt nýtt ! Nýskráð 1...
Fellihýsi
Trail Manor 2720, fellihýsi, verð 650 þús., sjá auglýsingu á www.Bland.is Uppl. ...