Fréttaskýring: Verður þjóðaratkvæði í sumar?

mbl.is/Ómar Óskarsson

Óvíst er hvort þjóðaratkvæði fari fram um tillögu stjórnlagaráðs að nýrri stjórnarskrá næsta sumar en stefnt er að því að kosið verði um hana samhliða forsetakosningum sem fyrirhugaðar eru 30. júní næstkomandi. Ljóst er að takmarkaður tími er til stefnu í þeim efnum og svo kann hæglega að fara að það markmið stjórnvalda náist ekki.

Meirihluti stjórnskipunar- og eftirlitsnefndar Alþingis lagði fram þingsályktunartillögu þess efnis að þjóðaratkvæði um tillögu stjórnlagaráðs færi fram samhliða forsetakosningunum 20. mars síðastliðinn og var henni dreift sama dag á meðal þingmanna. Var stefnt að því að tillagan yrði tekin til umræðu í þinginu daginn eftir.

Til þess þurfti hins vegar að fá samþykkt afbrigði frá þingsköpum en samkvæmt þeim má ekki taka þingsályktunartillögu til umræðu í þinginu nema liðnar séu að lágmarki tvær nætur frá því að henni var dreift. Afbrigði fengust ekki samþykkt en til þess þurfti atkvæði 2/3 þingmanna. Fyrir vikið verður þingsályktunartillagan líklega ekki tekin til umræðu fyrr en næstkomandi þriðjudag þegar næsti þingfundur fer fram samkvæmt dagskrá.

Varaáætlun undirbúin

Til þess að hægt verði að halda þjóðaratkvæðið samhliða forsetakosningunum þarf að ljúka afgreiðslu þingsályktunartillögunnar fyrir næsta föstudag 30. mars en samkvæmt lögum um þjóðaratkvæði verður að samþykkja að mál fari í þjóðaratkvæðagreiðslu þremur mánuðum áður en þjóðaratkvæðið fer fram.

Ríkisstjórnin hefur því næstu viku til þess að koma þingsályktuninni í gegnum Alþingi ef hægt á að vera að halda þjóðararkvæðið samhliða forsetakosningunum. Til vara mun stjórnarmeirihlutinn vera að skoða þann möguleika að koma frumvarpi að breytingum á lögum um þjóðaratkvæði í gegn sem Vigdís Hauksdóttir, þingmaður Framsóknarflokksins, flutti síðastliðið haust.

Frumvarp Vigdísar kveður á um að hægt verði að boða til þjóðaratkvæðis með skemmri fyrirvara en þremur mánuðum ef almennar kosningar fara fram innan þess tímaramma en hún flutti frumvarpið upphaflega í tengslum við mögulegt þjóðaratkvæði um það hvort halda ætti áfram með umsóknina um inngöngu í Evrópusambandið sem hún hefur meðal annarra kallað eftir.

Verða forsetakosningar?

Haft hefur verið eftir Jóhönnu Sigurðardóttur forsætisráðherra í fjölmiðlum að ef ekki takist að halda þjóðaratkvæði um tillögu stjórnlagaráðs samhliða forsetakosningunum í sumar sé sá möguleiki fyrir hendi að því verði frestað fram á næsta haust en báðar hugmyndir hafa verið harðlega gagnrýndar af þingmönnum í stjórnarandstöðunni og þá einkum fyrir það að leggja eigi í dóm þjóðarinnar tillögu sem ekki verði þá orðin endanlega frágengin.

Takist hins vegar ekki að afgreiða þingsályktunartillögu meirihluta stjórnskipunar- og eftirlitsnefndar Alþingis tímanlega í næstu viku og heldur ekki frumvarp Vigdísar Hauksdóttur er ljóst að ekkert verður af þjóðaratkvæðinu samhliða forsetakosningunum. Ef það hins vegar tekst einungis að koma frumvarpi Vigdísar í gegn getur farið svo að ekki verði ljóst fyrr en í lok maí hvort af þjóðaratkvæðinu verði samhliða forsetakosningunum.

Helgast það af því að frumvarp Vigdísar gerir ráð fyrir því að almennar kosningar þurfi að fara fram í millitíðinni til þess að falla megi frá þeim þriggja mánaða fyrirvara sem annars þarf að vera til staðar frá því að mál er sett í þjóðaratkvæði og þjóðaratkvæðið fer fram. Það þarf fyrst að liggja fyrir hvort forsetakosningar fari fram í sumar eða ekki.

Ekki ljóst fyrr en í lok maí?

Frambjóðendur í forsetakosningunum hafa frest til þess að skila nægjanlegum fjölda meðmælenda þar til fimm vikum fyrir fyrirhugað forsetakjör. Samtals þurfa þeir að safna minnst 1.500 meðmælendum en mest þrjú þúsund og þurfa ákveðið margir að koma úr öllum fjórðungum landsins miðað út frá íbúafjölda þeirra.

Því kann sú staða að koma upp að ekki verði ljóst fyrr en í lok maí næstkomandi eins og áður segir hvort forsetakosningar fari fram allt eftir því hvernig frambjóðendum gengur að safna meðmælendum og fyrir liggur hvort fleiri en einn verði endanlega í framboði. Þetta gæti þó skýrst fyrr ef frambjóðendum gengur vel að safna meðmælendum.

Enn sem komið er hafa þrír lýst yfir framboði til forsetaembættisins, Ólafur Ragnar Grímsson sitjandi forseti, Jón Lárusson lögreglumaður og Ástþór Magnússon. Ýmsir fleiri munu þó vera að íhuga stöðu sína. Hvernig málin annars þróast með fyrirhugað þjóðaratkvæði um tillögu stjórnlagaráðs skýrist væntanlega að miklu leyti í næstu viku.

mbl.is/Hjörtur
mbl.is/Ómar Óskarsson
mbl.is

Innlent »

Öllu Evrópu- og Bandaríkjaflugi seinkar

06:37 Seinkanir verða á öllum ferðum Icelandair til Evrópu, Bandaríkjanna og Kanada í dag vegna yfirvinnubanns flugumferðarstjóra. Þá hefur ferðum til og frá Gautaborgar verið aflýst. Raskanir eru einnig á ferðum WOW air vegna aðgerðanna. Meira »

Snúið við skömmu eftir flugtak

06:15 Bilun kom upp í flugvél Icelandair á leið til Gautaborgar skömmu eftir miðnætti í nótt. Vélinni var lent aftur á Keflavíkurflugvelli 20–25 mínútum eftir lendingu en vegna yfirvinnubanns flugumferðarstjóra gat hún ekki haldið för sinni áfram eftir það. Flugi til Gautaborgar er aflýst í dag. Meira »

Ris alræðislegrar hugmyndafræði

05:30 „Það sem við sjáum núna í Vestur-Evrópu er ris alræðislegrar hugmyndafræði sem á rætur sínar í íslam.“  Meira »

Ingólfur reynir aftur við Everest

05:30 Ingólfur Axelsson ætlar sér að ganga á tind Everest-fjalls að ári. Hann og Vilborg Arna Gissurardóttir voru tvö ár í röð stödd í hlíðum fjallsins þegar náttúruhamfarir urðu. Meira »

Um 15% stúlkna fara í ljós

05:30 Dæmigerður ljósabekkjanotandi er 18-24 ára kona sem býr í Reykjavík. Hún er með grunnskólapróf og fjölskyldutekjur hennar eru lægri en 250 þúsund krónur á mánuði. Meira »

Átök um eignarhald í Reiknistofu

05:30 Átök hafa risið í kjölfar kaupa Mentis, félags Gísla Heimissonar, á 7,2% hlut Kviku banka og nokkurra smærri hluthafa í Reiknistofu bankanna (RB). Meira »

Belgarnir lægstir enn á ný

05:30 Belgíska stórfyrirtækið Jan de Nul átti lægsta tilboðið í dýpkun við Bæjarbryggju í Siglufirði, en tilboð í verkið voru opnuð hjá Vegagerðinni í vikunni. Meira »

Meiri bjartsýni á árið

05:30 Sveitarfélög hafa að undanförnu verið að afgreiða ársreikninga fyrir seinasta ár og er ljóst að reksturinn var mörgum þungur. Meira »

Loka æðagúl með þræðingu

05:30 Læknir á Landspítalanum er byrjaður að gera aðgerðir á æðagúlum í heila með æðaþræðingartæki.  Meira »

Vegfarendur fari varlega við ár

Í gær, 22:56 Búast má við leysingum og vatnavöxtum næstu daga samkvæmt upplýsingum frá Veðurstofu Íslands. Fram kemur í athugasemdum veðurfræðings að þónokkur snjór sé í fjöllum, einkum um landið norðan- og austanvert. Meira »

Mótmæltu brottvísun hælisleitanda

Í gær, 21:47 Um 30 manns komu saman fyrir utan lögreglustöðina á Hverfisgötu í kvöld til að mótmæta brottvísun Ezes Okafors, fórnarlambs hryðjuverkasamtakanna Boko Haram í Nígeríu, en til stendur að senda hann úr landi í fyrramálið. Meira »

Stundum pirruð en annars fullkomin

Í gær, 21:09 Forsetaframbjóðandinn Elísabet Jökulsdóttir segir það draum sinn að gera Bessastaði að barna- og unglingamiðstöð. Þetta kom meðal annars fram þegar hún svaraði spurningum áhorfenda í beinni útsendingu á facebooksíðu Nova í dag. Meira »

Snæfríður og Kópavogsbær ná sátt

Í gær, 20:26 Forráðamenn Snæfríðar Ingadóttur og Kópavogsbær hafa náð sátt í dómsmáli sem foreldrarnir höfðuðu gegn Kópavogsbæ. Eins og mbl.is fjallaði um í dag snerist málið um þá ákvörðun bæjarins að synja Snæfríði, sem er með sjaldgæfan augnsjúkdóm og skilgreind lögblind, um þá ósk að fá sams konar leigubílaþjónustu og nágrannasveitarfélögin bjóða upp á. Meira »

„Þetta er bara hættulegt“

Í gær, 20:20 Hjólreiðafólki hefur fjölgað talsvert á Íslandi og sést það best á aukinni umferð þess á höfuðborgarsvæðinu. Byggðir hafa verið hjólastígar víða og í vor var byrjað að hreinsa þá af sandi sem þar safnast yfir vetrartímann. María Ögn Guðmundsdóttir hjólaþjálfari segir hreinsunina þó ganga hægt. Meira »

Tímamót hjá United Silicon

Í gær, 19:45 Á mánudagskvöldið kom fyrsti farmurinn af hráefni fyrir nýtt kísilmálmver United Silicon í Helguvík. Um var að ræða tæplega sex þúsund tonn af kvars, steintegund sem er meðal grunnefna sem notuð eru við kísilmálmvinnsluna. Gert er ráð fyrir að framleiðsla hefjist að fullu í lok júlí. Meira »

Þyrlan komin af slysstað

Í gær, 20:22 Flak þyrlu Ólafs Ólafs­son­ar var í dag flutt af slysstað, en þyrla Landhelgisgæslunnar, TF-LÍF, aðstoðaði Rannsóknarnefnd samgönguslysa við að flytja hana niður að Nesjavallavirkjun. Þaðan var þyrlan flutt til Reykjavíkur með flutningabíl. Meira »

Vill taka Hollywood til Íslands

Í gær, 19:49 „Fólk er oft að spyrja mig af hverju ég er ekki úti í Hollywood en ég segi þá bara að mig langi að taka Hollywood hingað, og það góða af því,“ segir Baltasar Kormákur, en borgarráð samþykkti á dögunum að selja framleiðslufyrirtæki hans, RVK-studios, fjórar fasteignir í Gufunesi. Meira »

Lagaði borðið upp á eigin spýtur

Í gær, 19:37 Bókasafnsfræðingurinn Dröfn Vilhjálmsdóttir trúði varla sínum eigin augum í dag þegar nemandi Seljaskóla, þar sem hún starfar, rogaðist með fallegt borð inn á skólasafnið. Í síðustu viku fékk hann leyfi til að laga ónýtt borð sem átti að henda og kom árangurinn kennurum og samnemendum hans á óvart. Meira »
Til sölu Trek reiðhjól 7 gíra fyrir 5-8 ára
Til sölu er TREK reiðhjól 7 gíra fyrir 5-8 ára. Verð aðeins kr. 20.000. Upplýs...
EIGUM ALLSKONAR STIGA Á LAGER
Einnig sérsmíði, sjáið úrvalið á: www.sogem-stairs.com/en_home-home.php Á Face...
Véla & tækjakerrur til afgreiðslu samdægurs
Einnig bílaflutningakerrur og fjölnotavagnar með innbyggðum sliskjum. Sími 848 ...
RAUÐUR
...
 
Almennur safnaðarfundur
Fundir - mannfagnaðir
Almennur safnaðarfundur Ár...
Félagsstarf
Staður og stund
Aflagrandi 40 Opin vinnustofa kl. 9 Ár...
Viðgerðir - lager o.fl.
Önnur störf
Viðgerðir - lager o.fl. Bindir & stál...
Útboð pcc
Tilboð - útboð
S EAV I E W R ES I D E N C ES Útboð ...