Fréttaskýring: Verður þjóðaratkvæði í sumar?

Óvíst er hvort þjóðaratkvæði fari fram um tillögu stjórnlagaráðs að nýrri stjórnarskrá næsta sumar en stefnt er að því að kosið verði um hana samhliða forsetakosningum sem fyrirhugaðar eru 30. júní næstkomandi. Ljóst er að takmarkaður tími er til stefnu í þeim efnum og svo kann hæglega að fara að það markmið stjórnvalda náist ekki.

Meirihluti stjórnskipunar- og eftirlitsnefndar Alþingis lagði fram þingsályktunartillögu þess efnis að þjóðaratkvæði um tillögu stjórnlagaráðs færi fram samhliða forsetakosningunum 20. mars síðastliðinn og var henni dreift sama dag á meðal þingmanna. Var stefnt að því að tillagan yrði tekin til umræðu í þinginu daginn eftir.

Til þess þurfti hins vegar að fá samþykkt afbrigði frá þingsköpum en samkvæmt þeim má ekki taka þingsályktunartillögu til umræðu í þinginu nema liðnar séu að lágmarki tvær nætur frá því að henni var dreift. Afbrigði fengust ekki samþykkt en til þess þurfti atkvæði 2/3 þingmanna. Fyrir vikið verður þingsályktunartillagan líklega ekki tekin til umræðu fyrr en næstkomandi þriðjudag þegar næsti þingfundur fer fram samkvæmt dagskrá.

Varaáætlun undirbúin

Til þess að hægt verði að halda þjóðaratkvæðið samhliða forsetakosningunum þarf að ljúka afgreiðslu þingsályktunartillögunnar fyrir næsta föstudag 30. mars en samkvæmt lögum um þjóðaratkvæði verður að samþykkja að mál fari í þjóðaratkvæðagreiðslu þremur mánuðum áður en þjóðaratkvæðið fer fram.

Ríkisstjórnin hefur því næstu viku til þess að koma þingsályktuninni í gegnum Alþingi ef hægt á að vera að halda þjóðararkvæðið samhliða forsetakosningunum. Til vara mun stjórnarmeirihlutinn vera að skoða þann möguleika að koma frumvarpi að breytingum á lögum um þjóðaratkvæði í gegn sem Vigdís Hauksdóttir, þingmaður Framsóknarflokksins, flutti síðastliðið haust.

Frumvarp Vigdísar kveður á um að hægt verði að boða til þjóðaratkvæðis með skemmri fyrirvara en þremur mánuðum ef almennar kosningar fara fram innan þess tímaramma en hún flutti frumvarpið upphaflega í tengslum við mögulegt þjóðaratkvæði um það hvort halda ætti áfram með umsóknina um inngöngu í Evrópusambandið sem hún hefur meðal annarra kallað eftir.

Verða forsetakosningar?

Haft hefur verið eftir Jóhönnu Sigurðardóttur forsætisráðherra í fjölmiðlum að ef ekki takist að halda þjóðaratkvæði um tillögu stjórnlagaráðs samhliða forsetakosningunum í sumar sé sá möguleiki fyrir hendi að því verði frestað fram á næsta haust en báðar hugmyndir hafa verið harðlega gagnrýndar af þingmönnum í stjórnarandstöðunni og þá einkum fyrir það að leggja eigi í dóm þjóðarinnar tillögu sem ekki verði þá orðin endanlega frágengin.

Takist hins vegar ekki að afgreiða þingsályktunartillögu meirihluta stjórnskipunar- og eftirlitsnefndar Alþingis tímanlega í næstu viku og heldur ekki frumvarp Vigdísar Hauksdóttur er ljóst að ekkert verður af þjóðaratkvæðinu samhliða forsetakosningunum. Ef það hins vegar tekst einungis að koma frumvarpi Vigdísar í gegn getur farið svo að ekki verði ljóst fyrr en í lok maí hvort af þjóðaratkvæðinu verði samhliða forsetakosningunum.

Helgast það af því að frumvarp Vigdísar gerir ráð fyrir því að almennar kosningar þurfi að fara fram í millitíðinni til þess að falla megi frá þeim þriggja mánaða fyrirvara sem annars þarf að vera til staðar frá því að mál er sett í þjóðaratkvæði og þjóðaratkvæðið fer fram. Það þarf fyrst að liggja fyrir hvort forsetakosningar fari fram í sumar eða ekki.

Ekki ljóst fyrr en í lok maí?

Frambjóðendur í forsetakosningunum hafa frest til þess að skila nægjanlegum fjölda meðmælenda þar til fimm vikum fyrir fyrirhugað forsetakjör. Samtals þurfa þeir að safna minnst 1.500 meðmælendum en mest þrjú þúsund og þurfa ákveðið margir að koma úr öllum fjórðungum landsins miðað út frá íbúafjölda þeirra.

Því kann sú staða að koma upp að ekki verði ljóst fyrr en í lok maí næstkomandi eins og áður segir hvort forsetakosningar fari fram allt eftir því hvernig frambjóðendum gengur að safna meðmælendum og fyrir liggur hvort fleiri en einn verði endanlega í framboði. Þetta gæti þó skýrst fyrr ef frambjóðendum gengur vel að safna meðmælendum.

Enn sem komið er hafa þrír lýst yfir framboði til forsetaembættisins, Ólafur Ragnar Grímsson sitjandi forseti, Jón Lárusson lögreglumaður og Ástþór Magnússon. Ýmsir fleiri munu þó vera að íhuga stöðu sína. Hvernig málin annars þróast með fyrirhugað þjóðaratkvæði um tillögu stjórnlagaráðs skýrist væntanlega að miklu leyti í næstu viku.

mbl.is/Hjörtur
mbl.is

Innlent »

Hafa til loka maí til að semja

05:30 Vilhjálmur Vilhjálmsson, forstjóri HB Granda, segist hóflega bjartsýnn á að fyrirtækið nái samningi við Akraneskaupstað á næstu mánuðum sem tryggi áframhaldandi vinnslu botnfisks í bæjarfélaginu. Meira »

Seldur á undirverði

05:30 Verðmat sem Icora Partners gerði fyrir hóp lífeyrissjóða á Arion banka bendir til að vogunarsjóðirnir fjórir sem keyptu 29% hlut í bankanum fyrr í þessum mánuði hafi fengið hlutinn á undirverði. Meira »

Kærir tvo menn fyrir fjársvik

05:30 Áslaug Björt Guðmundardóttir, bókaútgefandi, hyggst leggja fram kæru vegna fjársvika, en bókakassar í hennar eigu fundust á víðavangi í vikunni. Kom fundurinn henni í opna skjöldu. Meira »

Spurði 14 spurninga sama dag

05:30 Undanfarna daga hefur fyrirspurnum rignt yfir ráðherra ríkisstjórnarinnar á Alþingi. Í þessari og síðustu viku hafa alþingismenn lagt fram 53 fyrirspurnir til ráðherranna og óskað eftir munnlegum eða skriflegum svörum. Meira »

Boðar lækkun virðisaukaskatts

05:30 Undir lok þessarar viku hyggst ríkisstjórnin kynna hugmyndir að lækkun hins svokallaða almenna þreps virðisaukaskattskerfisins sem í dag stendur í 24%. Það var síðast lækkað úr 25,5% í ársbyrjun 2015. Meira »

Margoft bent Þjóðskrá á áhættuna

05:30 Pósturinn segir að fyrirtækið hafi margoft bent Þjóðskrá á að ekki sé æskilegt að senda vegabréf með almennum bréfapósti.   Meira »

Veðurstofan varar við stormi

Í gær, 23:39 Veðurstofa Íslands varar við austanstormi undir Eyjafjöllum og austur í Öræfasveit á morgun. Vindhviður geti náð 35 m/s. Búast megi við talsverðri úrkomu austan Öræfa síðdegis. Meira »

Ekkert helíum í blöðrur

05:30 „Aðallega er þetta táknrænt en vissulega er helíum sjaldgæf gastegund og fer þverrandi,“ segir Kristinn Andersen, bæjarfulltrúi Sjálfstæðisflokksins í Hafnarfirði, en hann situr í umhverfis- og framkvæmdaráði Hafnarfjarðar sem leggur til að stofnanir bæjarins hætti að nota helíum í gasblöðrur. Meira »

Vilja kjósa um nýjar viðræður við ESB

Í gær, 22:33 Þingflokkur Pírata hefur lagt fram þingsályktunartillögu á Alþingi um að fram fari þjóðaratkvæðagreiðsla um það hvort óska eigi eftir nýjum viðræðum við Evrópusambandið um inngöngu Íslands í sambandið. Þjóðaratkvæðið fari fram vorið 2018. Meira »

Vont að neytendur þurfi að bíða lengur

Í gær, 22:16 Ólafur Stephensen, framkvæmdastjóri Félags atvinnurekenda, segir það bagalegt fyrir innflytjendur matvæla að gildistöku tollasamnings við Evrópusambandið seinki enn frekar enda hafi þeir verið byrjaðir að skipuleggja innkaup og birgðahald með hliðsjón af því að samningurinn tæki gildi um mitt ár. Meira »

Dynjandisheiði opnuð í dag

Í gær, 21:38 Vegir eru greiðfærir að mestu um allt land samkvæmt upplýsingum frá Vegagerðinni en hálka eða hálkublettir eru á flestum fjallvegum á Vestfjörðum. Meira »

Vilja efla viðskipti við Bretland

Í gær, 21:29 Kanada hyggst efla viðskipti sín við Bretland eftir að Bretar segja skilið við Evrópusambandið. Þetta sagði Justin Trudeau, forsætisráðherra Kanada, í dag. Bresk stjórnvöld hófu formlega í dag úrsagnarferli Bretlands úr sambandinu. Meira »

Matvara ódýrari um næstu áramót

Í gær, 20:58 Tollasamningur Íslands og Evrópusambandsins um viðskipti með landbúnaðarvörur tekur ekki gildi fyrr en um næstu áramót, ári seinna en upphaflega stóð til. Í lok síðasta árs var þó fyrirséð að gildistöku samningsins myndi seinka fram á mitt ár 2017. Meira »

Ímynd kennarastarfsins í krísu

Í gær, 20:30 Bæta þarf ímynd kennarastarfsins og starfið þarf að vera samkeppnishæft svo nýnemar skrái sig í kennaranám. Menntamálaráðherra hyggst meðal annars skoða veitingu leyfisbréfa til kennara með það fyrir augum að þeir geti kennt á fleiri skólastigum. Þetta kom m.a. fram á ársfundi Kennarasambandsins. Meira »

Verið að klára vopnaleitina

Í gær, 19:34 Verið er að ljúka vopnaleit í Flugstöð Leifs Eiríkssonar sem framkvæmd var í kjölfar þess að flugstöðin var rýmd fyrr í dag af öryggisástæðum. Farþegar með flugvél frá Grænlandi fóru ekki í gegnum vopnaleit við komuna til Keflavíkur og blönduðust öðrum farþegum. Meira »

Fleiri eldri borgarar hafa fjárhagsáhyggjur

Í gær, 20:45 Fleiri eldri borgarar telja að heilbrigðisþjónustan hafi versnað síðustu ár. Hins vegar eru þeir sem nýta sér hana almennt nokkuð sáttir við aðgengið. Það fjölgar í þeim hópi sem hefur áhyggjur af fjárhag. Þetta kemur fram í könnun á greiningu á högum og líðan aldraðra á Íslandi árið 2016. Meira »

Flugvélarnar ein af annarri í loftið

Í gær, 20:16 Farþegum, sem þurftu að yfirgefa Flugstöð Leifs Eiríkssonar fyrr í dag af öryggisástæðum, hefur öllum verið hleypt í gegnum vopnaleit og inn á brottfararsvæðið. Flugvélarnar sem seinkaði vegna þessa eru að leggja af stað ein af annarri og hafa þegar nokkrar farið. Meira »

Glatt landann með tónum í 95 ár

Í gær, 19:30 Lúðrasveit Reykjavíkur heldur í dag upp á 95 ára afmæli sitt með stórtónleikum í Hörpu í Reykjavík. Sveitin varð til þegar tveir lúðraflokkar, Harpan og Gígja, sameinuðust 1922. Síðan þá hefur lúðrasveitin starfað óslitið og oftar en ekki glatt landann á hátíðisdögum þjóðarinnar og á tónleikum. Meira »
Stimplar
...
Kebab grill til sölu
Nú er rétti tíminn fyrir kebab-grill,rafmagns hnífur,skilti og uppskriftir, nýtt...
Bækur til sölu
Skotveiði í Íslenskri náttúru, Ættir Austur-Húnvetninga 1-4, Íslensk bygging, Gu...
 
Starfsmaður óskast
Önnur störf
Starfsmaður óskast Vegna mikilla v...
Félagsstarf
Staður og stund
Aflagrandi 40 Opin vinnustofa kl 9, Göng...
Lögfræðingar
Sérfræðistörf
LÖGFRÆÐINGAR LAUSAR STÖÐUR HJÁ PERSÓNU...
Mat á umhverfisáhrifum
Tilkynningar
Mat á umhverfisáhrifum Álit...