Fréttaskýring: Verður þjóðaratkvæði í sumar?

mbl.is/Ómar Óskarsson

Óvíst er hvort þjóðaratkvæði fari fram um tillögu stjórnlagaráðs að nýrri stjórnarskrá næsta sumar en stefnt er að því að kosið verði um hana samhliða forsetakosningum sem fyrirhugaðar eru 30. júní næstkomandi. Ljóst er að takmarkaður tími er til stefnu í þeim efnum og svo kann hæglega að fara að það markmið stjórnvalda náist ekki.

Meirihluti stjórnskipunar- og eftirlitsnefndar Alþingis lagði fram þingsályktunartillögu þess efnis að þjóðaratkvæði um tillögu stjórnlagaráðs færi fram samhliða forsetakosningunum 20. mars síðastliðinn og var henni dreift sama dag á meðal þingmanna. Var stefnt að því að tillagan yrði tekin til umræðu í þinginu daginn eftir.

Til þess þurfti hins vegar að fá samþykkt afbrigði frá þingsköpum en samkvæmt þeim má ekki taka þingsályktunartillögu til umræðu í þinginu nema liðnar séu að lágmarki tvær nætur frá því að henni var dreift. Afbrigði fengust ekki samþykkt en til þess þurfti atkvæði 2/3 þingmanna. Fyrir vikið verður þingsályktunartillagan líklega ekki tekin til umræðu fyrr en næstkomandi þriðjudag þegar næsti þingfundur fer fram samkvæmt dagskrá.

Varaáætlun undirbúin

Til þess að hægt verði að halda þjóðaratkvæðið samhliða forsetakosningunum þarf að ljúka afgreiðslu þingsályktunartillögunnar fyrir næsta föstudag 30. mars en samkvæmt lögum um þjóðaratkvæði verður að samþykkja að mál fari í þjóðaratkvæðagreiðslu þremur mánuðum áður en þjóðaratkvæðið fer fram.

Ríkisstjórnin hefur því næstu viku til þess að koma þingsályktuninni í gegnum Alþingi ef hægt á að vera að halda þjóðararkvæðið samhliða forsetakosningunum. Til vara mun stjórnarmeirihlutinn vera að skoða þann möguleika að koma frumvarpi að breytingum á lögum um þjóðaratkvæði í gegn sem Vigdís Hauksdóttir, þingmaður Framsóknarflokksins, flutti síðastliðið haust.

Frumvarp Vigdísar kveður á um að hægt verði að boða til þjóðaratkvæðis með skemmri fyrirvara en þremur mánuðum ef almennar kosningar fara fram innan þess tímaramma en hún flutti frumvarpið upphaflega í tengslum við mögulegt þjóðaratkvæði um það hvort halda ætti áfram með umsóknina um inngöngu í Evrópusambandið sem hún hefur meðal annarra kallað eftir.

Verða forsetakosningar?

Haft hefur verið eftir Jóhönnu Sigurðardóttur forsætisráðherra í fjölmiðlum að ef ekki takist að halda þjóðaratkvæði um tillögu stjórnlagaráðs samhliða forsetakosningunum í sumar sé sá möguleiki fyrir hendi að því verði frestað fram á næsta haust en báðar hugmyndir hafa verið harðlega gagnrýndar af þingmönnum í stjórnarandstöðunni og þá einkum fyrir það að leggja eigi í dóm þjóðarinnar tillögu sem ekki verði þá orðin endanlega frágengin.

Takist hins vegar ekki að afgreiða þingsályktunartillögu meirihluta stjórnskipunar- og eftirlitsnefndar Alþingis tímanlega í næstu viku og heldur ekki frumvarp Vigdísar Hauksdóttur er ljóst að ekkert verður af þjóðaratkvæðinu samhliða forsetakosningunum. Ef það hins vegar tekst einungis að koma frumvarpi Vigdísar í gegn getur farið svo að ekki verði ljóst fyrr en í lok maí hvort af þjóðaratkvæðinu verði samhliða forsetakosningunum.

Helgast það af því að frumvarp Vigdísar gerir ráð fyrir því að almennar kosningar þurfi að fara fram í millitíðinni til þess að falla megi frá þeim þriggja mánaða fyrirvara sem annars þarf að vera til staðar frá því að mál er sett í þjóðaratkvæði og þjóðaratkvæðið fer fram. Það þarf fyrst að liggja fyrir hvort forsetakosningar fari fram í sumar eða ekki.

Ekki ljóst fyrr en í lok maí?

Frambjóðendur í forsetakosningunum hafa frest til þess að skila nægjanlegum fjölda meðmælenda þar til fimm vikum fyrir fyrirhugað forsetakjör. Samtals þurfa þeir að safna minnst 1.500 meðmælendum en mest þrjú þúsund og þurfa ákveðið margir að koma úr öllum fjórðungum landsins miðað út frá íbúafjölda þeirra.

Því kann sú staða að koma upp að ekki verði ljóst fyrr en í lok maí næstkomandi eins og áður segir hvort forsetakosningar fari fram allt eftir því hvernig frambjóðendum gengur að safna meðmælendum og fyrir liggur hvort fleiri en einn verði endanlega í framboði. Þetta gæti þó skýrst fyrr ef frambjóðendum gengur vel að safna meðmælendum.

Enn sem komið er hafa þrír lýst yfir framboði til forsetaembættisins, Ólafur Ragnar Grímsson sitjandi forseti, Jón Lárusson lögreglumaður og Ástþór Magnússon. Ýmsir fleiri munu þó vera að íhuga stöðu sína. Hvernig málin annars þróast með fyrirhugað þjóðaratkvæði um tillögu stjórnlagaráðs skýrist væntanlega að miklu leyti í næstu viku.

mbl.is/Hjörtur
mbl.is/Ómar Óskarsson
mbl.is

Innlent »

Skaðabætur oftast ákveðnar af dómstólum

18:37 Mjög algengt er að mál fari dómstólaleiðina þegar fólk hefur lent í vinnuslysum á borð við það sem varð á Selfossi á mánudaginn. Þetta segir Eyjólfur Sæmundsson, forstjóri Vinnueftirlitsins, spurður út í mögulegar skaðabætur vegna slyssins. Meira »

Fyrsta rafmagnaða ferðin til Ísafjarðar

18:23 Félagarnir Jónas Guðmundsson og Jón Jóhann Jóhannsson freista þess nú að verða fyrstir til að aka á rafbíl frá Reykjavík til Ísafjarðar. Tilgangur ferðarinnar er að vekja athygli á skorti á hleðslustöðvum. Jónas segir að skorturinn valdi því að ferðalaginu ljúki að líkindum ekki fyrr en á morgun. Meira »

Leggja til að átta nýir virkjunarkostir bætist í orkunýtingaflokk

17:19 Verkefnisstjórn 3. áfanga rammáætlunar hefur skilað umhverfis- og auðlindaráðherra tillögum sínum að flokkun virkjunarkosta. Hún leggur til að átta nýir virkjunarkostir bætist í orkunýtingaflokk áætlunarinnar; Skrokkölduvirkjun, Holtavirkjun, Urriðafossvirkjun, Austurgilsvirkjun, Austurengjar, Hverahlíð II, Þverárdalur og Blöndulundur. Meira »

Fundu loftbyssu á kærastanum

17:10 Lögreglan á höfuðborgarsvæðinu flutti í dag kærustupar á lögreglustöð til skýrslutöku eftir að kona óskaði eftir aðstoð og sagði að kærasti sinn hefði ráðist á sig. Á kærastanum fannst loftbyssa sem hann var ekki skráður fyrir. Meira »

Borgarbúar flokka rusl í gríð og erg

16:35 Búist við 60% aukningu á magni plasts til endurvinnslu á milli ára samkvæmt tilkynningu frá Reykjavíkurborg. Skil á plasti til grenndarstöðva í Reykjavík jókst um 21% á milli ára. Meira »

Lögregla rannsakar vespuþjófnaði

16:33 Fjórum bensín- og rafmagnsvespum var stolið í Kópavogi í gær. Einni var stolið af lóð Kársnesskóla um tíuleytið í gærmorgun og annarri fyrir utan Menntaskólann í Kópavogi einhvern tímann á milli 8.15 og 10.20. Meira »

„Til í flokksþing hvenær sem er“

16:19 Sigmundur Davíð Gunnlaugsson, formaður Framsóknarflokksins, segist „svo sannarlega til í flokksþing hvenær sem er“. Segir hann að miðstjórn flokksins muni taka ákvörðun um dagsetningu þess á næsta fundi sínum og að ef halda eigi það fyrir kosningar leggi hann til að það verði gert sem fyrst. Meira »

Öllu til tjaldað í Mosfellsbæ

16:22 Fjölmargir viðburðir eru á dagskrá í Mosfellsbæ um helgina þegar bæjarhátíðin Í túninu heima fer fram. Búið er að semja samnefnt lag í tilefni hátíðarinnar sem leikskólabörn í bænum fengu að heyra í morgun og þá var gert myndband þar sem margir af helstu skemmtikröftum bæjarins koma fram. Meira »

Fundu kjallara undir bílastæði

16:17 Þegar unnið var að því að grafa fyrir drenlögnum við gamalt hús sem hýsir tónlistardeild Bókasafns Hafnarfjarðar í gær kom í ljós kjallari sem fyllt hafði verið upp í að hluta. Talið er að kjallarinn hafi verið í eigu Einars Einarssonar klæðskera, en þar fundust hillur, leifar af taui, herðatré og saumavélar. Meira »

Yfirlæknir gagnrýnir bónusa Kaupþings

16:02 Ásgeir Haraldsson, prófessor í barnalækningum og yfirlæknir á Barnaspítala Hringsins, setti nýlega inn færslu á Facebook þar sem hann gagnrýnir fregnir um að tuttugu manna hópur hjá eignarhaldsfélagi Kaupþings gæti fengið úthlutað samtals tæplega 1,5 milljarða króna í bónus. Meira »

Kosið um tvö efstu sætin

15:55 Prófkjör Samfylkingarinnar í Norðvesturkjördæmi mun fara fram dagana 8.-10. september og fer prófkjörið fram í gegnum rafræna kosningu. Aðeins þrír gefa kost á sér í tvö efstu sætin. Meira »

Fentanýl gangi kaupum og sölum á Íslandi

15:53 Lögreglan hefur áhyggjur af því að fentanýl kunni að ganga kaupum og sölum á Íslandi í formi dufts, kristalla og taflna. Fentanýl er mjög sterkt verkjalyf sem getur valdið dauða hjá þeim sem kunna ekki með það að fara. Lögreglan rannskar nú andlát sem talið er tengjast lyfinu. Meira »

Ekki æskilegt að hafa afskipti af nefndinni

15:40 Sigrún Magnúsdóttir, umhverfis- og auðlindaráðherra, segist lítið geta gert til að hafa áhrif á gang mála vegna þeirrar stöðu sem upp er komin á Bakka. Beðið er eftir niðurstöðum úrskurðarnefndar umhverfis- og auðlindamála sem felldi tvo úrskurði sem stöðva framkvæmdir lagningar tveggja lína. Meira »

Ný gögn um versnandi heilsufar

15:06 Lögfræðingur afgönsku mæðgnanna Maryam Raísi og Torpikey Farrash, sem hafa fengið neitun um hæli á Íslandi, hefur lagt fram ný gögn í málinu um versnandi heilsufarsástands Farrash. Hún er sögð þjást af alvarlegri áfallastreituröskun og langvarandi kvíða. Meira »

Sex sóttu um embætti forstjóra

14:38 Sex sóttu um embætti forstjóra Heilbrigðisstofnunar Vestfjarða sem velferðarráðuneytið auglýsti laust til umsóknar 6. ágúst. Einn umsækjenda dró umsókn sína til baka. Meira »

Erfiðu biðinni loksins lokið

15:25 „Þetta gekk bara ljómandi vel eins og maður átti svo sem von á frá fagfólkinu hérna,“ segir Ari Elíasson, faðir 9 ára gömlu Lilju Lífar, sem komst loks í aðgerð í dag eftir að hafa handleggsbrotnað á mánudag. Lilja er langveik og með Downs-heilkenni, sem gerði biðina eftir aðgerðinni enn erfiðari. Meira »

Fjársvikin nema tæpum tveimur milljónum

15:02 „Það er verið að bíða eftir gögnum frá erlendum bönkum til að staðfesta grun lögreglunnar. Hann verður í gæsluvarðhaldi til 5. september,“ sagði Jón Halldór Sigurðsson, lögreglufulltrúi hjá lögreglunni á Suðurnesjum, í samtali við mbl.is um fjársvikamálið sem greint var frá fyrr í dag. Meira »

Ekki farið fram á gæsluvarðhald

14:31 Ekki verður farið fram á gæsluvarðhald yfir skipverjanum sem hótaði að beita skotvopni um borð í erlendri skútu við bryggjuna á Suðureyri. Samkvæmt upplýsingum frá lögreglunni á Vestfjörðum var ekki talið tilefni til frekari rannsókna og telst málinu lokið. Meira »
Tölvuþjónusta
Alhliða tölvuviðgerð, vírushreinsun, vírusvarnir, gagnabjörgun og verðtilboð. F...
Glæsilegt 6-8 manna sumarhús í Hvalfirði
Nýtt glæsilegt 6-8 manna sumarhús til leigu í Hvalfirði einungis 55 km frá Reykj...
PÚSTKERFI Á HAGSTÆÐU VERÐI
Eigum fyrirlyggjandi PÚSTKERFI í flestar tegundir bifreiða. Einnig STÝRISLIÐI ...
 
Framhald
Nauðungarsala
Uppboð Einnig birt á www.naudungarsolu...
Skipulagsauglýsingar
Tilkynningar
Borgarbyggð Skipulagsauglýsingar Hót...
Eldri borgarar
Staður og stund
Árskógar 4 Félagsvist með vinningum kl. ...
Félagsstarf
Staður og stund
Árskógar 4 Smíðar/útskurður m/ leiðb. kl...