Fréttaskýring: Verður þjóðaratkvæði í sumar?

Óvíst er hvort þjóðaratkvæði fari fram um tillögu stjórnlagaráðs að nýrri stjórnarskrá næsta sumar en stefnt er að því að kosið verði um hana samhliða forsetakosningum sem fyrirhugaðar eru 30. júní næstkomandi. Ljóst er að takmarkaður tími er til stefnu í þeim efnum og svo kann hæglega að fara að það markmið stjórnvalda náist ekki.

Meirihluti stjórnskipunar- og eftirlitsnefndar Alþingis lagði fram þingsályktunartillögu þess efnis að þjóðaratkvæði um tillögu stjórnlagaráðs færi fram samhliða forsetakosningunum 20. mars síðastliðinn og var henni dreift sama dag á meðal þingmanna. Var stefnt að því að tillagan yrði tekin til umræðu í þinginu daginn eftir.

Til þess þurfti hins vegar að fá samþykkt afbrigði frá þingsköpum en samkvæmt þeim má ekki taka þingsályktunartillögu til umræðu í þinginu nema liðnar séu að lágmarki tvær nætur frá því að henni var dreift. Afbrigði fengust ekki samþykkt en til þess þurfti atkvæði 2/3 þingmanna. Fyrir vikið verður þingsályktunartillagan líklega ekki tekin til umræðu fyrr en næstkomandi þriðjudag þegar næsti þingfundur fer fram samkvæmt dagskrá.

Varaáætlun undirbúin

Til þess að hægt verði að halda þjóðaratkvæðið samhliða forsetakosningunum þarf að ljúka afgreiðslu þingsályktunartillögunnar fyrir næsta föstudag 30. mars en samkvæmt lögum um þjóðaratkvæði verður að samþykkja að mál fari í þjóðaratkvæðagreiðslu þremur mánuðum áður en þjóðaratkvæðið fer fram.

Ríkisstjórnin hefur því næstu viku til þess að koma þingsályktuninni í gegnum Alþingi ef hægt á að vera að halda þjóðararkvæðið samhliða forsetakosningunum. Til vara mun stjórnarmeirihlutinn vera að skoða þann möguleika að koma frumvarpi að breytingum á lögum um þjóðaratkvæði í gegn sem Vigdís Hauksdóttir, þingmaður Framsóknarflokksins, flutti síðastliðið haust.

Frumvarp Vigdísar kveður á um að hægt verði að boða til þjóðaratkvæðis með skemmri fyrirvara en þremur mánuðum ef almennar kosningar fara fram innan þess tímaramma en hún flutti frumvarpið upphaflega í tengslum við mögulegt þjóðaratkvæði um það hvort halda ætti áfram með umsóknina um inngöngu í Evrópusambandið sem hún hefur meðal annarra kallað eftir.

Verða forsetakosningar?

Haft hefur verið eftir Jóhönnu Sigurðardóttur forsætisráðherra í fjölmiðlum að ef ekki takist að halda þjóðaratkvæði um tillögu stjórnlagaráðs samhliða forsetakosningunum í sumar sé sá möguleiki fyrir hendi að því verði frestað fram á næsta haust en báðar hugmyndir hafa verið harðlega gagnrýndar af þingmönnum í stjórnarandstöðunni og þá einkum fyrir það að leggja eigi í dóm þjóðarinnar tillögu sem ekki verði þá orðin endanlega frágengin.

Takist hins vegar ekki að afgreiða þingsályktunartillögu meirihluta stjórnskipunar- og eftirlitsnefndar Alþingis tímanlega í næstu viku og heldur ekki frumvarp Vigdísar Hauksdóttur er ljóst að ekkert verður af þjóðaratkvæðinu samhliða forsetakosningunum. Ef það hins vegar tekst einungis að koma frumvarpi Vigdísar í gegn getur farið svo að ekki verði ljóst fyrr en í lok maí hvort af þjóðaratkvæðinu verði samhliða forsetakosningunum.

Helgast það af því að frumvarp Vigdísar gerir ráð fyrir því að almennar kosningar þurfi að fara fram í millitíðinni til þess að falla megi frá þeim þriggja mánaða fyrirvara sem annars þarf að vera til staðar frá því að mál er sett í þjóðaratkvæði og þjóðaratkvæðið fer fram. Það þarf fyrst að liggja fyrir hvort forsetakosningar fari fram í sumar eða ekki.

Ekki ljóst fyrr en í lok maí?

Frambjóðendur í forsetakosningunum hafa frest til þess að skila nægjanlegum fjölda meðmælenda þar til fimm vikum fyrir fyrirhugað forsetakjör. Samtals þurfa þeir að safna minnst 1.500 meðmælendum en mest þrjú þúsund og þurfa ákveðið margir að koma úr öllum fjórðungum landsins miðað út frá íbúafjölda þeirra.

Því kann sú staða að koma upp að ekki verði ljóst fyrr en í lok maí næstkomandi eins og áður segir hvort forsetakosningar fari fram allt eftir því hvernig frambjóðendum gengur að safna meðmælendum og fyrir liggur hvort fleiri en einn verði endanlega í framboði. Þetta gæti þó skýrst fyrr ef frambjóðendum gengur vel að safna meðmælendum.

Enn sem komið er hafa þrír lýst yfir framboði til forsetaembættisins, Ólafur Ragnar Grímsson sitjandi forseti, Jón Lárusson lögreglumaður og Ástþór Magnússon. Ýmsir fleiri munu þó vera að íhuga stöðu sína. Hvernig málin annars þróast með fyrirhugað þjóðaratkvæði um tillögu stjórnlagaráðs skýrist væntanlega að miklu leyti í næstu viku.

mbl.is/Hjörtur
mbl.is

Innlent »

Segir meinta nauðgun „misskilning“

19:34 Hæstiréttur staðfesti í dag fjögurra vikna gæsluvarðhald yfir spænskum karlmanni sem grunaður er um að hafa nauðgað tveimur konum og káfað á þeirri þriðju á hóteli á Suðurlandi um þar síðustu helgi. Hann verður í haldi fram til 17. mars næstkomandi. Meira »

Fékk verðlaunin 50 árum síðar

19:30 Benedikt Jóhannesson, fjármála- og efnahagsráðherra, fékk í gærkvöldi afhent verðlaun fyrir sigur á barnaskákmóti TR fyrir 50 árum. „Þetta hefur verið erfið bið og bitur en hún sýnir að þó tíminn lækni ekki öll sár, getur það læknað að fá launin á endanum,“ segir hann og hlær við. Meira »

Kæra kosningu um sjómannasamning

18:58 „Það leið of stuttur tími frá því að kjarasamningur sjómanna var undirritaður og hann kynntur og síðar settur í atkvæðagreiðslu. Tímamörkin voru ekki virt,“ segir Heiðveig María Einarsdóttir, viðskiptalögfræðingur og sjómaður. Meira »

Vill að Alþingi hafni áfengisfrumvarpi

18:53 Bæjarstjórn Seltjarnarness hvetur alþingismenn til þess að hafna frumvarpi sem liggur fyrir Alþingi um afnám einkaleyfis Áfengis- og tóbaksverslunar ríkisins á smásölu áfengis og heimilar áfengisauglýsingar. Meira »

Ungskáldin á öllum aldri... líka 57 ára

18:30 „Ljóðin í Gáttatifi eru bernskuljóð í þeim skilningi að þau eru með fyrstu ljóðunum mínum,“ segir Sigurbjörg Friðriksdóttir, sem sendi frá sér sína fyrstu ljóðabók, komin hátt á sextugsaldur. Hún segist hvergi nærri vera hætt. Meira »

Uppbókað næstu tvo mánuði

18:05 „Við höfum lagt upp með vissa fílósófíu fyrir allan veitingastaðinn,“ segir Hinrik Karl Ellertsson rekstrarstjóri Dill sem varð fyrstur íslenskra veitingastaða til að hljóta Michelin-stjörnu. Hráefni er sótt í nærumhverfið og er rekjanlegt, hann segir mikla aðsókn og tveggja mánaða bið eftir borði. Meira »

Sagður hafa ógnað drengjum með hnífi

17:18 Karlmaður var handtekinn og yfirheyrður í gærkvöldi eftir að tveir 14 ára drengir tilkynntu lögreglu um að maðurinn hefði ógnað þeim með hnífi. Atvikið átti sér stað í Árbæ við Fylkisheimilið. Málið er til rannsóknar hjá lögreglunni. Meira »

Biðlistar lengjast vegna handavinnu lækna

17:31 Þekkingu sérfræðilækna má nýta með mun skilvirkari hætti en gert er í dag að mati Björns Guðbjörnssonar gigtarlæknis. Segir Björn ýmsa handavinnu sem læknar þurfi að sinna í dag eiga sinn þátt í því að biðlistar lengist. Meira »

Telja vegaskemmdir ógna öryggi sínu

16:52 Mikill meirihluti landsmanna verður oft var við skemmdir á götum eða vegum og mikill meirihluti telur sömuleiðis öryggi sínu vera ógnað af ástandi vega hér á landi. Þetta er meðal þess sem kemur fram í könnun sem Gallup gerði fyrir Samgöngustofu um aksturshegðun almennings. Meira »

Glatað ár kostar sjö milljónir

16:44 „Heilsufarsskaði Íslendinga nemur 420 milljörðum á ári sé miðað við verga landsframleiðslu á mann og „glötuð góð æviár“ eins og þau eru mæld af Alþjóðaheilbrigðisstofnuninni.“ Þetta kemur fram í leiðara Guðmundar Löve, framkvæmdastjóra SÍBS, í nýjasta blaði SÍBS. Meira »

Kannabisræktendur í fangelsi

15:55 Tvennt var dæmt í fjögurra og sex mánaða fangelsi hvort um sig fyrir fíknihefnalagabrot í héraðsdómi Reyjavíkur í dag. Kannabisplöntur fundust á heimili þeirra beggja og þar til gerður búnaður til ræktunar sem lögreglan lagið hald á. Meira »

Gagnagrunnar geta bætt meðferð

15:40 Gloppur í nákvæmni meðferða og erfiðleikar við að veita rétta meðferð sístækkandi hópi sjúklinga í þjóðfélögum sem eru að eldast, eru meðal þeirra vandamála sem gagnagrunninum Watson Health er ætlað að takast á við að sögn Anders Quitzau hjá IBM. Meira »

Furðulegasta fýlubomban

15:19 Þingmenn stjórnarandstöðunnar stigu í ræðustól Alþingis við upphaf þingfundar í dag undir liðnum fundarstjórn forseta og gagnrýndu þingmenn Viðreisnar og Bjartrar framtíðar fyrir að hafa ekki tekið þátt í tveimur sérstökum umræðum sem fram fóru í þinginu í gær. Meira »

Hvorki smit né salmonella í rjóma

13:11 Engin hætta er á því að sá rjómi, sem framleiddur er hér á landi, beri með sér mögulegar smitbakteríur úr mjólk, hvað þá salmonellu og engin þörf er að hita hann meira en gert er við hefðbundna gerilsneyðingu. Þetta segir Kjartan Hreinsson, sérgreinadýralæknir, hjá Matvælastofnun. Meira »

Harður árekstur á Suðurlandsvegi

12:16 Fólksbíll og vöruflutningabíll lentu í árekstri á Suðurlandsvegi, við Lambafells-afleggjara fyrir neðan Litlu kaffistofuna á tólfta tímanum. Samkvæmt upplýsingum frá slökkviliði höfuðborgarsvæðisins voru tækjabíll og sjúkrabíll sendir á vettvang en ekki er um alvarleg slys á fólki að ræða. Meira »

Rúmlega tvö þúsund undirritað

15:00 Rúmlega tvö þúsund manns hafa skrifað nafn sitt á undirskriftalista gegn frum­varpi um að leyfa frjálsa sölu áfeng­is og áfengisaug­lýs­ing­a á vefn­um www.allraheill.is. Skráningin opnaði í gær. Meira »

Edinborgarhúsið fær 4 milljónir

12:24 Rekstur Edinborgarhússins fær fjórar milljónir í styrk frá uppbyggingarsjóði Vestfjarða. Galdrasýningin á Ströndum fær 3,5 milljónir króna. Melrakkasetur Íslands fær þriðja hæsta styrkinn, 2,5 milljónir króna. Meira »

Tók myndband af brottvísuninni

11:09 Velski kennarinn Juhel Miah, sem var vísað úr farþegaflugvél Icelandair í síðustu viku sem var á leið til Bandaríkjanna frá Keflavík samkvæmt fyrirmælum bandarískra stjórnvalda, tók upp ferlið á farsímann sinn sem tók við í kjölfar þess að honum var gert að yfirgefa flugvélina. Meira »
Málningar- og viðhaldsvinna
Getum bætt við okkur inni- og útiverkefnum. Vönduð vinnubrögð og góð umgengni. T...
Höfuðverkur, endalaus þreyta, svefnleysi
Er með til leigu OZONE lofthreinsitæki ( margir kalla þetta JÓNAR tæki ). Eyði...
Toyota Avensis 2001
Til sölu Toyota Avensis 2001. Verð 450.000 Beinskiptur og skoðaður 2017. Ekinn ...
 
Framhald uppboðs
Nauðungarsala
Uppboð Einnig birt á www.naudungarsolu...
Eldri borgarar
Staður og stund
Aflagrandi 40 Opin vinnustofa kl. 9, bin...
Til sölu stálbræðsluverksmiðja
Til sölu
Til sölu Þrotabú GMR Endurvinnslunnar ...
L edda 6017022119 iii
Félagsstarf
? EDDA 6017022119 III Mynd af auglýs...