Frjókorn í fullum krafti

Fíflar blómstra á Arnarhóli í miðbæ Reykjavíkur.
Fíflar blómstra á Arnarhóli í miðbæ Reykjavíkur. mbl.is/Júlíus Sigurjónsson

Mesti frjókornatími landsins er að ganga í garð. Frjótölur eru háar á þurrviðrisdögum í Reykjavík og á Akureyri og grasfrjóum fjölgar í mælingum stofnunarinnar í Urriðaholti. Nú eru síðustu forvöð að slá vallarfoxgras áður en það nær að dreifa frjókornum.

Margrét Hallsdóttir, umsjónarmaður frjómælinga hjá Náttúrufræðistofnun Íslands, segir að algengast sé að grasfrjó valdi frjókornaofnæmi, en einnig þekkist að birkifræ séu ofnæmisvaldar. Margrét segir að fjöldi grasfrjóa í ár sé minni en árið 2010 en svipaður og árið 2008. Þessi þrjú ár, ásamt árinu 2003, eigi það sammerkt að fjöldi grasfrjóa í mælingum hafi farið yfir 10 á rúmmetra þegar seinni partinn í júní, en almennt séð er miðað við að ofnæmis verði einkum vart þegar farið er yfir þann þröskuld, og þá aukist eftirspurn eftir ofnæmislyfjum.

Aðspurð um umræðu undanfarinna daga um grasslátt í Reykjavíkurborg segir Margrét: „Ef það er rétt að það er minna slegið þá hefur það áreiðanlega áhrif, því það er mjög mikið atriði að tún séu slegin áður en grasið kemst á það þroskastig að blómin opnast og frjóhnapparnir koma út, því að þá tekur vindurinn við og fer að dreifa frjókornunum.“

Hins vegar verði líka að hafa í huga að oftast er fleiri en ein grastegund á opnum svæðum og í görðum borgarinnar, og þær blómgast á mismunandi tímum: „Þannig var háliðagrasið sem við þekkjum flest að blómgast og dreifa frjókornum um miðjan júní, en núna sé ég að vallarfoxgrasið er alveg að fara að springa út, og á þeim stöðum er mjög mikilvægt að fara að slá núna, áður en það gerist,“ segir Margrét en frjókornin frá vallarfoxgrasinu eru helsti ofnæmisvakinn hjá þeim sem eru með frjókornaofnæmi.

Grasið blómstrar fyrr í veðurblíðunni

Margrét segir að frjókornin séu fyrr á ferðinni en í venjulegu árferði. Góða veðrið að undanförnu hafi haft þau áhrif að grasið sé að blómstra um tíu dögum fyrr en venjan er. Margrét segir að hún hafi sagt umhverfisnefnd Reykjavíkurborgar í vor að það þyrfti að fylgjast vel með grassprettu í borginni: „Ég sagði á þeim fundi, sem var haldinn að forgöngu Astma -og ofnæmisfélagsins, að það þyrfti fólk með þekkingu til þess að fylgjast með plöntunum á grænu svæðunum og sjá hvenær grösin eru skriðin, því þá þarf að taka fram sláttuvélarnar og fara að slá. Menn hafa þá allt að tvær vikur til þess að bregðast við áður en frjókornin fara að dreifa sér.“

Margrét segir að ofnæmissjúklingar geti gert ýmislegt til þess að hjálpa sér, t.d. eigi þeir sem hlaupi úti að hlaupa frekar meðfram sjónum, þar sem loftið sé minna mettað af frjókornum. Þá er hollráð að hengja ekki þvott til þerris utandyra á meðan mesti frjókornatíminn sé.

Hefja lyfjameðferð strax og fyrstu einkenna verður vart

Davíð Gíslason læknir segir að það sé einkum tvennt sem ofnæmissjúklingar geti gert á þessum tíma. „Fyrra atriðið er að forðast frjókornin, að vera ekki mikið í óslegnu grasi. Ég tala nú ekki um ef að fólk fer í útilegu, að tjalda ekki þar sem mikið gras er, heldur frekar leita að stað þar sem grasið er slegið, eða þá jafnvel tjalda út við sjóinn, en það er þó sísti kosturinn fyrir flesta í útilegum.“

Hitt úrræðið er lyfjameðferð. Davíð segir að allir sem þjáist af ofnæmi ættu að vera á lyfjameðferð núna: „Reyndar ætti fólk að byrja strax taka inn ofnæmislyf þegar einkenni gera vart við sig, reyndar var það nokkuð snemma í júnímánuði í ár. Oft dugir það síðan ekki til, það þarf þá líka bólgueyðandi úða í nefið, því einkennin eru mest í nefi og augum. Það þarf hins vegar lyfseðil fyrir því. Fólk ætti því að sýna fyrirhyggju ef það veit af því að það er með frjókornaofnæmi og leita til læknis áður en ofnæmið hefst. Svo geta menn einnig fengið augndropa án lyfseðils fyrir augun, en það er það eina sem menn geta þá tekið eftir þörfum. Með hin lyfin er orðið of seint að byrja að meðhöndla sig þegar maður er orðinn slæmur, menn þurfa að taka þau að staðaldri yfir mesta gróðurtímann.“

Davíð segir að tíðni frjókornaofnæmis hafi verið að aukast síðastliðna áratugi á Íslandi. Af ungu fólki þjáist ca. 20% af frjókornaofnæmi nú, og hefur sá fjöldi tvöfaldast síðan fyrir tuttugu árum. Almennt séð sé tíðni ofnæmis að aukast á Vesturlöndum og þróunin hér sé í samræmi við það. Margar ástæður séu þar að baki, t.d. skipti aðstæður í uppeldi máli.

Davíð vill beina þeim tilmælum til fólks með gróðurofnæmi að ef það hyggi á ferðalög til útlanda kynni það sér aðstæður í komulandinu svo að það eyðileggi ekki fríið fyrir sér. Frjókorn geri fyrr vart við sig almennt séð í útlöndum en á Íslandi. Því sé betra fyrir fólk að fara frekar t.d. um miðjan júlí til sólarlanda, því þannig losni það við versta tímann hér á landi, sem er þá líklega genginn um garð þar.

Frjókornamælingar birtast daglega á vef Náttúrufræðistofnunar.

Frjókorn í lofti valda mörgum ofnæmissjúklingum vandræðum á vorin.
Frjókorn í lofti valda mörgum ofnæmissjúklingum vandræðum á vorin. mbl.is/Árni Torfason
mbl.is

Innlent »

Skjálfti upp á 4,5 í Kötlu

Í gær, 22:43 Jarðskjálfti að stærðinni 4,5 varð í Kötlu nú á ellefta tímanum í kvöld. Skjálftinn fannst vel í Mýrdal og í Skaftártungu að sögn heimamanna. Annar skjálfti upp á 3,2 varð í kjölfarið. Meira »

Ökklabrotinn göngumaður á Arnarstapa

Í gær, 21:28 Björgunarsveitir Landsbjargar eru að aðstoða göngufólk í vanda á þremur stöðum nú í kvöld. Rétt fyrir átta var tilkynnt um ökklabrotinn göngumann á gönguleiðinni á milli Arnarstapa og Hellna á Snæfellsnesi. Meira »

„Erum í raun einir á fjallinu“

Í gær, 21:21 „Ég ætlaði reyndar að fara 2020 en svo dó pabbi um jólin þannig að ég ákvað bara að drífa mig af stað,“ segir John Snorri Sigurjónsson í samtali við mbl.is. Svartaþoka, drunur frá snjóflóðum, snjóhengjur og sprungur í fjallinu hafa sett mark sitt á för hans á tind fjallsins K2. Meira »

Villtist á fjalli við Seyðisfjörð

Í gær, 21:13 Kona villtist vegna þoku í grennd við Hánefstaðafjall við Seyðisfjörð. Búið er að staðsetja konuna með GPS-tækjum og bíður hún þess að vera sótt og ferjuð niður. Meira »

Þriðji stóri skjálftinn á Reykjanesskaga

Í gær, 20:59 Þriðji jarðskjálftinn sem mældist í kringum fjóra að stærð varð á Reykjanesskaga um hálfníuleytið í kvöld.  Meira »

Fylgdust með tapinu á Ingólfstorgi

Í gær, 20:41 Töluverður hópur fólks var saman komin á Ingólfstorgi í kvöld til að fylgjast með leik Íslands og Austurríkis á EM. Blái liturinn var áberandi hjá áhorfendum sem augljóslega voru komnir til að styðja sínar konur. Meira »

Hundarnir njóta nuddsins

Í gær, 20:30 Þegar hundur Berglindar Guðbrandsdóttur tognaði fór hún með hann í hundanudd. Í kjölfarið ákvað hún að læra sjálf hundanudd, sem hún segir þurfa að vera gert á forsendum hundsins. Meira »

Vill að bærinn leigi bát fyrir þjóðhátíð

Í gær, 20:36 Elliði Vignisson, bæjarstjóri Vestmannaeyja, hefur sent Samgöngustofu bréf þar sem hann óskar fyrir hönd Vestmannaeyjabæjar eftir afstöðu stofnunnarinnar til ferjusiglingar yfir þjóðhátíð á milli Eyja og Landeyjahafnar á skipi sambærilegu Akranesi. Meira »

Slasaðist á Esjunni

Í gær, 20:15 Sækja þurfti konu upp á Esjuna í dag sökum þess að hún hafði meitt sig á ökkla og gat ekki haldið áfram göngu. Konan var komin upp í miðjar hlíðar fjallsins er hún slasaðist. Slökkviliðið á höfuðborgarsvæðinu notaði sexhjól til að koma konunni niður. Meira »

Tveir með annan vinning í Víkingalottó

Í gær, 19:53 Enginn var með allar tölur réttar í Vík­ingalottó­inu í kvöld, en fyrsti vinningur var tæpir 1,3 milljarðar króna. Tveir hlutu hins vegar annan vinning og fær hvor þeirra 15 milljónir króna í sinn hlut. Var annar miðinn keyptur á Íslandi en hinn í Noregi. Meira »

Hver á rétt á verðmætunum?

Í gær, 19:53 Margir hafa spurt sig hvar eignarréttur á verðmætum í efnahagslögsögu landsins liggur, eftir að norska rannsóknarskipið Seabed Constructor hóf rannsóknir við þýska flakið Minden fyrr á árinu. Hver á rétt á verðmætum í skipinu, sem gætu verið upp á milljarða króna? Meira »

Ekkert eftirlit með fitufrystingu

Í gær, 19:30 „Því er auðvitað tekið mjög alvarlega þegar fólk verður fyrir tjóni,“ segir Haraldur Briem, settur landlæknir, en eins og Sunnudagsblað Morgunblaðsins greindi frá um síðustu helgi kom eitt versta kalsártilvik vegna fitufrystingar á heimsvísu upp hér á landi á síðasta ári. Meira »

Tengslin við náttúruna eru mikilvæg

Í gær, 18:25 „Margir þjást af streitu og áreiti í daglegu lífi og á námskeiðinu einbeitum við okkur að græðandi áhrifum náttúrunnar.“ Þetta segir Kristín Þorleifsdóttir en hún mun, ásamt Bandaríkjamönnunum Greg og Devon Hase, halda námskeið í hugleiðslu og núvitund í Skyrgerðinni í Hveragerði. Meira »

Sólarstundir nýttar í Laugardalnum

Í gær, 17:02 Veðrið hefur leikið við íbúa höfuðborgarsvæðisins í dag þar sem hiti mældist 20 gráður líkt og víða um land. Í Fjölskyldu- og húsdýragarðinum var að vonum fjölmenni sem nýtti sér góða veðrið til að bregða á leik. mbl.is var á staðnum og kíkti á stemninguna. Meira »

Töluverðar blæðingar í Norðurárdal

Í gær, 15:24 „Við erum að reyna komast að því hvað er að,“ segir Jón Helgi Helgason, verkefnastjóri hjá Vegagerðinni, um dularfullar tjörublæðingar í Norðurárdal í Borgarfirði. Blæðingarnar eru töluverðar. Meira »

Yfirlæknar æfir vegna starfsauglýsingar

Í gær, 17:45 Mikil óánægja ríkir meðal yfirlækna á rannsóknarsviði Landspítala eftir að staða yfirlæknis erfða- og sameindalæknisfræðideildar var auglýst laus til umsóknar. Það sem gerir málið sérstakt er að núverandi yfirlæknir deildarinnar hefur ekki sagt upp eða verið sagt upp. Meira »

Skjálfta­hrinan stendur enn

Í gær, 16:45 Skjálfta­hrinan, sem hófst norðaust­an við Fagra­dals­fjall á Reykja­nesskaga í morg­un, stendur enn. Á annað hundrað skjálfta hefur mælst síðan í morgun, þar sem flestir voru af stærðinni 1,0 og 2,0. Þá hafa mælst sjö skjálftar sem hafa verið um 3,0 að stærð eða stærri. Meira »

John Snorri kominn í síðustu búðir

Í gær, 14:53 John Snorri Sigurjónsson var rétt í þessu að komast upp í fjórðu búðir á fjallinu K2. Dagurinn var langur og erfiður og nú er hópurinn að taka stöðuna á því hvenær skuli haldið áfram á toppinn. Meira »
Tjöld, háþrýstidæla ofl
Til sölu tjöld. 2, manna kr 4000, og 4 manna kr 10000.. Samanbrjótanlegur fer...
Höfuðverkur, endalaus þreyta, svefnleysi
Er með til leigu OZONE lofthreinsitæki ( margir kalla þetta JÓNAR tæki ). Eyði...
Nokkrar notaðar saumavélar til sölu !!
Nokkrar tegundir, ýmsar gerðir. Allar ástandsskoðaðar og prófaðar af fagmanni. V...
 
Geirlandsá - útboð óskað er eftir tilbo
Veiði
Geirlandsá - útboð Óskað er eftir til...
Framhald uppboðs
Nauðungarsala
Uppboð Einnig birt á www.naudungarsolu...
Félagsstarf
Staður og stund
Árskógar 4 Smíðar/útskurður með leiðb. k...
Félagsstarf
Staður og stund
Árskógar 4 Opin smíðastofa kl. 9-16. Sun...