Fást varanlegar undanþágur?

mbl.is/Ómar

Talsvert hefur verið rætt um það að undanförnu hvort Íslandi kynnu að standa til boða varanlegar undanþágur frá yfirstjórn Evrópusambandsins ef til inngöngu í sambandið kæmi. Þá einkum og sér í lagi í tengslum við íslenskan sjávarútveg. Þannig kom sú umræða til að mynda töluvert við sögu á Alþingi nýverið þegar þingmenn ræddu um skýrslu Össurar Skarphéðinssonar, utanríkisráðherra, um utanríkis- og alþjóðamál.

Til þessa hefur sú afstaða verið ríkjandi hér á landi að ein helsta forsenda þess að Ísland gæti gengið í Evrópusambandið væri að yfirráðin yfir fiskveiðilögsögunni í kringum landið og auðlindum hennar yrðu áfram í höndum Íslendinga. Með öðrum orðum að fengin yrði varanleg undanþága frá yfirstjórn Evrópusambandsins í sjávarútvegsmálum og þar með sameiginlegri sjávarútvegsstefnu sambandsins sem gerir ráð fyrir slíkri yfirstjórn í samræmi við ákvæði Lissabon-sáttmálans, grunnlöggjafar þess.

Varanlegar undanþágur ekki í boði

Ekkert ríki hefur hins vegar fengið slíka varanlega undanþágu í sjávarútvegsmálum eins og til að mynda kemur fram í riti Stefáns Más Stefánssonar, lagaprófessors og sérfræðings í Evrópurétti, Landbúnaðarlöggjöf Evrópusambandsins og Evrópska efnahagssvæðisins frá 2011. Einungis hafa verið veittar tímabundnar undanþágur. Hins vegar hefur í ákveðnum tilfellum verið boðið upp á sérlausnir í sjávarútvegsmálum sem fela þó ekki í sér undanþágur frá yfirstjórn Evrópusambandsins heldur einungis breytta stjórnsýslu til þess að koma að ákveðnu marki til móts við aðstæður einstakra ríkja innan ramma regluverks sambandsins.

Einnig er til að mynda fjallað um þetta í greininni „Iceland’s Application for European Union Membership“ í tímaritinu Studia Diplomatica árið 2011 eftir fræðimennina Baldur Þórhallsson, Alyson J.K. Bailes og Graham Avery þar sem komist er að þeirri niðurstöðu að mögulegt ætti að vera að semja um sjávarútvegsmálin í viðræðum við Evrópusambandið svo framarlega sem Íslendingar fari ekki fram á það að standa fyrir utan sameiginlega sjávarútvegsstefnu sambandsins. Það er að fá varanlega undanþágu frá yfirstjórn þess.

Fóru fram á að halda yfirráðum sínum

Bæði Noregur og Malta fóru fram á varanlegar undanþágur í sjávarútvegsmálum þegar ríkin sóttu um inngöngu í Evrópusambandið á sínum tíma, en Norðmenn höfnuðu inngöngu árið 1994 á meðan Maltverjar gengu í sambandið um áratug síðar. Meðal annars vildu ríkin tvö halda yfirráðum yfir efnahagslögsögum sínum að hluta eða í heild en því var hins vegar hafnað af Evrópusambandinu ekki síst á þeim forsendum að slíkt færi gegn löggjöf þess. Um þetta er meðal annars fjallað í riti Stefáns Más og Óttars Pálssonar, lögfræðings, Fiskveiðireglur Íslands og Evrópusambandsins. Þróun, samanburður og staða Íslands frá 2003.

Þannig vildu Norðmenn til að mynda halda yfirráðum yfir efnahagslögsögu sinni norðan 62. breiddargráðu og að sambandið viðurkenndi eignarrétt þeirra á hafsvæðunum innan efnahagslögsögu Noregs en því hafnaði Evrópusambandið sem fyrr segir. Norðmönnum stóð aðeins til boða tímabundin undanþága líkt og til að mynda Portúgölum áður. Undanþágan var til fjögurra ára. Maltverjum var hins vegar boðin sérlausn sem felur í sér að einungis lítil fiskiskip, óháð því frá hvaða ríki innan sambandsins þau koma, megi veiða innan 25 mílna lögsögu eyjarinnar.

Verður aðeins farið fram á sérlausnir

Fram hefur komið ítrekað í máli Össurar Skarphéðinssonar, utanríkisráðherra, að ekki verði farið fram á slíkar varanlegar undanþágur frá yfirstjórn Evrópusambandsins í sjávarútvegsmálum af hálfu Íslands í yfirstandandi viðræðum um inngöngu í sambandið. Nú síðast í umræðum á Alþingi um skýrslu hans fyrir skemmstu. Sama sjónarmiði hefur einnig verið lýst af aðalsamningamanni Íslands í viðræðunum, Stefáni Hauki Jóhannessyni. Beðið verði um sérlausnir sem rúmist innan sameiginlegrar sjávarútvegsstefnu Evrópusambandsins og gangi ekki gegn grundvallarreglum sambandsins. Þá hefur Össur tekið undir það sjónarmið að varanlegar undanþágur frá sameiginlegri sjávarútvegsstefnu sambandsins séu ekki í boði. Það kom til að mynda fram í ræðu sem hann flutti á Alþingi 16. júlí 2009 þegar umsóknin um inngöngu í Evrópusambandið var samþykkt.

Ráðherrann hefur hins vegar lagt áherslu á að regla Evrópusambandsins um hlutfallslega stöðugar veiðar tryggi sjávarútvegshagsmuni Íslands. Umrædd regla, sem gengur út á úthlutun aflaheimilda til ríkja á grundvelli sögulegrar veiðireynslu, breytir því hins vegar ekki að yfirstjórn málaflokksins er eftir sem áður hjá stofnunum sambandsins enda fjallar hún ekki um fyrirkomulagið í þeim efnum. Þá hefur framkvæmdastjórn Evrópusambandsins lýst því yfir að reglan tryggi ekki lengur að úthlutaðar aflaheimildir haldist hjá viðkomandi ríkjum, samanber síðustu grænbók framkvæmdastjórnarinnar um sjávarútvegsmál frá 2009, og vísað í reynsluna af framkvæmd reglunnar til þessa í þeim efnum.

„Ekki hægt að fá varanlegar undanþágur“

Varanlegar undanþágur frá sjávarútvegsstefnu Evrópusambandsins hafa þannig ekki verið veittar til þessa og forystumenn sambandsins hafa í samræmi við það ítrekað áréttað að slíkt sé ekki í boði af hálfu þess. Það kom meðal annars skýrt fram í máli Stefans Füle, stækkunarstjóra Evrópusambandsins, á blaðamannafundi í Brussel 27. júlí 2010 þar sem hann sat fyrir svörum ásamt Össuri Skarphéðinssyni. „Það er ekki hægt að fá neinar varanlegar undanþágur frá lögum ESB,“ sagði Füle af því tilefni við fyrirspurn frá spænskum blaðamanni varðandi íslenskan sjávarútveg.

Samantekið er þannig ljóst að ríki sem óska eftir inngöngu í Evrópusambandið geta ekki gert ráð fyrir því að halda yfirráðum sínum yfir eigin sjávarútvegi. Einungis kunna að vera í boði tímabundnar undanþágur í þeim efnum og sérlausnir sem koma ekki í veg fyrir að yfirstjórn málaflokksins færist til stofnana sambandsins. Fyrir liggur hins vegar að íslensk stjórnvöld ætla ekki að fara fram á varanlegar undanþágur í þeim efnum heldur aðeins sérlausnir. Þá er einnig ljóst að engin trygging er fólgin í reglunni um hlutfallslega stöðugar veiðar fyrir því að aflaheimildir á Íslandsmiðum, sem Evrópusambandið úthlutaði til Íslendinga, héldust óbreyttar á grundvelli sögulegrar veiðireynslu.

AFP
Össur Skarphéðinsson, utanríkisráðherra, og Stefan Füle, stækkunarstjóri Evrópusambandsins.
Össur Skarphéðinsson, utanríkisráðherra, og Stefan Füle, stækkunarstjóri Evrópusambandsins. mbl.is
mbl.is

Innlent »

Áfram stórhríð og vindur

Í gær, 22:44 Vakin er athygli á því að viðvaranir vegna stórhríðar og vinds eru í gildi fram á morgundaginn en hvassast er austast á landinu, þar sem appelsínugul viðvörun er í gildi. Meira »

„Öll vanskil þurrkuð upp“

Í gær, 21:54 Fráfarandi stjórn Pressunnar hefur sent frá sér yfirlýsingu þar sem samskipti hennar við forsvarsmenn Fjárfestafélagsins Dalsins eru rakin. Í henni er vísað á bug þeim ávirðingum sem bornar voru á Björn Inga Hrafnsson og aðra fráfarandi stjórnarmeðlimi Pressunnar. Meira »

Sex þýðendur tilnefndir

Í gær, 21:17 Tilnefningar til Íslensku þýðingaverðlaunanna voru opinberaðar nú síðdegis. Verðlaunin fyrir vandaða þýðingu á fagurbókmenntaverki hafa verið veitt árlega frá 2005 en til þeirra var stofnað til að vekja athygli á ómetanlegu framlagi þýðenda til íslenskra bókmennta.   Meira »

„Fólk er bara heima að sötra kakó“

Í gær, 21:12 Þrátt fyrir að norðanáttin sé nú í hámarki er lítið um að vera hjá björgunarsveitum um land allt. Davíð Már Bjarnason, upplýsingafulltrúi hjá Landsbjörg, segir að svo virðist sem fólk hafi farið að fyrirmælum um að halda sig heimavið. Meira »

Vann 1,2 milljarða króna

Í gær, 20:59 Hepp­inn lottó­spil­ari er rúm­um 1,2 millj­örðum króna rík­ari eft­ir út­drátt­inn í Eurojackpot í kvöld en hann sit­ur einn að fyrsta vinn­ingi kvölds­ins. Vinn­ings­miðinn var keypt­ur í Dan­mörku. Meira »

Skoða frekari forðaöflun

Í gær, 20:22 „Við ætlum að mæla holuna betur og skoða hvernig við förum í frekari forðaöflun fyrir Rangárveitur,“ segir Ólöf Snæhólm hjá Veitum en í vikunni var hætt bor­un í landi Götu við Lauga­land til að afla heits vatns fyrir Rangárþing ytra og eystra og Ása­hrepp. Ekkert heitt vatn fannst í þessari borun. Meira »

Umdeildur sjónvarpsdoktor

Í gær, 20:09 Dr. Phil, fullu nafni Phillip Calvin McGraw, er einhver frægasti sjónvarpsmaður samtímans og orðinn einn sá auðugasti eftir um tvo áratugi í bransanum. Um árabil hafa Íslendingar getað fylgst með þessum sköllótta „besservisser“ með yfirskeggið veita gestum sínum misdjúp hollráð, núna í Sjónvarpi Símans. Slagorð þáttarins er: „Öruggur staður til að ræða erfið mál“. Meira »

Björn Ingi sakaður um hótanir

Í gær, 20:19 Nýkjörin stjórn Pressunnar segir í yfirlýsingu að grunur leiki á um að eftir sölu á helstu eignum fyrr í haust, hafi kröfuhöfum verið mismunað og að misfarið hafi verið með fjármuni félagsins. Við það hafi lög verið brotin. Björn Ingi Hrafnsson er í yfirlýsingunni borin þungum sökum. Meira »

Segir farið í manninn en ekki boltann

Í gær, 19:26 Bragi Guðbrandsson, forstjóri Barnaverndarstofu, tengir ásakanir barnaverndar á höfuðborgarsvæðinu við hugsanlega áminningu og segir að það sé farið í manninn en ekki boltann. Meira »

Þéttur éljagangur í kvöld

Í gær, 18:44 „Veðrið nær hámarki núna næstu eina til tvær klukkustundirnar og verður þannig í kvöld og fram á nóttina,“ segir Teitur Arason, veðurfræðingur á Veðurstofu Íslands. Hann segir að veðrið gangi smám saman niður á morgun. Meira »

Textar Cohens henta kirkjum

Í gær, 18:36 „Ég heillaðist af boðskapnum í lögum Leonards Cohens fyrir 10 árum. Cohen dó fyrir ári og mér fannst tilvalið að heiðra tónlist hans og textasmíð í sérstakri Cohen-messu,“ segir Keith Reed, starfandi tónlistarstjóri Ástjarnarkirkju fram á næsta vor Meira »

Opna ekki aftur fyrir 1. desember

Í gær, 18:29 Zúistar hyggjast ekki opna aftur fyrir endurgreiðslu sóknargjalda áður en frestur til að skipta um trúfélag, vegna sóknargjalda næsta árs, rennur út. Þetta má lesa úr svari Ágústs Arnars Ágústssonar, forstöðumanns Zuism á Íslandi. Hann segir „ólíkleg að niðurstaða um að opna aftur komi fyrir 1.des.“ Meira »

Loka Fóðurblöndunni á Egilsstöðum

Í gær, 17:56 Verslun Fóðurblöndunnar á Egilsstöðum verður lokað um mánaðamótin. Ákvörðunin var tekin í kjölfar nokkurra ára tapreksturs.   Meira »

„Alvarlegt tjón fyrir samfélagið“

Í gær, 17:14 Bæjarstórn Stykkishólmsbæjar skorar á Sæferðir og Eimskip að leita leiða til að hraða viðgerð á ferjunni Baldri eða finna annað skip til að sigla um Breiðafjörð. Fram hefur komið að ferjan Baldur verður í viðgerð næstu vikurnar. Meira »

Tékklistar og hagnýt húsráð

Í gær, 16:30 Heima er fyrsta bók Sólrúnar og er hún uppfull af gagnlegum ráðum sem einfalt er að tileinka sér. Í bókinni tekur hún fyrir helstu þætti heimilisins og kennir skilvirkar aðferðir til að halda því hreinu og fallegu án mikillar fyrirhafnar. Meira »

Ferðir féllu niður í dag

Í gær, 17:21 „Í gær urðu verulegar tafir og í dag voru felldar niður ferðir,“ segir Ólafur William Hand, upplýsingafulltrúi Eimskips, um áhrif óveðursins á vöruflutninga fyrirtækisins. Bíll frá Flytjanda, fór út af veginum í Bólstaðarhlíðarbrekku í gær. Meira »

Báðar stúlkurnar með meðvitund

Í gær, 16:47 Unglingsstúlkurnar tvær sem fundust meðvitundarlausar í miðbænum í gærkvöldi eru komnar til meðvitundar. Lögreglan hefur rætt stuttlega við aðra stúlkun en ekki hina. Guðmundur Páll Jónsson lögreglufulltrúi staðfestir þetta í samtali við mbl.is. Meira »

Gæti orðið öflug atvinnugrein

Í gær, 15:54 Félag skógareigenda á Suðurlandi hyggst á morgun kynna niðurstöður af vinnu síðustu mánaða við að kanna grundvöll fyrir því að koma á fót vinnslu skógarafurða úr sunnlenskum skógum. Meira »

Mátturinn eða dýrðin - Greinaflokkur

Lok á heita potta - 1
Lok á heita potta og hitaveitu- skeljar Stærðir í cm: 200x200, 210x210, 220x220,...
NOTAÐ&NÝTT
NOTAÐ&NÝTT er ný verslun á Skemmuvegi 6 á bak við Byko. Mikið úrval af fallegum ...
Bátakerru stolið
Þessari kerru var stolið um Hvítasunnuhelgina í bryggjuhverfinu í Reykjavík. Þei...
EIGUM ALLSKONAR STIGA Á LAGER
Sjá: http://www.sogem-stairs.com/stairs/ladders/cottage Sími 848 3215 www.byggi...
 
Framhald
Nauðungarsala
Uppboð Einnig birt á www.naudungarsolu...
Eldri borgarar
Staður og stund
Aflagrandi 40 Opin vinnustofa kl. 9 og g...
Samkoma
Félagsstarf
Samkoma kl. 20 í Kristniboðs- salnum. R...
L helgafell 6017112219 iv/v
Félagsstarf
? HELGAFELL 6017112219 HogV IV/V M...