Skaftárhlaup er hafið

Skaftá. Úr safni.
Skaftá. Úr safni. mbl.is/Jónas

Veðurstofa Íslands hefur sent frá sér viðvörun, en rennsli Skaftár við Sveinstind hefur verið að aukast síðasta sólarhring og rafleiðni hefur einnig aukist. Þessar athuganir þýða að Skaftárhlaup er mjög líklega hafið. Rennslið við Sveinstind er nú um 370 m3/s.

Veðurstofunni hafa borist tilkynningar um að brennisteinslykt finnist í Skaftárhreppi. Einnig hefur borist staðfesting á að hlaupvatn hafi náð niður í byggð, að því er segir í tilkynningu frá Veðurstofu Íslands.

Hlaupið kemur líklegast úr vestari Skaftárkatlinum, sem síðast hljóp úr í september 2012. Það fæst ekki staðfest fyrr en með sjónrænni athugun úr flugi yfir katlana.

Möguleg vá

Upplýsa þarf almenning og erlenda ferðamenn um mögulega náttúruvá:

  • Næstu daga munu flóðaðstæður ríkja við bakka Skaftár. Mögulegt er að Skaftá flæði yfir vegi sem liggja nærri árbökkum.
  • Brennisteinsvetni berst með hlaupvatninu þegar það kemur undan jökli. Styrkur þess er þá svo mikill að það getur skaðað slímhúð í augum og öndunarvegi. Ferðafólki er því eindregið ráðlagt að halda sig fjarri jöðrum Skaftárjökuls, Tungnárjökuls og Síðujökuls á meðan hlaupið stendur yfir.
  • Sprungur munu myndast mjög hratt í kringum ketilinn, því ætti ferðafólk á Vatnajökli að halda sig fjarri kötlunum, sem og jöðrum Skaftárjökuls, Tungnárjökuls og Síðujökuls þar sem hlaupvatn gæti brotið sér leið upp á yfirborðið. 

Bakgrunnur

Upptök hlaupa í Skaftá eru undir tveimur jarðhitakötlum í Vatnajökli. Þegar hleypur úr þeim rennur vatnið fyrst um 40 km undir jöklinum og síðan 20 km eftir farvegi Skaftár áður en það kemur að fyrsta vatnshæðarmæli, sem er viðvörunarmælir við Sveinstind. Söfnunarhraði í katlana er nokkuð jafn, því er langur tími á milli flóða jafnan ávísun á stór flóð. Hlaup úr eystri katlinum eru jafnan stærri en þau sem koma úr vestari katlinum. Úr hvorum katli hleypur að jafnaði á tveggja ára fresti. Hámarksrennsli í hlaupum úr vestri katlinum hefur mest orðið um 900 m3/s, en venjulega á bilinu frá 200 til 700 m3/s. Vatn tekur nokkurn tíma að ná niður að þjóðvegi, en það mun flæða út á hraunið neðan Skálarheiðar. Útbreiðsla þess nær þó ekki hámarki fyrr en nokkru eftir að það tekur að draga úr rennsli við Sveinstind.

English version

Warning

Within the past 24 hours, the level of the Skaftá river at Sveinstindur has risen. Additionally electrical conductivity readings from the same location have increased. These observations signify that a glacial outburst flood (jökulhlaup) is in progress. It is likely that the flood originated from the western Skaftá ice cauldron, which last drained in September 2012; however this is unconfirmed until visual observations are made. The discharge of Skaftá at Sveinstindur is presently 370 m3/s.

Possible hazards:

  • Flood conditions are expected in Skaftá over the next two to three days. Some flooding of unpaved roads close to Skaftá is possible.
  • Hydrogen sulphide is released from the floodwater as it drains from the Vatnajökull ice-cap. The gas is particularly potent at the ice margin, where concentrations will reach poisonous levels. Travellers must stay away from the edges of Skaftárjökull, Tungnaárjökull and Síðujökull while the flood occurs.
  • Crevasses will develop rapidly around the ice cauldron, so travellers on Vatnajökull should stay away from the region, including the lower part of Skaftárjökull and Tungnárjökull, where floodwater could burst through the surface.

Background

Floods in Skaftá are sourced from two ice cauldrons, formed due to persistent geothermal activity beneath Vatnajökull. On average, the cauldrons drain every two years, producing floods of up to 1,500 cubic metres per second. When the interval between floods is short the flood tends to be smaller. The eastern cauldron is responsible for the largest floods.

mbl.is

Innlent »

Hlauparinn fundinn heill á húfi

00:01 Hlauparinn sem björgunarsveitir Slysavarnafélagsins Landsbjargar á höfuðborgarsvæðinu hafa leitað að á og við Helgafell um tíu í kvöld er fundinn. Er hann heill á húfi en kaldur enda rigning og rok á svæðinu. Meira »

Leita hlaupara við Helgafell

Í gær, 22:53 Björgunarsveitir á höfuðborgarsvæðinu hafa verið kallaðar út til leitar að hlaupara, á eða við Helgafell ofan Hafnarfjarðar. Maðurinn varð viðskila við annan hlaupafélaga sinn á fjallinu og ekki hefur náðst samband við hann eftir það. Meira »

Viðreisn segir: „Nei, takk, bless“

Í gær, 22:20 Pawel Bartoszek, þingmanni Viðreisnar, þykir málum er varða erlenda ríkisborgara sem hingað koma, ekki hafa miðað nægilega hratt á þinginu sem er að ljúka. „Við höfum aðallega verið að laga augljósa galla á nýsettum útlendingalögum sbr. frumvörp um dvalarleyfi maka og skiptinema.“ Meira »

„Gott að vinna með Ögmundi“

Í gær, 22:19 „Ég ætla ekki að fjalla um það núna hvað við erum góð í meirihlutanum og hvað þið eruð slöpp í minnihlutanum.“ Á þessum orðum hófst ræða Brynjars Níelssonar, þingmanns Sjálfstæðisflokksins, í Eldhúsdagsumræðum á Alþingi í kvöld. Meira »

Nichole brast í grát í ræðustól

Í gær, 22:15 Nichole Leigh Mosty, þingmaður Bjartrar framtíðar, brast í grát í upphafi ræðu sinnar á eldhúsdagsumræðum á Alþingi, sem standa nú yfir. Hún sagði það ekki alltaf hafa verið auðvelt fyrir sig að vera innflytjandi á Alþingi. Meira »

Ráðherra verður að velja þá hæfustu

Í gær, 21:57 Tilraun Sigríðar Á. Andersen dómsmálaráðherra til að afla sér heimildar Alþingis með tillögu sinni til skipunar í embætti 15 dómara í Landsrétt er ólögmæt embættisfærsla. Þetta er mat Ástráðar Haraldssonar hæstaréttarlögmanns, sem var í hópi þeirra um­sækj­enda sem dóm­nefnd­in mat hæf­asta. Meira »

Farangursvagn skemmdi flugvélina

Í gær, 21:23 Seinkun varð á flugi Air Iceland Connect frá Akureyri til Reykjavíkur í kvöld þegar farangursvagn á Akureyrarflugvelli fór utan í vélina og rispaði hana. Fjallað er um málið á fréttavef RÚV, sem segir að unnið hafi verið að því taka úr fremra farangurshólfi vélarinnar þegar óhappið átti sér stað. Meira »

Stefnir í söguleg kosningasvik

Í gær, 21:30 Svandís Svavarsdóttir, þingflokksformaður Vinstri grænna, segir stjórnarkreppu vera í landinu og því sé best að kjósa aftur. Þetta kom fram í ræðu hennar á eldhúsdagsumræðum, sem standa nú yfir á Alþingi. Meira »

Í 2. sæti á móti í Blackpool

Í gær, 21:20 Pétur Gunnarsson og Polina Oddr lentu í 2. sæti á The British Open í U21 í latín-dönsum sem haldið var í Blackpool og lauk í nótt en alls voru 230 pör skráð í keppnina og er þetta besti árangur Íslendinga í þeirra aldurshópi í keppninni hingað til. Meira »

Íslenskir háskólar áfram hálfdrættingar

Í gær, 21:09 „Þegar horft er um öxl yfir veturinn eru stærstu vonbrigðin þau að hafa horft upp á fullkomið skilningsleysi ríkisstjórnarinnar gagnvart þeim sem minnst hafa á milli handanna, svik á stórfelldri uppbyggingu innviða og algjört metnaðarleysi þegar kemur að því að búa okkur undir þær stórkostlegu breytingar sem handan eru við hornið.“ Meira »

Þarf fleiri en tvo til að dansa á þingi

Í gær, 21:08 Óttarr Proppé, heilbrigðisráðherra og formaður Bjartrar framtíðar, hóf sína ræðu í eldhúsdagsumræðum á Alþingi á því að minnast á óvenjulegt upphaf ríkisstjórnarinnar og það lykilhlutverk sem Björt framtíð gegndi í því. Meira »

„Freki karlinn ræður“

Í gær, 20:39 „Varnarlaus smáþjóð þarf traustan bandamann. Þegar Bandaríkin segja pass verðum við að efla tengslin við bræðraþjóðir í Evrópu. Það er ekki um aðra bandamenn að ræða.“ Þetta sagði Benedikt Jóhannesson, fjármála- og efnahagsráðherra og formaður Viðreisnar. Meira »

Fleiri undrandi á framkomu Benedikts

Í gær, 20:36 Enginn innan ríkisstjórnarinnar virðist vita hvert beri að stefna. Og reyndar er það ekki bara svo, heldur virðist sem einstaka ráðherra virðist heldur ekki hafa hugmynd um hvert hann sé að stefna. Þetta sagði Sigurður Ingi Jóhannsson, formaður Framsóknarflokksins og fyrrverandi forsætisráðherra. Meira »

Costco-samstaða um laun?

Í gær, 20:19 Birgittu Jónsdóttur, kapteini Pírata, þykir stórmerkilegt að fylgjast með skyndilegri aukningu á neytendavitund Íslendinga með komu Costco til landsins, en hún hefur fylgst grannt með umræðu og upplifun landans á versluninni síðustu daga. Meira »

Jákvæð ummæli Bandaríkjaforseta

Í gær, 20:10 Kolbrún Kristjánsdóttir ljósmyndari í Washington D.C. hefur verið gagntekin af ræðum og skjölum allra forseta Bandaríkjanna til að finna jákvæðar tilvitnanir til að para við ljósmyndir sem hún hefur tekið víðs vegar um borgina. Meira »

„Við erum í forréttindastöðu“

Í gær, 20:35 „Þú þarft að þekkja stöðuna þína gagnvart þeim sem þú hjálpar. Þú þarft að þekkja sjálfan þig og hvaðan þú kemur því við erum í forréttindastöðu.“ Þetta kom fram í fyrirlestri Helgu Þórólfsdóttur á Evr­ópuráðstefnu fé­lags­ráðgjafa sem ber yf­ir­skrift­ina Jaðar­setn­ing í sí­breyti­legu sam­fé­lagi í Hörpu. Meira »

Hestaskipti í miðri á aldrei þótt hyggileg

Í gær, 20:11 Ekki er annað hægt en að heillast af því, hverju þessi fámenna þjóð í stóru og harðbýlu landi hefur áorkað. Þetta sagði Jón Gunnarsson, samgöngu- og sveitarstjórnarráðherra, í ræðu sinni fyrir Sjálfstæðisflokkinn í Eldhúsdagsumræðum, sem nú fara fram á Alþingi. Meira »

Sænskt teknó og trúnó í eldhúsinu

Í gær, 19:55 Umræðan um fjármálaáætlun næstu fimm ára er eins partí „þar sem reykingamennirnir norpa heldur súrir úti á svölum, einhverjir eru að dansa við sænskt teknó í stofunni og enn aðrir eru á trúnó inni í eldhúsi.“ Meira »

Vilborg Arna klífur Everest 2017

Triumph Tiger 800 XC 2011 til sölu.
Ekið um 17 þúsund km. Hjólinu fylgja töskur. Þetta hjól var af mörgum valið Adve...
PÚSTKERFI Á HAGSTÆÐU VERÐI
Eigum fyrirlyggjandi PÚSTKERFI í flestar tegundir bifreiða. Einnig STÝRISLIÐI ...
Borðstofuborð og 6 stólar
Balmoral - Fine English Furniture Til sölu mjög vel með farið borðstofuborð og...
Sumarbústaðalóðir til sölu í Vaðnesi
Til sölu fallegar sumarhúsalóðir með aðgangi að heitu og köldu vatni í vinsælu s...
 
Félagsstarf
Staður og stund
Árskógar Smíðar, útskurður, pappamódelas...
Félagsstarf
Staður og stund
Árskógar Smíðar, útskurður, pappamódelge...
Aðalfundur
Fundir - mannfagnaðir
Aðalfundur Litlu Borgar ehf. verður...
Verkstjóri
Sjávarútvegur
VERKSTJÓRI Síldarvinnslan hf. auglýsir...