Skaftárhlaup er hafið

Skaftá. Úr safni. stækka

Skaftá. Úr safni. mbl.is/Jónas

Veðurstofa Íslands hefur sent frá sér viðvörun, en rennsli Skaftár við Sveinstind hefur verið að aukast síðasta sólarhring og rafleiðni hefur einnig aukist. Þessar athuganir þýða að Skaftárhlaup er mjög líklega hafið. Rennslið við Sveinstind er nú um 370 m3/s.

Veðurstofunni hafa borist tilkynningar um að brennisteinslykt finnist í Skaftárhreppi. Einnig hefur borist staðfesting á að hlaupvatn hafi náð niður í byggð, að því er segir í tilkynningu frá Veðurstofu Íslands.

Hlaupið kemur líklegast úr vestari Skaftárkatlinum, sem síðast hljóp úr í september 2012. Það fæst ekki staðfest fyrr en með sjónrænni athugun úr flugi yfir katlana.

Möguleg vá

Upplýsa þarf almenning og erlenda ferðamenn um mögulega náttúruvá:

  • Næstu daga munu flóðaðstæður ríkja við bakka Skaftár. Mögulegt er að Skaftá flæði yfir vegi sem liggja nærri árbökkum.
  • Brennisteinsvetni berst með hlaupvatninu þegar það kemur undan jökli. Styrkur þess er þá svo mikill að það getur skaðað slímhúð í augum og öndunarvegi. Ferðafólki er því eindregið ráðlagt að halda sig fjarri jöðrum Skaftárjökuls, Tungnárjökuls og Síðujökuls á meðan hlaupið stendur yfir.
  • Sprungur munu myndast mjög hratt í kringum ketilinn, því ætti ferðafólk á Vatnajökli að halda sig fjarri kötlunum, sem og jöðrum Skaftárjökuls, Tungnárjökuls og Síðujökuls þar sem hlaupvatn gæti brotið sér leið upp á yfirborðið. 

Bakgrunnur

Upptök hlaupa í Skaftá eru undir tveimur jarðhitakötlum í Vatnajökli. Þegar hleypur úr þeim rennur vatnið fyrst um 40 km undir jöklinum og síðan 20 km eftir farvegi Skaftár áður en það kemur að fyrsta vatnshæðarmæli, sem er viðvörunarmælir við Sveinstind. Söfnunarhraði í katlana er nokkuð jafn, því er langur tími á milli flóða jafnan ávísun á stór flóð. Hlaup úr eystri katlinum eru jafnan stærri en þau sem koma úr vestari katlinum. Úr hvorum katli hleypur að jafnaði á tveggja ára fresti. Hámarksrennsli í hlaupum úr vestri katlinum hefur mest orðið um 900 m3/s, en venjulega á bilinu frá 200 til 700 m3/s. Vatn tekur nokkurn tíma að ná niður að þjóðvegi, en það mun flæða út á hraunið neðan Skálarheiðar. Útbreiðsla þess nær þó ekki hámarki fyrr en nokkru eftir að það tekur að draga úr rennsli við Sveinstind.

English version

Warning

Within the past 24 hours, the level of the Skaftá river at Sveinstindur has risen. Additionally electrical conductivity readings from the same location have increased. These observations signify that a glacial outburst flood (jökulhlaup) is in progress. It is likely that the flood originated from the western Skaftá ice cauldron, which last drained in September 2012; however this is unconfirmed until visual observations are made. The discharge of Skaftá at Sveinstindur is presently 370 m3/s.

Possible hazards:

  • Flood conditions are expected in Skaftá over the next two to three days. Some flooding of unpaved roads close to Skaftá is possible.
  • Hydrogen sulphide is released from the floodwater as it drains from the Vatnajökull ice-cap. The gas is particularly potent at the ice margin, where concentrations will reach poisonous levels. Travellers must stay away from the edges of Skaftárjökull, Tungnaárjökull and Síðujökull while the flood occurs.
  • Crevasses will develop rapidly around the ice cauldron, so travellers on Vatnajökull should stay away from the region, including the lower part of Skaftárjökull and Tungnárjökull, where floodwater could burst through the surface.

Background

Floods in Skaftá are sourced from two ice cauldrons, formed due to persistent geothermal activity beneath Vatnajökull. On average, the cauldrons drain every two years, producing floods of up to 1,500 cubic metres per second. When the interval between floods is short the flood tends to be smaller. The eastern cauldron is responsible for the largest floods.

  • Til baka
  • Blogga um frétt
  • Senda

Innlent »

Lögreglan rannsakar „Afa feita“

12:35 Lögreglan hefur hafið rannsókn á meintum barnaníðingi sem á að hafa lokkað börn inn til sín og berað á sér kynfærin. Málið barst lögreglu á fimmtudagskvöld og rannsókn hófst strax morguninn eftir. Meira »

Vísindaveisla í Öskju

12:03 Mikið er um að vera í Öskju, náttúrufræðihúsi Háskóla Íslands, í dag, en þar stendur verkfræði- og náttúrvísindasvið HÍ fyrir vísinda- og tæknidegi. Þar halda vísindamenn erindi um allt milli himins og jarðar, Sprengjugengið verður með tilraunir og þá verður glænýtt Holuhraun til sýnis. Meira »

Á flótta undan lögreglu á ofsahraða

11:45 Ökumaður gerði tilraun til að stinga lögreglumenn af um klukkan fimm í morgun. Ökumaðurinn ók mjög greitt eftir Sæbraut í Reykjavík, en lögreglan segir að hann hafi mælst á 135 km hraða. Á flóttanum ók hann niður umferðarskilti og stórskemmdi bifreiðina. Meira »

Tveir öflugir skjálftar í nótt

11:41 Skjálftavirknin heldur áfram í Bárðarbungu en um 50 skjálftar hafa verið á svæðinu frá miðnætti. Sá öflugasti, sem varð skömmu fyrir klukkan 2 í nótt, var 5,2 að stærð og voru upptök hans norður af Bárðarbungu. Meira »

„Við höfðum tapað“

11:06 Mótmæli sem brutust út við lögreglustöðina við Hverfisgötu 22. nóvember 2008 eru ein hörðustu mótmæli sem lögreglan á höfuðborgarsvæðinu hefur þurft að glíma við. Síðdegis þann dag safnaðist ríflega 600 manns við stöðina til að fá mann lausann sem lögreglan hafði handtekið vegna ógreiddrar sektar. Meira »

Halda styrktarmót fyrir slasaða mótorkrosskonu

10:44 Vélhjólaíþróttaklúbburinn heldur í dag styrktarmót fyrir Brynju Hlíf Hjaltadóttur sem slasaðist illa á mótorkrossæfingu í Noregi þar sem hún stundar nám. Brynja er talin einn besti mótorkross-keppandi Íslands og stóð hún sig vel í keppnum í sumar. Meira »

Norðmenn fjalla um byssumálið

10:19 Norska blaðið Verdens gang fjallar í dag um byssumálið hér á landi. Málið snýst um vélbyssur af gerðinni MP5 sem Landhelgisgæslan fékk til sín frá norska hernum. Meira »

Segja að búið hafi ekki verið eignalaust

10:20 Hvorki Karl Steingrímsson (Kalli í Pelsinum) né lögmaður hans, Jón Þór Ólason, kannast við að Eignamiðjan ehf., félag sem var í eigu Karls, hafi verið eignalaus þegar búið var tekið til gjaldþrotaskipta, auk þess telja þeir að lýstar kröfur hljóti að eiga vera mun lægri. Meira »

Vikan í myndum myndasyrpa

10:00 Ljósmyndarar mbl.is fóru víða um höfuðborgarsvæðið til að mynda mannlífið og ýmislegt fréttatengt. Ljósmyndarar víðsvegar í borginni létu sitt heldur ekki eftir liggja þegar mbl.is kallaði eftir myndum af vetrarfærðinni, eins og sjá má í annarri myndasyrpu í fréttinni. Meira »

Kirkjuþing sett í Grensáskirkju

09:37 Kirkjuþing var sett í morgun klukkan 9 í Grensáskirkju. Magnús E. Kristjánsson, forseti kirkjuþings, Hanna Birna Kristjánsdóttir, innanríkisráðherra og Agnes M. Sigurðardóttir, biskup Íslands fluttu ávarp við þingsetninguna. Meira »

6,5 milljónir kr. í bætur

09:35 Endurskoðandi sem sagt var upp starfi hjá embætti skattrannsóknarstjóra vegna skipulagsbreytinga fékk dæmdar 6 milljóna króna bætur í Hæstarétti Íslands vegna fjártjóns auk 500 þúsund króna í miskabætur. Meira »

Setja upp sendi fyrir móður Simma

09:18 Útvarpsmennirnir vinsælu Sigmar Vilhjálmsson og Jóhannes Ásbjörnsson snúa aftur í útvarp 21. nóvember nk. með þátt sinn Simmi og Jói. Að þessu sinni verður hann á útvarpsstöðinni K100 á föstudagsmorgnum milli kl. 9 og 12 og endurfluttur á laugardagsmorgnum. Meira »

Gasmengun berst norður og vestur

09:15 Veðurstofan segir að líkur séu á mengun norður og norðvestur af eldstöðinni í Holuhrauni fyrir hádegi í dag. Síðan fer mengunin að berast til vesturs og suðvesturs, m.a. til höfuðborgarsvæðisins. Meira »

Fornar hleðslur undir Kóngsvegi á Þingvöllum

08:19 Þegar framkvæmdir hófust við endurbætur á Kóngsvegi á Þingvöllum í vikunni komu strax í ljós hleðslur undir malbikinu. Eiga þær líklega rætur sínar að rekja til gamla Konungsvegarins frá 1907 og flokkast því undir fornminjar. Meira »

„Algerlega nýr veruleiki“

08:13 Páll Matthíasson, forstjóri Landspítalans, segir að yfirvofandi verkfall Læknafélags Íslands, sem hefst aðfararnótt mánudags, sé algjörlega nýr veruleiki á spítalanum. „Framundan er því að líkindum veruleg röskun á starfsemi spítalans,“ segir Páll. Meira »

Vetrarfærð um allt land

08:40 Það eru hálkublettir á Hellisheiði en hálka í Þrengslum. Hált er frá Þjórsá austur að Markarfljóti. Einnig er hálka í Grafningi. Vetrarfærð er í öllum landshlutum, víða hálka, hálkublettir eða snjóþekja. Meira »

Krefst skýringa á birtingu myndbands

08:14 Persónuvernd hefur sent erindi þar sem farið er fram á skýringar á því hvers vegna myndbandsupptaka úr eftirlitsmyndavél úr bílakjallara Höfðatorg var birt opinberlega á YouTube. Upptakan rataði síðar í fjölmiðla. Hefur stofnunin farið fram á að svör berist eigi síðar en 5. nóvember næstkomandi. Meira »

Leikhús í Perlunni

07:46 Borgarráð samþykkti á síðasta fundi sínum að leigja Stúdentaleikhúsinu einn hitaveitutank Perlunnar undir sýningar til skamms tíma í einu. Meira »
Vönduð hönnunarljós til sölu
Er með 4 ARTEMIDE ICARO hönnunarveggljós til sölu, fást á 140 þúsund 4 stk. sama...
Vandaðar hirslur fyrir vönduð armbandsúr
Fallegar og vandaðar úravöggur fyrir vönduð armbandsúr. Geyma 5- 10 úr (2- 4 sjá...
Sólar-rafmagn í fjallakofann eða sumarhúsið..
Til sölu sólarsella, 12v, stór rafgeymir og mörg ljós og tengi í t.d. sumarhús ...
STAÐGREIÐUM GULL, DEMANTA OG ÚR
Staðgreiðum gull, demanta og úr Hringar, hálsmen, armbönd,...
 
Skipulagslýsing ölvaldsstaðir
Tilkynningar
Skipulagslýsing vegna breyting...
Fundarboð
Fundir - mannfagnaðir
Fundarboð Stjórn Skúlagarðs hf. boðar ...
Mat á umhverfisáhrifum
Tilkynningar
Framleiðsla á allt a...
Samkomur
Félagsstarf
Kl. 11.00 Alfasamkoma. Vitni...