Skaftárhlaup er hafið

Skaftá. Úr safni.
Skaftá. Úr safni. mbl.is/Jónas

Veðurstofa Íslands hefur sent frá sér viðvörun, en rennsli Skaftár við Sveinstind hefur verið að aukast síðasta sólarhring og rafleiðni hefur einnig aukist. Þessar athuganir þýða að Skaftárhlaup er mjög líklega hafið. Rennslið við Sveinstind er nú um 370 m3/s.

Veðurstofunni hafa borist tilkynningar um að brennisteinslykt finnist í Skaftárhreppi. Einnig hefur borist staðfesting á að hlaupvatn hafi náð niður í byggð, að því er segir í tilkynningu frá Veðurstofu Íslands.

Hlaupið kemur líklegast úr vestari Skaftárkatlinum, sem síðast hljóp úr í september 2012. Það fæst ekki staðfest fyrr en með sjónrænni athugun úr flugi yfir katlana.

Möguleg vá

Upplýsa þarf almenning og erlenda ferðamenn um mögulega náttúruvá:

  • Næstu daga munu flóðaðstæður ríkja við bakka Skaftár. Mögulegt er að Skaftá flæði yfir vegi sem liggja nærri árbökkum.
  • Brennisteinsvetni berst með hlaupvatninu þegar það kemur undan jökli. Styrkur þess er þá svo mikill að það getur skaðað slímhúð í augum og öndunarvegi. Ferðafólki er því eindregið ráðlagt að halda sig fjarri jöðrum Skaftárjökuls, Tungnárjökuls og Síðujökuls á meðan hlaupið stendur yfir.
  • Sprungur munu myndast mjög hratt í kringum ketilinn, því ætti ferðafólk á Vatnajökli að halda sig fjarri kötlunum, sem og jöðrum Skaftárjökuls, Tungnárjökuls og Síðujökuls þar sem hlaupvatn gæti brotið sér leið upp á yfirborðið. 

Bakgrunnur

Upptök hlaupa í Skaftá eru undir tveimur jarðhitakötlum í Vatnajökli. Þegar hleypur úr þeim rennur vatnið fyrst um 40 km undir jöklinum og síðan 20 km eftir farvegi Skaftár áður en það kemur að fyrsta vatnshæðarmæli, sem er viðvörunarmælir við Sveinstind. Söfnunarhraði í katlana er nokkuð jafn, því er langur tími á milli flóða jafnan ávísun á stór flóð. Hlaup úr eystri katlinum eru jafnan stærri en þau sem koma úr vestari katlinum. Úr hvorum katli hleypur að jafnaði á tveggja ára fresti. Hámarksrennsli í hlaupum úr vestri katlinum hefur mest orðið um 900 m3/s, en venjulega á bilinu frá 200 til 700 m3/s. Vatn tekur nokkurn tíma að ná niður að þjóðvegi, en það mun flæða út á hraunið neðan Skálarheiðar. Útbreiðsla þess nær þó ekki hámarki fyrr en nokkru eftir að það tekur að draga úr rennsli við Sveinstind.

English version

Warning

Within the past 24 hours, the level of the Skaftá river at Sveinstindur has risen. Additionally electrical conductivity readings from the same location have increased. These observations signify that a glacial outburst flood (jökulhlaup) is in progress. It is likely that the flood originated from the western Skaftá ice cauldron, which last drained in September 2012; however this is unconfirmed until visual observations are made. The discharge of Skaftá at Sveinstindur is presently 370 m3/s.

Possible hazards:

  • Flood conditions are expected in Skaftá over the next two to three days. Some flooding of unpaved roads close to Skaftá is possible.
  • Hydrogen sulphide is released from the floodwater as it drains from the Vatnajökull ice-cap. The gas is particularly potent at the ice margin, where concentrations will reach poisonous levels. Travellers must stay away from the edges of Skaftárjökull, Tungnaárjökull and Síðujökull while the flood occurs.
  • Crevasses will develop rapidly around the ice cauldron, so travellers on Vatnajökull should stay away from the region, including the lower part of Skaftárjökull and Tungnárjökull, where floodwater could burst through the surface.

Background

Floods in Skaftá are sourced from two ice cauldrons, formed due to persistent geothermal activity beneath Vatnajökull. On average, the cauldrons drain every two years, producing floods of up to 1,500 cubic metres per second. When the interval between floods is short the flood tends to be smaller. The eastern cauldron is responsible for the largest floods.

mbl.is

Innlent »

Kjörsókn klukkan 18 í dag

19:09 Hæst hlutfall kjörsóknar klukkan 18 í dag er í Norðvesturkjördæmi en þar höfðu 50,7% manna á kjörskrá greitt atkvæði. Atkvæðagreiðsla hefur að mati kjörstjórna gengið vel fyrir sig það sem af er degi. Meira »

Evrurnar fimm á Víðimýri

18:30 „Ferðamenn sem koma hingað heim að Víðimýri eru margir hverjir alveg undarlega sparsamir. Okkur telst svo til að hingað heim á hlað komi um 20 þúsund túristar á ári, en aðeins helmingur þeirra er tilbúinn að borga aðgangseyri í kirkjuna. Meira »

Í brúðarkjól á kjörstað

18:05 Þau Heiðdís Haukdal Reynisdóttir og Sigurður Már Hannesson gengu í það heilaga í dag en það var þeirra fyrsta verk sem hjón að kjósa til forseta. Brúðhjónin stukku beint upp í brúðarbíl að athöfn lokinni í Grensáskirkju og þeim ekið til kjörstaðar í Hlíðaskóla. Meira »

Guðrún kaus í FG

17:49 Guðrún Margrét Pálsdóttir forsetaframbjóðandi kom til kjörstaðar í Fjölbrautaskólanum í Garðabæ stuttu eftir klukkan 16 í dag þar sem hún skilaði atkvæði sínu. Með henni í för voru eiginmaður hennar, Hannes Lentz, og annar sona þeirra. Meira »

Ísland í 14. sæti á EM í brids

17:36 Ísland endaði í 14. sæti á Evrópumótinu í brids, sem lauk í Búdapest í Ungverjalandi í dag. Frakkar urðu Evrópumeistarar í opnum flokki. Meira »

KSÍ býður Tólfunni á leikinn

17:32 KSÍ hefur í samstarfi við stuðningsmannasveitina Tólfuna boðið 10 stuðningsmönnum landsliðsins á leik Íslands og Englands í Nice. Meira »

Unga fólkið lætur ekki sitt eftir liggja

17:30 „Talið í bílum hefur kjörsókn verið ágæt,“ segir Eiríkur Mörk Valsson sem stjórnar allir bílaumferð um íþróttahúsið Smárann í Kópavogi. Eiríkur hefur stjórnað umferð á kjörstað í um sjö ár og segir umferðina hafa verið talsverða og jafna alveg frá því klukkan tíu í morgun. Meira »

Engin grein skapar meiri tekjur

17:30 Ríflega 10 prósent starfsmanna á íslenskum vinnumarkaði, eða um 22 þúsund manns, vinna í ferðaþjónustu. Þá jókst kortavelta ferðamanna um 51% í maímánuði í ár miðað við maí í fyrra. Meira »

Frítt að veiða á morgun

17:24 Á morgun stendur Landssamband stangaveiðifélaga fyrir Veiðidegi fjölskyldunnar ásamt veiðiréttareigendum en sá hefur verið haldinn hátíðlegur í á þriðja áratug. Meira »

Hyggst snerta hjartastrengi

16:35 „Tónlist mín er í grunninn mjög hlaðin tilfinningum. Hún er samin frá mínum dýpstu hjartarótum og hún er gerð til þess að láta fólkinu sem hlýðir á hana líða vel,“ segir bandaríski lagahöfundurinn Burt Bacharach í einkaviðtali við Sunnudagsblað Morgunblaðsins sem birtist um helgina. Meira »

Gengið í öll störf í ráðhúsinu

16:28 „Hér er gengið í öll störf og við reynum að gera allt til að liðka fyrir,“ segir Ari Karlsson, starfsmaður yfirkjörstjórnar. Blaðamaður mbl.is ræddi við Ara fyrir utan Ráðhús Reykjavíkur þar sem hann hafði tekið að sér að passa upp á hund kjósenda á meðan eigendurnir stukku inn til að kjósa. Meira »

Líðan karlmannsins er stöðug

15:59 Líðan karlmannsins sem liggur á gjörgæsludeild Landspítalans eftir harðan þriggja bíla árekstur á Öxnadalsheiðinni í gærmorgun er stöðug. Maðurinn er á fimmtugsaldri. Meira »

Hildur kaus í Ingunnarskóla

15:47 Forsetaframbjóðandinn Hildur Þórðardóttir mætti til kosninga í Ingunnarskóla um klukkan 14 í dag. Hildur mætti ein á kjörstað og var brosmild eins og sjá má á meðfylgjandi myndum. Meira »

Lítt hrifin af tískutrendum unga fólksins

15:28 „Það ætti að banna unga fólkinu að vera í buxum með götum á hnjánum,“ segir Guðrún Jónsdóttir, íbúi á Seltjarnarnesi. Guðrún vakti athygli blaðamanns mbl.is fyrir fallegan klæðaburð er hún gekk til kosninga á Seltjarnarnesi fyrr í dag. Meira »

Sturla kaus í Vættaskóla

15:11 Forsetaframbjóðandinn Sturla Jónsson kaus í Vættaskóla í dag vegna forsetakosninganna. Hann mætti á staðinn ásamt eiginkonu sinni Aldísi Ernu Helgadóttur og fékk dygga aðstoð frá henni við að koma atkvæðinu í kjörkassann. Meira »

Kjörsókn kl. 15 í dag

15:44 Rúmlega þrettán þúsund manns, eða 13.225, höfðu kosið í Reykjavíkurkjördæmi suður kl. 15 í dag, eða 29,02%. 45.567 manns eru á kjör­skrá í kjör­dæm­inu. Meira »

Forsetakosningar í skugga EM

15:27 „Allir leiðsögumennirnir okkar eru búnir að segja okkur mikið frá árangri Íslands á EM en enginn sagði okkur það að í dag væru forsetakosningar,“ segir Ítalinn Matieo Glacomini sem staddur er hér á landi í vikufríi ásamt eiginkonu sinni Marthia Palma. Meira »

Skjálfti upp á 4,0 í Bárðarbungu

14:55 Jarðskjálfti af stærð 4,0 varð á norðurbrún Bárðarbunguöskjunnar klukkan 13:17 í dag samkvæmt upplýsingum frá Veðurstofu Íslands. Um 20 eftirskjálftar hafa fylgt í kjölfarið. Þeir stærstu mældust 3,2 klukkan 13:18 og 3,9 klukkan 13:45. Meira »
Guðmundssynir Málningarþjónusta
Getum bætt við okkur verkum. í Inni og útimálun vönduð vinnubrögð tilboð e...
Michelin sumardekk 195/65-15
Tekin undan nýjum bíl. S. 896 3589 haddogg@simnet.is Verð 40 þ....
Gardínukappar til sölu
Til sölu 2 gardínukappar í loft með 2 brautum og viðarkanti að framan.Lengd 4.25...
Til sölu Skoda Octavia bensín metan
Til sölu Skoda Octavia bensín metan,árg 20015,ekin 16þús km,uppl 8995189...
 
20342 hafrannsóknastofnun
Til leigu
ÓSKAST TIL LEIGU 20342 -...
Framhald uppboðs
Nauðungarsala
Uppboð Einnig birt á www.naudungarsolu...
Framhald
Nauðungarsala
Uppboð Einnig birt á www.naudungarsolu...
Ritari óskast hálfan daginn
Skrifstofustörf
Ritari óskast ½ daginn Rótgróin fa...