Skaftárhlaup er hafið

Skaftá. Úr safni.
Skaftá. Úr safni. mbl.is/Jónas

Veðurstofa Íslands hefur sent frá sér viðvörun, en rennsli Skaftár við Sveinstind hefur verið að aukast síðasta sólarhring og rafleiðni hefur einnig aukist. Þessar athuganir þýða að Skaftárhlaup er mjög líklega hafið. Rennslið við Sveinstind er nú um 370 m3/s.

Veðurstofunni hafa borist tilkynningar um að brennisteinslykt finnist í Skaftárhreppi. Einnig hefur borist staðfesting á að hlaupvatn hafi náð niður í byggð, að því er segir í tilkynningu frá Veðurstofu Íslands.

Hlaupið kemur líklegast úr vestari Skaftárkatlinum, sem síðast hljóp úr í september 2012. Það fæst ekki staðfest fyrr en með sjónrænni athugun úr flugi yfir katlana.

Möguleg vá

Upplýsa þarf almenning og erlenda ferðamenn um mögulega náttúruvá:

  • Næstu daga munu flóðaðstæður ríkja við bakka Skaftár. Mögulegt er að Skaftá flæði yfir vegi sem liggja nærri árbökkum.
  • Brennisteinsvetni berst með hlaupvatninu þegar það kemur undan jökli. Styrkur þess er þá svo mikill að það getur skaðað slímhúð í augum og öndunarvegi. Ferðafólki er því eindregið ráðlagt að halda sig fjarri jöðrum Skaftárjökuls, Tungnárjökuls og Síðujökuls á meðan hlaupið stendur yfir.
  • Sprungur munu myndast mjög hratt í kringum ketilinn, því ætti ferðafólk á Vatnajökli að halda sig fjarri kötlunum, sem og jöðrum Skaftárjökuls, Tungnárjökuls og Síðujökuls þar sem hlaupvatn gæti brotið sér leið upp á yfirborðið. 

Bakgrunnur

Upptök hlaupa í Skaftá eru undir tveimur jarðhitakötlum í Vatnajökli. Þegar hleypur úr þeim rennur vatnið fyrst um 40 km undir jöklinum og síðan 20 km eftir farvegi Skaftár áður en það kemur að fyrsta vatnshæðarmæli, sem er viðvörunarmælir við Sveinstind. Söfnunarhraði í katlana er nokkuð jafn, því er langur tími á milli flóða jafnan ávísun á stór flóð. Hlaup úr eystri katlinum eru jafnan stærri en þau sem koma úr vestari katlinum. Úr hvorum katli hleypur að jafnaði á tveggja ára fresti. Hámarksrennsli í hlaupum úr vestri katlinum hefur mest orðið um 900 m3/s, en venjulega á bilinu frá 200 til 700 m3/s. Vatn tekur nokkurn tíma að ná niður að þjóðvegi, en það mun flæða út á hraunið neðan Skálarheiðar. Útbreiðsla þess nær þó ekki hámarki fyrr en nokkru eftir að það tekur að draga úr rennsli við Sveinstind.

English version

Warning

Within the past 24 hours, the level of the Skaftá river at Sveinstindur has risen. Additionally electrical conductivity readings from the same location have increased. These observations signify that a glacial outburst flood (jökulhlaup) is in progress. It is likely that the flood originated from the western Skaftá ice cauldron, which last drained in September 2012; however this is unconfirmed until visual observations are made. The discharge of Skaftá at Sveinstindur is presently 370 m3/s.

Possible hazards:

  • Flood conditions are expected in Skaftá over the next two to three days. Some flooding of unpaved roads close to Skaftá is possible.
  • Hydrogen sulphide is released from the floodwater as it drains from the Vatnajökull ice-cap. The gas is particularly potent at the ice margin, where concentrations will reach poisonous levels. Travellers must stay away from the edges of Skaftárjökull, Tungnaárjökull and Síðujökull while the flood occurs.
  • Crevasses will develop rapidly around the ice cauldron, so travellers on Vatnajökull should stay away from the region, including the lower part of Skaftárjökull and Tungnárjökull, where floodwater could burst through the surface.

Background

Floods in Skaftá are sourced from two ice cauldrons, formed due to persistent geothermal activity beneath Vatnajökull. On average, the cauldrons drain every two years, producing floods of up to 1,500 cubic metres per second. When the interval between floods is short the flood tends to be smaller. The eastern cauldron is responsible for the largest floods.

mbl.is

Innlent »

„Á endanum færðu marblett“

21:30 „Þetta er bara enn einn birtingarmynd um að við erum ekki komin eins langt og við höldum,“ segir framkvæmdastjóri Samtakanna´78. Í gær sagði mbl.is frá því að ung­ling­ar sem eiga tvær mömm­ur eða tvo pabba áttu erfitt með að svara spurn­ing­um í for­prófi PISA-prófs­ins á dög­un­um. Meira »

Þrjár vikur til stefnu í máli Birnu

20:03 „Við erum bara með málið til meðferðar,“ segir héraðssaksóknari. Í dag er ein vika liðin frá því að embættinu bárust gögn vegna hvarfs og and­láts Birnu Brjáns­dótt­ur. Embættið hefur því þrjár vikur til viðbótar til stefnu. Meira »

Fjölhæfur fastagestur á RÚV

19:30 Þúsundþjalasmiðurinn Stefán Hannesson er tíður gestur á sjónvarpsskjám landsmanna og hefur á undanförnum árum tekið þátt í nokkrum af þekktustu sjónvarpsþáttum landsins. Hann tók þátt í Gettu betur með liði Fjölbrautaskólans á Suðurlandi, keppti í Útsvari með liði Ölfuss og nú síðast var hann í Söngvakeppni sjónvarpsins með Daða og Gagnamagninu. Meira »

15 mánaða fangelsi fyrir fjölda brota

19:05 Ungur maður var í gær dæmdur í Héraðsdómi Reykjavíkur til að sæta 15 mánaða fangelsi fyrir margvísleg brot. Brotin voru framin þegar pilturinn var aðeins 16 til 18 ára gamall. Meira »

Gætu borið 200 þúsund tonna framleiðslu

18:47 Burðarþol þeirra sjö fjarða og flóa sem Hafrannsóknastofnun hefur þegar metið er í heildina 125 þúsund tonn. Er þetta 3-4 sinnum það magn sem fiskeldisfyrirtækin hafa leyfi til að ala í sjókvíum í þessum fjörðum. Meira »

Hrúturinn setti undir sig hornin

18:30 Hún er fædd í hrútsmerkinu og gerði eins og sönnum hrúti sæmir, setti undir sig hornin og óð af stað, þegar hún opnaði Bike Cave, kaffihús og veitingastað í Skerjafirði. Ungt fólk sér um að leika þar lifandi tónlist á hverju kvöldi. Meira »

Ráðherrar sameinast gegn ofbeldi

17:52 Þorsteinn Víglundsson, félags- og jafnréttismálaráðherra, Óttarr Proppé, heilbrigðisráðherra, Sigríður Á Anderssen, dómsmálaráðherra og Kristján Þór Júlíusson mennta- og menningarmálaráðherra undirrituðu í dag samstarfsyfirlýsingu um aðgerðir gegn ofbeldi og afleiðingum þess. Meira »

„Ekki boðlegt fyrir heilbrigðisstofnun“

18:15 „Þetta er orðið mjög svo vandræðalegt ástand satt að segja,“ segir forstjóri Heyrnar og talmeinastöðvar Íslands. Húsnæðið sé löngu sprungið undan starfseminni og ástandið óviðunandi. Meira »

Áreitti stjúpdætur kynferðislega

17:39 Héraðsdómur Reykjavíkur hefur dæmt karlmann í tíu mánaða skilorðsbundið fangelsi fyrir kynferðislega áreitni gegn tveimur stjúpdætrum sínum árið 2014. Meira »

Fangaverðir með réttarstöðu sakbornings

17:22 Fjórir fangaverðir hafa réttarstöðu sakbornings vegna atviks á Litla-Hrauni í byrjun árs sem er til rannsóknar hjá lögreglunni á Selfossi. Meira »

Parísarhjól í miðbæinn og bjórgarð á Klambratún

17:06 Alls hafa borist 928 hugmyndir í hugmyndasöfnunina „Hverfið mitt“ sem Reykjavíkurborg stendur fyrir en söfnuninni lýkur í dag. Meira »

36 mál inn á borð Bjarkarhlíðar

17:02 Frá því að Bjarkarhlíðar, miðstöðvar fyrir þolendur ofbeldis, opnaði formlega í byrjun mars hafa 36 mál komið þangað inn. Flestir sem hafa leitað þangað hafa orðið fyrir endurteknu ofbeldi og eru birtingamyndir ofbeldisins margvíslegar. Skjólstæðingarnir eru með ólíkan bakgrunn og á öllum aldri. Meira »

Hótaði að drepa börn borgarstarfsmanns

16:50 Karlmaður var í dag dæmdur í sex mánaða fangelsi fyrir að hafa beitt lögreglumann ofbeldi og fyrir að hafa í hótunum við starfsmann Reykjavíkurborgar. Meira »

Misjafnar aðstæður á vegum

15:53 Vegagerðin vekur athygli vegfarenda á því að verulegur munur getur verið á aðstæðum til aksturs á láglendi og lægri fjallvegum og á þeim hærri. Þetta kemur fram í ábendingum veðurfræðings í tilkynningu frá Vegagerðinni. Meira »

Innanlandsflug hafið á ný

14:37 Innanlandsflug er hafið á ný eftir að hafa legið niðri í morgun vegna veðurs. Flestar ferðir Flugfélags Íslands frá Reykjavík eru á áætlun fyrir utan 1 og hálfs tíma seinkun á ferð félagsins til Akureyrar og þá hefur ferð til Ísafjarðar verið aflýst. Meira »

Þriggja ára fangelsi fyrir nauðgun

16:14 Héraðsdómur Reykjavíkur dæmdi í gær karlmann í þriggja ára fangelsi fyrir að nauðga fyrrverandi samstarfskonu sinni og til greiðslu tveggja milljóna króna í miskabætur til hennar. Meira »

Fara þurfi yfir regluverkið

15:22 „Það sem eftir stendur í raun, núna átta árum eftir bankahrunið og margvíslegar breytingar á lagaumhverfinu og regluverkinu, er að við sitjum engi að síður upp með þá stöðu að hér geti aðilar með vafasamt orðspor og eignarhald í skattaskjólum verið að fjárfesta í fjármálafyrirtækjum hér á landi sem eru mjög þjóðhagslega mikilvæg.“ Meira »

Verkefnastjórn vegna heimsmarkmiða

14:23 Ríkisstjórnin hefur samþykkt, að tillögu forsætisráðherra, að skipuð verði verkefnastjórn sem haldi utan um greiningu, innleiðingu og kynningu heimsmarkmiða Sameinuðu þjóðanna. Meira »
Toyota Avensis. Sjálfskiptur, ek. 162 þús. ÓDÝR
Til sölu Toyota Avensis árg. 2003, ekinn 162 þúsund km. Bíllinn er sjálfskiptur ...
Dyrasímar - Raflagnir
Dyrasímaþjónusta, geri við eldri kerfi og set upp ný, fljót og góð þjónusta Sí...
 
Laus störf
Önnur störf
LAUS STÖRF FYRIR RÉTTA EINSTAKLINGA ...
Samkeppni um gerð listaverks
Tilkynningar
Samkeppni um gerð listaverks til að ...
Samkoma
Félagsstarf
Alþjóðleg samkoma kl. 20 í Kristniboðs...
Félagsstarf
Staður og stund
Aflagrandi 40 Opin vinnustofa kl. 9. Gön...