Skaftárhlaup er hafið

Skaftá. Úr safni.
Skaftá. Úr safni. mbl.is/Jónas

Veðurstofa Íslands hefur sent frá sér viðvörun, en rennsli Skaftár við Sveinstind hefur verið að aukast síðasta sólarhring og rafleiðni hefur einnig aukist. Þessar athuganir þýða að Skaftárhlaup er mjög líklega hafið. Rennslið við Sveinstind er nú um 370 m3/s.

Veðurstofunni hafa borist tilkynningar um að brennisteinslykt finnist í Skaftárhreppi. Einnig hefur borist staðfesting á að hlaupvatn hafi náð niður í byggð, að því er segir í tilkynningu frá Veðurstofu Íslands.

Hlaupið kemur líklegast úr vestari Skaftárkatlinum, sem síðast hljóp úr í september 2012. Það fæst ekki staðfest fyrr en með sjónrænni athugun úr flugi yfir katlana.

Möguleg vá

Upplýsa þarf almenning og erlenda ferðamenn um mögulega náttúruvá:

  • Næstu daga munu flóðaðstæður ríkja við bakka Skaftár. Mögulegt er að Skaftá flæði yfir vegi sem liggja nærri árbökkum.
  • Brennisteinsvetni berst með hlaupvatninu þegar það kemur undan jökli. Styrkur þess er þá svo mikill að það getur skaðað slímhúð í augum og öndunarvegi. Ferðafólki er því eindregið ráðlagt að halda sig fjarri jöðrum Skaftárjökuls, Tungnárjökuls og Síðujökuls á meðan hlaupið stendur yfir.
  • Sprungur munu myndast mjög hratt í kringum ketilinn, því ætti ferðafólk á Vatnajökli að halda sig fjarri kötlunum, sem og jöðrum Skaftárjökuls, Tungnárjökuls og Síðujökuls þar sem hlaupvatn gæti brotið sér leið upp á yfirborðið. 

Bakgrunnur

Upptök hlaupa í Skaftá eru undir tveimur jarðhitakötlum í Vatnajökli. Þegar hleypur úr þeim rennur vatnið fyrst um 40 km undir jöklinum og síðan 20 km eftir farvegi Skaftár áður en það kemur að fyrsta vatnshæðarmæli, sem er viðvörunarmælir við Sveinstind. Söfnunarhraði í katlana er nokkuð jafn, því er langur tími á milli flóða jafnan ávísun á stór flóð. Hlaup úr eystri katlinum eru jafnan stærri en þau sem koma úr vestari katlinum. Úr hvorum katli hleypur að jafnaði á tveggja ára fresti. Hámarksrennsli í hlaupum úr vestri katlinum hefur mest orðið um 900 m3/s, en venjulega á bilinu frá 200 til 700 m3/s. Vatn tekur nokkurn tíma að ná niður að þjóðvegi, en það mun flæða út á hraunið neðan Skálarheiðar. Útbreiðsla þess nær þó ekki hámarki fyrr en nokkru eftir að það tekur að draga úr rennsli við Sveinstind.

English version

Warning

Within the past 24 hours, the level of the Skaftá river at Sveinstindur has risen. Additionally electrical conductivity readings from the same location have increased. These observations signify that a glacial outburst flood (jökulhlaup) is in progress. It is likely that the flood originated from the western Skaftá ice cauldron, which last drained in September 2012; however this is unconfirmed until visual observations are made. The discharge of Skaftá at Sveinstindur is presently 370 m3/s.

Possible hazards:

  • Flood conditions are expected in Skaftá over the next two to three days. Some flooding of unpaved roads close to Skaftá is possible.
  • Hydrogen sulphide is released from the floodwater as it drains from the Vatnajökull ice-cap. The gas is particularly potent at the ice margin, where concentrations will reach poisonous levels. Travellers must stay away from the edges of Skaftárjökull, Tungnaárjökull and Síðujökull while the flood occurs.
  • Crevasses will develop rapidly around the ice cauldron, so travellers on Vatnajökull should stay away from the region, including the lower part of Skaftárjökull and Tungnárjökull, where floodwater could burst through the surface.

Background

Floods in Skaftá are sourced from two ice cauldrons, formed due to persistent geothermal activity beneath Vatnajökull. On average, the cauldrons drain every two years, producing floods of up to 1,500 cubic metres per second. When the interval between floods is short the flood tends to be smaller. The eastern cauldron is responsible for the largest floods.

mbl.is

Innlent »

Fannst nakinn úti á götu

07:36 Sautján ára piltur fannst nakinn úti á götu í nágrenni miðbæjar Reykjavíkur aðfararnótt þriðjudags. Málið er til rannsóknar hjá lögreglunni á höfuðborgarsvæðinu. Meira »

Alelda bíll við Vesturlandsveg

06:38 Slökkvilið var kallað út í nótt vegna bíls sem kviknaði hafði í við Vesturlandsveg.  Meira »

Verður ævintýrið haldið í óleyfi?

05:30 Hið árvissa Síldarævintýri á Siglufirði á, samkvæmt dagskrá, að hefjast í kvöld, þrátt fyrir að lögreglan á Norðurlandi eystra hafi ekki gefið hátíðinni jákvæða umsögn fyrir sýslumanni. Slík umsögn er forsenda skemmtanaleyfis. Meira »

Lögregla „sums staðar nánast í rúst“

05:30 Skort hefur lögreglumenn hjá embætti lögreglunnar á Norðurlandi eystra síðan embættið var sett á laggirnar 2015. Þetta segir Daníel Guðjónsson, yfirlögregluþjónn á Akureyri. Meira »

Biðlistar styttast hratt

05:30 „Jú, þetta eru ánægjulegar tölur,“ segir Laura Scheving Thorsteinsson hjá Embætti landlæknis, en frá árinu 2007 hefur embættið staðið fyrir innköllun og úrvinnslu á stöðu biðlista eftir völdum aðgerðum á helstu aðgerðastöðum landsins. Meira »

Sá milljónasti kemur í ágúst

05:30 „Eftir næstu mánaðamót er gert ráð fyrir að um 930.000 erlendir ferðamenn hafi komið til Íslands í gegnum Keflavíkurflugvöll. Farþegaspá okkar gerir svo ráð fyrir 240.000 ferðamönnum í ágúst – svo við teljum að milljónasti ferðamaðurinn verði kominn í kringum 10. ágúst næstkomandi.“ Meira »

Fleiri Íslendingar flytja til landsins

05:30 Um 720 íslenskir ríkisborgarar fluttu til Íslands á öðrum fjórðungi þessa árs og 560 hafa flutt frá landinu.   Meira »

Icelandair lækkað um 55 milljarða

05:30 Hlutabréf Icelandair Group lækkuðu um ríflega 8% í viðskiptum í Kauphöll í gær. Lækkunin er rakin til þess að á fimmtudag gaf félagið út breytta afkomuspá fyrir árið. Meira »

Svört skýrsla um AGS

05:30 Stjórnendur Alþjóðagjaldeyrissjóðsins gerðust „klappstýrur“ evrunnar og hunsuðu háskamerki um yfirvofandi kreppu í evruríkjunum. Meira »

Dekkjakurlið burt af skólalóðum í Hafnarfirði

Í gær, 23:42 Hafist hefur verið handa við að fjarlægja dekkjakurl af fótboltavöllum við grunnskóla í Hafnarfirði og stefnt er að því að allt dekkjakurl verði farið af skólalóðum áður en skólar hefjast í haust. Meira »

Sóttu veika konu á skemmtiferðaskip

Í gær, 23:26 Stjórnstöð Landhelgisgæslunnar barst beiðni um þrjúleytið í dag um að sækja veika konu um borð í skemmtiferðaskip suður af landinu. Meira »

Tvær útafkeyrslur í Skriðdalnum

Í gær, 21:45 Tveir bílar fóru út af þjóðvegi 1 í Skriðdal á Fljótsdalshéraði í kvöld. Erlendir ferðamenn voru í báðum bílunum og var farið með farþega annars bílsins til frekari skoðunar á fjórðungssjúkrahúsið í Neskaupstað. Meira »

Sækist eftir 2.-4. sæti hjá Pírötum

Í gær, 21:28 Bjartmar Alexandersson, framkvæmdastjóri Grænnar framtíðar og formaður Ungra umhverfissina, býður sig fram í 2.-4. sæti í prófkjöri Pírata í Reykjavíkurkjördæmi suður fyrir komandi Alþingiskosningar. Meira »

Krefjast áhættumats á sjókvíaeldi

Í gær, 19:46 Landssamband veiðifélaga gerir alvarlegar athugasemdir við áform fyrirtækisins Laxar Fiskeldi um 9.000 tonna sjókvíaeldi á norskættuðum laxi í Berufirði og Fáskrúðsfirði. Sambandið krefst þess að áhættumat fari fram og gagnrýnir að engin stefna hafi verið mörkuð um framtíð sjókvíaeldis á Íslandi. Meira »

Pílagrímsferð á slóðir Fórnarinnar

Í gær, 18:30 Rússneski kvikmyndaleikstjórinn Andrei Tarkovsky er af mörgum talinn einn af stórmeisturum kvikmyndasögunnar fyrr og síðar. Fyrsta kvikmyndahlutverk Guðrúnar S. Gísladóttur var í hans síðustu mynd, Fórninni, sem tekin var upp á Gotlandi sumarið 1985. Meira »

Pirraðar kríur og ótrúir svanir

Í gær, 20:44 Margir kunna að halda að það séu aðeins endur sem synda um á Reykjavíkurtjörn en það er fjarri sanni. Fuglaáhugamaðurinn Aron Leví Beck leiddi mbl.is í allan sannleikann um fuglalífið á tjörninni en hann tístir fróðleiksmolum undir myllumerkinu #fuglatwitter. Meira »

Lúlla gengur kaupum og sölum á Ebay

Í gær, 18:49 Dúkkan Lúlla, sem frumkvöðullinn Eyrún Eggertsdóttir hannaði og bjó til, gengur nú kaupum og sölum á Ebay og fleiri uppboðssíðum á allt að 40 þúsund krónur. Dúkkan kostar 70 dollara út úr búð eða um 8.500 krónur. Meira »

Vaða Bláfjallakvísl upp í mitti

Í gær, 18:30 Ferðafólk sem nú er á göngu um Laugaveginn er hvatt til að gæta varúðar við Bláfjallakvísl vegna mikils rennslis í ánni. Óvenjumikið jökulvatn er þessa dagana í Bláfjallakvísl sem rennur frá norðurhluta Mýrdalsjökuls. Vatnið á bílvaðinu nær til að mynda nú upp í mitti, en er venjulega í hnédýpt. Meira »
rotþrær-vatnsgeymslur-lindarbrunnar
Rotþrær-vatnsgeymar- lindarbrunnar. Rotþrær og siturlagnir. Heildar lausnir - ré...
50 Tonna legupressur
Komnar í hús til afgreiðslu,alvöru 50 Tonna legupressur loft / glussadrifnar, s...
HARÐVIÐUR TIL HÚSBYGGINGA
Harðviður til húsabygginga Sjá nánar á www.vidur.is Vatnsklæðning, panill, palla...
Skæralyftur 1 meter 3 tonn
Öflugar of vandaðar lyftur frá EVERET kr. 399.000+vsk til á lager Kortalán í b...