Skaftárhlaup er hafið

Skaftá. Úr safni. stækka

Skaftá. Úr safni. mbl.is/Jónas

Veðurstofa Íslands hefur sent frá sér viðvörun, en rennsli Skaftár við Sveinstind hefur verið að aukast síðasta sólarhring og rafleiðni hefur einnig aukist. Þessar athuganir þýða að Skaftárhlaup er mjög líklega hafið. Rennslið við Sveinstind er nú um 370 m3/s.

Veðurstofunni hafa borist tilkynningar um að brennisteinslykt finnist í Skaftárhreppi. Einnig hefur borist staðfesting á að hlaupvatn hafi náð niður í byggð, að því er segir í tilkynningu frá Veðurstofu Íslands.

Hlaupið kemur líklegast úr vestari Skaftárkatlinum, sem síðast hljóp úr í september 2012. Það fæst ekki staðfest fyrr en með sjónrænni athugun úr flugi yfir katlana.

Möguleg vá

Upplýsa þarf almenning og erlenda ferðamenn um mögulega náttúruvá:

  • Næstu daga munu flóðaðstæður ríkja við bakka Skaftár. Mögulegt er að Skaftá flæði yfir vegi sem liggja nærri árbökkum.
  • Brennisteinsvetni berst með hlaupvatninu þegar það kemur undan jökli. Styrkur þess er þá svo mikill að það getur skaðað slímhúð í augum og öndunarvegi. Ferðafólki er því eindregið ráðlagt að halda sig fjarri jöðrum Skaftárjökuls, Tungnárjökuls og Síðujökuls á meðan hlaupið stendur yfir.
  • Sprungur munu myndast mjög hratt í kringum ketilinn, því ætti ferðafólk á Vatnajökli að halda sig fjarri kötlunum, sem og jöðrum Skaftárjökuls, Tungnárjökuls og Síðujökuls þar sem hlaupvatn gæti brotið sér leið upp á yfirborðið. 

Bakgrunnur

Upptök hlaupa í Skaftá eru undir tveimur jarðhitakötlum í Vatnajökli. Þegar hleypur úr þeim rennur vatnið fyrst um 40 km undir jöklinum og síðan 20 km eftir farvegi Skaftár áður en það kemur að fyrsta vatnshæðarmæli, sem er viðvörunarmælir við Sveinstind. Söfnunarhraði í katlana er nokkuð jafn, því er langur tími á milli flóða jafnan ávísun á stór flóð. Hlaup úr eystri katlinum eru jafnan stærri en þau sem koma úr vestari katlinum. Úr hvorum katli hleypur að jafnaði á tveggja ára fresti. Hámarksrennsli í hlaupum úr vestri katlinum hefur mest orðið um 900 m3/s, en venjulega á bilinu frá 200 til 700 m3/s. Vatn tekur nokkurn tíma að ná niður að þjóðvegi, en það mun flæða út á hraunið neðan Skálarheiðar. Útbreiðsla þess nær þó ekki hámarki fyrr en nokkru eftir að það tekur að draga úr rennsli við Sveinstind.

English version

Warning

Within the past 24 hours, the level of the Skaftá river at Sveinstindur has risen. Additionally electrical conductivity readings from the same location have increased. These observations signify that a glacial outburst flood (jökulhlaup) is in progress. It is likely that the flood originated from the western Skaftá ice cauldron, which last drained in September 2012; however this is unconfirmed until visual observations are made. The discharge of Skaftá at Sveinstindur is presently 370 m3/s.

Possible hazards:

  • Flood conditions are expected in Skaftá over the next two to three days. Some flooding of unpaved roads close to Skaftá is possible.
  • Hydrogen sulphide is released from the floodwater as it drains from the Vatnajökull ice-cap. The gas is particularly potent at the ice margin, where concentrations will reach poisonous levels. Travellers must stay away from the edges of Skaftárjökull, Tungnaárjökull and Síðujökull while the flood occurs.
  • Crevasses will develop rapidly around the ice cauldron, so travellers on Vatnajökull should stay away from the region, including the lower part of Skaftárjökull and Tungnárjökull, where floodwater could burst through the surface.

Background

Floods in Skaftá are sourced from two ice cauldrons, formed due to persistent geothermal activity beneath Vatnajökull. On average, the cauldrons drain every two years, producing floods of up to 1,500 cubic metres per second. When the interval between floods is short the flood tends to be smaller. The eastern cauldron is responsible for the largest floods.

  • Til baka
  • Blogga um frétt
  • Senda

Innlent »

Fyrsta aprílgabbið í Morgunblaðinu

Í gær, 23:29 Fyrsta aprílgabb fjölmiðils hér á landi sem vitað er um birtist í Morgunblaðinu árið 1953. Þá var greint frá því á baksíðu blaðsins að til umræðu hefði komið að fá nýja fjögurra hreyfla farþega- og flutningavél til þess að halda uppi samgöngum á milli Reykjavíkur og Akraness. Meira »

Nýr Landspítali í Efstaleiti?

Í gær, 22:49 Sigmundur Davíð Gunnlaugsson forsætisráðherra segir ástæðu til að kanna hvort skynsamlegt sé að reisa nýjan Landspítala á lóð Ríkisútvarpsins. Þetta kom fram í seinni fréttum RÚV í kvöld. Meira »

Víða hálka og skafrenningur

Í gær, 22:20 Nokkur hálka eða hálkublettir eru á Suðurlandi, einkum útvegum. Á Vesturlandi er víða hálka eða hálkublettir á vegum og sumstaðar skafrenningur. Hálka er víða á Vestfjörðum. Snjóþekja og éljagangur á Steingrímsfjarðarheiði en þæfingsfærð og skafrenningur á Þröskuldum. Meira »

Verða með skemmtiþætti á mbl.is

Í gær, 22:14 Félagarnir Nökkvi Fjalar Orrason, Egill Ploder Ottósson og Róbert Úlfarsson sem stjórnað hafa sjónvarpsþáttunum Áttunni, skrifuðu í dag undir samning við Árvakur um útgáfu þáttanna á mbl.is. Munu þeir færa út kvíarnar og hafa fengið til liðs við sig þá Arnar Þór Ólafsson og Ragnar Jónsson. Meira »

Hættir rekstri Júllabúðar

Í gær, 21:27 Júlíus Freyr Theódórsson er hættur rekstri, en hann hefur síðastliðin ár rekið verslunina Júllabúð í Hrísey. Versluninni var lokað 10. mars sl. og eins og stendur er engin verslun í eynni. Þetta kemur fram á heimasíðu Vikudags. Meira »

Vélsleðaslys við Klukkutinda

Í gær, 21:01 Björgunarsveitir í Árnessýslu hafa verið kallaðar út vegna vélsleðaslyss við Klukkutinda. Björgunarsveitir munu flytja sjúkraflutningamenn á slysstað og hefur þyrla Landhelgisgæslunnar verið kölluð út. Meira »

Píratar á góðri siglingu

Í gær, 20:20 Píratar hafa sótt í sig veðrið og mælast nú með 22% fylgi í Þjóðarpúlsi Gallup, en mældust með 15% fylgi þegar niðurstöður voru síðast birtar 2. mars sl. Sjálfstæðisflokkur mælist nú með 25% fylgi, Samfylking 16%, Björt framtíð og Framsóknarflokkur 11% og Vinstri grænir 10%. Meira »

Meðalvindhraði óvenju hár í mars

Í gær, 20:51 Marsmánuður var illviðra- og úrkomusamur, sérstaklega um landið sunnan- og vestanvert en mun skárri tíð var norðaustan- og austanlands. Hiti var vel yfir meðallagi áranna 1961 til 1990 um land allt. Veðurlag var stórgert og meðalvindhraði óvenjuhár. Oft urðu samgöngutruflanir vegna hríðarbylja. Meira »

Hlutlægt mat á verðmæti sjóðsins

Í gær, 19:50 Bæjarstjórn Vestmannaeyja hefur samþykkt að fela bæjarstjóra að falast tafarlaust eftir því að fengið verði hlutlægt mat á verðmæti Sparisjóðs Vestmannaeyja á þeim tímapunkti þegar hann var „á þvingaðan máta sameinaður við Landsbankann hf.“ Meira »

Bera ábyrgð á farþegunum

Í gær, 19:22 Ökumenn virðast ekki gera sér grein fyrir hættunni sem getur skapast þegar þeir stoppa á miðjum vegi til að taka myndir. Þeir bera ábyrgð á farþegum sem þeir hleypa út til þess, að sögn Odds Árnasonar, yfirlögregluþjóns hjá lögreglunni á Suðurlandi. Meira »

Samþykktu verkfallsboðun

Í gær, 18:52 Starfsmenn undirverktaka á athafnasvæði ALCOA Fjarðaáls samþykktu í dag boðun um vinnustöðvun. Verkfallið verður tvískipt, annars vegar frá hádegi 14. apríl og stendur það til 23.30 sama dag og hins vegar ótímabundið verkfall frá hádegi þann 21. apríl. Meira »

Kjósa aftur um verkfallsboðun

Í gær, 18:43 Atkvæðagreiðsla um boðun vinnustöðvunar tæknimanna hjá Ríkisútvarpinu hófst í dag og stendur hún yfir í tæpa viku. Í gær slitnaði upp úr viðræðum samninganefnda Rafiðnaðarsambands Íslands (RSÍ) og Samtaka atvinnulífsins (SA) og segir formaður RSÍ félagsmenn mjög svekkta vegna þróunar mála. Meira »

Einn vann 88,4 milljónir

Í gær, 18:24 Einn var með alla rétta í Víkingalottóinu og hlaut hann 88,4 milljónir í vinning. Vinningsmiðinn var keyptur í Danmörku. Fjórir hrepptu 100.000 krónur í Jókernum. Meira »

Hvar er opið um páskana?

Í gær, 18:06 Nú þegar páskahátíðin gengur í garð riðlast hefðbundnir afgreiðslurtímar verslana og skemmtistaða. Mbl.is tók saman helstu opnunartíma yfir páskana 2015 til þess að enginn þurfi að standa svekktur fyrir utan Kaffibarinn á föstudaginn langa eða sitja uppi með morgunkorn í páskamatinn. Meira »

Vildi ekki Friðrik Dór og fórnuðu úlfalda

Í gær, 17:49 Í dag, fyrsta dag aprílmánaðar, eru heldur meiri líkur á að lesendur fréttamiðla grípi til gagnrýnnar hugsunar og efist um margt sem kemur þar fram en aðra daga. Lesendur eru staðráðnir í því að láta ekki gabba sig og ætla alls ekki „að hlaupa apríl.“ mbl.is tók saman nokkur aprílgöbb. Meira »

Efna til stóðhestaveltu

Í gær, 18:19 Landsliðsnefnd Landssambands hestamannafélaga stendur fyrir heimsviðburði í Spretthöllinni laugardaginn 4. apríl næstkomandi, en þar munu 26 sterkustu töltarar heims mæta til leiks. Þetta kemur fram í tilkynningu frá Landssambandinu. Meira »

Þurfa ekki lengur að sjóða vatnið

Í gær, 17:57 Ekki er lengur nauðsynlegt að sjóða vatn í Svalbarðsstrandarveitu. Mælingar hafa staðfest að dreifikerfið hefur hreinsað sig af menguðu vatni sem virðist hafa komið inn í lind á vatnstökusvæðinu í leysingum. Þetta kemur fram í tilkynningu frá Norðurorku. Meira »

Hafa áfrýjað til Hæstaréttar

Í gær, 17:46 Dómsmáli sem Hagsmunasamtök heimilanna reka fyrir hjón sem eru félagsmenn í HH hefur verið áfrýjað til Hæstaréttar Íslands. Málið var upphaflega höfðað árið 2012 gegn Íbúðalánasjóði og er tilgangurinn að láta reyna á lögmæti kynningar verðtryggðra neytendalána. Meira »
Rakatæki
Til sölu BONEKO rakatæki, fyrir 60m3 Aðeins notað einu sinni og í orginal umb...
Afskaplega þægileg jarðhæð til leigu afskaplega fallegt umhverfi
góð jarðhæð til leigu á Pleya Flamenca, Spáni, laus frá 20 maí og út júní gönguf...
GLÆSILEGUR
GLÆSILEGUR ! Teg IVANA - stærðir 32-40 D-FF og 32-38 G á ...
Reiðhjólaviðgerðir
Hjólaspítalinn Auðbrekku 4. Viðgerðir á öllum gerðum hjóla, stuttur biðtími, flj...
 
Félagslíf
Staður og stund
Aflagrandi 40 Vinnustofa kl. 9, gönguh...
Glersýn: sumarstarfsmenn - gluggaþvottur
Ófaglært starfsfólk
Glersýn óskar eftir sumarstarfsm...
L fjölnir 6015033119 i pf.
Félagsstarf
l FJÖLNIR 6015033119 I Pf....
Þeystareykjavirkjun 20189
Tilboð - útboð
Útboðsgögn nr. 20189 ...