Skaftárhlaup er hafið

Skaftá. Úr safni.
Skaftá. Úr safni. mbl.is/Jónas

Veðurstofa Íslands hefur sent frá sér viðvörun, en rennsli Skaftár við Sveinstind hefur verið að aukast síðasta sólarhring og rafleiðni hefur einnig aukist. Þessar athuganir þýða að Skaftárhlaup er mjög líklega hafið. Rennslið við Sveinstind er nú um 370 m3/s.

Veðurstofunni hafa borist tilkynningar um að brennisteinslykt finnist í Skaftárhreppi. Einnig hefur borist staðfesting á að hlaupvatn hafi náð niður í byggð, að því er segir í tilkynningu frá Veðurstofu Íslands.

Hlaupið kemur líklegast úr vestari Skaftárkatlinum, sem síðast hljóp úr í september 2012. Það fæst ekki staðfest fyrr en með sjónrænni athugun úr flugi yfir katlana.

Möguleg vá

Upplýsa þarf almenning og erlenda ferðamenn um mögulega náttúruvá:

  • Næstu daga munu flóðaðstæður ríkja við bakka Skaftár. Mögulegt er að Skaftá flæði yfir vegi sem liggja nærri árbökkum.
  • Brennisteinsvetni berst með hlaupvatninu þegar það kemur undan jökli. Styrkur þess er þá svo mikill að það getur skaðað slímhúð í augum og öndunarvegi. Ferðafólki er því eindregið ráðlagt að halda sig fjarri jöðrum Skaftárjökuls, Tungnárjökuls og Síðujökuls á meðan hlaupið stendur yfir.
  • Sprungur munu myndast mjög hratt í kringum ketilinn, því ætti ferðafólk á Vatnajökli að halda sig fjarri kötlunum, sem og jöðrum Skaftárjökuls, Tungnárjökuls og Síðujökuls þar sem hlaupvatn gæti brotið sér leið upp á yfirborðið. 

Bakgrunnur

Upptök hlaupa í Skaftá eru undir tveimur jarðhitakötlum í Vatnajökli. Þegar hleypur úr þeim rennur vatnið fyrst um 40 km undir jöklinum og síðan 20 km eftir farvegi Skaftár áður en það kemur að fyrsta vatnshæðarmæli, sem er viðvörunarmælir við Sveinstind. Söfnunarhraði í katlana er nokkuð jafn, því er langur tími á milli flóða jafnan ávísun á stór flóð. Hlaup úr eystri katlinum eru jafnan stærri en þau sem koma úr vestari katlinum. Úr hvorum katli hleypur að jafnaði á tveggja ára fresti. Hámarksrennsli í hlaupum úr vestri katlinum hefur mest orðið um 900 m3/s, en venjulega á bilinu frá 200 til 700 m3/s. Vatn tekur nokkurn tíma að ná niður að þjóðvegi, en það mun flæða út á hraunið neðan Skálarheiðar. Útbreiðsla þess nær þó ekki hámarki fyrr en nokkru eftir að það tekur að draga úr rennsli við Sveinstind.

English version

Warning

Within the past 24 hours, the level of the Skaftá river at Sveinstindur has risen. Additionally electrical conductivity readings from the same location have increased. These observations signify that a glacial outburst flood (jökulhlaup) is in progress. It is likely that the flood originated from the western Skaftá ice cauldron, which last drained in September 2012; however this is unconfirmed until visual observations are made. The discharge of Skaftá at Sveinstindur is presently 370 m3/s.

Possible hazards:

  • Flood conditions are expected in Skaftá over the next two to three days. Some flooding of unpaved roads close to Skaftá is possible.
  • Hydrogen sulphide is released from the floodwater as it drains from the Vatnajökull ice-cap. The gas is particularly potent at the ice margin, where concentrations will reach poisonous levels. Travellers must stay away from the edges of Skaftárjökull, Tungnaárjökull and Síðujökull while the flood occurs.
  • Crevasses will develop rapidly around the ice cauldron, so travellers on Vatnajökull should stay away from the region, including the lower part of Skaftárjökull and Tungnárjökull, where floodwater could burst through the surface.

Background

Floods in Skaftá are sourced from two ice cauldrons, formed due to persistent geothermal activity beneath Vatnajökull. On average, the cauldrons drain every two years, producing floods of up to 1,500 cubic metres per second. When the interval between floods is short the flood tends to be smaller. The eastern cauldron is responsible for the largest floods.

mbl.is

Innlent »

Hjartað besti áttavitinn

13:04 Leið Vilborgar Örnu Gissurardóttur að því er verða atvinnuævintýrakona hófst á sófanum hennar fyrir fjórtán árum og hefur síðan verið stráð sigrum en einnig tárum og þjáningu. Hún sagði gestum á TEDxReykjavík 2016 að hjartað sé besti áttavitinn og því ættu þeir að fylgja. Meira »

Afskakaðu, kæri Bono!

12:40 Arnar Eggert Thoroddsen, doktorsnemi í tónlistarfræðum, hefur bryddað upp á nýjung í þjónustu við erlenda ferðamenn í Reykjavík; mun í sumar leiða þá þrisvar í viku um miðborgina og fræða þá um sögu íslenskrar dægurtónlistar og sýna þeim merkilega staði sem eru órjúfanlegur hluti af þeirri sögu. Meira »

Dettifossvegur áfram lokaður

12:04 Dettifossvegur er áfram lokaður vegna hláku og vatnavaxta sem skapað hafa hættuástand á útsýnissvæðinu við Dettifoss samkvæmt upplýsingum frá Vegagerðinni en veginum var lokað tímabundið í gær þar til aðstæður löguðust. Meira »

Skóli fyrir alla nemendur

11:39 Brautskráning Verkmenntaskólans á Akureyri fór fram í Menningarhúsinu Hofi í gær að viðstöddu fjölmenni en brautskráðir voru 121 nemandi að þessu sinni. Meira »

„Ekki mitt að ákveða það“

11:24 Ásmundur Einar Daðason, þingflokksformaður Framsóknarflokksins, segir það ekki sitt að ákveða hvort Sigmundur Davíð Gunnlaugsson verði áfram formaður flokksins. Hann sitji í umboði flokksmanna og þeir þurfi að svara því sjálfir. Meira »

Ragnheiður: Það verður kosið í haust

11:04 Ragnheiður Ríkharðsdóttir, þingflokksformaður Sjálfstæðisflokksins, segist líta svo á að þingkosningar fari fram í haust. Það hafi komið skýrt fram af hálfu forystumanna ríkisstjórnarinnar. Meira »

Líkamsárásir, eignaspjöll og húsbrot

07:19 Mikið var að gera hjá lögreglunni á höfuðborgarsvæðinu í gærkvöldi og nótt. Einkum vegna fólks sem var annaðhvort undir áhrifum áfengis eða fíkniefna. Einnig komu upp mál vegna líkamsárása og eignaspjalla. Meira »

20 stiga hiti í kortunum

09:30 Hlýnandi veður er fram undan á landinu og er útlit fyrir að hiti nái 20 stigum í flestum landshlutum í síðari hluta vikunnar samkvæmt upplýsingum frá Veðurstofunni. Hitinn í dag verður á bilinu 7 til 14 stig en allt að 17 stig norðaustan til. Meira »

Snarpar vindhviður á Snæfellsnesi

Í gær, 22:55 Gert er ráð fyrir snörpum vindhviðum á norðanverðu Snæfellsnesi fram eftir kvöldi samkvæmt upplýsingum frá Veðurstofu Íslands. Þá er ennfremur varað við áframhaldandi vatnavöxtum á Snæfellsnesi og sunnanverðum Vestfjörðum. Meira »

Hættuástand við Dettifoss

Í gær, 22:15 Vegna hláku og vatnavaxta hefur myndast hættuástand á útsýnissvæðinu við Dettifoss samkvæmt upplýsingum frá Vegagerðinni. Fyrir vikið hefur vegi 862, Dettifossvegi, verið lokað þar til ástandið skánar. Meira »

175 nemendur brautskráðir

Í gær, 21:15 Brautskráning Fjölbrautaskólans við Ármúla fór fram í gær en brautskráðir voru 175 nemendur af 14 námsbrautum. Þar af 88 stúdentar og 79 úr heilbrigðisgreinum. Meira »

Hvatti nemendur til þátttöku í lýðræðinu

Í gær, 20:34 Verzlunarskólanum var slitið í 111. sinn í dag og 296 nemendur útskrifaðir af því tilefni, 182 stúlkur og 114 piltar. Þar af sex nemendur með stúdentspróf úr fjarnámi skólans. Í ræðu sinni til útskriftarnema minnti Ingi Ólafsson skólastjóri nemendur á að lýðræðislegur atkvæðisréttur er ekki sjálfsagður og hvatti nemendur til þess að taka virkan þátt í lýðræðissamfélaginu og nýta atkvæðisrétt sinn í þeim kosningum sem fram undan eru. Meira »

Dúxinn er þrítug móðir

Í gær, 20:04 „Ég bjóst nú ekki við þessu og var í hálfgerðu losti þarna í gær,“ segir Anna Kristín Ólafsdóttir sem í gær dúxaði við Tækniskólann, en hún útskrifaðist með einkunnina 9,85. Anna Kristín er þrítug móðir og lærði grafíska miðlun við skólann. Meira »

Vilja draga úr tollvernd landbúnaðar

Í gær, 19:38 Í búvörusamningunum, sem liggja nú fyrir Alþingi, skortir hvata til aukinnar samkeppni. Stjórnvöld verða að marka skýra stefnu um hvernig draga megi úr tollvernd í landbúnaðarframleiðslu og tryggja að framlag landbúnaðar til landsframleiðslu aukist frá því sem nú er. Meira »

Tveir slösuðust í hörðum árekstri

Í gær, 18:50 Harður árekstur varð skömmu eftir klukkan 17:00 í dag á mótum Hafnarfjarðarvegar og Álftanesvegar. Voru sjúkrabílar og tækjabíll sendir á staðinn samkvæmt upplýsingum frá slökkviliði höfuðborgarsvæðisins. Meira »

Tveir fengu annan vinninginn

Í gær, 19:42 Tveir heppnir lottóspilarar skipta með sér öðrum vinningi lottósins í kvöld en fyrsti vinningurinn, sem hljóðaði upp á tæpar 34 milljónir króna, gekk ekki út. Meira »

Harður árekstur við Hveragerði

Í gær, 19:13 Tvær bifreiðar lentu í hörðum árekstri á þjóðvegi eitt við Hveragerði í kvöld. Fimm voru samtals í bifreiðunum og voru tveir fluttir á sjúkrahús með minni háttar meiðsl til læknisskoðunar. Meira »

Ræddi símanotkun nemenda

Í gær, 18:43 Brautskráning fór fram við hátíðlega athöfn í Fjölbrautaskóla Garðabæjar í dag að viðstöddu fjölmenni. Dúx skólans varð Helga Margrét Höskuldsdóttir sem útskrifaðist af tveimur brautum skólans, bæði listnáms- og alþjóðabraut, með einkunnina 9,04 að meðaltali. Meira »
HÚSAVIÐGERÐIR
Viðgerðir og viðhald fasteigna er okkar fag. Húsaklæðning ehf. hefur í áratugi ...
Skrifstofuhúsnæði Bolholti 4
Til leigu er 230 fermetra skrifstofurými í austurenda á 5. og efstu hæð Bolholts...
Glæsilegt og lítið notað Fleetwood fellihýsi
Til sölu mjög vel með farið FLEETWOOD DESTINY SEDONA fellihýsi. Mjög lítið notað...
rotþrær-vatnsgeymslur-lindarbrunnar
Rotþrær-vatnsgeymar- lindarbrunnar. Rotþrær og siturlagnir. Heildar lausnir - ré...
 
Grunnskólakennari
Grunn-/framhaldsskóla
Grunnskólakennari í Þjórs...
Til sölu njarðarbraut 3 260 reykjanesbæ
Atvinnuhúsnæði
Til sölu Njarðarbraut 3 260 Reykjanesb...
Eldri borgarar
Staður og stund
Aflagrandi 40 Opin vinnustofa og postulí...
Hluthafafundur vegna slitameðferðar m
Fundir - mannfagnaðir
Hluthafafundur vegna slitameðferðar...