Skaftárhlaup er hafið

Skaftá. Úr safni.
Skaftá. Úr safni. mbl.is/Jónas

Veðurstofa Íslands hefur sent frá sér viðvörun, en rennsli Skaftár við Sveinstind hefur verið að aukast síðasta sólarhring og rafleiðni hefur einnig aukist. Þessar athuganir þýða að Skaftárhlaup er mjög líklega hafið. Rennslið við Sveinstind er nú um 370 m3/s.

Veðurstofunni hafa borist tilkynningar um að brennisteinslykt finnist í Skaftárhreppi. Einnig hefur borist staðfesting á að hlaupvatn hafi náð niður í byggð, að því er segir í tilkynningu frá Veðurstofu Íslands.

Hlaupið kemur líklegast úr vestari Skaftárkatlinum, sem síðast hljóp úr í september 2012. Það fæst ekki staðfest fyrr en með sjónrænni athugun úr flugi yfir katlana.

Möguleg vá

Upplýsa þarf almenning og erlenda ferðamenn um mögulega náttúruvá:

  • Næstu daga munu flóðaðstæður ríkja við bakka Skaftár. Mögulegt er að Skaftá flæði yfir vegi sem liggja nærri árbökkum.
  • Brennisteinsvetni berst með hlaupvatninu þegar það kemur undan jökli. Styrkur þess er þá svo mikill að það getur skaðað slímhúð í augum og öndunarvegi. Ferðafólki er því eindregið ráðlagt að halda sig fjarri jöðrum Skaftárjökuls, Tungnárjökuls og Síðujökuls á meðan hlaupið stendur yfir.
  • Sprungur munu myndast mjög hratt í kringum ketilinn, því ætti ferðafólk á Vatnajökli að halda sig fjarri kötlunum, sem og jöðrum Skaftárjökuls, Tungnárjökuls og Síðujökuls þar sem hlaupvatn gæti brotið sér leið upp á yfirborðið. 

Bakgrunnur

Upptök hlaupa í Skaftá eru undir tveimur jarðhitakötlum í Vatnajökli. Þegar hleypur úr þeim rennur vatnið fyrst um 40 km undir jöklinum og síðan 20 km eftir farvegi Skaftár áður en það kemur að fyrsta vatnshæðarmæli, sem er viðvörunarmælir við Sveinstind. Söfnunarhraði í katlana er nokkuð jafn, því er langur tími á milli flóða jafnan ávísun á stór flóð. Hlaup úr eystri katlinum eru jafnan stærri en þau sem koma úr vestari katlinum. Úr hvorum katli hleypur að jafnaði á tveggja ára fresti. Hámarksrennsli í hlaupum úr vestri katlinum hefur mest orðið um 900 m3/s, en venjulega á bilinu frá 200 til 700 m3/s. Vatn tekur nokkurn tíma að ná niður að þjóðvegi, en það mun flæða út á hraunið neðan Skálarheiðar. Útbreiðsla þess nær þó ekki hámarki fyrr en nokkru eftir að það tekur að draga úr rennsli við Sveinstind.

English version

Warning

Within the past 24 hours, the level of the Skaftá river at Sveinstindur has risen. Additionally electrical conductivity readings from the same location have increased. These observations signify that a glacial outburst flood (jökulhlaup) is in progress. It is likely that the flood originated from the western Skaftá ice cauldron, which last drained in September 2012; however this is unconfirmed until visual observations are made. The discharge of Skaftá at Sveinstindur is presently 370 m3/s.

Possible hazards:

  • Flood conditions are expected in Skaftá over the next two to three days. Some flooding of unpaved roads close to Skaftá is possible.
  • Hydrogen sulphide is released from the floodwater as it drains from the Vatnajökull ice-cap. The gas is particularly potent at the ice margin, where concentrations will reach poisonous levels. Travellers must stay away from the edges of Skaftárjökull, Tungnaárjökull and Síðujökull while the flood occurs.
  • Crevasses will develop rapidly around the ice cauldron, so travellers on Vatnajökull should stay away from the region, including the lower part of Skaftárjökull and Tungnárjökull, where floodwater could burst through the surface.

Background

Floods in Skaftá are sourced from two ice cauldrons, formed due to persistent geothermal activity beneath Vatnajökull. On average, the cauldrons drain every two years, producing floods of up to 1,500 cubic metres per second. When the interval between floods is short the flood tends to be smaller. The eastern cauldron is responsible for the largest floods.

mbl.is

Innlent »

Krapi er á Hrafnseyrarheiði

Í gær, 22:30 Greiðfært er á Suður- og Vesturlandi samkvæmt upplýsingum frá Vegagerðinni. Einnig er víða greiðfært á Vestfjörðum. Krapi er þó á Hrafnseyrarheiði en þæfingsfærð og skafrenningur á Dynjandisheiði. Þoka er á fjallvegum á sunnanverðum fjörðunum. Meira »

„Dómur almennings liggur fyrir“

Í gær, 22:03 „Ég held að það þurfi ekkert að leita álits á þessu. Ég held að staðreyndirnar tali bara sínu máli. Þegar við stofnuðum þennan flokk var hann næststærstur íslenskra stjórnmálaflokka og þróaðist síðan upp í það að vera stærstur. Síðan hrundi hann og það getur enginn kennt öðrum um en þeim sem veittu flokknum forystu.“ Meira »

„Flugdrekaskíða“ suður Grænland

Í gær, 21:25 Fimm íslenskir fjallagarpar halda til Grænlands á fimmtudag þar sem þeirra bíður um 1200 kílómetra ferðalag yfir fjöll og firnindi í snjó og kulda. Ferðalagið hefst í Scoresby-sundi og lýkur í Isortoq. Meira »

Hvalir ná sér af ofveiði fyrri tíma

Í gær, 21:06 Breytingar á útbreiðslu hvala og fjölda þeirra eru viðfangsefni vísindamanna sem á nokkurra ára fresti reyna að telja þessi stóru spendýr í hafinu. Talsverðar breytingar hafa orðið á síðustu árum og margir þættir spila þar inn í. Meira »

Úthluta 8,2 milljónum króna

Í gær, 20:45 Rúmum 8,2 milljónum króna verður úthlutað úr Fræðslu- og verkefnasjóði UMFí í maí. Í tilkynningu frá UMFÍ segir að sjóðurinn hafi þann tilgang að styrkja félags- og íþróttastarf ungmennafélagshreyfingarinnar. Meira »

Fundu blóð á úlpu hins ákærða

Í gær, 20:34 Lögreglan fann blóð úr Birnu Brjánsdóttur á úlpu Thom­asar Møllers Ol­sens sem ákærður er fyrir að hafa myrt hana. Einnig sýndi rannsókn fram á að önnur föt hans, sem höfðu verið þvegin, höfðu komist í snertingu við mikið af blóði. Meira »

Ákærður fyrir að gabba lögreglu

Í gær, 19:35 Karlmaður á sextugsaldri hefur verið ákærður af embætti héraðssaksóknara fyrir gabb með því að hafa hringt í Neyðarlínuna og tilkynnt ranglega að hann væri slasaður og fastur undir stýri eftir umferðaróhapp. Meira »

Heimild í fjárlögum dugar ekki til

Í gær, 19:53 Heimild þarf í settum lögum til að ríkið megi selja fasteignir sínar. Heimild í fjárlögum dugar þar ekki til. Þetta segir Jón Steinar Gunnlaugsson, lögmaður og fyrrverandi hæstaréttardómari. Vakið hefur umræðu í samfélaginu og á þingi sala rík­is­ins á jörð Víf­ilsstaða til Garðabæj­ar. Meira »

Afmælisveisla Lærlinga

Í gær, 19:30 Lærlingar, eitt sigursælasta keilulið landsins, er 30 ára um þessar mundir og af því tilefni standa félagsmenn fyrir opnu húsi á Marbar við Geirsgötu í Reykjavík laugardagskvöldið 13. maí næstkomandi. Meira »

Laust rör olli eldsvoðanum

Í gær, 19:15 Rannsókn Vinnueftirlitsins hefur leitt í ljós að spennutengdur búnaður sem losnaði hafi valdið brunanum í kísilmálmverksmiðju United Silicon í Helguvík í síðustu viku. Um var að ræða rör sem tengt var rafskauti og rakst utan í stálburðarvirki byggingarinnar. Meira »

Illugi nýr stjórnarformaður

Í gær, 18:56 Tilkynnt var um nýja stjórn Byggðastofnunar á ársfundi stofnunarinnar sem haldinn var í dag í Skagafirði en nýr formaður stjórnarinnar er Illugi Gunnarsson, fyrrverandi menntamálaráðherra og þingmaður. Meira »

Ófullnægjandi aðgengi árum saman

Í gær, 18:38 Af fimmtán heilsugæslustöðvum Heilsugæslu höfuðborgarsvæðisins hefur engin náð því markmiði síðustu ár að veita 85% þeirra sem óska eftir læknisviðtali tíma innan tveggja virkra daga. Meira »

Líður betur en aðstandendur halda?

Í gær, 18:30 „Þótt Alzheimerssjúklingar geri sér ekki alltaf grein fyrir ástandi sínu er mikilvægt að hlusta á hvernig þeir sjálfir upplifa og meta lífsgæði sín, líðan og getu,“ segir Arndís Valgarðsdóttir, sálfræðingur hjá Sálfræðingum Höfðabakka, sem í tengslum við meistararitgerð sína rannsakaði þessa þætti frá sjónarhóli bæði sjúklinga og aðstandenda. Meira »

Telur um áreiti að ræða en ekki einelti

Í gær, 18:17 Hafið er yfir allan vafa að Sigríður Björk Guðjónsdóttir, lögreglustjóri höfuðborgarsvæðisins, hafi brotið gegn lögreglumanni með hegðun sinni í garð hans. Þetta er niðurstaða vinnustaðasálfræðings sem innanríkisráðuneytið fékk til þess að fara yfir kvörtun lögreglumannsins. Meira »

Telur Samfylkinguna eiga fullt erindi

Í gær, 17:40 „Ég er nú ekki sammála því, það er ekkert útséð um það. Það hafa auðvitað verið öldudalir eins og hefur gerst hjá öðrum flokkum. Við fórum mjög djúpt síðast, því er ekki að leyna, og það gefur fulla ástæðu til þess að staldra við og hugsa hlutina vel upp á nýtt,“ segir Logi Már Einarsson, formaður Samfylkingarinnar. Meira »

Stóraukinn áhugi á spænskum fasteignum

Í gær, 18:29 Áhugi Íslendinga á því að kaupa fasteignir á Spáni hefur aukist verulega. Þetta segir Grétar Jónasson, framkvæmdastjóri Félags fasteignasala. „Maður sér það á fasteignavefjunum að það er talsvert mikið framboð af eignum þarna og margir eru að auglýsa áhugaverð kauptækifæri í þessu,“ segir Grétar. Meira »

Sprengt næstu vikur í Sundahöfn

Í gær, 17:52 Sprengingar fyrirtækisins Ístaks í Sundahöfn munu halda áfram næstu þrjár vikur og verða þær á þriggja til fjögurra daga fresti. Þetta segir Karl Andreassen, framkvæmdastjóri Ístaks. Meira »

Skaginn 3X selur búnað í Drangey

Í gær, 16:50 Undirritaður hefur verið samningur á milli Skagans 3X og Fisk Seafood á Sauðárkróki um kaup Fisk Seafood á vinnslu- og lestarbúnaði fyrir nýsmíði fyrirtækisins, Drangey SK2, sem sjósett var í Tyrklandi í síðustu viku. Skipið er væntanlegt til landsins síðla sumars. Meira »
HARÐVIÐUR TIL HÚSBYGGINGA
Harðviður til húsabygginga Sjá nánar á www.vidur.is Vatnsklæðning, panill, palla...
VOLVO
Óska eftir lítið eknum volvoxc70D5wdsjsk eða xc90 greiðslugeta ca 3milljónir sím...
Dekk til sölu
Dekk til sölu 215/75x16 góð burðardekk seljast ódýrt uppl í sím...
ICELANDIC - ÍSLENSKA f. útlendinga - ENGLISH - ENSKA f. fullorðna
Byrja/Start:: 1/5, 29/5, 26/6, 21/8, 11/9, 9/10, 6/11, 4/12: 4 vikur/weeks x 5 d...
 
L fjölnir 6017042119 i lf.
Félagsstarf
? FJÖLNIR 6017042119 I Lf. Mynd af au...
Blaðberar hveragerði
Ófaglært starfsfólk
Blaðberar Morgunblaðið óskar eftir ...
Aðalfundur
Fundir - mannfagnaðir
Aðalfundur Ef...
Félagsstarf
Staður og stund
Aflagrandi 40 Opin vinnustofa kl 9, Bing...