Skaftárhlaup er hafið

Skaftá. Úr safni.
Skaftá. Úr safni. mbl.is/Jónas

Veðurstofa Íslands hefur sent frá sér viðvörun, en rennsli Skaftár við Sveinstind hefur verið að aukast síðasta sólarhring og rafleiðni hefur einnig aukist. Þessar athuganir þýða að Skaftárhlaup er mjög líklega hafið. Rennslið við Sveinstind er nú um 370 m3/s.

Veðurstofunni hafa borist tilkynningar um að brennisteinslykt finnist í Skaftárhreppi. Einnig hefur borist staðfesting á að hlaupvatn hafi náð niður í byggð, að því er segir í tilkynningu frá Veðurstofu Íslands.

Hlaupið kemur líklegast úr vestari Skaftárkatlinum, sem síðast hljóp úr í september 2012. Það fæst ekki staðfest fyrr en með sjónrænni athugun úr flugi yfir katlana.

Möguleg vá

Upplýsa þarf almenning og erlenda ferðamenn um mögulega náttúruvá:

  • Næstu daga munu flóðaðstæður ríkja við bakka Skaftár. Mögulegt er að Skaftá flæði yfir vegi sem liggja nærri árbökkum.
  • Brennisteinsvetni berst með hlaupvatninu þegar það kemur undan jökli. Styrkur þess er þá svo mikill að það getur skaðað slímhúð í augum og öndunarvegi. Ferðafólki er því eindregið ráðlagt að halda sig fjarri jöðrum Skaftárjökuls, Tungnárjökuls og Síðujökuls á meðan hlaupið stendur yfir.
  • Sprungur munu myndast mjög hratt í kringum ketilinn, því ætti ferðafólk á Vatnajökli að halda sig fjarri kötlunum, sem og jöðrum Skaftárjökuls, Tungnárjökuls og Síðujökuls þar sem hlaupvatn gæti brotið sér leið upp á yfirborðið. 

Bakgrunnur

Upptök hlaupa í Skaftá eru undir tveimur jarðhitakötlum í Vatnajökli. Þegar hleypur úr þeim rennur vatnið fyrst um 40 km undir jöklinum og síðan 20 km eftir farvegi Skaftár áður en það kemur að fyrsta vatnshæðarmæli, sem er viðvörunarmælir við Sveinstind. Söfnunarhraði í katlana er nokkuð jafn, því er langur tími á milli flóða jafnan ávísun á stór flóð. Hlaup úr eystri katlinum eru jafnan stærri en þau sem koma úr vestari katlinum. Úr hvorum katli hleypur að jafnaði á tveggja ára fresti. Hámarksrennsli í hlaupum úr vestri katlinum hefur mest orðið um 900 m3/s, en venjulega á bilinu frá 200 til 700 m3/s. Vatn tekur nokkurn tíma að ná niður að þjóðvegi, en það mun flæða út á hraunið neðan Skálarheiðar. Útbreiðsla þess nær þó ekki hámarki fyrr en nokkru eftir að það tekur að draga úr rennsli við Sveinstind.

English version

Warning

Within the past 24 hours, the level of the Skaftá river at Sveinstindur has risen. Additionally electrical conductivity readings from the same location have increased. These observations signify that a glacial outburst flood (jökulhlaup) is in progress. It is likely that the flood originated from the western Skaftá ice cauldron, which last drained in September 2012; however this is unconfirmed until visual observations are made. The discharge of Skaftá at Sveinstindur is presently 370 m3/s.

Possible hazards:

  • Flood conditions are expected in Skaftá over the next two to three days. Some flooding of unpaved roads close to Skaftá is possible.
  • Hydrogen sulphide is released from the floodwater as it drains from the Vatnajökull ice-cap. The gas is particularly potent at the ice margin, where concentrations will reach poisonous levels. Travellers must stay away from the edges of Skaftárjökull, Tungnaárjökull and Síðujökull while the flood occurs.
  • Crevasses will develop rapidly around the ice cauldron, so travellers on Vatnajökull should stay away from the region, including the lower part of Skaftárjökull and Tungnárjökull, where floodwater could burst through the surface.

Background

Floods in Skaftá are sourced from two ice cauldrons, formed due to persistent geothermal activity beneath Vatnajökull. On average, the cauldrons drain every two years, producing floods of up to 1,500 cubic metres per second. When the interval between floods is short the flood tends to be smaller. The eastern cauldron is responsible for the largest floods.

mbl.is

Innlent »

Vilja upplýsingar frá MAST

12:09 Samtök verslunar og þjónustu og Neytendasamtökin gagnrýna matvælaeftirlit Matvælastofununnar (MAST) og fara fram á að stofnunin upplýsi um alvarleg frávik sem komið hafa upp í eftirlitsstarfsemi stofnunarinnar með íslenskum matvælaframleiðendum. Meira »

Vill ræða við Viðreisn og Bjarta framtíð

11:30 Bjarni Benediktsson, formaður Sjálfstæðisflokksins, sagði við fjölmiðla áður en fundur formanna þingflokkanna hófst í stjórnarráðinu að hann vildi láta aftur reyna á stjórnarmyndunarviðræður við Viðreisn og Bjarta framtíð. Meira »

Kosning um kjarasamninga hafin

11:28 Opnað verður á kosningu vegna kjarasamninga Félags grunnskólakennara og Sambands íslenskra sveitarfélaga í hádeginu í dag. Ólafur Loftsson, formaður Félags grunnskólakennara, vonast eftir meiri þátttöku nú en í samningunum sem felldir voru. Meira »

Formenn hittast í stjórnarráðinu

10:38 Sigurður Ingi Jóhannsson, forsætisráðherra, hefur boðað formenn þingflokkanna á fund í stjórnarráðinu klukkan 11 í dag. Að sögn upplýsingafulltrúa ríkisstjórnarinnar verða störf þingsins framundan rædd. Meira »

Hefja viðræður við aðra flokka í dag

09:49 Píratar ætla sér að hefja stjórnarmyndunarviðræður við aðra flokka í dag. Smári McCarthy, þingmaður Pírata, gat ekki sagt til um hvort viðræðurnar verða formlegar eða óformlegar. Meira »

Lækka verð á getraunaröðinni

09:03 Íslenskar getraunir hafa ákveðið að lækka verð á hverri röð í getraunum (1x2), úr 14 krónum í 13 krónur að því er segir í tilkynningu frá fyrirtækinu og tekur lækkunin gildi í dag. Meira »

Nær allt uppbókað yfir hátíðir

07:37 „Við höfum verið að þróa ferðirnar okkar til að mæta ferðamanninum með nýjungar fyrir jól og áramót en við bjóðum upp á ferðir yfir hátíðarnar.“ Meira »

Stefnt að uppbyggingu á Hveravöllum

07:57 Hugmyndir eru uppi um gistingu fyrir allt að 120 gesti í gistiskála og hótelálmu á Hveravöllum á Kili.  Meira »

Sumarfærð á flestum leiðum

07:01 Vegir eru auðir um allt sunnan- og vestanvert landið en þokuloft er á Hellisheiði og Snæfellsnesi.  Meira »

11 stiga hiti í nótt

06:20 Búast má við snörpum vinhviðum á norðanverðu Snæfellsnesi framan af degi og hvössum vindhviðum undir Eyjafjöllum og í Mýrdal á morgun. Meira »

Lífeyrisréttindi á jólaþingi

05:30 „Náist ekki að ljúka málinu fyrir áramót er ljóst að það þýðir gríðarlegan halla á ríkissjóði,“ segir Guðlaugur Þór Þórðarson, þingmaður Sjálfstæðisflokksins, spurður um væntanlegt frumvarp um jöfnun lífeyrisréttinda. Meira »

Margir sáttir við launakjörin

05:30 Iðnaðarmenn í matvæla- og veitingagreinum eru almennt nokkuð sáttir við launakjör sín en vinnuálag er mikið.  Meira »

Færeyjar horfa til aflamarksins

05:30 Fyrir nokkru kom út skýrsla í Færeyjum, sem unnin var af níu manna nefnd skipaðri af sjávarútvegsráðherra færeysku ríkisstjórnarinnar. Meira »

Sumarveður það sem af er desember

05:30 Rúmlega 16 gráða hiti mældist á Dalatanga aðfaranótt sunnudags sem er að sögn Veðurstofu Íslands óvenjulegt á þessum tíma árs. Meira »

Gæslan sækir sjúkling á Patreksfjörð

Í gær, 23:34 Stjórnstöð Landhelgisgæslunnar barst rétt rúmlega tíu í kvöld beiðni um þyrlu vegna sjúklings á Patreksfirði sem koma þarf undir læknishendur í Reykjavík. Vegna veðurs var ekki fært fyrir sjúkraflugvél og því óskað eftir að Landhelgisgæslan annaðist málið. Meira »

2.000 á leið í fangelsi vegna sekta

05:30 Um 2.000 manns eru á boðunarlista til fangelsisvistar vegna ógreiddra sekta, en flestar eru vegna umferðarlagabrota.  Meira »

Straumlaust í Stykkishólmi

Í gær, 23:36 Rafmagnslaust varð nú í kvöld á ellefta tímanum í Stykkishólmi og nærsveitum. Bilun varð í háspennudreifikerfi Rarik í Stykkishólmi í um hálfa klukkustund. Búið er að finna bilunina og er rafmagn komið á aftur. Meira »

Mistök að vísa fjölskyldunni úr landi

Í gær, 21:27 Lögmaður Rauða krossins telur að það hafi verið mistök af hálfu Útlendingastofnunar og kærunefndar útlendingamála að vísa afganskri fjölskyldu burt á grundvelli Dyflinnarreglugerðarinnar. Fjölskyldan flúði talibana í Afganistan og eitt barnanna er lamað að hluta eftir átök við þá. Meira »
FASTEIGNAVIÐHALD
Við þjónustum þig með lítil sem stór verk. Tímavinna eða tilboð. sími: 544-44...
UNDIR ÞESSU MERKI SIGRAR ÞÚ
Hálsmen úr silfri 6.900 kr., gulli 49.500 kr., (silfur m. demanti 11.500 kr., g...
Snyrting
...
 
Framhald uppboðs
Nauðungarsala
Uppboð Einnig birt á www.naudungarsolu...
Sameining fella- og hólabr.
Fundir - mannfagnaðir
Sameining Fella- og Hólabrekkusókna ...
Framhald
Nauðungarsala
Uppboð Einnig birt á www.naudungarsolu...
Félagsstarf
Staður og stund
Aflagrandi 40 Fastir liðir eins og venju...