„Þetta er gríðarleg fötlun“

Össur býður upp á sérsmíði á gervifótum og -höndum.
Össur býður upp á sérsmíði á gervifótum og -höndum. mbl.is/Þorvaldur

„Almenningur hefur oft miklar væntingar. Ef einhver missir útlim er viðhorfið oft á tíðum: „Já, já, þú færð góðan fót og þetta verður ekkert mál.“ En þó svo að fæturnir sem smíðaðir eru hjá Össuri séu afar góðir, þá er það að missa útlim heilmikið mál. Þetta er gríðarleg fötlun.“

Þetta segir Guðbjörg Kristín Ludvigsdóttir, endurhæfingarlæknir á Grensási, í samtali við mbl.is. Hún hélt í morgun tvo fyrirlestra á opnu málþingi á Læknadögum, sem fara fram þessa dagana í Hörpu. Hún ræddi annars vegar um raunveruleikann sem blasir við þeim sem missa útlim og hins vegar um draugaverki.

Tíðnin lægri hér en víða

Guðbjörg Kristín segir að á Íslandi séu á bilinu tíu til tuttugu manns aflimaðir á hverju ári. Tíðnin sé heldur sveiflukennd en mest hafi það verið árið 2011, þegar 25 manns voru aflimaðir.

„Í Bandaríkjunum eru um 185 þúsund manns aflimaðir á ári og ef þær tölur eru yfirfærðar á Ísland ættu um 185 manns að vera aflimaðir hér á landi árlega. Þannig að við erum með mun lægri tíðni en margar aðrar þjóðir, sem betur fer,“ segir hún.

Huga þarf að mörgu eftir aflimun. Guðbjörg Kristín segir að fyrst þurfi stúfurinn að gróa en hann er oft mjög bólginn fyrstu vikurnar eftir aðgerð. Móta þurfi stúfinn svo hann komist í gervifótinn og fer mikið púður í það. Þá þurfi viðkomandi að venjast því að vera ekki með fót og aðlagast stúfnum.

Ekki létt verk

Það er heldur ekki létt verk að læra að ganga á gervifæti, sérstaklega þegar aflimunin er ofan við hné. „Þú þarft að læra að ganga upp á nýtt, þú þarft að læra að treysta fætinum, þú þarft að læra hvernig þú átt að bregðast við þegar þú ert að detta, þú þarft að læra að fara upp og niður stiga, sinna hulsunni og hugsa um fótinn,“ segir hún.

„Þetta er heilmikil fræðsla og fjöldamargir hlutir sem fólk þarf að aðlagast og læra. Síðan þarftu að vera sjálfbjarga á annað hvort hækjum eða í hjólastól,“ útskýrir hún.

Í upphafi endurhæfingar eru því allir þjálfaðir í að verða sjálfbjarga í hjólastól. „Það er grunnfærnin sem fólk þarf að hafa.“

Guðbjörg Kristín segir að oftast sé það eldra fólk sem missir útlim. Um 80% þeirra sem eru aflimaðir séu sextíu ára og eldri. Þá séu verkjavandamál einnig stórt vandamál. Segir hún að um 80% þeirra sem eru aflimaðir séu með verki í stúf eða draugaverki. Sumir glími jafnvel við bæði.

Draugatilfinning og draugaverkir

Hvað felst í draugaverkjum?

„Flestallir sem missa útlim hafa það enn þá á tilfinningunni að fóturinn sé til staðar, þó svo að hann sé farinn. Heilinn fattar það einfaldlega ekki. Þér getur fundist sem svo að fóturinn sé í allskonar stellingum, eins og að snúið sé upp á hann og svo framvegis. Þér getur jafnvel fundist að þú sért að hreyfa tærnar, þó svo að þú sért ekki að gera það,“ segir hún.

„Það er draugatilfinning, sem flestallir sem missa útlim kannast við. En þegar þú færð verki í fótinn, sem geta verið mjög slæmir, þá erum við að tala um draugaverki.“

Mjög misjafnt sé hvenær verkirnir komi fram. Það geti verið eftir nokkra daga eða jafnvel mánuði. „Sumir hafa þá alla ævi meðan þeir dofna hjá sumum eftir vissan tíma,“ segir hún.

„Þetta eru breytingar sem eiga sér stað í tauginni, þar sem skorið er á taugina, í mænunni og upp í heila. Þetta er frekar flókið samspil. Það er stórt svæði í heilanum sem er vant að stjórna og skynja þessi svæði sem búið er að fjarlægja og það svæði er enn til staðar.“

mbl.is

Innlent »

Skúrir í flestum landshlutum

06:47 Veðurstofan gerir ráð fyrir austlægri átt og skúrum í flestum landshlutum í dag en þokkalega mildu veðri. Kólna á í veðri, einkum á norðanverðu landinu á morgun þegar svöl norðanátt kemur inn á landið sem færir með sér rigningu. Meira »

Fíkniefnaframleiðandi tekinn í Kópavogi

05:59 Lögreglan á höfuðborgarsvæðinu handtók mann á heimili í Kópavogi í gærkvöldi en hann er grunaður um framleiðslu fíkniefna. Maðurinn var vistaður í fangageymslu í nótt í þágu rannsóknar málsins. Í miðborg Reykjavíkur var ölvaður maður handtekinn, grunaður um líkamsárás. Meira »

Lundaábúð mælist meiri en í fyrra

05:30 Hið árlega lundarall er í fullum gangi, en það er rannsóknarferð á vegum Náttúrustofu Suðurlands þar sem varpárangur lundans er mældur á landsvísu. Meira »

Tvö þúsund snæddu íslenskan þorsk

05:30 Árangur Íslands á Evrópumótinu í fótbolta hefur ekki farið framhjá umheiminum en fréttir tengdar íslenska landsliðinu voru um tíma efstar á lista hjá Google Trends yfir svokallaðar „trending stories“. Fréttir af væntanlegri útgöngu Breta úr Evrópusambandinu tóku svo við keflinu. Meira »

Búist við þúsundum á Arnarhól í kvöld

05:30 Búist er við 10 til 15 þúsund manns á Arnarhól í Reykjavík í dag þar sem leikur Íslands og Englands verður sýndur á risaskjá. Meira »

Íslenskir læknanemar eftirsóttir

05:30 Forseti Slóvakíu, herra Andrej Kiska, heimsótti læknadeild háskólans í Jessenius í Martin Slóvakíu í vikunni.  Meira »

Fundu manninn

05:30 Björgunarsveitarmenn úr Húnavatnssýslum og Borgarfirði fóru í fyrrinótt til leitar að erlendum vélhjólamanni sem tapað hafði áttum inni á heiðum og komst hvergi. Meira »

Ör fjölgun skráðra óhappa

05:30 Óvæntum atvikum á heilbrigðisstofnunum fjölgaði um 9,1% frá árinu 2014 til 2015 samkvæmt ársskýrslu Landlæknisembættisins.  Meira »

Þetta verður algjör draumaleikur

05:30 Þegar loksins kom að því að Ísland og England mættust í alvörulandsleik í knattspyrnu karla þá gat sviðið varla orðið stærra. Liðin berjast í kvöld á Allianz Riviera-leikvanginum í Nice í Frakklandi um hvort þeirra mætir Frökkum í átta liða úrslitum Evrópukeppninnar. Meira »

Kynjaskipting í þágu barnanna

Í gær, 23:59 Forsvarsmenn Orkumótsins í Vestmannaeyjum hafa sent frá sér fréttatilkynningu vegna umfjöllunar um að stúlka hafi ekki fengið að taka þátt í leik landsliðs og pressuliðs á föstudagskvöldið. Meira »

Gaman að sjá stemmninguna og gleðina

Í gær, 23:05 „Mér finnst gaman að sjá núna sem áhorfandi þegar maður er hættur í þessu hvað fótbolti og hvað þessi stemmning gefur mikla gleði og gefur mörgu fólki ótrúlega mikið,“ segir Ólína Viðarsdóttir, fyrrverandi landsliðskona í knattspyrnu. Meira »

Of mikið af jákvæðu áreiti

Í gær, 22:39 „Við vorum í búningum í gær og ég verð að segja að það var of mikið áreiti svo við fórum upp á herbergi og skiptum. Fórum bara í venjuleg föt og aftur út,“ segir Steinar Atli Skarphéðinsson í samtali við mbl.is í Nice í Frakklandi. Meira »

Útafakstur á Eyjafjarðarbraut eystri

Í gær, 22:06 Bifreið var ekið út af Eyjafjarðarbraut eystri rétt fyrir klukkan fimm í dag. Einn var fluttur á bráðamóttöku til skoðunar með minni háttar meiðsl. Meira »

Guðna fagnað við heimili sitt myndasyrpa

Í gær, 20:18 Mik­ill mann­fjöldi kom sam­an við heim­ili Guðna Th. Jó­hann­es­son­ar, ný­kjör­ins for­seta Íslands, við Tjarn­ar­stíg á Seltjarn­ar­nesi í dag. Ljósmyndari mbl.is var á svæðinu og fangaði stemmninguna. Meira »

Í tíunda sinn yfir Grænlandsjökul

Í gær, 19:10 „Það er viss áfangi fyrir okkur að hafa núna verið að fara þarna yfir í tíunda skiptið,“ segir Björgvin Hilmarsson, umsjónarmaður leiðangra hjá Íslenskum fjallaleiðsögumönnum sem kláruðu sinn tíunda leiðangur yfir Grænlandsjökul núna í maí. Meira »

Mátti ekki tilnefna stelpu í liðið

Í gær, 20:23 „Mér finnst afskaplega dapurt að gamaldags viðhorf séu enn áberandi í íslenskum fótbolta og því ákvað ég að vekja athygli á þessu,“ segir Pétur Már Harðarson, þjálfari hjá Gróttu, á Facebook-síðu sinni í dag. Meira »

Ástþór kærir kosningarnar

Í gær, 19:21 Forsetakosningin var kærð á föstudaginn til Hæstaréttar af forsetaframbjóðandanum Ástþóri Magnússyni vegna utankjörfundaratkvæðagreiðslu kosninganna. Meira »

Stefnan að sameina en ekki sundra

Í gær, 18:50 „Ég vil læra af sögunni um leið og ég lít bjartsýnn fram á veg, fylgja hinu góða fordæmi þeirra sem áður hafa gegnt embætti forseta Íslands,“ sagði Guðni Th. Jóhannesson, nýkjörinn forseti Íslands, þegar hann ávarpaði mannfjöldann fyrir utan heimili hans á Seltjarnarnesi í dag. Meira »
Smiður á lausu
Smiður óskar eftir verkefnum. Öllu vanur. Áratugareynsla. s. 6982495...
SKÆRALYFTUR 3 TONNA
Væntanlegar (feb) skæralyftur MR30 1 metra lyftihæð 3 tonn , verklegar traustar ...
Sumarhús- gestahús - breytingar
Sumarhús - Gestahús - Breytingar ? Framleiðum stórglæsileg sumarhús í ýmsum stær...
 
Skiljuvatnslögn
Tilboð - útboð
ONVK-2016-13/ 25.06.2016 ONV 2014/04 / ...
Framhald uppboðs
Nauðungarsala
Uppboð Einnig birt á www.naudungarsolu...
Skólastjóri tónlistarskólans
Stjórnunarstörf
Laus störf í Skaftárhreppi Skólastjóri ...
Útboð
Tilboð - útboð
20334 Steinbrjótur. Ríkis...