„Þetta er gríðarleg fötlun“

Össur býður upp á sérsmíði á gervifótum og -höndum.
Össur býður upp á sérsmíði á gervifótum og -höndum. mbl.is/Þorvaldur

„Almenningur hefur oft miklar væntingar. Ef einhver missir útlim er viðhorfið oft á tíðum: „Já, já, þú færð góðan fót og þetta verður ekkert mál.“ En þó svo að fæturnir sem smíðaðir eru hjá Össuri séu afar góðir, þá er það að missa útlim heilmikið mál. Þetta er gríðarleg fötlun.“

Þetta segir Guðbjörg Kristín Ludvigsdóttir, endurhæfingarlæknir á Grensási, í samtali við mbl.is. Hún hélt í morgun tvo fyrirlestra á opnu málþingi á Læknadögum, sem fara fram þessa dagana í Hörpu. Hún ræddi annars vegar um raunveruleikann sem blasir við þeim sem missa útlim og hins vegar um draugaverki.

Tíðnin lægri hér en víða

Guðbjörg Kristín segir að á Íslandi séu á bilinu tíu til tuttugu manns aflimaðir á hverju ári. Tíðnin sé heldur sveiflukennd en mest hafi það verið árið 2011, þegar 25 manns voru aflimaðir.

„Í Bandaríkjunum eru um 185 þúsund manns aflimaðir á ári og ef þær tölur eru yfirfærðar á Ísland ættu um 185 manns að vera aflimaðir hér á landi árlega. Þannig að við erum með mun lægri tíðni en margar aðrar þjóðir, sem betur fer,“ segir hún.

Huga þarf að mörgu eftir aflimun. Guðbjörg Kristín segir að fyrst þurfi stúfurinn að gróa en hann er oft mjög bólginn fyrstu vikurnar eftir aðgerð. Móta þurfi stúfinn svo hann komist í gervifótinn og fer mikið púður í það. Þá þurfi viðkomandi að venjast því að vera ekki með fót og aðlagast stúfnum.

Ekki létt verk

Það er heldur ekki létt verk að læra að ganga á gervifæti, sérstaklega þegar aflimunin er ofan við hné. „Þú þarft að læra að ganga upp á nýtt, þú þarft að læra að treysta fætinum, þú þarft að læra hvernig þú átt að bregðast við þegar þú ert að detta, þú þarft að læra að fara upp og niður stiga, sinna hulsunni og hugsa um fótinn,“ segir hún.

„Þetta er heilmikil fræðsla og fjöldamargir hlutir sem fólk þarf að aðlagast og læra. Síðan þarftu að vera sjálfbjarga á annað hvort hækjum eða í hjólastól,“ útskýrir hún.

Í upphafi endurhæfingar eru því allir þjálfaðir í að verða sjálfbjarga í hjólastól. „Það er grunnfærnin sem fólk þarf að hafa.“

Guðbjörg Kristín segir að oftast sé það eldra fólk sem missir útlim. Um 80% þeirra sem eru aflimaðir séu sextíu ára og eldri. Þá séu verkjavandamál einnig stórt vandamál. Segir hún að um 80% þeirra sem eru aflimaðir séu með verki í stúf eða draugaverki. Sumir glími jafnvel við bæði.

Draugatilfinning og draugaverkir

Hvað felst í draugaverkjum?

„Flestallir sem missa útlim hafa það enn þá á tilfinningunni að fóturinn sé til staðar, þó svo að hann sé farinn. Heilinn fattar það einfaldlega ekki. Þér getur fundist sem svo að fóturinn sé í allskonar stellingum, eins og að snúið sé upp á hann og svo framvegis. Þér getur jafnvel fundist að þú sért að hreyfa tærnar, þó svo að þú sért ekki að gera það,“ segir hún.

„Það er draugatilfinning, sem flestallir sem missa útlim kannast við. En þegar þú færð verki í fótinn, sem geta verið mjög slæmir, þá erum við að tala um draugaverki.“

Mjög misjafnt sé hvenær verkirnir komi fram. Það geti verið eftir nokkra daga eða jafnvel mánuði. „Sumir hafa þá alla ævi meðan þeir dofna hjá sumum eftir vissan tíma,“ segir hún.

„Þetta eru breytingar sem eiga sér stað í tauginni, þar sem skorið er á taugina, í mænunni og upp í heila. Þetta er frekar flókið samspil. Það er stórt svæði í heilanum sem er vant að stjórna og skynja þessi svæði sem búið er að fjarlægja og það svæði er enn til staðar.“

mbl.is

Innlent »

Segja stefna í glapræði

16:34 Stjórn Félags nýrnasjúkra skorar á Sjúkratryggingar Íslands að draga til baka uppsögn á samningi við Landspítalann um ígræðslu nýrna frá lifandi gjöfum. Óttast félagið að með uppsögninni stefni í algjört glapræði. Þetta kemur fram í tilkynningu frá stjórn félagsins. Meira »

Fær miskabætur vegna gæsluvarðhalds

16:20 Héraðsdómur hefur dæmt íslenska ríkið til að greiða karlmanni 550.000 kr. í miskabætur vegna gæsluvarðhaldsvistar í 36 daga þar sem sakamál á hendur honum var fellt niður. Maðurinn, sem bjó erlendis, var sakaður um kynferðisbrot, eftirlýstur á Schengen-svæðinu og síðan framseldur til Íslands. Meira »

Braut gegn 14 ára barni

15:23 Héraðsdómur Reykjaness hefur dæmt karlmann í 18 mánaða skilorðsbundið fangelsi fyrir kynferðisbrot. Hann var sakfelldur fyrir að hafa átt í samskiptum við 14 ára stúlku með það í huga að stunda með henni kynlíf, og fyrir að hafa haft samræði og önnur kynferðismök við stúlkuna. Meira »

Flutt á bráðamóttöku eftir árekstur

15:22 Kona sem verið var að flytja í sjúkrabíl er hann lenti í árekstri við Borgarnes í dag var flutt á bráðamóttöku Landspítalans. Meira »

Símasambandslausir undir jökli

15:19 „Ég er ótrúlega róleg yfir þessu,“ segir Margrét Harðardóttir um virknina í Kötlu. Margrét rekur bú á Mýrum í nágrenni Múlakvíslar ásamt eiginmanni sínum, Páli Eggertssyni. Hún viðurkennir að hún sé ekki jafn róleg vegna Páls, sem nú er að smala Álftaversafrétt. Meira »

Katla minnir á sig

14:49 Á síðustu klukkustundum hafa nokkrir stórir jarðskjálftar orðið í Kötlu í Mýrdalsjökli. Katla á það til að minna á sig, en nú er tæp öld síðan hún gaus síðast. Meira »

„Ég er voða montinn“

14:01 Kári Stefánsson, forstjóri Íslenskrar erfðagreiningar, segir að fyrirtækinu hafi gengið miklu betur en hann þorði að vona í upphafi. Fyrirtækið heldur ráðstefnu í húsakynnum sínum í dag í tilefni af 20 ára afmæli sínu. Meira »

Eltu norðurljósin um alla borg

14:34 Þeir Sævar Helgi Bragason og Snorri Þór Tryggvason hafa eytt drjúgum tíma í vikunni við að mynda norðurljósin sem hafa skartað sínu fegursta. Afraksturinn má sjá í þessu fallega myndskeiði sem þeir settu saman úr myndefni sem var tekið á 16 mismunandi stöðum í borginni og var myndað í 4K gæðum. Meira »

Miklar hækkanir á raforkuverði

13:47 Síðastliðin áramót var umhverfis- og auðlindaskattur á raforkusölu frá árinu 2010 afnuminn. Verð á raforku hefur engu að síður hækkað hjá öllum orkusölum undanfarið ár Meira »

Virkni umfram venjulegt ástand

13:25 Vegna jarðskjálftahrinu í Kötlu hefur litakóða fyrir flugumferð yfir eldstöðina verið breytt úr grænum lit í gulan. Það að litakóðinn sé gulur þýðir að eldstöðin sýni merki um virkni umfram venjulegt ástand. Meira »

Fylgjast „gríðarlega vel“ með Kötlu

13:10 Benedikt Bragason, sem rekur ferðaþjónustuna Arcanum frá Ytri Sólheimum, sem býður upp á ferðir á Mýrdals- og Sólheimajökul, segir fyrirtækið fylgjast vel með hræringunum í Kötlu. Gjósi Katla þá hafa menn skamman tíma til að koma sér á brott og hjá Arcanum hafa menn haldið æfingar með starfsfólki. Meira »

Vilja rannsókn vegna regnbogasilungs

12:56 Landssamband veiðifélaga hefur farið fram á það við bæði sjávarútvegsráðherra og umhverfisráðherra að fram fari óháð opinber rannsókn á því hvers vegna og hvernig regnbogasilungur hafi sloppið í miklu magni á Vestfjörðum. Meira »

Leyfum rannsakendum að klára málið

12:44 „Það er ljóst að eitthvað fór úrskeiðis, slysin verða þannig. Ég treysti mér ekki til að svara því hvað gerðist nákvæmlega. Eitthvað klikkaði, hvort sem það er öryggisbúnaður á krananum eða hvað,“ segir Eggert Jóns­son, fram­kvæmda­stjóri verk­taka­fyr­ir­tæk­is­ins Þarfaþings, í samtali við mbl.is. Meira »

Sjúkrabíll í hörðum árekstri

11:45 Sjúkrabíll og jepplingur rákust saman á Vesturlandsvegi, 11 km norður af Borgarnesi, fyrir skömmu. Lögreglan í Borgarnesi er á vettvangi og eru vegfarendur beðnir um að aka varlega í nágrenni slysstaðarins. Meira »

„Orðlaus yfir öllum þessum hlýhug“

11:13 Uppboð fyrir Ágústu Örnu Sigurdórsdóttur, sem lamaðist fyrir neðan brjóst í slysi á Selfossi í síðasta mánuði, gengur vel. „Ég er mjög spennt fyrir styrktarkvöldinu og alveg ofsalega þakklát fyrir stuðninginn,“ segir Ágústa í samtali við mbl.is. Meira »

Öflug skjálftahrina í Kötlu

12:44 Öflug jarðskjálftahrina er nú í gangi í Kötlu og urðu nokkrir öflugir jarðskjálftar í hádeginu, sá stærsti 3,6 að stærð. Virknin nú er sú mesta í hrinunni til þessa. Meira »

Lögreglan á tánum vegna skjálfta

11:34 Lögreglan á Suðurlandi tekur óróann í Kötlu mjög alvarlega og heldur inn með Múlakvísl í dag til að kanna með fjölda ferðamanna á svæðinu. Víðir Reynisson, verkefnastjóri almannavarna hjá lögreglunni á Suðurlandi, segir athygli lögreglu beinast að þessu svæði vegna staðsetningar skjálftanna. Meira »

„Ég er ekki á neinu hættusvæði“

10:41 „Ég er hvorki ánægður né óánægður,“ segir Vilhjálmur Bjarnason, þingmaður Sjálfstæðisflokksins, í samtali við mbl.is inntur viðbragða við þeirri ákvörðun kjördæmisráðs flokksins í Suðvesturkjördæmi að gera breytingar á niðurstöðum prófkjörsins í kjördæminu. Meira »
RÝMINGARSALA DEKK
Rýmingarsala 5 stk 13 R 22.5 5 stk 1200 R 20 Verð 48300 kr + vsk/ stk. Kaldasel ...
Ertu komin í saumaskap ??
Nýjar og notaðar saumavélar í úrvali. Nýjar vélar með 3 ára ábyrgð. Notaðar véla...
OZONE lofthreinsun tæki til leigu.
Rekur þú hótel/gistihús,þetta tæki eyðir allri ólykt m.a. af raka-myglu-og reyk....
BOKIN.IS FRÁBÆRIR GJAFAKOSTIR BOKIN.IS HALLDÓR LAXNESS - MIKIÐ ÚRVAL BOKIN.IS BOKIN.IS
Bokin.is Mikið úrval bóka til sölu - bokin.is Þú skráir þig inn...
 
L fjölnir 6016092719 i fjhst.
Félagsstarf
? FJÖLNIR 6016092719 I Fjhst. Mynd ...
Hádegisfundur
Fundir - mannfagnaðir
ses.xd.is Samtök eldri sjálfstæði...
Eldri borgarar
Staður og stund
Aflagrandi 40 Opin vinnustofa kl. 9, mor...
Til leigu 292 ferm. atvinnuhúsn
Atvinnuhúsnæði
Til leigu ...