„Þetta er gríðarleg fötlun“

Össur býður upp á sérsmíði á gervifótum og -höndum. stækka

Össur býður upp á sérsmíði á gervifótum og -höndum. mbl.is/Þorvaldur

„Almenningur hefur oft miklar væntingar. Ef einhver missir útlim er viðhorfið oft á tíðum: „Já, já, þú færð góðan fót og þetta verður ekkert mál.“ En þó svo að fæturnir sem smíðaðir eru hjá Össuri séu afar góðir, þá er það að missa útlim heilmikið mál. Þetta er gríðarleg fötlun.“

Þetta segir Guðbjörg Kristín Ludvigsdóttir, endurhæfingarlæknir á Grensási, í samtali við mbl.is. Hún hélt í morgun tvo fyrirlestra á opnu málþingi á Læknadögum, sem fara fram þessa dagana í Hörpu. Hún ræddi annars vegar um raunveruleikann sem blasir við þeim sem missa útlim og hins vegar um draugaverki.

Tíðnin lægri hér en víða

Guðbjörg Kristín segir að á Íslandi séu á bilinu tíu til tuttugu manns aflimaðir á hverju ári. Tíðnin sé heldur sveiflukennd en mest hafi það verið árið 2011, þegar 25 manns voru aflimaðir.

„Í Bandaríkjunum eru um 185 þúsund manns aflimaðir á ári og ef þær tölur eru yfirfærðar á Ísland ættu um 185 manns að vera aflimaðir hér á landi árlega. Þannig að við erum með mun lægri tíðni en margar aðrar þjóðir, sem betur fer,“ segir hún.

Huga þarf að mörgu eftir aflimun. Guðbjörg Kristín segir að fyrst þurfi stúfurinn að gróa en hann er oft mjög bólginn fyrstu vikurnar eftir aðgerð. Móta þurfi stúfinn svo hann komist í gervifótinn og fer mikið púður í það. Þá þurfi viðkomandi að venjast því að vera ekki með fót og aðlagast stúfnum.

Ekki létt verk

Það er heldur ekki létt verk að læra að ganga á gervifæti, sérstaklega þegar aflimunin er ofan við hné. „Þú þarft að læra að ganga upp á nýtt, þú þarft að læra að treysta fætinum, þú þarft að læra hvernig þú átt að bregðast við þegar þú ert að detta, þú þarft að læra að fara upp og niður stiga, sinna hulsunni og hugsa um fótinn,“ segir hún.

„Þetta er heilmikil fræðsla og fjöldamargir hlutir sem fólk þarf að aðlagast og læra. Síðan þarftu að vera sjálfbjarga á annað hvort hækjum eða í hjólastól,“ útskýrir hún.

Í upphafi endurhæfingar eru því allir þjálfaðir í að verða sjálfbjarga í hjólastól. „Það er grunnfærnin sem fólk þarf að hafa.“

Guðbjörg Kristín segir að oftast sé það eldra fólk sem missir útlim. Um 80% þeirra sem eru aflimaðir séu sextíu ára og eldri. Þá séu verkjavandamál einnig stórt vandamál. Segir hún að um 80% þeirra sem eru aflimaðir séu með verki í stúf eða draugaverki. Sumir glími jafnvel við bæði.

Draugatilfinning og draugaverkir

Hvað felst í draugaverkjum?

„Flestallir sem missa útlim hafa það enn þá á tilfinningunni að fóturinn sé til staðar, þó svo að hann sé farinn. Heilinn fattar það einfaldlega ekki. Þér getur fundist sem svo að fóturinn sé í allskonar stellingum, eins og að snúið sé upp á hann og svo framvegis. Þér getur jafnvel fundist að þú sért að hreyfa tærnar, þó svo að þú sért ekki að gera það,“ segir hún.

„Það er draugatilfinning, sem flestallir sem missa útlim kannast við. En þegar þú færð verki í fótinn, sem geta verið mjög slæmir, þá erum við að tala um draugaverki.“

Mjög misjafnt sé hvenær verkirnir komi fram. Það geti verið eftir nokkra daga eða jafnvel mánuði. „Sumir hafa þá alla ævi meðan þeir dofna hjá sumum eftir vissan tíma,“ segir hún.

„Þetta eru breytingar sem eiga sér stað í tauginni, þar sem skorið er á taugina, í mænunni og upp í heila. Þetta er frekar flókið samspil. Það er stórt svæði í heilanum sem er vant að stjórna og skynja þessi svæði sem búið er að fjarlægja og það svæði er enn til staðar.“

  • Til baka
  • Blogga um frétt
  • Senda

Innlent »

„Ég var bara að kafna“

13:16 „Ég var bara að kafna og þetta var algjör sjálfsvörn,“ sagði tvítug kona í Héraðsdómi Reykjavíkur í dag en hún er ákærð fyrir að hafa klipið og bitið lögreglukonu 15. nóvember í fyrra. Konan neitar sök. Meira »

18 hættu hjá 365 í gær

13:02 Ásamt þeim tíu fastráðnu starfsmönnum sem sagt var upp hjá 365 í gær var átta verktökum jafnframt sagt upp. Þetta staðfestir Sævar Freyr Þráinsson, forstjóri 365 í samtali við mbl.is. Meira »

Sigmundur: „Mikið í húfi“

12:50 Mikil tækifæri liggja í þeim breytingum sem eru að eiga sér stað á norðurheimskautinu og er mikið í húfi að mati forsætisráðherra. Hann segir ljóst að menn verði að takast á við loftlagsbreytingar og koma í veg fyrir hernaðaruppbygginu á svæðinu. Hann kveðst bjartsýnn enda svæðinu vel stjórnað. Meira »

„Dómur Hæstaréttar rangur“

12:34 Brynhildur G. Flóvenz, dósent í lögfræði, telur að dómur sem féll í Hæstarétti varðandi kynferðisbrot gagnvart barni, sem jafnframt var sifjaspell, sé rangur þar sem dómurinn byggi á athugasemdum sem fylgdi frumvarpinu en ekki lögunum sjálfum. Ekki er því dæmt fyrir sifjaspell aðeins kynferðisbrot. Meira »

99-113% verðmunur á dekkjum

12:11 16" heilsársdekk kostar á bilinu 11.990 krónur og 25.551 kr. Munurinn er 13.561 króna eða 113%. Könnun ASÍ náði til 22 dekkjaverkstæða víða um land. Meira »

Spá hríðarveðri fyrir norðan

12:06 Skil fara í dag norður yfir landið með samfelldri úrkomu og norðaustanstormi. Gera má ráð fyrir hríðarveðri og skafrenningi  Meira »

Oslóartréð fundið!

10:59 Dagur B. Eggertsson birti í vikulegu fréttabréfi sínu mynd af því sem kemur til með að verða Oslóartréð á Austurvelli þessi jólin. Meira »

Hugur í læknum í lok vikunnar

11:38 Hugur er í læknum að loknum fyrstu fjórum sólarhringum verkfallsaðgerða Læknafélags Íslands (LÍ). „Þetta er ekki það sem við hefðum kosið en eftir níu mánaða óleysta samninga sáum við enga aðra lausn,“ segir Þorbjörn Jónsson, formaður LÍ. Meira »

Ekið á Volvo - vitni óskast

10:54 Árekstur.is auglýsir eftir vitnum að óhappi sem átti sér stað á bílastæðinu við Laugaveg 182 í gær klukkan 13:49.  Meira »

Reykjavík breytist í „þorp norðurslóða“

10:46 Öldum saman voru þjóðir við norðurhjara veraldar einangraðar frá umheiminum en í dag horfir heimsbyggðin þangað „sem sýnir fram á efnahagslegt, pólitískt og umhverfislegt mikilvægi norðurslóða fyrir allar heimsálfur og öll ríki heims,“ sagði forseti Íslands við upphaf þingsins Hringborð norðurslóða. Meira »

Stór skjálfti í Bárðarbungu

09:57 Jarðskjálfti sem mældist 5,3 stig varð við Bárðarbungu kl. 1.30 í nótt. Rúmlega 80 skjálftar hafa mælst síðasta sólarhringinn. Meira »

„Algjörlega háð spennunni“

09:48 „Ég er orðin algjörlega háð spennunni sem fylgir svona kappreiðum og er alltaf í leit að nýju ævintýri,“ segir hestamaðurinn Aníta Margrét Aradóttir, sem hefur nú skrað sig í 1000 km kappreið um Suður-Afríku. Meira »

Óveður víða um land

09:43 Óveður er við Kjalarnes og víða um sunnanvert landið. Einnig er óveður í Miðdölum, Reykhólasveit, á Mývatns- og Möðrudalöræfum og víða á suðausturströndinni. Slæmt ferðaverður er í dag og ekkert útivistaveður til fjalla. Meira »

40 börn heima vegna veðurs

09:08 Bifreið með litla kerru fauk út af vegi við Hvolsvöll á sjötta tímanum í morgun. Fjörutíu börnum í Hvolsskóla á Hvolsvelli verður haldið heima í dag vegna veðurs. Hvassviðri er nú víða á Suðurlandi, þá sérstaklega undir Eyjafjöllum. Meira »

Fjölmenni komið saman í Hörpu

08:41 Fjölmenni er komið saman í Hörpu þar sem annað Alþjóðaþing Arctic Circle – Hring­borðs Norður­slóða hefst með ávarpi Ólafs Ragnars Grímssonar, forseta Íslands. Þingið sækja rúm­lega 1.400 þátt­tak­end­ur frá 34 lönd­um til að ræða málefni norðurslóða, en þingið stendur yfir fram á sunnudag. Meira »

Fjármálastofnanir greiða mest í skatta

09:32 Kaupþing greiðir hæstu upphæðina í opinber gjöld á þessu ári samkvæmt álagningarskrá ríkisskattstjóra, sem birt var í morgun. Álagning gjalda á lögaðila hækkaði um 49,3% milli ára. Meira »

Úreltir strætisvagnar á Akureyri

08:49 Bílafloti Strætisvagna Akureyrar er kominn til ára sinna en meðalaldur bílanna er ellefu ár. Sá elsti er sautján ára gamall en sá yngsti sjö ára. Meira »

Án heimilis á morgun

08:19 Einstæð fjögurra barna móðir í Reykjanesbæ segist munu fara á götuna á morgun þegar henni verður gert að fara með fjölskylduna úr leiguíbúð. Sökum þess að konan er á vanskilaskrá kemur hún ekki til greina sem leigutaki hjá Íbúðalánasjóði (ÍLS). Meira »
* Powerball eða EuroMillions Lottó
Þú getur spilað með í yfir 40 stærstu Lottóum heimsins. Í yfir 12 ár hafa lottó...
TIL SÖLU TOYOTA PRIUS PLUG IN
Til sölu Toyota Prius, Plug in Rafmagns og hybrid bíll, árg. 2012....
Skoda Octavia Ambiente árg 2006
Skoda Octavia Ambiente árg 2006.Vél 1595cc. Ekin 137þús.Ný tímareim, góð heilsá...
Vönduð hönnunarljós til sölu
Er með 4 ARTEMIDE ICARO hönnunarveggljós til sölu, fást á 140 þúsund 4 stk. sama...
 
Sveinspróf
Kennsla
Auglýsing um sveinspr...
Lyfjastofnun: forstjóri
Stjórnunarstörf
vELFERÐARRÁÐUNEYTIÐ Forstjóri Ly...
4 mál
Nauðungarsala
Uppboð Einnig birt á www.naud...
Tandur: sölu- og þjónustufulltrúi - hagvangur veitir upplýsingar
Afgreiðsla/verslun
Tandur var stofnað árið 1968 og er leiða...