„Þetta er gríðarleg fötlun“

Össur býður upp á sérsmíði á gervifótum og -höndum.
Össur býður upp á sérsmíði á gervifótum og -höndum. mbl.is/Þorvaldur

„Almenningur hefur oft miklar væntingar. Ef einhver missir útlim er viðhorfið oft á tíðum: „Já, já, þú færð góðan fót og þetta verður ekkert mál.“ En þó svo að fæturnir sem smíðaðir eru hjá Össuri séu afar góðir, þá er það að missa útlim heilmikið mál. Þetta er gríðarleg fötlun.“

Þetta segir Guðbjörg Kristín Ludvigsdóttir, endurhæfingarlæknir á Grensási, í samtali við mbl.is. Hún hélt í morgun tvo fyrirlestra á opnu málþingi á Læknadögum, sem fara fram þessa dagana í Hörpu. Hún ræddi annars vegar um raunveruleikann sem blasir við þeim sem missa útlim og hins vegar um draugaverki.

Tíðnin lægri hér en víða

Guðbjörg Kristín segir að á Íslandi séu á bilinu tíu til tuttugu manns aflimaðir á hverju ári. Tíðnin sé heldur sveiflukennd en mest hafi það verið árið 2011, þegar 25 manns voru aflimaðir.

„Í Bandaríkjunum eru um 185 þúsund manns aflimaðir á ári og ef þær tölur eru yfirfærðar á Ísland ættu um 185 manns að vera aflimaðir hér á landi árlega. Þannig að við erum með mun lægri tíðni en margar aðrar þjóðir, sem betur fer,“ segir hún.

Huga þarf að mörgu eftir aflimun. Guðbjörg Kristín segir að fyrst þurfi stúfurinn að gróa en hann er oft mjög bólginn fyrstu vikurnar eftir aðgerð. Móta þurfi stúfinn svo hann komist í gervifótinn og fer mikið púður í það. Þá þurfi viðkomandi að venjast því að vera ekki með fót og aðlagast stúfnum.

Ekki létt verk

Það er heldur ekki létt verk að læra að ganga á gervifæti, sérstaklega þegar aflimunin er ofan við hné. „Þú þarft að læra að ganga upp á nýtt, þú þarft að læra að treysta fætinum, þú þarft að læra hvernig þú átt að bregðast við þegar þú ert að detta, þú þarft að læra að fara upp og niður stiga, sinna hulsunni og hugsa um fótinn,“ segir hún.

„Þetta er heilmikil fræðsla og fjöldamargir hlutir sem fólk þarf að aðlagast og læra. Síðan þarftu að vera sjálfbjarga á annað hvort hækjum eða í hjólastól,“ útskýrir hún.

Í upphafi endurhæfingar eru því allir þjálfaðir í að verða sjálfbjarga í hjólastól. „Það er grunnfærnin sem fólk þarf að hafa.“

Guðbjörg Kristín segir að oftast sé það eldra fólk sem missir útlim. Um 80% þeirra sem eru aflimaðir séu sextíu ára og eldri. Þá séu verkjavandamál einnig stórt vandamál. Segir hún að um 80% þeirra sem eru aflimaðir séu með verki í stúf eða draugaverki. Sumir glími jafnvel við bæði.

Draugatilfinning og draugaverkir

Hvað felst í draugaverkjum?

„Flestallir sem missa útlim hafa það enn þá á tilfinningunni að fóturinn sé til staðar, þó svo að hann sé farinn. Heilinn fattar það einfaldlega ekki. Þér getur fundist sem svo að fóturinn sé í allskonar stellingum, eins og að snúið sé upp á hann og svo framvegis. Þér getur jafnvel fundist að þú sért að hreyfa tærnar, þó svo að þú sért ekki að gera það,“ segir hún.

„Það er draugatilfinning, sem flestallir sem missa útlim kannast við. En þegar þú færð verki í fótinn, sem geta verið mjög slæmir, þá erum við að tala um draugaverki.“

Mjög misjafnt sé hvenær verkirnir komi fram. Það geti verið eftir nokkra daga eða jafnvel mánuði. „Sumir hafa þá alla ævi meðan þeir dofna hjá sumum eftir vissan tíma,“ segir hún.

„Þetta eru breytingar sem eiga sér stað í tauginni, þar sem skorið er á taugina, í mænunni og upp í heila. Þetta er frekar flókið samspil. Það er stórt svæði í heilanum sem er vant að stjórna og skynja þessi svæði sem búið er að fjarlægja og það svæði er enn til staðar.“

mbl.is

Innlent »

„Þetta getur haft alvarlegar afleiðingar“

12:25 „Neikvæðni eykst, ímynd og orðspor versnar. Þetta er leiðin sem stjórnvöld vilja fara,“ sagði Helga Árnadóttir, framkvæmdastjóri Samtaka ferðaþjónustunnar, í Silfrinu í Ríkisútvarpinu í dag. Hún og Benedikt Jóhannesson fjármálaráðherra tókust þar á um áformaðar breyt­ing­ar á virðis­auka­skatti á ferðaþjón­ustu. Meira »

Var orðinn kaldur og þrekaður

12:04 Tvær þyrlur Landhelgisgæslunnar björguðu hvor sínum kajakræðara úr Þjórsárósum í gærkvöldi en annar þeirra var þá orðinn kaldur og þrekaður. Þrátt fyrir erfiðar aðstæður, slæmt veður og talsverða ölduhæð, fundust kajakræðararnir fljótlega í sjónum. Miklu þótti skipta að tvær þyrlur skyldu hafa verið til taks. Meira »

Íslendingar, hjólið meira!

11:00 Bosse Hedberg, sendiherra Svíþjóðar á Íslandi, hélt uppteknum hætti eftir að hann kom hingað fyrir fjórum árum og hjólar í vinnuna á morgnana; rétt eins og hann gerði í Stokkhólmi, Strassborg og Sarajevo, þar sem hann bjó áður og starfaði. Meira »

Útskúfun ekknanna

10:21 Konurnar á ekknaheimilinu Varanasi Durga Ashram láta vel af sér. Þar fá rúmlega tuttugu aldraðar ekkjur víðsvegar að úr Indlandi húsaskjól, mat og þjónustu prests. Þó að þær séu lánsamari en ekkjurnar sem þurfa að lifa á betli eða vændi í fátækrahverfum þessarar helgu borgar hindúa á bakka Ganges-fljóts hafa þær átt erfiða ævi. Meira »

Ákvæðið um þjóðaratkvæði fallið úr gildi

09:45 Heimild sem sett var inn í stjórnarskrá lýðveldisins fyrir þingkosningarnar 2013 til bráðabirgða, þar sem gert er ráð fyrir að hægt verði að breyta stjórnarskránni í krafti þjóðaratkvæðagreiðslu, er fallin úr gildi en heimildin rann út á miðnætti. Meira »

Tvær þyrlur skiptu sköpum

08:43 Tvær þyrlur Landhelgisgæslunnar tóku þátt í björgunaraðgerðum við ósa Þjórsár í gærkvöldi þar sem leitað var að tveimur kajakræðurum eins og mbl.is hefur fjallað um og er það mat lögreglumanna sem voru á staðnum að það hafi skipt sköpum í björgunaraðgerðunum. Meira »

Hlýnandi veður á næstunni

07:34 Vegir eru að mestu auðir um allt land samkvæmt upplýsingum frá Vegagerðinni. Þó er hálka á Fróðárheiði, Dynjandis- og Hrafnseyrarheiði en hálkublettir á Fjarðarheiði og Mjóafjarðarheiði. Meira »

Vatn flæddi um öll gólf

07:48 Tilkynning barst um vatnsleka í íbúð í fjölbýlishúsi í Hafnarfirði skömmu fyrir klukkan ellefu í gærkvöld. Vatn hafði lekið úr þvottavél og flætt um öll gólf íbúðarinnar sem er um eitt hundrað fermetrar samkvæmt upplýsingum frá slökkviliði höfuðborgarsvæðisins. Meira »

Kajakræðararnir heilir á húfi

Í gær, 22:54 Tveimur kajakræðurum sem leitað var að í kvöld við mynni Þjórsár hefur verið bjargað heilum á húfi um borð í þyrlu Landhelgisgæslunnar. Auk tveggja þyrla Gæslunnar tóku 45 björgunarsveitarmenn af Suðurlandi, úr Vestmannaeyjum og frá Reykjavík þátt í leitinni. Meira »

Bilun í textavél líklega ástæðan

Í gær, 22:37 Talið er að bilun í textavél hafi valdið því að kvöldfréttir Ríkisútvarpsins hófust ekki á réttum tíma í kvöld heldur tuttugu mínútum síðar. Fram kemur á vef Ríkisútvarpsins að tæknimenn hafi í kvöld kannað hvað kunni að hafa farið úrskeiðis. Meira »

Víðtæk leit að kajakræðurum

Í gær, 22:22 Víðtæk leit stendur yfir að tveimur kajakræðurum við mynni Þjórsár. Björgunarsveitir af Suðurlandi og úr Vestmannaeyjum taka þátt í leitinni ásamt sjö sérhæfðum björgunarsveitarmönnum af höfuðborgarsvæðinu auk þyrlu Landhelgisgæslunnar. Meira »

Krapasnjór í kortunum í nótt

Í gær, 22:14 Vegir eru að mestu auðir um allt land samkvæmt upplýsingum frá Vegagerðinni. Þó er hálka á Dynjandis- og Hrafnseyrarheiði en hálkublettir á Öxi og Mjóafjarðarheiði. Meira »

Hafði komið sér fyrir í yfirgefnu húsi

Í gær, 20:53 Töluverður viðbúnaður var vegna tilkynningar um innbrot í hús við Keilugranda í Reykjavík á áttunda tímanum í kvöld. Var mikið lögreglulið sent á staðinn og þar á meðal sérsveit. Ástæða þess var að allur tiltækur mannskapur var sendur á staðinn og þar á meðal var sérsveitarbíll. Meira »

Sungu í Bárubúð fyrir 100 árum

Í gær, 20:14 Þeir voru verslunarmenn, klæðskerar, rakari, bólstrari, bakari, gullsmiður, vélstjóri, prentari, málari og pípari, sem fylltu hóp þeirra 20 ungu manna sem stofnuðu kór fyrir heilli öld. Í þeim hópi var Vestfirðingur, Skagfirðingar og Sunnlendingar. Og enn syngur kórinn, þó úr öðrum börkum berist söngurinn. Meira »

Vann tvær milljónir króna

Í gær, 19:47 Tveir lottóspilarar unnu tæplega 320 þúsund krónur í lottói kvöldsins en aðalvinningurinn upp rúmar 14,5 milljónir króna gekk ekki út að þessu sinni. Annar vinningsmiðinn var keyptur í áskrift en hinn á Akureyri. Meira »

Söngröddin í formalíni í 40 ár

Í gær, 20:45 Gítarleikarinn Björn Thoroddsen eða Bjössi Thor og Laufið gefa út eins lags plötu eftir helgi og þá skilur leiðir á ný.  Meira »

Boðið að þræða sig upp stigann

Í gær, 20:03 Gróttuviti lifnaði við í dag þegar fjörleg balkantónlist hljómaði innan veggja hans og klifurmeistarar léku listir sínar utan á honum. Meira »

Útsending Ríkisútvarpsins komin í lag

Í gær, 19:22 Kvöldfréttatími Ríkisútvarpsins sem hefjast átti klukkan 19:00 hefur ekki hafist enn en fram kemur á fréttavef þess að ástæðan sé tæknibilun. Meira »
Fágæt tímarit til sölu, Birtingur, Jökull, Líf og list o.fl.
til sölu nokkur fágæt tímarit, Jökull, tímarit jöklarannsóknarfélagsins 1-47 á...
ICELANDIC-ÍSLENSKA f. út l- ENSKA f. fullorðna ENGLISH f. foreigners
Byrja/Start:: 1/5, 29/5, 26/6, 21/8, 11/9, 9/10, 6/11, 4/12: 4 vikur/weeks x 5 d...
Toyota Avensis. Sjálfskiptur, ÓDÝR, ekin 162 þús
Til sölu Toyota Avensis árg. 2003, ekinn 162 þúsund km. Bíllinn er sjálfskiptur ...
GLERFILMUR
Glerfilmur, gluggafilmur, sand& sólarfilma. Merkismenn, sími 544- 2030 www.merk...
 
Framhald
Nauðungarsala
Uppboð Einnig birt á www.naudungarsolu...
Aðalfundur árbæjarsóknar
Fundir - mannfagnaðir
Aðalsafnaðarfundur Árbæjar...
Fundur
Fundir - mannfagnaðir
Félag sjálfstæðismanna í Skóga- o...
Félagsstarf
Staður og stund
Aflagrandi 40 Opin vinnustofa kl 9, Göng...