„Þetta er gríðarleg fötlun“

Össur býður upp á sérsmíði á gervifótum og -höndum. stækka

Össur býður upp á sérsmíði á gervifótum og -höndum. mbl.is/Þorvaldur

„Almenningur hefur oft miklar væntingar. Ef einhver missir útlim er viðhorfið oft á tíðum: „Já, já, þú færð góðan fót og þetta verður ekkert mál.“ En þó svo að fæturnir sem smíðaðir eru hjá Össuri séu afar góðir, þá er það að missa útlim heilmikið mál. Þetta er gríðarleg fötlun.“

Þetta segir Guðbjörg Kristín Ludvigsdóttir, endurhæfingarlæknir á Grensási, í samtali við mbl.is. Hún hélt í morgun tvo fyrirlestra á opnu málþingi á Læknadögum, sem fara fram þessa dagana í Hörpu. Hún ræddi annars vegar um raunveruleikann sem blasir við þeim sem missa útlim og hins vegar um draugaverki.

Tíðnin lægri hér en víða

Guðbjörg Kristín segir að á Íslandi séu á bilinu tíu til tuttugu manns aflimaðir á hverju ári. Tíðnin sé heldur sveiflukennd en mest hafi það verið árið 2011, þegar 25 manns voru aflimaðir.

„Í Bandaríkjunum eru um 185 þúsund manns aflimaðir á ári og ef þær tölur eru yfirfærðar á Ísland ættu um 185 manns að vera aflimaðir hér á landi árlega. Þannig að við erum með mun lægri tíðni en margar aðrar þjóðir, sem betur fer,“ segir hún.

Huga þarf að mörgu eftir aflimun. Guðbjörg Kristín segir að fyrst þurfi stúfurinn að gróa en hann er oft mjög bólginn fyrstu vikurnar eftir aðgerð. Móta þurfi stúfinn svo hann komist í gervifótinn og fer mikið púður í það. Þá þurfi viðkomandi að venjast því að vera ekki með fót og aðlagast stúfnum.

Ekki létt verk

Það er heldur ekki létt verk að læra að ganga á gervifæti, sérstaklega þegar aflimunin er ofan við hné. „Þú þarft að læra að ganga upp á nýtt, þú þarft að læra að treysta fætinum, þú þarft að læra hvernig þú átt að bregðast við þegar þú ert að detta, þú þarft að læra að fara upp og niður stiga, sinna hulsunni og hugsa um fótinn,“ segir hún.

„Þetta er heilmikil fræðsla og fjöldamargir hlutir sem fólk þarf að aðlagast og læra. Síðan þarftu að vera sjálfbjarga á annað hvort hækjum eða í hjólastól,“ útskýrir hún.

Í upphafi endurhæfingar eru því allir þjálfaðir í að verða sjálfbjarga í hjólastól. „Það er grunnfærnin sem fólk þarf að hafa.“

Guðbjörg Kristín segir að oftast sé það eldra fólk sem missir útlim. Um 80% þeirra sem eru aflimaðir séu sextíu ára og eldri. Þá séu verkjavandamál einnig stórt vandamál. Segir hún að um 80% þeirra sem eru aflimaðir séu með verki í stúf eða draugaverki. Sumir glími jafnvel við bæði.

Draugatilfinning og draugaverkir

Hvað felst í draugaverkjum?

„Flestallir sem missa útlim hafa það enn þá á tilfinningunni að fóturinn sé til staðar, þó svo að hann sé farinn. Heilinn fattar það einfaldlega ekki. Þér getur fundist sem svo að fóturinn sé í allskonar stellingum, eins og að snúið sé upp á hann og svo framvegis. Þér getur jafnvel fundist að þú sért að hreyfa tærnar, þó svo að þú sért ekki að gera það,“ segir hún.

„Það er draugatilfinning, sem flestallir sem missa útlim kannast við. En þegar þú færð verki í fótinn, sem geta verið mjög slæmir, þá erum við að tala um draugaverki.“

Mjög misjafnt sé hvenær verkirnir komi fram. Það geti verið eftir nokkra daga eða jafnvel mánuði. „Sumir hafa þá alla ævi meðan þeir dofna hjá sumum eftir vissan tíma,“ segir hún.

„Þetta eru breytingar sem eiga sér stað í tauginni, þar sem skorið er á taugina, í mænunni og upp í heila. Þetta er frekar flókið samspil. Það er stórt svæði í heilanum sem er vant að stjórna og skynja þessi svæði sem búið er að fjarlægja og það svæði er enn til staðar.“

  • Til baka
  • Blogga um frétt
  • Senda

Innlent »

Hálka og hálkublettir víða

08:08 Það er hálka og snjóþekja á Suðurlandi en hálkublettir og hálka á Suðvesturlandi. Flughált er undir Eyjafjöllum og að Vík. Þetta kemur fram í tilkynningu frá Vegagerðinni. Meira »

Gasmengun færist frá suðri til norðurs

07:49 Búist er við gasmengun vegna eldgossins í Holuhrauni víða á Suðausturlandi fyrripart dags, en einkum á Norðurlandi síðdegis á svæðinu frá Skagafirði austur á Tjörnes. Meira »

Íslensk kona handtekin í Hollandi

07:43 Hollenska lögreglan handtók íslenska konu á fertugsaldri á Shiphol-flugvelli í Amsterdam sl. sunnudag. Konan var með 300 grömm af MDMA falin á sér. Þetta kemur fram í Fréttablaðinu. Meira »

Ætlaði að fara inn í ókunnuga íbúð

07:17 Lögreglunni á höfuðborgarsvæðinu barst tilkynningt um tvöleytið í nótt um ungan mann sem var í annarlegu ástandi í sameign í húsi í miðborg Reykjavíkur. Er lögregla kom á vettvang var maðurinn að klæða sig úr skóm og gera sig líklegan til að fara inn í íbúð hjá ókunnugum. Meira »

Deila verðlaunum með 9/11 safninu

07:06 EON arkitektar, stofa Hlédísar Sveinsdóttur, bar sigur úr býtum í tveimur flokkum þegar hið virta hönnunartímarit Interior Design úthlutaði verðlaunum fyrir framúrskarandi verk á árinu 2014 í New York á dögunum. Meira »

Ekki skal talað um krabbameinið sem óvin

05:30 Fjandsamlegar myndlíkingar til að lýsa krabbameini geta reynst sjúklingum í meðferð óþægur ljár í þúfu.  Meira »

178 ferðir Strætó felldar niður

05:30 Strætó bs. hefur orðið að fella niður 178 ferðir á landsbyggðinni það sem af er desembermánuði, fyrst og fremst vegna veðurs og ófærðar. Meira »

Verðbólga ekki minni í tvo áratugi

05:30 Verðbólga á 12 mánaða grundvelli mælist nú 0,8% og hefur hún ekki verið minni í um tvo áratugi.  Meira »

Ekki samið um stjórnun veiða

05:30 Samningar náðust ekki um stjórnun veiða og skiptingu afla úr stofnum norsk-íslenskrar síldar og kolmunna á fundum strandríkja í London í vikunni. Meira »

Persónuafsláttur hækkar um 0,8%

05:30 Samkvæmt gildandi lögum um tekjuskatt skal í upphafi árs hækka persónuafslátt hvers einstaklings í samræmi við hækkun vísitölu neysluverðs næstliðna tólf mánuði. Meira »

Salerni breytt í sýningarými

05:30 Reykjavíkurborg hefur ákveðið að gera eins árs samning við Nýlistasafnið um leigu á húsnæði á Bankastræti 0 þar sem áður voru snyrtingar kvenna og karla. Meira »

Lækka um allt að 200 þúsund

05:30 Verð á nýjum bílum lækkar talsvert um áramótin þegar efra þrep virðisaukaskatts lækkar úr 25,5% í 24%. Lækkunin er mismikil eftir því hversu dýrir bílarnir eru. Meira »

Taka meinta eftirlíkingu úr sölu

Í gær, 23:59 Rammagerðin hefur ákveðið að taka stól úr sölu sem deilt er um hvort sé eftirlíking Fuzzy stóls­ins. Lovísa Óladóttir, framkvæmdastjóri Rammagerðarinnar, segir að meðan málið er leitt til lykta verði stóllinn ekki í sölu í Rammagerðinni. Meira »

Sjúklingar hikandi

Í gær, 23:37 Forstjóri Landspítalans segir að svo virðist sem að sumir sjúklingar hiki við að leita til starfsmanna sjúkrahússins og séu að bíða eftir því að verkfallsaðgerðum heilbrigðisstarfsmanna ljúki. Hann segir afar mikilvægt að fólk komi ef það telji sig þurfa á þjónustu að halda. Meira »

Bifreið hafnaði ofan í á

Í gær, 22:08 Tvö umferðarslys urðu í umdæmi lögreglunnar á Selfossi í dag. Rétt fyrir klukkan þrjú valt bifreið á Laugarvatnsvegi með þeim afleiðingum að hann hafnaði ofan í Hjálmsstaðaá. Þá varð þriggja bílaárekstur á Biskupsstungnabraut um kl. 14 í dag. Meira »

Vann 13 milljónir rétt fyrir jólin

Í gær, 23:50 Einn vinningshafi á Íslandi vann rúmlega þrettán milljónir í Eurojackpot útdrætti kvöldsins. Hann var einn af fjórum vinningshöfum í sem fengu þriðja vinning. Meira »

Var 40 kíló og hljóp 70 km á viku

Í gær, 22:12 Það þarf betri leiðsögn fyrir ungt afreksfólk í íþróttum, segir Birna Varðar, sem hefur skrifað bókina Molinn minn um glímu sína við íþróttaátröskun. Hún var orðin um fjörutíu kíló og hljóp sjötíu kílómetra á viku þegar mest var. Meira »

Dróst inn í fiskvinnsluvél

Í gær, 22:01 Lögregla og sjúkralið voru kölluð út vegna vinnuslyss sem varð í Þorlákshöfn á sjötta tímanum í dag. Þar festist maður í fiskvinnsluvél og urðu slökkviðsmenn að beita klippum til að losa hann úr vélinni. Maðurinn var fluttur í sjúkrabíl til Reykjavíkur. Meira »
Standard Schnauzer pipar&salt hvolpar
Til sölu hreinræktaðir standard schnauzer-hvolpar pipar&salt;, undan 1. verðlau...
ÞJÓÐLAGAGÍTAR
Þjóðlagagítar með poka, ól, auka strengjasetti, stillitæki og kennsludiski. Lis...
AKUREYRI
AKUREYRI Sumarbústaður til leigu. Sumarbústaður til sölu O...
Lira
Ítölsk harmonika, 3ja kóra til sölu. Verð kr. 150.000- S 6943636...
 
Félagsstarf
Staður og stund
Aflagrandi 40 Fastir liðir eru eins ...
Lögfræðingursýslumaðurinn á vesturlandi
Önnur störf
Lögfræðingur Sýsluma...
Breyting á deiliskipulagi
Tilboð - útboð
Reykjavíkurborg Umhverfis- og skipulags...
Félagsstarf
Staður og stund
Aflagrandi 40 Fastir liðir eru eins ...