„Þetta er gríðarleg fötlun“

Össur býður upp á sérsmíði á gervifótum og -höndum.
Össur býður upp á sérsmíði á gervifótum og -höndum. mbl.is/Þorvaldur

„Almenningur hefur oft miklar væntingar. Ef einhver missir útlim er viðhorfið oft á tíðum: „Já, já, þú færð góðan fót og þetta verður ekkert mál.“ En þó svo að fæturnir sem smíðaðir eru hjá Össuri séu afar góðir, þá er það að missa útlim heilmikið mál. Þetta er gríðarleg fötlun.“

Þetta segir Guðbjörg Kristín Ludvigsdóttir, endurhæfingarlæknir á Grensási, í samtali við mbl.is. Hún hélt í morgun tvo fyrirlestra á opnu málþingi á Læknadögum, sem fara fram þessa dagana í Hörpu. Hún ræddi annars vegar um raunveruleikann sem blasir við þeim sem missa útlim og hins vegar um draugaverki.

Tíðnin lægri hér en víða

Guðbjörg Kristín segir að á Íslandi séu á bilinu tíu til tuttugu manns aflimaðir á hverju ári. Tíðnin sé heldur sveiflukennd en mest hafi það verið árið 2011, þegar 25 manns voru aflimaðir.

„Í Bandaríkjunum eru um 185 þúsund manns aflimaðir á ári og ef þær tölur eru yfirfærðar á Ísland ættu um 185 manns að vera aflimaðir hér á landi árlega. Þannig að við erum með mun lægri tíðni en margar aðrar þjóðir, sem betur fer,“ segir hún.

Huga þarf að mörgu eftir aflimun. Guðbjörg Kristín segir að fyrst þurfi stúfurinn að gróa en hann er oft mjög bólginn fyrstu vikurnar eftir aðgerð. Móta þurfi stúfinn svo hann komist í gervifótinn og fer mikið púður í það. Þá þurfi viðkomandi að venjast því að vera ekki með fót og aðlagast stúfnum.

Ekki létt verk

Það er heldur ekki létt verk að læra að ganga á gervifæti, sérstaklega þegar aflimunin er ofan við hné. „Þú þarft að læra að ganga upp á nýtt, þú þarft að læra að treysta fætinum, þú þarft að læra hvernig þú átt að bregðast við þegar þú ert að detta, þú þarft að læra að fara upp og niður stiga, sinna hulsunni og hugsa um fótinn,“ segir hún.

„Þetta er heilmikil fræðsla og fjöldamargir hlutir sem fólk þarf að aðlagast og læra. Síðan þarftu að vera sjálfbjarga á annað hvort hækjum eða í hjólastól,“ útskýrir hún.

Í upphafi endurhæfingar eru því allir þjálfaðir í að verða sjálfbjarga í hjólastól. „Það er grunnfærnin sem fólk þarf að hafa.“

Guðbjörg Kristín segir að oftast sé það eldra fólk sem missir útlim. Um 80% þeirra sem eru aflimaðir séu sextíu ára og eldri. Þá séu verkjavandamál einnig stórt vandamál. Segir hún að um 80% þeirra sem eru aflimaðir séu með verki í stúf eða draugaverki. Sumir glími jafnvel við bæði.

Draugatilfinning og draugaverkir

Hvað felst í draugaverkjum?

„Flestallir sem missa útlim hafa það enn þá á tilfinningunni að fóturinn sé til staðar, þó svo að hann sé farinn. Heilinn fattar það einfaldlega ekki. Þér getur fundist sem svo að fóturinn sé í allskonar stellingum, eins og að snúið sé upp á hann og svo framvegis. Þér getur jafnvel fundist að þú sért að hreyfa tærnar, þó svo að þú sért ekki að gera það,“ segir hún.

„Það er draugatilfinning, sem flestallir sem missa útlim kannast við. En þegar þú færð verki í fótinn, sem geta verið mjög slæmir, þá erum við að tala um draugaverki.“

Mjög misjafnt sé hvenær verkirnir komi fram. Það geti verið eftir nokkra daga eða jafnvel mánuði. „Sumir hafa þá alla ævi meðan þeir dofna hjá sumum eftir vissan tíma,“ segir hún.

„Þetta eru breytingar sem eiga sér stað í tauginni, þar sem skorið er á taugina, í mænunni og upp í heila. Þetta er frekar flókið samspil. Það er stórt svæði í heilanum sem er vant að stjórna og skynja þessi svæði sem búið er að fjarlægja og það svæði er enn til staðar.“

mbl.is

Innlent »

Vantar 15 milljarða vegna samgönguáætlunar

17:49 Mikið misræmi er á milli þingsályktunar um samgönguáætlun 2015-2018 sem samþykkt var á Alþingi í október og fjármálaáætlunar. Þetta kemur fram í fjárlagafrumvarpi vegna ársins 2017 sem lagt var fram á þingi í dag. Meira »

500 milljónir í nýtt skrifstofuhúsnæði

17:31 500 milljónir verða á næsta ári veittar í það að hefja byggingu á nýju skrifstofuhúsnæði fyrir Alþingi. Um er að ræða hækkun á tímabundnu framlagi. Þá verða lagðar 87 milljónir í tímabundið framlag til annarra framkvæmda á Alþingisreit. Meira »

Hafa kosið sér þingflokksformenn

17:30 Stjórnmálaflokkarnir sem fulltrúa eiga á Alþingi hafa allir kosið sér þingflokksformenn.  Meira »

Mikilvægt að grynnka á skuldum

17:23 Samanlagður heildarafgangur ríkissjóðs fyrir árin 2014-2016 verður um 96 milljarðar króna, án stöðugleikaframlaga. Þá fara heildarskuldir ríkissjóðs úr 60% af vergri landsframleiðslu árið 2015 í 39% í árslok 2017. Gert er ráð fyrir því að hlutfallið verði 29% í árslok 2021. Meira »

Fjármálin komin á Facebook

17:14 Fjármála- og efnahagsráðuneytið opnaði í dag Facebook-síðu samhliða því að fjárlagafrumvarp fyrir árið 2017 var lagt fram.  Meira »

Lögreglan leitar að Ísak Geir

17:09 Lögreglan á Suðurnesjum lýsir eftir Ísak Geir Stefánssyni en hann fór frá heimili sínu í Vogum á Vatnsleysuströnd sunnudaginn 4. desember. Meira »

Stálu úr sportvöruverslun í Kringlunni

16:49 Fjórir hælisleitendur voru handteknir í gær vegna gruns um þjófnað úr sportvöruverslun í Kringlunni. Við húsleit hjá þeim fannst ætlað þýfi. Meira »

779,8 milljóna aukning til ferðaþjónustu

16:54 Heildargjöld ríkissjóðs til ferðaþjónustunnar fyrir næsta ár eru áætluð 2,3 milljarðar króna og aukast þau um 779,8 milljónir milli ára. Meira »

Steingrímur nýr forseti Alþingis

16:30 Aldursforsetinn á Alþingi, Steingrímur J. Sigfússon, þingmaður Vinstri grænna, var kjörinn forseti Alþingis þegar þingsetningarfundi var haldið áfram nú síðdegis. Meira »

„Fleira hrundi en bankar haustið 2008“

16:18 Í ræðu sinni við þingsetningu Alþingis í dag lagði Guðni Th. Jóhannesson forseti Íslands mikla áherslu á sættir og samvinnu þingmanna. Með miklum fjölda nýrra þingmanna væri nú tækifæri til að endurheimta traust á Alþingi með bættum vinnubrögðum. Meira »

Hildur tekur sæti Ólafar

16:13 Ólöf Nor­dal, þingmaður Sjálf­stæðis­flokks­ins, mun ekki gegna þingmennsku á næstunni en hún er nýútskrifuð af Landspítalanum. Hún dvaldi þar í rúmlega mánuð með lungnabólgu og sýkingu en Ólöf hefur glímt við krabbamein. Meira »

7,3 milljörðum meira til heilbrigðismála

16:10 Fjárlagafrumvarp fyrir árið 2017 hefur verið lagt fram á Alþingi. Rekstrarframlög til heilbrigðismála verða aukin um samtals 7,3 milljarðar króna. Heildarframlög á nafnvirði til löggæslumála fara úr 11,8 milljörðum króna árið 2015 í 13,7 milljarða króna á næsta ári. Meira »

Hefur liðið fyrir „langvarandi sparnaðarstefnu“

15:22 Kennarasamband Íslands hefur sent frá sér tilkynningu vegna birtingar á niðurstöðum PISA-2015. Sambandið lýsir yfir áhyggjum vegna niðurstaðnanna en segir þær ekki frábrugðnar meginlínum á tímabilinu 2000 til 2015. „Ísland heldur áfram að síga niður á við.“ Meira »

Eva og Unnsteinn verndarar UN Women

15:15 Eva María Jónsdóttir og Unnsteinn Manúel Stefánsson eru nýir verndarar UN Women á Íslandi. Taka þau við af Unni Ösp Stefánsdóttur og Sigríði Dúnu Kristmunsdóttur sem sinnt hafa hlutverkinu undanfarin ár. Meira »

Slit í ljósleiðara Mílu

14:45 Slit hefur orðið í ljósleiðara Mílu milli Varmár í Mosfellsbæ og Grafarvogs. Greining á slitunum stendur yfir og mun viðgerð hefjast um leið og greining liggur fyrir. Meira »

Dregur úr trausti á dómstólum

15:16 Fréttaflutningur af dómurum hæstaréttar er mjög til þess fallinn að draga úr trausti á dómstólum, að sögn Jóns Höskuldssonar, formanns Dómstólaráðs. Greinilegt sé af honum að bæta megi verklag nefndar um dómarastörf og skrá og varðveita gögn betur. Meira »

Átta mánaða fangelsi fyrir vopnað rán

14:45 Karlmaður var í síðustu viku dæmdur í átta mánaða fangelsi, þar af sex mánuði skilorðsbundna, í Héraðsdómi Norðurlands eystra. Hann er dæmdur fyrir vopnað rán á Akureyri í september. Meira »

Lag að auka vegsemd þingsins

14:36 Guðni Th. Jóhannesson, forseti Íslands, vísaði til sögunnar og hvatti þingmenn til þess að endurheimta traust landsmanna þegar hann setti Alþingi í dag. Fjölbreyttasta hópi þingmanna í sögunni sé lag að auka vegsemd og virðingu þingsins. Meira »
Dekk til sölu
Dekk til sölu 215/75x16 góð burðardekk seljast ódýrt uppl í sím...
Trúlofunar- og giftingarhringar í úrvali
Auk gullhringa eigum við m.a. hvítagull, silfur, titanium og tungstenpör á fínu ...
SUMARHÚS- GESTAHÚS-BREYTINGAR
Sumarhús - Gestahús - Breytingar ? Framleiðum stórglæsileg sumarhús í ýmsum stær...
Nýtt
Tískuverslunin Smart Grímsbæ/Bústaðavegi NÝTT - St. 40-54 Sími 588 8050. - vertu...
 
Hörgshlíð 12
Félagsstarf
Hörgshlíð 12 Boðun fagnaðarerindisins....
Hólsvirkjun
Tilkynningar
Þingeyjarsveit Hólsvirkjun í Fnjóska...
M helgafell 6016113019 iv/v h.&v.
Félagsstarf
? HELGAFELL 6016113019 IV/V H.&V.; ...
Félgsstarf
Staður og stund
Aflagrandi 40 Fastir liðir eins og venju...