„Þetta er gríðarleg fötlun“

Össur býður upp á sérsmíði á gervifótum og -höndum.
Össur býður upp á sérsmíði á gervifótum og -höndum. mbl.is/Þorvaldur

„Almenningur hefur oft miklar væntingar. Ef einhver missir útlim er viðhorfið oft á tíðum: „Já, já, þú færð góðan fót og þetta verður ekkert mál.“ En þó svo að fæturnir sem smíðaðir eru hjá Össuri séu afar góðir, þá er það að missa útlim heilmikið mál. Þetta er gríðarleg fötlun.“

Þetta segir Guðbjörg Kristín Ludvigsdóttir, endurhæfingarlæknir á Grensási, í samtali við mbl.is. Hún hélt í morgun tvo fyrirlestra á opnu málþingi á Læknadögum, sem fara fram þessa dagana í Hörpu. Hún ræddi annars vegar um raunveruleikann sem blasir við þeim sem missa útlim og hins vegar um draugaverki.

Tíðnin lægri hér en víða

Guðbjörg Kristín segir að á Íslandi séu á bilinu tíu til tuttugu manns aflimaðir á hverju ári. Tíðnin sé heldur sveiflukennd en mest hafi það verið árið 2011, þegar 25 manns voru aflimaðir.

„Í Bandaríkjunum eru um 185 þúsund manns aflimaðir á ári og ef þær tölur eru yfirfærðar á Ísland ættu um 185 manns að vera aflimaðir hér á landi árlega. Þannig að við erum með mun lægri tíðni en margar aðrar þjóðir, sem betur fer,“ segir hún.

Huga þarf að mörgu eftir aflimun. Guðbjörg Kristín segir að fyrst þurfi stúfurinn að gróa en hann er oft mjög bólginn fyrstu vikurnar eftir aðgerð. Móta þurfi stúfinn svo hann komist í gervifótinn og fer mikið púður í það. Þá þurfi viðkomandi að venjast því að vera ekki með fót og aðlagast stúfnum.

Ekki létt verk

Það er heldur ekki létt verk að læra að ganga á gervifæti, sérstaklega þegar aflimunin er ofan við hné. „Þú þarft að læra að ganga upp á nýtt, þú þarft að læra að treysta fætinum, þú þarft að læra hvernig þú átt að bregðast við þegar þú ert að detta, þú þarft að læra að fara upp og niður stiga, sinna hulsunni og hugsa um fótinn,“ segir hún.

„Þetta er heilmikil fræðsla og fjöldamargir hlutir sem fólk þarf að aðlagast og læra. Síðan þarftu að vera sjálfbjarga á annað hvort hækjum eða í hjólastól,“ útskýrir hún.

Í upphafi endurhæfingar eru því allir þjálfaðir í að verða sjálfbjarga í hjólastól. „Það er grunnfærnin sem fólk þarf að hafa.“

Guðbjörg Kristín segir að oftast sé það eldra fólk sem missir útlim. Um 80% þeirra sem eru aflimaðir séu sextíu ára og eldri. Þá séu verkjavandamál einnig stórt vandamál. Segir hún að um 80% þeirra sem eru aflimaðir séu með verki í stúf eða draugaverki. Sumir glími jafnvel við bæði.

Draugatilfinning og draugaverkir

Hvað felst í draugaverkjum?

„Flestallir sem missa útlim hafa það enn þá á tilfinningunni að fóturinn sé til staðar, þó svo að hann sé farinn. Heilinn fattar það einfaldlega ekki. Þér getur fundist sem svo að fóturinn sé í allskonar stellingum, eins og að snúið sé upp á hann og svo framvegis. Þér getur jafnvel fundist að þú sért að hreyfa tærnar, þó svo að þú sért ekki að gera það,“ segir hún.

„Það er draugatilfinning, sem flestallir sem missa útlim kannast við. En þegar þú færð verki í fótinn, sem geta verið mjög slæmir, þá erum við að tala um draugaverki.“

Mjög misjafnt sé hvenær verkirnir komi fram. Það geti verið eftir nokkra daga eða jafnvel mánuði. „Sumir hafa þá alla ævi meðan þeir dofna hjá sumum eftir vissan tíma,“ segir hún.

„Þetta eru breytingar sem eiga sér stað í tauginni, þar sem skorið er á taugina, í mænunni og upp í heila. Þetta er frekar flókið samspil. Það er stórt svæði í heilanum sem er vant að stjórna og skynja þessi svæði sem búið er að fjarlægja og það svæði er enn til staðar.“

mbl.is

Innlent »

Bónusgreiðslur Kaupþings samþykktar

18:42 Aðalfundur eignarhaldsfélags Kaupþings samþykkti tillögu um bónusgreiðslur til tuttugu starfsmanna félagsins á fundi sínum á Hilton Nordica hóteli nú rétt í þessu. Samkvæmt upplýsingum mbl.is var tillagan samþykkt með yfirgnæfandi meirihluta atkvæða. Meira »

Sömdu tónverk byggt á Völuspá

18:30 Krakkarnir sem fóru út til Noregs í sumar til að taka þátt í tónsköpunarnámskeiði með norskum krökkum, segja að þeir hafi búist við að það yrði erfitt að semja tónverk í rúmlega þrjátíu manna hópi. En það gekk bæði hratt og vel. Meira »

Styðja ekki beitingu neitunarvalds

18:25 Íslensk stjórnvöld hafa beitt sér fyrir, og munu gera áfram, umbótum á skipan og starfsháttum öryggisráðs Sameinuðu þjóðanna, m.a. er lýtur að neitunarvaldi fastaríkja. Þetta kemur fram í svari Lilju Daggar Alfreðsdóttur utanríkisráðherra við fyrirspurn Össurar Skarphéðinssonar. Meira »

Mótmæla bónusgreiðslum við Nordica

17:57 Sjö mótmælendur eru nú staddir á Hilton Nordica til að mótmæla bónusgreiðslum sem lagt hefur verið til að tuttugu starfsmenn eignarhaldsfélagsins Kaupþings fái greiddar, en um er að ræða kaupauka upp á tæplega 1,5 milljarða króna. Meira »

Áfram varðhald vegna ítrekaðra brota

17:47 Karlmaður hefur verið úrskurðaður í áframhaldandi gæsluvarðhald þangað til dómur fellur í máli hans, en ekki síðar en 22. september. Maðurinn hef­ur ít­rekað brotið nálg­un­ar­bann og brott­vís­un af heim­ili stjúp­dætra sinna og móður þeirra, sem jafn­framt er eig­in­kona manns­ins. Meira »

Svona mun Landssímareiturinn líta út

17:42 Búið er að gera þrívíddarmyndskeið sem sýnir hvernig Landssímareiturinn mun líta út að loknum framkvæmdum vorið 2018. Nýbyggingar á svæðinu hefjast í haust og standa vonir til um að safn um sögu Alþingis verði á svæðinu. Meira »

Mælingar staðfesta gasmengun

16:58 Mælingar sérfræðinga Veðurstofu Íslands við Múlakvísl í dag og í gær staðfesta að gasmengun á svæðinu er mikil. Sýna þær bæði talsverðan styrk brennisteinsdíoxíðs (SO2) og brennisteinsvetnis (H2S). Er fólk hvatt til að dvelja ekki lengi nálægt bökkum Múlakvíslar að svo stöddu. Meira »

Sturla með meira fylgi en Sturla

17:30 Sturla Jónsson, vörubílstjóri og fyrrverandi forsetaframbjóðandi, tilkynnti fyrr í þessum mánuði að hann hefði ákveðið að ganga til liðs við stjórnmálaflokkinn Dögun og bjóða fram undir merkjum hennar fyrir þingkosningarnar í haust. Meira »

Tengslin við fólkið mikilvæg

16:51 „Ég legg mikla áherslu á mikilvægi þess að traust og virðing ríki á milli fólks ef ná á árangri. Ég hef mikla reynslu af því að starfa með fólki á sveitarstjórnarstiginu úr ýmsum áttum, sem hefur gengið mjög vel,“ segir Bjarni Jónsson, frambjóðandi í forvali VG í Norðvesturkjördæmi. Meira »

Börnin dvelji ekki í „sársveltum“ rekstri

16:40 Hafin er undirskriftasöfnun þar sem skorað er á borgaryfirvöld að snúa vörn í sókn í leikskóla- og skólamálum.  Meira »

Flugvöllurinn ekki á förum strax

16:34 Ólöf Nordal innanríkisráðherra hefur skrifað Degi B. Eggertssyni borgarstjóra bréf þar sem fram kemur að ganga verði út frá því að Reykjavíkurflugvöllur verði á sínum stað um lengri tíma en til 2022. Meira »

Enn á vetrardekkjum í ágúst

16:28 Ökumaður sem leið átti um götur Ísafjarðar í vikunni var stöðvaður þegar lögreglumenn urðu þess varir að tveir hjólbarðar bifreiðarinnar voru negldir vetrarhjólbarðar. Ökumaður mun fá sekt fyrir athæfið. Í tilkynningu hjá lögreglu segir að hér virðist hafa verið um algjöran trassaskap að ræða. Meira »

Lögregla rannsakar framhjálöndun

16:26 Þann 23. ágúst óskaði starfsmaður Fiskistofu eftir aðstoð lögreglunnar vegna gruns um framhjálöndun í Bolungarvík. Í tilkynningu frá lögreglunni á Vestfjörðum segir að málið sé til rannsóknar og því sé ekki tímabært að gefa frekari upplýsingar um það. Meira »

„Sturlað að halda þessu áfram“

15:08 „Ég held að það sé kominn tími til að rjúfa þing. Þetta er orðið frekar sorglegt, frekar dapurlegt. Mæting á nefndarfundi er liggur við ekki nein. Það er í rauninni alveg sturlað að halda þessu áfram með þessu móti,“ sagði Ásta Guðrún Helgadóttir, þingmaður Pírata, á Alþingi í dag í umræðum um störf þingsins. Meira »

Slasaðist á fæti á Snæfellsnesi

14:48 Björgunarsveitir á Snæfellsnesi voru kallaðar út um klukkan 13.30 til aðstoðar ferðakonu sem slasaðist á fæti í gönguferð við Rauðfeldsgjá á Snæfellsnesi. Meira »

Eitt kynferðisbrot á Þjóðhátíð

16:23 Eitt kynferðisbrot var kært hjá lögreglustjóranum í Vestmannaeyjum í tengslum við þjóðhátíð í Vestmannaeyjum 2016. Þetta kemur fram í svari Ólafar Nordal innanríkisráðherra við fyrirspurn Helga Hrafns Gunnarssonar, þingmanns Pírata. Meira »

Trúarágreiningur nærður með lögum

14:50 „Við hreinlega verðum að aðskilja ríki og kirkju upp á framtíðina. Við verðum að gera það. Ekki vegna þess að kristin trú eða trúarbrögð þjóðkirkjunnar séu svona eða hinsegin heldur vegna þess að þetta er lýðveldi. Hér á að ríkja jafnræði fyrir lögum án tillits til trúarskoðana.“ Meira »

Bryndís Loftsdóttir vill 3. til 5. sæti

14:43 Bryndís Loftsdóttir hjá Félagi íslenskra bókaútgefenda gefur kost á sér í 3. til 5. sæti í prófkjöri Sjálfstæðisflokksins í Suðvesturkjördæmi sem haldið verður 10. september. Meira »
3ja DAGA NÁMSKEIÐ F. CANON EOS 5.-8.sept
ÍTARLEGT BYRJENDANÁMSKEIÐ FYRIR EIGENDUR CANON EOS MYNDAVÉLA. Myndavélin /...
VW Golf Trendline 2004 Sjálfskiptur
Til sölu - Keyrður 168þ, 4 heilsársdekk, nýir bremsuklossar og diskar, næsta sko...
HÚSAVIÐGERÐIR
Viðgerðir og viðhald fasteigna er okkar fag. Húsaklæðning ehf. hefur í áratugi ...
Húsgagnaviðgerðir
Ég tek að mér viðgerðir á húsgögnum bæði gömlum og nýjum. Starfsemin fer fram í ...
 
Framhald uppboðs
Nauðungarsala
Uppboð Einnig birt á www.naudungarsolu...
Framhald
Nauðungarsala
Uppboð Einnig birt á www.naudungarsolu...
Framhald
Nauðungarsala
Uppboð Einnig birt á www.naudungarsolu...
Skipulagsauglýsingar
Tilkynningar
Borgarbyggð Skipulagsauglýsingar Hót...