„Þetta er gríðarleg fötlun“

Össur býður upp á sérsmíði á gervifótum og -höndum.
Össur býður upp á sérsmíði á gervifótum og -höndum. mbl.is/Þorvaldur

„Almenningur hefur oft miklar væntingar. Ef einhver missir útlim er viðhorfið oft á tíðum: „Já, já, þú færð góðan fót og þetta verður ekkert mál.“ En þó svo að fæturnir sem smíðaðir eru hjá Össuri séu afar góðir, þá er það að missa útlim heilmikið mál. Þetta er gríðarleg fötlun.“

Þetta segir Guðbjörg Kristín Ludvigsdóttir, endurhæfingarlæknir á Grensási, í samtali við mbl.is. Hún hélt í morgun tvo fyrirlestra á opnu málþingi á Læknadögum, sem fara fram þessa dagana í Hörpu. Hún ræddi annars vegar um raunveruleikann sem blasir við þeim sem missa útlim og hins vegar um draugaverki.

Tíðnin lægri hér en víða

Guðbjörg Kristín segir að á Íslandi séu á bilinu tíu til tuttugu manns aflimaðir á hverju ári. Tíðnin sé heldur sveiflukennd en mest hafi það verið árið 2011, þegar 25 manns voru aflimaðir.

„Í Bandaríkjunum eru um 185 þúsund manns aflimaðir á ári og ef þær tölur eru yfirfærðar á Ísland ættu um 185 manns að vera aflimaðir hér á landi árlega. Þannig að við erum með mun lægri tíðni en margar aðrar þjóðir, sem betur fer,“ segir hún.

Huga þarf að mörgu eftir aflimun. Guðbjörg Kristín segir að fyrst þurfi stúfurinn að gróa en hann er oft mjög bólginn fyrstu vikurnar eftir aðgerð. Móta þurfi stúfinn svo hann komist í gervifótinn og fer mikið púður í það. Þá þurfi viðkomandi að venjast því að vera ekki með fót og aðlagast stúfnum.

Ekki létt verk

Það er heldur ekki létt verk að læra að ganga á gervifæti, sérstaklega þegar aflimunin er ofan við hné. „Þú þarft að læra að ganga upp á nýtt, þú þarft að læra að treysta fætinum, þú þarft að læra hvernig þú átt að bregðast við þegar þú ert að detta, þú þarft að læra að fara upp og niður stiga, sinna hulsunni og hugsa um fótinn,“ segir hún.

„Þetta er heilmikil fræðsla og fjöldamargir hlutir sem fólk þarf að aðlagast og læra. Síðan þarftu að vera sjálfbjarga á annað hvort hækjum eða í hjólastól,“ útskýrir hún.

Í upphafi endurhæfingar eru því allir þjálfaðir í að verða sjálfbjarga í hjólastól. „Það er grunnfærnin sem fólk þarf að hafa.“

Guðbjörg Kristín segir að oftast sé það eldra fólk sem missir útlim. Um 80% þeirra sem eru aflimaðir séu sextíu ára og eldri. Þá séu verkjavandamál einnig stórt vandamál. Segir hún að um 80% þeirra sem eru aflimaðir séu með verki í stúf eða draugaverki. Sumir glími jafnvel við bæði.

Draugatilfinning og draugaverkir

Hvað felst í draugaverkjum?

„Flestallir sem missa útlim hafa það enn þá á tilfinningunni að fóturinn sé til staðar, þó svo að hann sé farinn. Heilinn fattar það einfaldlega ekki. Þér getur fundist sem svo að fóturinn sé í allskonar stellingum, eins og að snúið sé upp á hann og svo framvegis. Þér getur jafnvel fundist að þú sért að hreyfa tærnar, þó svo að þú sért ekki að gera það,“ segir hún.

„Það er draugatilfinning, sem flestallir sem missa útlim kannast við. En þegar þú færð verki í fótinn, sem geta verið mjög slæmir, þá erum við að tala um draugaverki.“

Mjög misjafnt sé hvenær verkirnir komi fram. Það geti verið eftir nokkra daga eða jafnvel mánuði. „Sumir hafa þá alla ævi meðan þeir dofna hjá sumum eftir vissan tíma,“ segir hún.

„Þetta eru breytingar sem eiga sér stað í tauginni, þar sem skorið er á taugina, í mænunni og upp í heila. Þetta er frekar flókið samspil. Það er stórt svæði í heilanum sem er vant að stjórna og skynja þessi svæði sem búið er að fjarlægja og það svæði er enn til staðar.“

mbl.is

Innlent »

Þjófurinn gaf sig fram

01:01 Lögreglan á höfuðborgarsvæðinu gerði húsleit í kvöld í kjallaraíbúð í Reykjavík og fann þar fjölda málverka eftir Karólínu Lárusdóttur listmálara. Þjófurinn gaf sig sjálfur fram. Meira »

Sérlega slæmt veður í efri byggðum

Í gær, 23:37 Í fyrramálið hvessir mjög af suðaustri og hlýnar hratt. Engu að síður verður úrkoman snjókoma eða slydda framan af degi en síðar rigning. Suðaustan stormur eða rok verður víða um land eftir hádegi og mjög slæmt ferðaveður. Versta veðrið verður fimm til sex tíma að ganga yfir hvern landshluta. Meira »

Líflegar umræður á íbúafundi

Í gær, 22:57 Fullt var út úr dyrum á íbúafundi í Gerðubergi vegna uppbyggingar í Breiðholti. Dagur B. Eggertsson, borgarstjóri, fór yfir stöðu mála og svaraði spurningum að því loknu. Að sögn gjaldkera íbúasamtakanna Betra Breiðholts voru líflegar umræður á fundinum. Meira »

Stal þremur „rándýrum“ úlpum

Í gær, 22:43 Búðarþjófi tókst að stela þremur „rándýrum“ úlpum úr verslun í miðbænum í kvöld, samkvæmt dagbók lögreglunnar á höfuðborgarsvæðinu. Hann hljóp á brott án þess að borga fyrir þær. Meira »

Hundraða milljóna tjón

Í gær, 21:53 Áætlað er að tjón vegna myglu og rakaskemmda í Kársnesskóla í Kópavogi nemi hundruðum milljóna króna. „Skemmdirnar eru mun meiri en við gerðum ráð fyrir,“ segir Ármann Kr. Ólafsson bæjarstjóri Kópavogs. Ekki liggja fyrir nákvæmar skemmdir á húsnæði né kostnaðurinn. Meira »

Nýjar víddir í Winter Park

Í gær, 21:25 Í Winter Park í Colorado í Bandaríkjunum er meðal annars boðið upp skipulögð skíðanámskeið fyrir ungt fólk með hreyfihömlun. Björk Sigurðardóttir kynnti sér starfsemina, sótti námskeið vestra fyrir skömmu og er reynslunni ríkari eftir vikudvöl á svæðinu. Meira »

Hóta að stöðva rekstur United Silicon

Í gær, 20:36 Umhverfisstofnun mun stöðva rekstur United Silicon í Helguvík ef ekki verður ráðist í tafarlausar úrbætur í mengunarmálum. Þetta kemur fram í bréfi sem stofnunin sendi fyrirtækinu í gær. Meira »

Bætir samskipti á tímum neyðarástands

Í gær, 21:19 Halldór Gíslason, sendifulltrúi Rauða krossins á Íslandi, er staddur í Malaví þar sem hann aðstoðar systurfélag Rauða krossins þar í landi við að brúa hið „stafræna“ bil og gera starfsfólki og sjálfboðaliðum þess kleift að nýta sér betur kosti upplýsingatækninnar í starfi sínu. Meira »

Gersemar frá landi rísandi sólar

Í gær, 19:51 Sýningin Dúkkurnar frá Japan, sem opnuð verður í Borgarbókasafninu, Menningarhúsi Gerðubergi, á laugardaginn, gefur áhugaverða sýn á margbreytilega japanska menningu. Meira »

„Þungbært“ að sjá brot á mannréttindum

Í gær, 19:31 „Við erum að sjálfsögðu ánægð með niðurstöðu Hæstaréttar. Á sama tíma er þungbært að horfa upp á að þessi grundvallarmannréttindi hafi verið brotin á fólki fyrir héraðsdómi,“ segir Kristín Edwald verjandi Magnúsar Guðmundssonar í Marple-málinu. Meira »

Búist við lokunum á mörgum vegum

Í gær, 19:13 Samkvæmt veðurspá kl. 18 í dag má búast við að færð spillist mjög víða á morgun og ekkert ferðaveður verði á landinu. Búast má við lokunum á mörgum vegum. Meira »

Elsti Íslendingurinn látinn

Í gær, 19:06 Georg Breiðfjörð Ólafsson, sem var elsti núlifandi einstaklingur á Íslandi, lést í gær, miðvikudaginn 22. febrúar, á Dvalarheimili Stykkishólms. Georg var jafnframt elstur karla hér á landi. Hann var fæddur 26. mars 1909 og vantaði því um einn mánuð upp á það að verða 108 ára. Meira »

Draga þarf lærdóm af mistökunum

Í gær, 18:42 Félagsstjórn Sjúkraliðafélags Íslands segir nauðsynlegt að draga lærdóm af þeim mistökum sem urðu vegna meðferðar á íbúum Kópavogshælis og að umræðan um það sem gerðist hafi verið þörf. Meira »

Tuttugu bílar út af eða fest sig

Í gær, 18:20 Tuttugu bílar hafa annaðhvort farið út af vegum eða fest sig á þeim víðs vegar um Suður- og Suðausturland frá klukkan 7 í morgun. Meira »

Fráveitumálin stærra úrlausnarefni

Í gær, 17:47 Sveitarstjórn Skútustaðahrepps telur mikilvægt að umfjöllun um fráveitumál við Mývatn nái til málsins í víðu samhengi. Jafnframt er nauðsynlegt að byggt sé á réttum upplýsingum um hlutverk einstakra stjórnvalda. Þetta kemur fram í tilkyninngu frá Skútustaðahreppi. Meira »

Drög að frumvarpi gegn misnotkun stera

Í gær, 18:23 Heilbrigðisráðherra hefur lagt fram drög að frumvarpi gegn misnotkun stera, vaxtarhormóna og sambærilegra vefaukandi efna og lyfja. Hægt er að skila inn umsögnum um frumvarpið til 6. mars. Efni frumvarpsins snýr að ólöglegum innflutningi, framleiðslu, sölu og dreifingu þessari efna. Meira »

Lýst yfir neyðarástandi í vélinni

Í gær, 18:02 Lýst var yfir neyðarástandi um borð í farþegaflugvél Icelandair á leið til Manchester í morgun því eldsneytið var orðið af skornum skammti. Flugvélin náði að lenda í þriðju tilraun en slæmt veður var í Bretlandi á þessum tíma. Meira »

Afnám einkaleyfis en ekki aukið aðgengi

Í gær, 17:45 Páll Magnússon, þingmaður Sjálfstæðisflokksins, segist ekki geta stutt áfengisfrumvarpið eins og það hefur verið sett fram. Engu að síður styður hann að einkaleyfi ríkisins til sölu áfengis verði afnumið. Hann segir að í afstöðu sinni felist umhyggja en ekki forræðishyggja. Meira »
Einyrki-Launakerfi.Launaseðlar í Excel
Töflukerfi í MS-Excel fyrir Launaútreikn,Launaseðla, Skilagr RSK og Lífeyrissj. ...
ÓNOTAÐUR KÆLISKÁPUR MEÐ FRYSTIHÓLFI
Hæð 85 cm og breidd 48 cm Kr. 30.000,- Sími 615 1750...
Stálvaskur - lítur vel út
Til sölu: Sterklegur stálvaskur. . verð 2000kr Upplýsingar í síma 564-1787 og ...
ALLT MILLI HIMINS OG JARÐAR !!!!!!!!!!
NOTAÐ&NÝTT er ný verslun á Skemmuvegi 6 á bak við BYKO. Mikið úrval af fallegum ...
 
Bankasýsla
Tilkynningar
Bankasýsla ríkisins leitar að einstaklin...
L hlín 6017022119 iv/v
Félagsstarf
? HLÍN 6017022119 IV/V Mynd af auglý...
Framhald uppboðs
Nauðungarsala
Uppboð Einnig birt á www.naudungarsolu...
L fjölnir 6017022119 i
Félagsstarf
? FJÖLNIR 6017022119 I Mynd af auglýs...