„Þetta er gríðarleg fötlun“

Össur býður upp á sérsmíði á gervifótum og -höndum. stækka

Össur býður upp á sérsmíði á gervifótum og -höndum. mbl.is/Þorvaldur

„Almenningur hefur oft miklar væntingar. Ef einhver missir útlim er viðhorfið oft á tíðum: „Já, já, þú færð góðan fót og þetta verður ekkert mál.“ En þó svo að fæturnir sem smíðaðir eru hjá Össuri séu afar góðir, þá er það að missa útlim heilmikið mál. Þetta er gríðarleg fötlun.“

Þetta segir Guðbjörg Kristín Ludvigsdóttir, endurhæfingarlæknir á Grensási, í samtali við mbl.is. Hún hélt í morgun tvo fyrirlestra á opnu málþingi á Læknadögum, sem fara fram þessa dagana í Hörpu. Hún ræddi annars vegar um raunveruleikann sem blasir við þeim sem missa útlim og hins vegar um draugaverki.

Tíðnin lægri hér en víða

Guðbjörg Kristín segir að á Íslandi séu á bilinu tíu til tuttugu manns aflimaðir á hverju ári. Tíðnin sé heldur sveiflukennd en mest hafi það verið árið 2011, þegar 25 manns voru aflimaðir.

„Í Bandaríkjunum eru um 185 þúsund manns aflimaðir á ári og ef þær tölur eru yfirfærðar á Ísland ættu um 185 manns að vera aflimaðir hér á landi árlega. Þannig að við erum með mun lægri tíðni en margar aðrar þjóðir, sem betur fer,“ segir hún.

Huga þarf að mörgu eftir aflimun. Guðbjörg Kristín segir að fyrst þurfi stúfurinn að gróa en hann er oft mjög bólginn fyrstu vikurnar eftir aðgerð. Móta þurfi stúfinn svo hann komist í gervifótinn og fer mikið púður í það. Þá þurfi viðkomandi að venjast því að vera ekki með fót og aðlagast stúfnum.

Ekki létt verk

Það er heldur ekki létt verk að læra að ganga á gervifæti, sérstaklega þegar aflimunin er ofan við hné. „Þú þarft að læra að ganga upp á nýtt, þú þarft að læra að treysta fætinum, þú þarft að læra hvernig þú átt að bregðast við þegar þú ert að detta, þú þarft að læra að fara upp og niður stiga, sinna hulsunni og hugsa um fótinn,“ segir hún.

„Þetta er heilmikil fræðsla og fjöldamargir hlutir sem fólk þarf að aðlagast og læra. Síðan þarftu að vera sjálfbjarga á annað hvort hækjum eða í hjólastól,“ útskýrir hún.

Í upphafi endurhæfingar eru því allir þjálfaðir í að verða sjálfbjarga í hjólastól. „Það er grunnfærnin sem fólk þarf að hafa.“

Guðbjörg Kristín segir að oftast sé það eldra fólk sem missir útlim. Um 80% þeirra sem eru aflimaðir séu sextíu ára og eldri. Þá séu verkjavandamál einnig stórt vandamál. Segir hún að um 80% þeirra sem eru aflimaðir séu með verki í stúf eða draugaverki. Sumir glími jafnvel við bæði.

Draugatilfinning og draugaverkir

Hvað felst í draugaverkjum?

„Flestallir sem missa útlim hafa það enn þá á tilfinningunni að fóturinn sé til staðar, þó svo að hann sé farinn. Heilinn fattar það einfaldlega ekki. Þér getur fundist sem svo að fóturinn sé í allskonar stellingum, eins og að snúið sé upp á hann og svo framvegis. Þér getur jafnvel fundist að þú sért að hreyfa tærnar, þó svo að þú sért ekki að gera það,“ segir hún.

„Það er draugatilfinning, sem flestallir sem missa útlim kannast við. En þegar þú færð verki í fótinn, sem geta verið mjög slæmir, þá erum við að tala um draugaverki.“

Mjög misjafnt sé hvenær verkirnir komi fram. Það geti verið eftir nokkra daga eða jafnvel mánuði. „Sumir hafa þá alla ævi meðan þeir dofna hjá sumum eftir vissan tíma,“ segir hún.

„Þetta eru breytingar sem eiga sér stað í tauginni, þar sem skorið er á taugina, í mænunni og upp í heila. Þetta er frekar flókið samspil. Það er stórt svæði í heilanum sem er vant að stjórna og skynja þessi svæði sem búið er að fjarlægja og það svæði er enn til staðar.“

  • Til baka
  • Blogga um frétt
  • Senda

Innlent »

17 ára tekinn á rjúpnaveiðum

Í gær, 22:35 Lögreglan í Borgarnesi lagði í dag hald á haglabyssu og skotfæri sautján ára gamallar skyttu sem hafði komið sér fyrir í Bröttubrekku til að skjóta rjúpu. Skyttan unga hafði þegar skotið eina rjúpu, og lagði lögregla einnig hald á hana. Meira »

Enn á eftir kjörum annarra kennara

Í gær, 22:12 Ríkissáttasemjari lagði fram nýtt tilboð á kjaraviðræðufundi með Félagi tónlistarskólakennara í dag. Að sögn Sigrúnar Grendal Jóhannsdóttur, formanni félagsins, ber enn nokkuð í milli og ef miðað er við það tilboð sem er á borðinu sé enn nokkuð langt í land. Meira »

Sjötíu ár frá strandi við Viðey

Í gær, 22:12 Þessa nótt skall á ofsaveður sem gerði björgunarstarf erfitt, sjórinn gekk látlaust yfir skipsflakið, stormur og kuldi nísti í niðamyrkri. Það var þegar fimmtán manns fórust með kanadíska tundurspillinum Skeenu sem strandaði við Viðey 25. október 1944. Á morgun verður þess minnst að 70 ár eru frá strandinu. Meira »

Gamall draumur að rætast

Í gær, 21:58 Hún var mjög pólitískur krakki og ætlaði sér að verða forsætisráðherra, þar til hún áttaði sig á því að erfitt væri að breyta skoðunum annarra. Listakonan Gabríela Friðriksdóttir fer sínar eigin leiðir. „Ég ætlaði hins vegar ekki að vera alþingismaður eða neitt slíkt, bara forsætisráðherra strax. Og alls ekki forseti, því ég var búin að komast að því að forsætisráðherra réði öllu,“ segir Gabríela og hlær. Meira »

Verkfallið hefði mikil áhrif á nemana

Í gær, 21:41 Boðaðar verkfallsaðgerðir Læknafélags Íslands munu meðal annars hafa töluverð áhrif á nemendur á fjórða, fimmta og sjötta ári í læknisfræði í Háskóla Ísladns sem stunda verknám á Landspítalanum. Meira »

„Nú er kominn tími á efndir“

Í gær, 21:40 Þingfulltrúar á 41. þingi Alþýðusambands Íslands hafa krafist þess að stjórnvöld setji þegar í stað verulegt fjármagn í uppbyggingu á félagslegu leiguhúsnæði sem geri lágtekjufólki kleift að búa við húsnæðisöryggi á viðráðanlegum kjörum. Þá segja þeir stjórnvöld bera ábyrgð á „því ófremdarástandi sem nú ríkir í húsnæðismálum.“ Meira »

„Vinnur gegn jafnrétti til náms“

Í gær, 21:04 Þingfulltrúar Alþýðusambands Íslands hafa krafist þess að menntamálaráðherra endurskoði fyrirhugaðar breytingar á framhaldsskólakerfinu, meðal annars með fækkun á nemendaígildum. Þetta kom fram í ályktun 41. þings ASÍ um menntamál. „Boðaðar breytingar ganga þvert á yfirlýsta stefnu stjórnvalda.“ Meira »

Skagfirðingar höfðu betur

Í gær, 21:10 Lið Skagafjarðar og Árborgar áttust við í spurningarþættinum Útsvari, sem sýndur er á RÚV, í kvöld. Leikar fóru 78-57 Skagfirðingum í vil sem komast í næstu umferð. Meira »

„Fíkn er alltaf fíkn“

Í gær, 20:51 „Það togast á inni í manni þegar menn eru í neyslu, þessi fíkn og kannski eitthvað úr uppeldi. Þetta stangast algjörlega á við alla skynsemina. Það eru svakaleg átök þar á milli, sem er alveg ótrúlegt,“ segir Tryggvi Magnússon, umsjónarmaður gistiskýlisins fyrir utangarðsmenn. Meira »

Hálka á Hellisheiði

Í gær, 20:33 Á Suðurlandi er hálka og éljagangur á Hellisheiði og hálkublettir á Sandsskeiði og í Þrengslum. Einnig eru hálkublettir eða hálka á nokkrum fáfarnari leiðum að sögn Vegagerðarinnar. Meira »

Hrútar þuklaðir í borg óttans

Í gær, 20:00 Nú er sú árstíð sem sauðfé er þuklað hvað mest í landinu, enda haustin tími hrútasýninga og þá velja bændur líka líflömbin. Í þuklinu er leitað eftir því eftirsóknarverðasta, miklum vöðvum, hóflegri fitu og þéttvöxnum og löngum skrokk. Meira »

Leit hætt að þýska ferðamanninum

Í gær, 19:48 Formlegri leit að þýska ferðamanninum Christian Mathias Markus hefur verið hætt. Að sögn lögreglu á Patreksfirði verður þó svipast um eftir manninum. Leit verður ekki hafi formlega á ný nema nýjar vísbendingar berist. Meira »

Skýrsla innkölluð vegna mistaka

Í gær, 19:37 Lögreglan á höfuðborgarsvæðinu hefur innkallað þrjú eintök af skýrslu sem nefnist „Samtantekt á skipulagi lögreglu við mótmælin 2008 til 2011“sem afhent voru fjölmiðlum í dag, þar sem greina mátti texta sem búið var að sverta í skýrslunni. Meira »

Opna vísindi og tækni fyrir fólki

Í gær, 19:06 Uppruni lífsins á jörðinni, eldgosið í Holuhrauni, orka framtíðarinnar og umferðaröryggi eldri ökumanna er á meðal þeirra yfir þrjátíu fjölbreyttu erinda sem verða á boðstólum fyrir gesti á vísinda- og tæknidegi verkfræði- og náttúruvísindasviðs Háskóla Íslands sem haldinn verður á morgun. Meira »

Minntust upphafs ófriðar

Í gær, 18:38 Sendiherrar Bretlands og Þýskalands, Stuart Gill og Thomas H. Meister, minntust í gær upphafs fyrri heimsstyrjaldar með því að draga fána landanna, sem flaggað var í heila stöng, niður í hálfa stöng fyrir utan sameiginlega sendiráðsbyggingu Breta og Þjóðverja við Laufásveg klukkan hálftólf í dag. Meira »

Hafa þungar áhyggjur af verkfalli

Í gær, 19:26 Framkvæmdastjóri lækninga á Landspítala hefur þungar áhyggjur af yfirvofandi verkfalli lækna, en hann vonast að viðsemjendur nái saman fyrir boðaðaðar verkfallsaðgerðir. Spítalinn býr sig undir að bregðast við áhrifum þeirra, en verkfall mun hafa áhrif á allar deildir. Meira »

Hraunið orðið 63 ferkílómetrar

Í gær, 18:44 Um 30 jarðskjálftar, sem eru þrír að stærð eða meira, hafa mælst við Bárðarbungu í dag. Stærsti skjálftinn varð kl. 10:20 árdegis, en hann var 4,8 að stærð. Eldgosið í Holuhrauni heldur áfram með svipuðum hætti og verið hefur undanfarnar vikur. Hraunið er nú orðið 63 ferkílómetrar. Meira »

Líffæragjafar skrái vilja sinn í nýjan gagnagrunn

Í gær, 18:16 Kristján Þór Júlíusson heilbrigðisráðherra var fyrstur til að skrá sig í miðlægan grunn um líffæragjafa þegar hann opnaði formlega í dag sérstakt vefsvæði sem Embætti landlæknis hefur sett á fót í þessu skyni. Fólk er hvatt til að taka afstöðu og lýsa vilja sínum í þessum efnum. Meira »
Upphengi fyrir reiðhjól á rennibraut
Til sölu upphengi fyrir reiðhjól á rennibraut. rennibraut 3 metra með 10 krókum...
BLÓMASKÓR
Blómaskór. Margir litir. Eitt par 1.400 kr., tvö pör 2.500 kr. P...
Rjúpa
Veiði og hús til leigu í Vesturdal Skagafirði. Frekari upplýsingar á lhlid@simne...
HARÐVIÐUR TIL HÚSBYGGINGA
Harðviður til húsabygginga  Sjá nánar á...
 
Félagsvist
Staður og stund
Aflagrandi 40 Opin vinnustofa og postul...
Stúkan glitnir
Félagsstarf
l GLITNIR 6014102219 I Hf ...
Stjórnandi til leigu
Starf óskast
Stjórnandi til leigu Vantar aukinn kraft...
Mat á umhverfisáhrifum
Tilkynningar
Framleiðsla á allt a...