„Þetta er gríðarleg fötlun“

Össur býður upp á sérsmíði á gervifótum og -höndum.
Össur býður upp á sérsmíði á gervifótum og -höndum. mbl.is/Þorvaldur

„Almenningur hefur oft miklar væntingar. Ef einhver missir útlim er viðhorfið oft á tíðum: „Já, já, þú færð góðan fót og þetta verður ekkert mál.“ En þó svo að fæturnir sem smíðaðir eru hjá Össuri séu afar góðir, þá er það að missa útlim heilmikið mál. Þetta er gríðarleg fötlun.“

Þetta segir Guðbjörg Kristín Ludvigsdóttir, endurhæfingarlæknir á Grensási, í samtali við mbl.is. Hún hélt í morgun tvo fyrirlestra á opnu málþingi á Læknadögum, sem fara fram þessa dagana í Hörpu. Hún ræddi annars vegar um raunveruleikann sem blasir við þeim sem missa útlim og hins vegar um draugaverki.

Tíðnin lægri hér en víða

Guðbjörg Kristín segir að á Íslandi séu á bilinu tíu til tuttugu manns aflimaðir á hverju ári. Tíðnin sé heldur sveiflukennd en mest hafi það verið árið 2011, þegar 25 manns voru aflimaðir.

„Í Bandaríkjunum eru um 185 þúsund manns aflimaðir á ári og ef þær tölur eru yfirfærðar á Ísland ættu um 185 manns að vera aflimaðir hér á landi árlega. Þannig að við erum með mun lægri tíðni en margar aðrar þjóðir, sem betur fer,“ segir hún.

Huga þarf að mörgu eftir aflimun. Guðbjörg Kristín segir að fyrst þurfi stúfurinn að gróa en hann er oft mjög bólginn fyrstu vikurnar eftir aðgerð. Móta þurfi stúfinn svo hann komist í gervifótinn og fer mikið púður í það. Þá þurfi viðkomandi að venjast því að vera ekki með fót og aðlagast stúfnum.

Ekki létt verk

Það er heldur ekki létt verk að læra að ganga á gervifæti, sérstaklega þegar aflimunin er ofan við hné. „Þú þarft að læra að ganga upp á nýtt, þú þarft að læra að treysta fætinum, þú þarft að læra hvernig þú átt að bregðast við þegar þú ert að detta, þú þarft að læra að fara upp og niður stiga, sinna hulsunni og hugsa um fótinn,“ segir hún.

„Þetta er heilmikil fræðsla og fjöldamargir hlutir sem fólk þarf að aðlagast og læra. Síðan þarftu að vera sjálfbjarga á annað hvort hækjum eða í hjólastól,“ útskýrir hún.

Í upphafi endurhæfingar eru því allir þjálfaðir í að verða sjálfbjarga í hjólastól. „Það er grunnfærnin sem fólk þarf að hafa.“

Guðbjörg Kristín segir að oftast sé það eldra fólk sem missir útlim. Um 80% þeirra sem eru aflimaðir séu sextíu ára og eldri. Þá séu verkjavandamál einnig stórt vandamál. Segir hún að um 80% þeirra sem eru aflimaðir séu með verki í stúf eða draugaverki. Sumir glími jafnvel við bæði.

Draugatilfinning og draugaverkir

Hvað felst í draugaverkjum?

„Flestallir sem missa útlim hafa það enn þá á tilfinningunni að fóturinn sé til staðar, þó svo að hann sé farinn. Heilinn fattar það einfaldlega ekki. Þér getur fundist sem svo að fóturinn sé í allskonar stellingum, eins og að snúið sé upp á hann og svo framvegis. Þér getur jafnvel fundist að þú sért að hreyfa tærnar, þó svo að þú sért ekki að gera það,“ segir hún.

„Það er draugatilfinning, sem flestallir sem missa útlim kannast við. En þegar þú færð verki í fótinn, sem geta verið mjög slæmir, þá erum við að tala um draugaverki.“

Mjög misjafnt sé hvenær verkirnir komi fram. Það geti verið eftir nokkra daga eða jafnvel mánuði. „Sumir hafa þá alla ævi meðan þeir dofna hjá sumum eftir vissan tíma,“ segir hún.

„Þetta eru breytingar sem eiga sér stað í tauginni, þar sem skorið er á taugina, í mænunni og upp í heila. Þetta er frekar flókið samspil. Það er stórt svæði í heilanum sem er vant að stjórna og skynja þessi svæði sem búið er að fjarlægja og það svæði er enn til staðar.“

mbl.is

Innlent »

Bregðast við offitu barna

12:08 Árlegum fundi smáþjóða um heilbrigðismál á Möltu lauk í dag þar sem meðal annars var undirrituð sameiginleg yfirlýsing þjóðanna um að sporna megi við vaxandi offitu barna með fjölbreyttum aðferðum og stuðla þar með að bættum uppvaxtarskilyrðum. Meira »

Ákvörðun í máli Bala endurskoðuð

11:57 Bala Kamallakharan fékk þær fréttir frá Útlendingastofnun að ákvörðun um höfnun umsóknar hans um íslenskan ríkisborgararétt verði endurskoðuð. Meira »

Metumferð um vegi en fjárfesting lítil

11:42 Undanfarin sex ár hefur fjárfesting hins opinbera á sviði vegasamgangna numið um 0,9% af vergri landsframleiðslu. Tvo áratugi þar á undan nam þessi fjárfesting um 1,6% af vergri landsframleiðslu. Á sama tíma er umferð um hringveginn 44% meiri fyrstu fimm mánuði ársins en fyrir fimm árum síðan. Meira »

Fundur ótengdur uppsögnum Icelandair

11:37 Wow air heldur í dag opinn fund fyrir flugmenn þar sem starfsemi fyrirtækisins verður kynnt fyrir mögulegum umsækjendum. Upplýsingafulltrúi Wow segir svona kynningar alþekktar í flugheiminum og að umræddur fundur komi ekki í framhaldi af uppsögnum hjá Icelandair. Meira »

Brotist inn í hjólaverslun

11:10 Brotist var inn í reiðhjólaverslun í Kópavogi í nótt og einhverjum verðmætum stolið, samkvæmt dagbók lögreglunnar á höfuðborgarsvæðinu. Meira »

SKAM-æðið hefur haft víðtæk áhrif

10:30 „SKAM Þættirnir hafa aukið áhuga ungmenna á norsku og skandinavískum málum, og það var að einhverju leyti kveikjan að þessu. Hvernig má nýta þættina til að efla tungumálakennslu yfir höfuð. Að fólk fái áhuga á öðrum málum en enskunni sem er að tröllríða öllu.“ Meira »

Tókst ekki að sýna fram á miska

09:52 Íslenska ríkið var í Héraðsdómi Reykjavíkur í gær sýknað af kröfu stúlku sem hafði sofnað vímusvefni í ljósabekk á sólbaðsstofu við Grenásveg og verið gert að klæða sig fyrir framan lögreglumenn. Meira »

Ákærður fyrir stórfelld leigusvik

10:07 Hæstirétt­ur hef­ur staðfest gæslu­v­arðhalds­úrsk­urð Héraðsdóms Reykja­ness yfir manni sem grunaður er um fjöl­mörg svik á leigu­markaði. Maðurinn hefur setið í gæsluvarðhaldi frá því 28. mars en honum er gert að sæta varðhaldi til 18. júlí. Meira »

Annars flokks í baráttunni gegn mansali

09:10 Ísland er annars flokks þegar kemur að baráttunni gegn mansali, að mati bandaríska utanríkisráðuneytisins, sem hefur kortlagt baráttuna í heiminum síðan árið 2010. Þetta kemur fram í nýútkominni skýrslu. Ísland hefur verið í fyrsta flokki síðastliðin fimm ár, en nú fellur það niður um flokk. Meira »

Víti í Vestmannaeyjum tekin upp á Orkumótinu

08:50 Tökur á kvikmyndinni Víti í Vestmannaeyjum standa yfir í Eyjum. Tökur ganga vel en veðrið hefur þó sett strik í reikninginn. Meira »

Ákærður fyrir manndrápstilraun

08:36 Hæstiréttur staðfesti í gær gæsluvarðhaldsúrskurð yfir manni sem er grunaður um tilraun til manndráps með því að hafa stungið mann í höfuðið með hnífi. Meira »

Allt að 18 stiga hiti

06:51 Áfram hæglætisveður í kortunum, að sögn veðurfræðings á Veðurstofu Íslands. Skýjað að mestu vestan til á landinu. Bjartara veður fyrir austan en líkur á síðdegisdembum. Milt í veðri, allt að 18 stiga hiti þar sem best lætur fyrir austan. Meira »

Hálstakið leiddi til dauða

06:46 Hæstiréttur telur að ekki hafi verið sýnt fram á það af lögreglu að Jón Trausti Lúth­ers­son sé undir rökstuddum grun um að hafa orðið Arnari Jónssyni Aspar að bana. Því var gæsluvarðhaldsúrskurður yfir honum felldur úr gildi í gær. Meira »

Reykjavík ein sú dýrasta í heimi

05:47 Ólíkar borgir en þær eiga það sameiginlegt hversu dýrt er að gista þar. Miami og Reykjavík eru meðal fimm dýrustu áfangastaða samkvæmt gistivísitölu Bloomberg (Bloomberg World Airbnb Cost Index) sem nær til yfir 100 borga í heiminum. Meira »

Hagstæð verðtryggð lán hækka íbúðaverð

05:30 Jón Bjarki Bentsson, aðalhagfræðingur Íslandsbanka, segir hagstæð kjör á verðtryggðum lánum eiga þátt í hækkandi fasteignaverði. „Það er auðveldara að standast greiðslumat á 40 ára verðtryggðu jafngreiðsluláni en á óverðtryggðu láni. Meira »

Svo ölvaður að hann komst ekki út úr bílnum

06:05 Ökumaður sem lögreglan stöðvaði á Fiskislóð í gærkvöldi var svo ölvaður við aksturinn að hann komst ekki út úr bifreiðinni hjálparlaust. Átta ökumenn voru stöðvaðir í gærkvöldi og nótt vegna aksturs undir áhrifum vímuefna. Meira »

Andlát: Herbert Hriberschek Ágústsson

05:30 Herbert Hriberschek Ágústsson hljómlistarmaður lést á Ísafold í Garðabæ, 20. júní á 91. aldursári. Herbert fæddist í Mürzzuschlag í Austurríki 8. ágúst 1926 og ólst upp í Graz. Meira »

Andlát: Sigurjón Hannesson

05:30 Sigurjón Hannesson, fyrrverandi skipherra, lést á Landspítalanum 24. júní 82 ára gamall. Hann fæddist 13. febrúar 1935 á Seyðisfirði og var sonur Hannesar Jónssonar verkamanns og eiginkonu hans Sigríðar Jóhannesdóttur. Meira »
Bækur til sölu
Bækur til sölu Hæstaréttardómar frá 1920-1966 IB 40 bækur., Úlfljótur 1947-197...
SUMARHÚS - GESTAHÚS - BREYTINGAR
Sumarhús - Gestahús - Breytingar ? Framleiðum stórglæsileg sumarhús í ýmsum stær...
Sumarhús í Hvalfirði 55 km frá Reykjavík
Til leigu vel útbúin 2-4 manna sumarhús með heitum potti og gasgrilli. Frábært ú...
Til leigu íbúð á Norðurbakka Hafnarfirði
Er með til leigu nýja og glæsilega íbúð við Norðurbakka 7C Hafnarfirði. Íbúði...
 
Deiliskipulag
Tilkynningar
Rangárþing ytra Auglýsing um skipula...
Samkoma
Félagsstarf
Samkoma kl. 20 í Kristniboðs- salnum. R...
Framhald
Nauðungarsala
Uppboð Einnig birt á www.naudungarsolu...
Félagstarf aldraðra
Staður og stund
Árskógum 4 Félagsstarfið er með opið í s...