„Þetta er gríðarleg fötlun“

Össur býður upp á sérsmíði á gervifótum og -höndum.
Össur býður upp á sérsmíði á gervifótum og -höndum. mbl.is/Þorvaldur

„Almenningur hefur oft miklar væntingar. Ef einhver missir útlim er viðhorfið oft á tíðum: „Já, já, þú færð góðan fót og þetta verður ekkert mál.“ En þó svo að fæturnir sem smíðaðir eru hjá Össuri séu afar góðir, þá er það að missa útlim heilmikið mál. Þetta er gríðarleg fötlun.“

Þetta segir Guðbjörg Kristín Ludvigsdóttir, endurhæfingarlæknir á Grensási, í samtali við mbl.is. Hún hélt í morgun tvo fyrirlestra á opnu málþingi á Læknadögum, sem fara fram þessa dagana í Hörpu. Hún ræddi annars vegar um raunveruleikann sem blasir við þeim sem missa útlim og hins vegar um draugaverki.

Tíðnin lægri hér en víða

Guðbjörg Kristín segir að á Íslandi séu á bilinu tíu til tuttugu manns aflimaðir á hverju ári. Tíðnin sé heldur sveiflukennd en mest hafi það verið árið 2011, þegar 25 manns voru aflimaðir.

„Í Bandaríkjunum eru um 185 þúsund manns aflimaðir á ári og ef þær tölur eru yfirfærðar á Ísland ættu um 185 manns að vera aflimaðir hér á landi árlega. Þannig að við erum með mun lægri tíðni en margar aðrar þjóðir, sem betur fer,“ segir hún.

Huga þarf að mörgu eftir aflimun. Guðbjörg Kristín segir að fyrst þurfi stúfurinn að gróa en hann er oft mjög bólginn fyrstu vikurnar eftir aðgerð. Móta þurfi stúfinn svo hann komist í gervifótinn og fer mikið púður í það. Þá þurfi viðkomandi að venjast því að vera ekki með fót og aðlagast stúfnum.

Ekki létt verk

Það er heldur ekki létt verk að læra að ganga á gervifæti, sérstaklega þegar aflimunin er ofan við hné. „Þú þarft að læra að ganga upp á nýtt, þú þarft að læra að treysta fætinum, þú þarft að læra hvernig þú átt að bregðast við þegar þú ert að detta, þú þarft að læra að fara upp og niður stiga, sinna hulsunni og hugsa um fótinn,“ segir hún.

„Þetta er heilmikil fræðsla og fjöldamargir hlutir sem fólk þarf að aðlagast og læra. Síðan þarftu að vera sjálfbjarga á annað hvort hækjum eða í hjólastól,“ útskýrir hún.

Í upphafi endurhæfingar eru því allir þjálfaðir í að verða sjálfbjarga í hjólastól. „Það er grunnfærnin sem fólk þarf að hafa.“

Guðbjörg Kristín segir að oftast sé það eldra fólk sem missir útlim. Um 80% þeirra sem eru aflimaðir séu sextíu ára og eldri. Þá séu verkjavandamál einnig stórt vandamál. Segir hún að um 80% þeirra sem eru aflimaðir séu með verki í stúf eða draugaverki. Sumir glími jafnvel við bæði.

Draugatilfinning og draugaverkir

Hvað felst í draugaverkjum?

„Flestallir sem missa útlim hafa það enn þá á tilfinningunni að fóturinn sé til staðar, þó svo að hann sé farinn. Heilinn fattar það einfaldlega ekki. Þér getur fundist sem svo að fóturinn sé í allskonar stellingum, eins og að snúið sé upp á hann og svo framvegis. Þér getur jafnvel fundist að þú sért að hreyfa tærnar, þó svo að þú sért ekki að gera það,“ segir hún.

„Það er draugatilfinning, sem flestallir sem missa útlim kannast við. En þegar þú færð verki í fótinn, sem geta verið mjög slæmir, þá erum við að tala um draugaverki.“

Mjög misjafnt sé hvenær verkirnir komi fram. Það geti verið eftir nokkra daga eða jafnvel mánuði. „Sumir hafa þá alla ævi meðan þeir dofna hjá sumum eftir vissan tíma,“ segir hún.

„Þetta eru breytingar sem eiga sér stað í tauginni, þar sem skorið er á taugina, í mænunni og upp í heila. Þetta er frekar flókið samspil. Það er stórt svæði í heilanum sem er vant að stjórna og skynja þessi svæði sem búið er að fjarlægja og það svæði er enn til staðar.“

mbl.is

Innlent »

Dansarar líða af þokka yfir gólf

19:30 Helgi Tómasson, frægasti ballettdansari Íslendinga, hóf ballettnám fimm ára, en eins og í mörgum listgreinum er almennt aldrei of seint að æfa ballett. Silfursvanirnir í Ballettskóla Eddu Scheving bera þess merki. Meira »

11 stiga hiti á Seyðisfirði

19:24 Mjög hlýtt hefur verið í veðri í dag og mældist 11 stiga hiti á Seyðisfirði og hitinn fór í tæp 8 stig á Vatnsskarði eystra, samkvæmt mælingum Veðurstofu Íslands. Heldur kólnar í veðri á morgun en mjög hvasst er á miðhálendinu. Meira »

Hassið metið á 228-326 milljónir

18:05 Götuverð hassins sem fannst um borð í togaranum Polar Nanoq er minnst um 228 en mest um 326 milljóna króna virði í Nuuk. Þetta kemur fram í frétt grænlenska miðilsins Sermitsiaq. Héraðsdóm­ur Reykja­ness úr­sk­urðaði í gær skip­verja af Pol­ar Nanoq í gæslu­v­arðhald til næst­kom­andi mánu­dags vegna fíkni­efna­fund­arins. Meira »

Lítil framvinda í leitinni að Birnu

18:00 Lítil framvinda hefur verið í leitinni að Birnu Brjánsdóttur í dag, segir Grímur Grímsson yfirlögregluþjónn. „Það hefur ekki verið framvinda í þessu máli í dag því miður,“ segir Grímur, vinna lögreglunnar hafi aðallega falist í því að þétta þau gögn sem eru til staðar.  Meira »

Innbrotsþjófur gómaður á staðnum

17:06 Lögreglan á höfuðborgarsvæðinu stóð innbrotsþjóf að verki í Breiðholtinu aðeins þremur mínútum eftir að tilkynning um innbrotið barst til lögreglu. Meira »

Flókið að bera farsímagögnin saman

16:46 Engin gögn hafa borist til lögreglu í dag sem geta skýrt ferðir rauðrar Kia Rio-bifreiðar á milli 7 og 11 að morgni laugardags fyrir viku. „Okkur vantar enn upplýsingar um þessa eyðu í ferðir bílsins,“ segir Grímur Grímsson yfirlögregluþjónn í samtali við mbl.is. Meira »

Leita á Bláfjallasvæðinu

15:51 TF-LIF, þyrla Landhelgisgæslunnar, hélt nú rétt í þessu aftur til leitar að Birnu Brjánsdóttur og vísbendingum sem varpað geta ljósi á hvarf hennar. Stefnt er að því að leita á Bláfjallasvæðinu og nágrenni þess. Meira »

Fylgjum eftir öllum vísbendingum

15:59 Mikill einhugur er í þeim björgunarsveitarmönnum sem nú taka þátt í leitinni að Birnu Brjánsdóttur. Leitin er sú umfangsmesta sem björgunarsveitir slysvarnafélagsins Landsbjargar hafa staðið fyrir og hafa margir sem ekki hafa komið að starfinu í einhver ár boði sig fram til leitarinnar nú um helgina. Meira »

Gengið með jafnrétti

15:30 Hópur fólk tók þátt í göngunni Women's March Reykjavík í miðborginni í dag en boðað var til göngunnar á Facebook og allir þeir sem styðja jafnrétti boðnir velkomnir. Meira »

Leita um sanda og úfið grjót

14:36 „Leit og björgun,“ stendur á ensku á stórum, sérútbúnum jeppum sem aka hver á fætur öðrum frá húsi björgunarsveita við Hafnarfjarðarhöfn við birtingu. Himinninn er steingrár og þéttur úði er í loftinu. Aðeins tugum metra frá rugga öldurnar Polar Nanoq. Meira »

Stefna fjórum fréttamönnum 365 miðla

14:28 Mennirnir tveir sem sakaðir voru um nauðgun í Hlíðarmálinu svokallaða hafa stefnt fjórum fréttamönnum 365 miðla og fjölmiðlinum sjálfum til réttargæslu vegna umfjöllunar um málið. Stefnendur krefjast ómerkingar á ærumeiðandi ummælum og greiðslu miskabóta vegna friðarbrots og ítrekaðra ærumeiðinga í fréttum. Meira »

„Við getum hvílt okkur seinna“

14:22 Fjórtán eða fimmtán deildir lögreglu koma að leit og rannsókn á máli Birnu Brjánsdóttur sem nú hefur verið saknað í viku. Ævar Pálmi Pálmason, lögreglufulltrúi hjá lögreglunni á höfuðborgarsvæðinu, segir lögregluaðgerðina þá stærstu frá aldamótum. Unnið er að lausn málsins allan sólarhringinn. Meira »

„Það finnast alls konar hlutir“

13:35 Ýmsir munir hafa orðið á vegi björgunarsveitarmanna við leitina að Birnu Brjánsdóttur í morgun. Ásgeir Þór Ásgeirsson, yfirlögregluþjónn segir þó ennþá ekkert hafa fundist sem hægt sé að fullyrða að tengist hvarfi hennar, en rannsakendur séu fengnir til að meta þá sem teljist markverðir. Meira »

Forseti tjáir sig um leitina að Birnu

11:59 Guðni Th. Jóhannesson, forseti Íslands, biðlar til Íslendinga um að standa áfram saman og sýna styrk, von og samkennd. Þetta segir forsetinn á Facebook, þar sem hann tjáir sig um leitina að Birnu Brjánsdóttur. Meira »

Leitin að Birnu hafin – myndir

11:27 500 leitarmenn, hundar, drónar, þyrla, fjórhjól og bifreiðar. Stærsta leit sem Slysavarnafélagið Landsbjörg hefur staðið að stendur yfir en markmiðið er að finna Birnu Brjánsdóttur eða vísbendingar um hvarf hennar. Birnu hefur verið saknað í viku. Meira »

Unnið út frá einni tilgátu

12:20 „Við höfum kortlagt bílinn í Reykjavík og við höfum kortlagt bílinn í Hafnarfirði. Síðan hvernig hann ferðast þangað nokkurn veginn. Hvað gerist síðan er ekki eitthvað sem hægt er að fara út í,“ segi Grímur Grímsson yfirlögregluþjónn í samtali við mbl.is. Meira »

Eru með kjötsúpu fyrir 300 manns

11:47 Það er meira en að segja það að fæða þá tæplega 500 björgunarsveitarmenn sem taka þátt í leitinni að Birnu Brjánsdóttur nú um helgina. Slysavarnardeildin Hraunprýði hefur staðið vaktina frá því leit hófst og sér um að allir fái nóg að bíta og brenna. Meira »

Ná ekki að þrengja leitarsvæðið

10:40 „Við höfum ekkert náð að þrengja leitarsvæðið. Það eru engar myndavélar sem hafa hjálpað til við það,“ segir Ásgeir Þór Ásgeirsson, yfirlögregluþjónn hjá lögreglunni á höfuðborgarsvæðinu. Meira »
Fyrirtæki óskar eftir íbúð fyrir starfsmann
Fyrirtæki óskar eftir íbúð í Reykjavík fyrir starfsmann í 6 mánuði frá 1. apríl....
UHD skjáir ( 4k )
Upplýsingar gefur Ólafur hjá Varmás ehf. sími 566 8144 ...
Framnesvegur 2ja herbergja á 1. hæð
2ja herb. íbúð með húsgögnum til leigu í 6 mán. Leiguverð kr. 155.000 auk rafmag...
Velux þakgluggar
Nokkrir, lítið notaðir opnanlegir Velux þakgluggar fást á góðu verði. Kosta nýr...
 
Skattadagur
Fundir - mannfagnaðir
Félag löggiltra endurskoðenda SKATTAD...
Eldri borgarar
Staður og stund
Aflagrandi 40 Opin vinnustofa kl. 9, bin...
Félagsstarf aldraðra
Staður og stund
Aflagrandi 40 Opin vinnustofa kl. 9, gön...
Opinn fundur vegna skipulagstillögu
Fundir - mannfagnaðir
Opinn fundur vegna skipulagstillögu ...