Kvikusöfnun meiri í Heklu en árið 2000

Hekla séð frá Gunnarsholtsvegi stækka

Hekla séð frá Gunnarsholtsvegi mbl.is/Sigurður Bogi

„Hekla fór fram úr sjálfri sér 2006,“ sagði Páll Einarsson, prófessor í jarðvísindum við Háskóla Íslands. Frá því hefur mátt vænta eldgoss í þessu sögufrægasta eldfjalli Íslands.

Hekla sígur saman í eldgosum þegar þrýstingur minnkar í kvikuhólfinu undir fjallinu. Svo safnar hún aftur kviku í hólfið og rís hægt og rólega þar til hún gýs næst. Tvö síðustu eldgos, árið 2000 og 1991, komu um það bil sem þenslan var að fara fram úr því sem hún hafði farið hæst fyrir síðasta gos þar á undan. Árið 2006 fór Hekla fram úr þenslunni sem hún var komin upp í fyrir gosið árið 2000. Landrisið hefur haldið áfram í átta ár fram yfir það sem hún reis hæst áður og er orðið talsvert meira en áður hafði mælst.

Hnotskurn

  • Hekla er 1.480 metra há. Hún telst vera eldkeila og er ungt og mjög virkt eldfjall.
  • Vitað er um meira en 20 gos í Heklu á sögulegum tíma. Eldstöðvakerfi Heklu er talið vera um 40 km langt og 7 km breitt, samkvæmt eldgos.is.

„Þetta eru ekki stórar tölur og ekki rosalegt ris í sjálfu sér,“ sagði Páll. Hann sagði að við landrisið myndist eins og nokkuð víðfeðm bunga á landinu í kringum Heklu. Ástæða umfangsins er hvað upptökin standa djúpt í jörð. Kvikuhólfið undir Heklu er fyrir neðan 15 kílómetra dýpi. Það er dýpra en þekkist hjá öðrum íslenskum eldfjöllum. Landrisið verður því ekki mikið en þess gætir á stóru svæði.

Páll sagði að það hve lengi land hefur risið við Heklu sé ekki endilega vísbending um að næst megi vænta stærra eldgoss en þeirra sem urðu 1991 og 2000. „Kvika sem hefur safnast fyrir næsta gos er orðin umtalsvert meiri en hún var við tvö síðustu gos. En hvort hún skilar sér öll upp á yfirborðið er annað mál og ekki alveg ljóst hvað stjórnar því,“ sagði Páll. Hekla er þekkt fyrir að láta lítið á sér kræla fyrr en skömmu áður en hún gýs.

„Hún gefur langtímamerki, sem við höfum fylgst með, og svo gefur hún skammtímamerki um það bil sem kvikan er á leiðinni upp. Við erum nokkuð viss um að við munum sjá þau, ef hún gýs, en þá verður fresturinn orðinn stuttur,“ sagði Páll. Þegar Hekla gaus 2000 liðu einungis 79 mínútur frá því að fyrsti skjálftinn varð og þar til gosið byrjaði. Þó var það lengsti fyrirvari sem þekkist hjá Heklu. Í fyrri gosum var fyrirvarinn styttri, að sögn Páls.

Varasamt að ganga á Heklu

Hekla er vel vöktuð með jarðskjálftamælum og fleiri mælitækjum. Mælabúnaðurinn er betri og fullkomnari nú en nokkru sinni fyrr. Hægt er að staðsetja jarðskjálftana mun betur en áður. Jarðskjálftamælar voru komnir í kringum Heklu í tveimur síðustu gosum. Þeir sýndu smáskjálftavirknina vel og hvenær hún byrjaði í báðum tilvikum.

Páll sagði að skammur fyrirvari á eldgosum í Heklu valdi því að ferðir fólks á fjallið og í næsta nágrenni þess séu áhyggjuefni. „Það er ekki sérlega heppilegt að vera utan í Heklu eða uppi á henni þegar gos byrjar,“ sagði Páll. „Fresturinn er of stuttur til þess að hægt sé að gefa fólki á staðnum viðvaranir. Því hefur verið mælst til þess að fólk sé ekki að ganga á fjallið á meðan það er í þessu ástandi.“

Nánar um málið
í Morgunblaðinu
Áskrifendur:
Lesa blaðið hér
Ekki með áskrift?
Skoða áskriftarleiðir
  • Til baka
  • Blogga um frétt
  • Senda

Bloggað um fréttina

Loka

Innlent »

Snjókoma og frost um helgina

Í gær, 21:48 Veðrið tekur miklum sviptingum í vikunni samkvæmt spám veðurfræðinga. Á miðvikudag verður heiðskýrt og sjö stiga hiti á Suðurlandi og léttskýjað víðast á norðurhluta landsins, þó með töluverðum vindi. Um helgina breytist svo allt, hitinn lækkar vel undir frostmark og snjókoma verður á norðurhluta landsins. Meira »

„Menn eru að tala saman“

Í gær, 21:30 Hjördís Þóra Sigurþórsdóttir, formaður AFLs starfsgreinafélags, segir kjaraviðræður félagsins þokast áfram. Voru kjör starfs­manna und­ir­verk­taka á at­hafna­svæði ALCOA Fjarðaáls rædd í dag á fundi í Karphúsinu en eins og áður hefur komið fram var fyr­ir­huguðu verk­falli starfs­manna und­ir­verk­tak­anna frestað um átta sól­ar­hringa á síðasta samningafundi félagsins hinn 11. apríl sl. þegar árangur náðist. Meira »

Endurvekja minningar úr Kerlingarfjöllum

Í gær, 21:19 Margir eiga eflaust góðar minningar af skíðaferðum í Kerlingarfjöll þar sem skíðasvæði var starfrækt fram á tíunda áratug síðustu aldar. Nú stendur til að bjóða upp á fjallaskíðaferðir um svæðið, með gistingu í skálunum. Meira »

„Það gerðist ekkert“

Í gær, 20:53 „Það gerðist ekkert á þessum fundi í dag,“ segir Páll Halldórsson, formaður Bandalags háskólamanna, um fund með samninganefnd ríkisins í dag. „Hann var með öllu árangurslaus. Við áttum von á einhverri vinnu frá ríkinu en þeir komu til baka án þess að hafa neitt í höndunum.“ Meira »

Jón Atli kjörinn rektor HÍ

Í gær, 20:22 Jón Atli Benediktsson var rétt í þessu kjörinn rektor Háskóla Íslands með 54,8% atkvæða. „Það eru spennandi tímar framundan,“ segir Jón Atli Benediktsson, sem í kvöld var kjörinn rektor Háskóla Íslands. Hann var merkilega afslappaður miðað við að hafa staðið í kosningabaráttu undanfarnar vikur. Meira »

11 ára með eyra fyrir Nick Cave

Í gær, 19:45 Bernharð Máni er eitt þeirra ungu tónskálda sem fá verk sitt leikið af atvinnufólki á Barnamenningarhátíð. 3 ára greindist hann einhverfur en tónlistariðkun hefur hjálpað honum að koma úr skel sinni. mbl.is ræddi við Bernharð sem hlustar á myrkrahöfðingjann Nick Cave þrátt fyrir ungan aldur. Meira »

Vilja að Týr haldi áfram störfum

Í gær, 19:19 Svandís Svavarsdóttir greinir frá því á Facebook-síðu sinni í dag að þingflokkur Vinstri grænna muni leggja fram tillögu um að stjórnvöld samþykki aukafjárveitingu til Landhelgisgæslunnar svo varðskipið Týr geti haldið áfram störfum í Miðjarðarhafinu út sumarið. Meira »

Ekkert miðar hjá hjúkrunarfræðingum

Í gær, 19:22 Ólafur Guðbjörn Skúlason, formaður Félags hjúkrunarfræðinga, segir lítið hafa þokast í samkomulagsátt á fundi með samninganefnd ríkisins í dag. Fundurinn stóð í hálfa aðra klukkustund. Meira »

Vilborg Arna á ógiftri dóttur

Í gær, 18:50 Vilborg Arna Gissurardóttir gekk í dag ásamt samferðamönnum sínum í fyrstu búðir Pumori-fjalls en nafn fjallsins þýðir „ógift dóttir“ á tungumáli sjerpa. Er gangan hluti af aðlögun fjallgöngumannanna áður en haldið er upp á tind Everest fjalls en sú ganga tekur alls sex daga. Meira »

Íslandsmethafi í blóðgjöf

Í gær, 18:33 Það eru ekki allir sem setja Íslandsmet í hvert skipti sem þeir mæta í bankann en það gerir Ólafur Helgi Kjartansson. Í dag gaf hann blóð í 180. skiptið í Blóðbankanum og hefur enginn á Íslandi gefið jafn oft blóð og hann. Meira »

Stundaði sölu fíkniefna í Vestmannaeyjum

Í gær, 18:32 Lögreglan í Vestmannaeyjum lagði í gærkvöldi hald á hálft kíló af maríjúana við húsleit í heimahúsi í Vestmannaeyjum. Þetta kemur fram á vef Eyjafrétta í dag. Tveir karlmenn á fimmtugsaldri voru handteknir vegna rannsóknar málsins. Meira »

Talaði um að „hífa Kaupþing upp“

Í gær, 18:00 „Ég er að pæla í hvort við ættum að styðja örlítið við markaðinn sko,“ sagði Einar Pálmi Sigmundsson, þáverandi forstöðumaður eigin viðskipta í Kaupþing banka, í nóvember 2007 í samtali við Pétur Kristin Guðmarsson sem þá var verðbréfamiðlari hjá eigin viðskiptum bankans. Meira »

Beita sér fyrir tveggja milljarða hækkun á samkeppnissjóðum

Í gær, 17:20 Sigmundur Davíð Gunnlaugsson, forsætisráðherra, gerði í dag grein fyrir stefnu og aðgerðaáætlun Vísinda- og tækniráðs á þingi í dag í svari við fyrirspurn Valgerðar Bjarnadóttur. Segir Sigmundur að breytingar séu að verða á málaflokknum í kjölfar aukins framlags ríkissjóðs. Meira »

Barnabætur verða greiddar út

Í gær, 16:56 Undanþágunefnd Bandalags háskólamanna (BHM) samþykkti síðdegis í dag að veita undanþágu þannig að félagsmenn sem starfa hjá Fjársýslu ríkisins geti afgreitt barna- og bætur um mánaðamótin. Meira »

Borgarstjórinn í Breiðholti

Í gær, 16:37 Skrifstofa borgarstjóra hefur verið flutt tímabundið í Breiðholtið, í menningarmiðstöðina í Gerðubergi. Verður hún þar til húsa næstu tvær vikurnar. Meira »

Samtök fiskframleiðenda vilja auka kvóta

Í gær, 16:59 Stjórn samtaka fiskframleiðenda og útflytjenda vill auka kvóta á botnfiski þegar í stað. Þetta kemur fram í tilkynningu frá samtökunum. Segja samtökin að stofnstærð botnfiska á Íslandsmiðum gefi tilefni til aukningarinnar. Meira »

Deildu um tilvitnun í landlækni

Í gær, 16:41 Töluverðar umræður sköpuðust um þingsköp á Alþingi í dag eftir að formaður velferðarnefndar vitnaði til orða landlæknis á fundi hennar í morgun í ræðu. Ragnheiður Ríkharðsdóttir, þingmaður Sjálfstæðisflokks, gerði athugasemd við það þar sem það bryti gegn þingsköpum og trúnaði við gesti þingnefnda. Meira »

Grunnstoðir ítrekað í gíslingu

Í gær, 16:19 Umhugsunarefni er hvernig verkfallsvopninu hefur verið beitt með nýjum hætti í kjarabaráttu undanfarið og grundvallarstoðir heilbrigðiskerfisins ítrekað teknar í gíslingu, að sögn Bjarna Benediktssonar, fjármálaráðherra. Meira »
Skoda Octavia 4x4
Skoda Octavia 4x4 2.0. Árgerð 2005 ekinn 204 þ. Lítur mjög vel út. Heilsársdekk,...
TILBOÐ Ökukennsla, akstursmat, ökuskóli
Ökukennsla, ökuskóli, akstursmat, endurtektarpróf. Guðjón Ó. Magnússon. http://w...
Fiskabúr með dælu
Til sölu fiskabúr með loftdælu verð kr. 10.000.- uppl. í síma 892 0933 Ólafur...
TATTOO VÉL (Micropigmentation)
Til sölu svakalega góð Tattoo vél fyrir þær/þá sem eru að gera Micropigmentation...
 
Til sölu 15815 - hlíðarvegur 37
Til sölu
Tilboð óskast í f...
Framhald uppboðs
Nauðungarsala
Uppboð Einnig birt á www.naud...
Samkoma
Félagsstarf
Háaleitisbraut 58â€"60, 3. ...
Skipulagsmál
Tilkynningar
Rangárþing ytra Auglýsing um skipulags...