Kvikusöfnun meiri í Heklu en árið 2000

Hekla séð frá Gunnarsholtsvegi stækka

Hekla séð frá Gunnarsholtsvegi mbl.is/Sigurður Bogi

„Hekla fór fram úr sjálfri sér 2006,“ sagði Páll Einarsson, prófessor í jarðvísindum við Háskóla Íslands. Frá því hefur mátt vænta eldgoss í þessu sögufrægasta eldfjalli Íslands.

Hekla sígur saman í eldgosum þegar þrýstingur minnkar í kvikuhólfinu undir fjallinu. Svo safnar hún aftur kviku í hólfið og rís hægt og rólega þar til hún gýs næst. Tvö síðustu eldgos, árið 2000 og 1991, komu um það bil sem þenslan var að fara fram úr því sem hún hafði farið hæst fyrir síðasta gos þar á undan. Árið 2006 fór Hekla fram úr þenslunni sem hún var komin upp í fyrir gosið árið 2000. Landrisið hefur haldið áfram í átta ár fram yfir það sem hún reis hæst áður og er orðið talsvert meira en áður hafði mælst.

„Þetta eru ekki stórar tölur og ekki rosalegt ris í sjálfu sér,“ sagði Páll.

Hnotskurn

  • Hekla er 1.480 metra há. Hún telst vera eldkeila og er ungt og mjög virkt eldfjall.
  • Vitað er um meira en 20 gos í Heklu á sögulegum tíma. Eldstöðvakerfi Heklu er talið vera um 40 km langt og 7 km breitt, samkvæmt eldgos.is.
Hann sagði að við landrisið myndist eins og nokkuð víðfeðm bunga á landinu í kringum Heklu. Ástæða umfangsins er hvað upptökin standa djúpt í jörð. Kvikuhólfið undir Heklu er fyrir neðan 15 kílómetra dýpi. Það er dýpra en þekkist hjá öðrum íslenskum eldfjöllum. Landrisið verður því ekki mikið en þess gætir á stóru svæði.

Páll sagði að það hve lengi land hefur risið við Heklu sé ekki endilega vísbending um að næst megi vænta stærra eldgoss en þeirra sem urðu 1991 og 2000. „Kvika sem hefur safnast fyrir næsta gos er orðin umtalsvert meiri en hún var við tvö síðustu gos. En hvort hún skilar sér öll upp á yfirborðið er annað mál og ekki alveg ljóst hvað stjórnar því,“ sagði Páll. Hekla er þekkt fyrir að láta lítið á sér kræla fyrr en skömmu áður en hún gýs.

„Hún gefur langtímamerki, sem við höfum fylgst með, og svo gefur hún skammtímamerki um það bil sem kvikan er á leiðinni upp. Við erum nokkuð viss um að við munum sjá þau, ef hún gýs, en þá verður fresturinn orðinn stuttur,“ sagði Páll. Þegar Hekla gaus 2000 liðu einungis 79 mínútur frá því að fyrsti skjálftinn varð og þar til gosið byrjaði. Þó var það lengsti fyrirvari sem þekkist hjá Heklu. Í fyrri gosum var fyrirvarinn styttri, að sögn Páls.

Varasamt að ganga á Heklu

Hekla er vel vöktuð með jarðskjálftamælum og fleiri mælitækjum. Mælabúnaðurinn er betri og fullkomnari nú en nokkru sinni fyrr. Hægt er að staðsetja jarðskjálftana mun betur en áður. Jarðskjálftamælar voru komnir í kringum Heklu í tveimur síðustu gosum. Þeir sýndu smáskjálftavirknina vel og hvenær hún byrjaði í báðum tilvikum.

Páll sagði að skammur fyrirvari á eldgosum í Heklu valdi því að ferðir fólks á fjallið og í næsta nágrenni þess séu áhyggjuefni. „Það er ekki sérlega heppilegt að vera utan í Heklu eða uppi á henni þegar gos byrjar,“ sagði Páll. „Fresturinn er of stuttur til þess að hægt sé að gefa fólki á staðnum viðvaranir. Því hefur verið mælst til þess að fólk sé ekki að ganga á fjallið á meðan það er í þessu ástandi.“

Nánar um málið
í Morgunblaðinu
Áskrifendur:
Lesa blaðið hér
Ekki með áskrift?
Skoða áskriftarleiðir
  • Til baka
  • Blogga um frétt
  • Senda

Bloggað um fréttina

Loka

Innlent »

Vopnunum vonandi aldrei beitt

14:20 „Afstaða Landsambands lögreglumanna er sú að við höfum ekki verið að kalla eftir því að lögreglan beri skotvopn við dagleg störf sín,“ segir Snorri Magnússon, formaður Landsambands lögreglumanna en eins og frægt er orðið þáði lögreglan 150 hríðskotabyssur að gjöf frá norskum yfirvöldum. Meira »

Mótmæla verkfalli tónlistarkennara

13:59 Á annan tug tónlistarnema á Akranesi hyggjast mótmæla verkfalli tónlistarkennara fyrir utan bæjarstjórnarskrifstofur sveitarfélagsins klukkan þrjú í dag. Óskuðu nemendurnir eftir fundi með bæjarstjóra til að leggja fram kröfur sínar en ekki var orðið við erindinu. Meira »

Koma mælum fyrir í Kolgrafafirði

13:50 Þessa dagana er verið að koma fyrir súrefnismælum í Kolgrafafirði til að mæla mettunina í firðinum. Mælarnir eru á vegum Hafrannsóknarstofnunar á Ísafirði og fylgist stofnunin reglulega með mælunum. Meira »

Grunur um brot gegn þroskaskertri konu

13:47 Gæsluvarðhald yfir karlmanni sem grunaður er um kynferðisbrot gegn tveimur átta ára drengjum á Akureyri hefur verið framlengt til 14. nóvember næstkomandi. Sterk­ur grun­ur er uppi um að maður­inn hafi með hót­un fengið dreng­ina inn í íbúð sína þar sem hann hafi haft þá á sínu valdi um stund. Meira »

Vill ekki mæta í aðra jarðarför

13:21 Sara Helena Bjarnadóttir hefur verið edrú í þrjú og hálft ár eftir að hafa glímt við geðrænan- og fíkniefnavanda. Hún segir sársaukann sem fylgdi neyslunni hafa verið þess virði, því nú geti hún sagt sögu sína og hjálpað öðrum sem lenda í sambærilegum aðstæðum. Meira »

Slökktu sjálfir eld hjá Hringrás

13:20 Slökkvilið höfuðborgarsvæðisins var kallað út skömmu eftir hádegi vegna tilkynningar um eld á athafnasvæði endurvinnslufyrirtækisins Hringrásar að Klettagörðum í Reykjavík. Eldurinn reyndist þó ekki mikill og gátu starfsmenn Hringrásar slökkt hann sjálfir Meira »

Meti líf barnanna í peningum

12:28 Jóhannes Kr. Kristjánsson sagði frá reynslu sinni sem foreldri stúlku með geðsjúkdóm, sem lést af völdum fíkniefnaneyslu, á málþingi Geðhjálpar og Olnbogabarna. Sagði hann heilbrigðisyfirvöldum að meta líf barnanna út frá peningum, því það væri það eina sem þeir kynnu. Meira »

Féllst ekki á hlut Íslands

12:41 Á árlegum fundi strandríkja um stjórnun makrílveiða í Norðaustanverðu Atlantshafi náðist ekki samkomulag um skiptingu aflahlutdeildar fyrir næsta ár. Það sem strandaði á var ákvörðun um hlut Íslands af heildaraflanum en eitt strandríki gat ekki fallist á þann hlut Íslands sem önnur strandríki voru reiðubúin að samþykkja. Meira »

Fjársvelti ekki á ábyrgð starfsmanna

12:20 „Fjársvelti Landspítalans er ekki á ábyrgð heilbrigðisstarfsmanna og ótækt að gera kröfur um að þeir tryggi örugga þjónustu við ófullnægjandi aðstæður.“ Þetta segir í ályktun hjúkrunarráðs Landspítala. Einnig að álag á hjúkrunarfræðinga spítalans sé viðvarandi of mikið og mönnun víða ekki í takt við fjölda sjúklinga. Meira »

Mjólkurmet í innvigtun

12:04 Samkvæmt nýju yfirliti Samtaka afurðastöðva í mjólkuriðnaði er sala á fitugrunni undanfarna tólf mánuði rétt rúmlega 127 milljónir lítra. Það er aukning um 6,5% frá árinu á undan. Meira »

Fluttu inn búnað til að opna lása

11:58 Tollverðir á Seyðisfirði lögðu nýverið hald á búnað sem notaður er til að opna lása. Búnaðurinn fannst við leit í bifreið sem kom til landsins með Norrænu. Hann var á vegum þriggja manna sem sjálfir komu með flugi til landsins. Meira »

Verða að bregðast við dómunum

11:56 Dómar Mannréttindadómstóls Evrópu í málum íslenskra blaðamanna, þar sem snúið hefur verið við dómum sem Hæstiréttur hefur fellt vegna skrifa þeirra, vekja upp ýmsar spurningar sem stjórnvöld þurfa að fara yfir og þarf að ræða í samfélaginu. Meira »

Strandasól reisti sér hús

11:54 Björgunarsveitin Strandasól hefur lokið við byggingu nýs húsnæðis en framkvæmdir stóðu yfir á milli heimasmalana og leita. Strandasól varð fjörutíu ára á þessu ár en björgunarsveitin var stofnuð af nokkrum bændum í Árneshreppi. Meira »

Strandar á viljaleysi Íslendinga

11:30 Mögulegur raforkustrengur á milli Íslands og Bretlands strandar á því að Íslendingar vita ekki hvað þeir vilja í þeim efnum. Þetta sagði Össur Skarphéðinsson, þingmaður Samfylkingarinnar, á Alþingi í dag. Sakaði hann Ragnheiði Elínu Árnadóttur, iðnaðar- og viðskiptaráðherra, um að vinna ekki heimvinnuna sína þegar kæmi að undirbúningi málsins. Meira »

Gamlir barnastólar dauðagildrur

11:10 Barnaslysavarnafulltrúi segir notaða barnastóla sem keyptir hafa verið á nytjamörkuðum góðgerðarfélaga og á veraldarvefnum geta verið stórhættulegir, jafnvel þó svo að þeir séu ekki útrunnir. Meira »

Erfitt að greina sjúkdóma í neyslu

11:54 Geðrænir sjúkdómar og fíkniefnavandi haldast gjarnan í hendur að sögn Kjartans J. Kjartanssonar, yfirlæknis á fíknigeðdeild Landspítalans. Segir hann erfitt að greina sjúkdóma þegar einstaklingar eru í neyslu. Meira »

Ráðherra klökk á málþingi

11:10 Eygló Harðardóttir, félags- og húsnæðismálaráðherra, hélt erindi á málþingi Geðhjálpar og Olnbogabarna í morgun. Ráðherrann var klökk þegar hún hóf erindi sitt sem fjallaði um hvernig ungmennum með geðrænan- og vímuefnavanda væri sinnt í íslensku samfélagi. Meira »

Ræða fjárhagsstöðu Ríkisútvarpsins

10:35 Sérstök umræða fer fram á Alþingi í dag um fjárhagsstöðu Ríkisútvarpsins og er gert ráð fyrir að hún hefjist klukkan 14:00. Þingfundur hófst klukkan 10:30. Meira »
4 x Harðskeljadekk, 4 x nagladekk + felgur+koppar
4 x Toyo Harðskeljadekk lítið notuð sem ný 275-55-R20, 4 x Winterforce nagladek...
Kristalsljósakrónur - NÝ SENDING
Ný sending af glæsilegum kristalsljósakrónum, veggljósum, matarstellum, kristals...
Honda jepplingur 2012
Til sölu jepplingur af Hondu-gerð, mjög gott eintak. Uppl. í s. 8464774...
Sumarbústaður á Suðurlandi
Fallegur og góður sumarbústaður til leigu ca 100 km frá Reykjavík, heitur pottur...
 
L fjölnir 6014102118 i kl. 18:00
Félagsstarf
l FJÖLNIR 6014102118 I kl. 18:00 ...
Aðalfundur
Fundir - mannfagnaðir
Aðalfundur Vinafélags Sinf...
M helgafell 6014102219 vi
Félagsstarf
m HELGAFELL 6014102219 VI...
Umsókn um dvöl
Tilkynningar
Umsóknir um dvöl í ...