Kvikusöfnun meiri í Heklu en árið 2000

Hekla séð frá Gunnarsholtsvegi stækka

Hekla séð frá Gunnarsholtsvegi mbl.is/Sigurður Bogi

„Hekla fór fram úr sjálfri sér 2006,“ sagði Páll Einarsson, prófessor í jarðvísindum við Háskóla Íslands. Frá því hefur mátt vænta eldgoss í þessu sögufrægasta eldfjalli Íslands.

Hekla sígur saman í eldgosum þegar þrýstingur minnkar í kvikuhólfinu undir fjallinu. Svo safnar hún aftur kviku í hólfið og rís hægt og rólega þar til hún gýs næst. Tvö síðustu eldgos, árið 2000 og 1991, komu um það bil sem þenslan var að fara fram úr því sem hún hafði farið hæst fyrir síðasta gos þar á undan. Árið 2006 fór Hekla fram úr þenslunni sem hún var komin upp í fyrir gosið árið 2000. Landrisið hefur haldið áfram í átta ár fram yfir það sem hún reis hæst áður og er orðið talsvert meira en áður hafði mælst.

Hnotskurn

  • Hekla er 1.480 metra há. Hún telst vera eldkeila og er ungt og mjög virkt eldfjall.
  • Vitað er um meira en 20 gos í Heklu á sögulegum tíma. Eldstöðvakerfi Heklu er talið vera um 40 km langt og 7 km breitt, samkvæmt eldgos.is.

„Þetta eru ekki stórar tölur og ekki rosalegt ris í sjálfu sér,“ sagði Páll. Hann sagði að við landrisið myndist eins og nokkuð víðfeðm bunga á landinu í kringum Heklu. Ástæða umfangsins er hvað upptökin standa djúpt í jörð. Kvikuhólfið undir Heklu er fyrir neðan 15 kílómetra dýpi. Það er dýpra en þekkist hjá öðrum íslenskum eldfjöllum. Landrisið verður því ekki mikið en þess gætir á stóru svæði.

Páll sagði að það hve lengi land hefur risið við Heklu sé ekki endilega vísbending um að næst megi vænta stærra eldgoss en þeirra sem urðu 1991 og 2000. „Kvika sem hefur safnast fyrir næsta gos er orðin umtalsvert meiri en hún var við tvö síðustu gos. En hvort hún skilar sér öll upp á yfirborðið er annað mál og ekki alveg ljóst hvað stjórnar því,“ sagði Páll. Hekla er þekkt fyrir að láta lítið á sér kræla fyrr en skömmu áður en hún gýs.

„Hún gefur langtímamerki, sem við höfum fylgst með, og svo gefur hún skammtímamerki um það bil sem kvikan er á leiðinni upp. Við erum nokkuð viss um að við munum sjá þau, ef hún gýs, en þá verður fresturinn orðinn stuttur,“ sagði Páll. Þegar Hekla gaus 2000 liðu einungis 79 mínútur frá því að fyrsti skjálftinn varð og þar til gosið byrjaði. Þó var það lengsti fyrirvari sem þekkist hjá Heklu. Í fyrri gosum var fyrirvarinn styttri, að sögn Páls.

Varasamt að ganga á Heklu

Hekla er vel vöktuð með jarðskjálftamælum og fleiri mælitækjum. Mælabúnaðurinn er betri og fullkomnari nú en nokkru sinni fyrr. Hægt er að staðsetja jarðskjálftana mun betur en áður. Jarðskjálftamælar voru komnir í kringum Heklu í tveimur síðustu gosum. Þeir sýndu smáskjálftavirknina vel og hvenær hún byrjaði í báðum tilvikum.

Páll sagði að skammur fyrirvari á eldgosum í Heklu valdi því að ferðir fólks á fjallið og í næsta nágrenni þess séu áhyggjuefni. „Það er ekki sérlega heppilegt að vera utan í Heklu eða uppi á henni þegar gos byrjar,“ sagði Páll. „Fresturinn er of stuttur til þess að hægt sé að gefa fólki á staðnum viðvaranir. Því hefur verið mælst til þess að fólk sé ekki að ganga á fjallið á meðan það er í þessu ástandi.“

Nánar um málið
í Morgunblaðinu
Áskrifendur:
Lesa blaðið hér
Ekki með áskrift?
Skoða áskriftarleiðir
  • Til baka
  • Blogga um frétt
  • Senda

Bloggað um fréttina

Loka

Innlent »

Dæmdir til að greiða 238 milljónir

14:56 Héraðsdómur Reykjavíkur hefur dæmt Sigurjón Þ. Árnason og Yngva Örn Kristinsson til að greiða slitastjórn Landsbanka Íslands um 238 milljónir króna í skaðabætur vegna tjóns sem varð vegna viðskipta bankans með hlutabréf í júlí 2008. Meira »

Sýna myndir frá Íslandi og ljóð Ara Trausta

14:51 Smithsonian-safnið, stærsta safna- og rannsóknarsamstæða heims, opnaði í dag stóra sýningu á ljósmyndum frá Íslandi eftir Feodor Pitcairn og ljóðum eftir Ara Trausta Guðmundsson undir heitinu Upprunalegt landslag; Ísland afhjúpað. Meira »

Veifaði forboðnu blaði á þingi

14:35 Varaþingmaðurinn Andrés Ingi Jónsson veifaði eintaki af tölublaði skopritsins Spegilsins sem gert var upptækt vegna guðlasts árið 1983 og enn er ekki hægt að nálgast hjá Landsbókasafni í ræðustóli Alþingis í dag. Hann sagðist líklega ekki mega eiga blaðið fyrr en frumvarp um afnám laga um guðlast verður að lögum. Meira »

Dæmdur fyrir líkamsárás á tjaldsvæði

14:31 Karlmaður var í héraðsdómi Reykjaness í gær dæmdur í fjögurra mánaða skilorðsbundið fangelsi fyrir að hafa kýlt annan mann á tjaldsvæði fyrir ofan sundlaug Dalvíkur sumarið 2013. Meira »

Stærsta N1 mótið frá upphafi

14:02 N1 mótið í knattspyrnu hófst á Akureyri í dag og stendur til 4. júlí. Búist er við um 1800 keppendum og 180 liðum til þátttöku. Auk keppenda af öllu landinu koma þrjú erlend lið til þátttöku á mótinu, eitt frá Svíþjóð og tvö frá Færeyjum. Meira »

Ætlar Ísland að hanga aftan í lestinni?

13:55 Gott er að Ísland ætli sér að vera með Evrópusambandinu og Noregi í því að stefna að 40% samdrætti í losun gróðurhúsalofttegunda en skýra stefnu skortir um hvað Ísland ætli að leggja til málanna eitt og sér, að mati Árna Finnssonar, formanns Náttúruverndarsamtaka Íslands. Meira »

Þrár makríll illa ofan í ráðherra

13:38 Steingrímur J. Sigfússon, þingmaður Vinstri grænna, gagnrýndi Sigurð Inga Jóhannsson, sjávarútvegsráðherra, fyrir að veitast að öðrum þingmönnum í umræðum um atkvæðagreiðslu um veiðigjöld. Spurði hann hvort ráðherrann hefði fengið þráan makríl í morgunmat sem hefði farið illa í hann. Meira »

Fjármagnar kokkanám með vefjuvagni

13:50 Lárus Guðmundsson hyggur á kokkanám við einn virtasta skóla Frakklands, Institut Paul Bocuse. Námið er hins vegar dýrt og hefur Lárus því opnað vefjuvagn á Geirsgötu sem hugsaður er sem fjáröflun til þess að draumurinn geti orðið að veruleika. Meira »

Eldhúsdagur á Alþingi

13:31 Almennar stjórnmálaumræður, eða svokallaðar eldhúsdagsumræður, fara fram í kvöld. Engin eldamennska fer þó fram á „eldhúsdeginum“. Í skrifum Guðrúnar Kvaran á Vísindavefnum má sjá að orðið eldhúsdagur hefur nokkrar merkingar. Meira »

„Fólk má ekki gefast upp“

13:15 „Það er gríðarlega mikil óánægja með störf ríkisstjórnarinnar að mörgu leyti. Hægt er að benda á lögin sem voru sett á BHM og hjúkrunarfræðinga og heilbrigðiskerfið er alveg á heljarþröm,“ segir Sara Oskarsson. Boðað hefur verið til mótmæla gegn ríkisstjórninni á Austurvelli í kvöld klukkan 19.40. Meira »

Hvammsvirkjun færð í nýtingarflokk

13:12 Breytingartillaga umhverfisráðherra við rammaáætlun var samþykkt með 41 atkvæði gegn átta á Alþingi nú fyrir stundu. Hún felur í sér að Hvammsvirkjun verði færð úr biðflokki í nýtingarflokk. Sjö þingmenn Vinstri grænna auk eins frá Bjartri framtíð voru þeir einu sem greiddu atkvæði gegn tillögunni. Meira »

Frjókornin herja á landsmenn

13:07 Miklu máli skiptir fyrir þá sem eru með ofnæmi fyrir frjókornum í grasi að það sé slegið áður en það nær að blómgast. Gott er að hafa svefnherbergisglugga lokaða ef grasið fyrir utan húsið er óslegið. Meira »

Geta ekki útilokað gos

13:04 „Við getum ekki útilokað að það komi upp kvika og það verði smá gos,“ segir Kristín Jónsdóttir, fag­stjóri jarðskjálfta­vár hjá Veður­stofu Íslands, um jarðskjálftahrinu sem staðið hefur yfir á Reykjanesskaga frá því í gærkvöldi. Meira »

Lúsmý herjar á Ísland

11:52 Lúsmý tók að herja á íbúa sumarhús beggja vegna Hvalfjarðar síðastliðna helgi. Ekki er vitað til að slíkar atlögur hafi átt sér stað áður hér á landi og varð atgangurinn til þess að margir sumarhúsaeigendur þurftu að flýja sveitasæluna. Meira »

Íbúðir í byggingu stórar og dýrar

11:29 „Staðan er sú að þessar íbúðir sem er verið að byggja eru bæði dýrar og líka frekar stórar og þróunin að láta þær minnka hefur gengið hægt,“ segir Ari Skúlason, hagfræðingur hjá Landsbankanum. Reykjavíkurborg hefur kynnt uppbyggingu á minni íbúðum en einhver bið virðist enn á þeim. Meira »

Farsímagjöld erlendis verða ódýrari

12:34 Stofnanir Evrópusambandsins samþykktu í gær svonefndan TSM pakka, en það eru breytingar á fjarskiptalöggjöf innan EES-svæðisins. Helstu áhrif fyrir Íslendinga eru að símtöl verður aðeins hægt að rukka á sömu kjörum og áskrift heima fyrir er. Þá verður álag vegna netþjónustu fyrir síma takmarkað. Meira »

Sniðgangi verslanir sem hækka mikið

11:38 Þingmenn gagnrýndu verðhækkanir hjá smásölum og birgjum í morgun. Þorsteinn Sæmundsson, þingmaður Framsóknarflokksins, hvatti neytendur til að sniðganga þær verslanir sem ganga lengst í hækkunum. „Þetta hefur því miður alltaf verið svona,“ sagði þingmaður Samfylkingarinnar, á þingfundi. Meira »

Áhyggjur af styttingu framhaldsskóla

11:21 Uppi eru áhyggjur um það innan verkfræði- og náttúruvísindasviðs Háskóla Íslands að styttra nám til stúdentsprófs leiði til þess að erfiðara verði fyrir nemendur að öðlast nægan undirbúning fyrir háskólanám í verkfræði og raunvísindum. Þetta kemur fram í ályktun deildarráðs raunvísindadeildar HÍ sem samþykkt var á fundi ráðsins þann 4. júní. Meira »
Nýtt í Njarðvík.
221 ferm fullklárað einbýlishús til leigu í Njarðvík. Hægt að fá leigt með húsg...
Til sölu plöntur: tré og ber
Til sölu margar litlar plöntur, ilmreynir og alpareynir, einnig nokkrar birkiplö...
Malbiksviðgerðir - bílastæðamálun - vélsópun
Frá því 1988 hafa BS verktakar boðið heildarlausnir á viðhaldi bílastæða og umhv...
Dýraríki Íslands eftir Benedikt Gröndal
til sölu viðhafnarútgáfa Dýraríkis Íslands eftir Benedikt Gröndal. Útgefin 1972....
 
Guðsþjónusta
Félagsstarf
Útiguðsþj...
Framhald uppboðs
Nauðungarsala
Uppboð Einnig birt á www.naud...
Samkoma
Félagsstarf
Háaleitisbraut 58â€"60 Samkoma ...
Framhald uppboð
Nauðungarsala
Uppboð Einnig birt á www.naud...