Kvikusöfnun meiri í Heklu en árið 2000

Hekla séð frá Gunnarsholtsvegi stækka

Hekla séð frá Gunnarsholtsvegi mbl.is/Sigurður Bogi

„Hekla fór fram úr sjálfri sér 2006,“ sagði Páll Einarsson, prófessor í jarðvísindum við Háskóla Íslands. Frá því hefur mátt vænta eldgoss í þessu sögufrægasta eldfjalli Íslands.

Hekla sígur saman í eldgosum þegar þrýstingur minnkar í kvikuhólfinu undir fjallinu. Svo safnar hún aftur kviku í hólfið og rís hægt og rólega þar til hún gýs næst. Tvö síðustu eldgos, árið 2000 og 1991, komu um það bil sem þenslan var að fara fram úr því sem hún hafði farið hæst fyrir síðasta gos þar á undan. Árið 2006 fór Hekla fram úr þenslunni sem hún var komin upp í fyrir gosið árið 2000. Landrisið hefur haldið áfram í átta ár fram yfir það sem hún reis hæst áður og er orðið talsvert meira en áður hafði mælst.

„Þetta eru ekki stórar tölur og ekki rosalegt ris í sjálfu sér,“ sagði Páll.

Hnotskurn

  • Hekla er 1.480 metra há. Hún telst vera eldkeila og er ungt og mjög virkt eldfjall.
  • Vitað er um meira en 20 gos í Heklu á sögulegum tíma. Eldstöðvakerfi Heklu er talið vera um 40 km langt og 7 km breitt, samkvæmt eldgos.is.
Hann sagði að við landrisið myndist eins og nokkuð víðfeðm bunga á landinu í kringum Heklu. Ástæða umfangsins er hvað upptökin standa djúpt í jörð. Kvikuhólfið undir Heklu er fyrir neðan 15 kílómetra dýpi. Það er dýpra en þekkist hjá öðrum íslenskum eldfjöllum. Landrisið verður því ekki mikið en þess gætir á stóru svæði.

Páll sagði að það hve lengi land hefur risið við Heklu sé ekki endilega vísbending um að næst megi vænta stærra eldgoss en þeirra sem urðu 1991 og 2000. „Kvika sem hefur safnast fyrir næsta gos er orðin umtalsvert meiri en hún var við tvö síðustu gos. En hvort hún skilar sér öll upp á yfirborðið er annað mál og ekki alveg ljóst hvað stjórnar því,“ sagði Páll. Hekla er þekkt fyrir að láta lítið á sér kræla fyrr en skömmu áður en hún gýs.

„Hún gefur langtímamerki, sem við höfum fylgst með, og svo gefur hún skammtímamerki um það bil sem kvikan er á leiðinni upp. Við erum nokkuð viss um að við munum sjá þau, ef hún gýs, en þá verður fresturinn orðinn stuttur,“ sagði Páll. Þegar Hekla gaus 2000 liðu einungis 79 mínútur frá því að fyrsti skjálftinn varð og þar til gosið byrjaði. Þó var það lengsti fyrirvari sem þekkist hjá Heklu. Í fyrri gosum var fyrirvarinn styttri, að sögn Páls.

Varasamt að ganga á Heklu

Hekla er vel vöktuð með jarðskjálftamælum og fleiri mælitækjum. Mælabúnaðurinn er betri og fullkomnari nú en nokkru sinni fyrr. Hægt er að staðsetja jarðskjálftana mun betur en áður. Jarðskjálftamælar voru komnir í kringum Heklu í tveimur síðustu gosum. Þeir sýndu smáskjálftavirknina vel og hvenær hún byrjaði í báðum tilvikum.

Páll sagði að skammur fyrirvari á eldgosum í Heklu valdi því að ferðir fólks á fjallið og í næsta nágrenni þess séu áhyggjuefni. „Það er ekki sérlega heppilegt að vera utan í Heklu eða uppi á henni þegar gos byrjar,“ sagði Páll. „Fresturinn er of stuttur til þess að hægt sé að gefa fólki á staðnum viðvaranir. Því hefur verið mælst til þess að fólk sé ekki að ganga á fjallið á meðan það er í þessu ástandi.“

Nánar um málið
í Morgunblaðinu
Áskrifendur:
Lesa blaðið hér
Ekki með áskrift?
Skoða áskriftarleiðir
  • Til baka
  • Blogga um frétt
  • Senda

Bloggað um fréttina

Loka

Innlent »

Mengunarspá vegna gossins

08:05 Í dag er útlit fyrir ákveðna sunnanátt og ætti að nást að skipta vel um loft yfir landinu en í gær mátti víða um land sjá mistur vegna eldgossins í Holuhrauni. Meira »

Drukku áfengi og keyrðu af stað

07:27 Fjórar bifreiðar voru stöðvaðar af lögreglunni á höfuðborgarsvæðinu í gærkvöldi og í nótt. Tveir ökumenn reyndust hafa verið sviptir ökuréttindum og ók annar ökumaðurinn þar að auki á ótryggri bifreið. Númerin voru tekin af bifreiðinni. Meira »

Ógnaði fólk með golfkylfu

07:22 Tilkynnt var um mann í annarlegu ástandi með golfkylfu í hendi í fjölbýlishúsi í Grafarvogi í gær. Maðurinn var í annarlegu ástandi og ógnaði fólki. Meira »

Earth still trembling at Bardarbunga

07:16 Automatically detected events are around 30 since midnight, most of them around northwestern Vatnajökull.  Meira »

Líkamsárás í Lækjargötu

07:13 Tilkynnt var um ölvaðan mann í Austurstræti rétt fyrir klukkan tvö í nótt. Maðurinn hafði verið að reyna að stofna til slagsmála og var hann handtekinn og færður á lögreglustöð. Hann verður vistaður í fangageymslu á meðan ástand hans lagast. Þá var tilkynnt um líkamsárás við Lækjargötu rétt eftir klukkan þrjú í nótt. Meira »

Búist við stormi í dag

07:08 Búist er við stormi á Suðvestur- og Vesturlandi í dag. Á höfuðborgarsvæðinu má gera ráð fyrir vaxandi suðaustanátt, 13-18 m/s með morgninum og rigningu. Snýst í suðvestan 5-10 með skúrum í kvöld. Hiti 7 til 12 stig. Meira »

Hópslagsmál í Kópavogi

07:01 Tilkynnt um hópslagsmál í vesturbæ Kópavogs um klukkan hálf níu í gærkvöldi. Tilkynnandi sagði bifreiðar á vettvangi og eini bifreiðinni ekið á fólk. Málið var skráð sem umferðaróhapp í dagsbók lögreglu en málsatvik liggja ekki fyrir að svo stöddu. Meira »

Enn skelfur Bárðarbunga

07:04 Sjálfvirkt staðsettir skjálftar frá miðnætti eru um þrjátíu, flestir á svæðinu kringum norðvestur Vatnajökul. Fjórir stærstu skjálftarnir voru allir í norðurhluta Bárðarbunguöskjunnar. Þeir voru kl. 00.57, 4,8 að stærð, kl. 2.21, 3,8 að stærð, kl. 3.05, 3,7 að stærð og kl. 3.30, 3,4 að stærð. Meira »

Kepptu í akstri rúta og trukka

Í gær, 22:29 Í dag, laugardaginn 20. september, fór fram Íslandsmeistarakeppni í Ökuleikni á rútum og trukkum. Keppnin var haldin á svæði Ökuskóla 3 við Borgartún í Reykjavík en Brautin – bindindisfélag ökumanna stóð fyrir keppninni. Meira »

Ekki eitt af betri sumrunum

Í gær, 21:45 „Þetta var hörkufín vika,“ segir Jóhannes Hinriksson, staðarhaldari við Ytri-Rangá, en áin er komin á toppinn yfir aflahæstu laxveiðiárnar. 380 laxar veiddust í vikunni. Meira »

Kindur, kosningar og eldgos myndasyrpa

Í gær, 21:05 Skotar og Svíar kusu, ákæra gegn aðstoðarmanni innanríkisráðherra var þingfest í héraðsdómi, eldgosið í Holuhrauni hélt áfram og haustið gerði lítillega vart við sig í höfuðborginni. Meira »

Líkur á gosi undir jökli

Í gær, 20:13 Eldfjallafræðingurinn Ármann Höskuldsson segir meiri líkur en minni á því að gos verði undir jökli sem leiði til flóðs. Hann hélt erindi á aðalfundi Sambands sveitarfélaga á Austurlandi á Vopnafirði í gær þar sem farið var yfir eldgossins í Holuhrauni. Meira »

Hljóp án hvíldar í 34 tíma

Í gær, 20:01 Á rúmum tveimur vikum tók Sigurður Hrafn Kiernan þá í tveimur ofurhlaupum, einu í svissnesku Ölpunum og öðru hringinn í kringum Mont Blanc. Í hlaupinu í kringum Mont Blanc hljóp hann hvorki meira né minna en 168 kílómetra á 34 klukkustundum, án þess að hvíla. Meira »

Enginn hlaut fyrsta vinning

Í gær, 19:54 Enginn hlaut fyrsta vinning í lottói kvöldins en potturinn var þrefaldur. Þrír skiptu með sér bónusvinningnum og fær hver um sig rúmlega 114 þúsund í vinning. Einn miðinn var keyptur í Samkaup Úrvali á Selfossi, annar í Olís við Langatanga í Mosfellsbæ og sá þriðji í N1 við Borgartún í Reykjavík. Meira »

Uppboði á Háafelli frestað

Í gær, 19:08 „Þetta bjargaðist fyrir horn í bili. Það er ekki búið að ganga frá samningum við bankann en uppboðinu hefur verið frestað,“ segir Jó­hanna B. Þor­valds­dótt­ir, geit­ar­rækt­andi á Háa­felli í Hvítársíðu, en rúm­lega fjör­tíu millj­óna króna skuld hvíl­ir á jörðinni. Meira »

65 earthquakes since midnight

Í gær, 20:01 Since midnight about 65 earthquakes have been detected at the Bardarbunga caldera and similar number at the northern part of the dyke. The largest earthquakes were at the northern rim of the Bardarbungu caldera at 01:10 with magnitude 5.1 and at 17:11 with magnitude 5. Meira »

Raggi Bjarna lék á als oddi

Í gær, 19:17 Söngvarinn ástsæli, Ragnar Bjarnason, eða Raggi Bjarna, fagnaði 80 ára afmæli sínu í Eldborgarsal Hörpu í dag og lék hann á als oddi í góðra vina hópi. Meira »

65 skjálftar frá miðnætti

Í gær, 19:06 Frá miðnætti hafa um 65 jarðskjálftar mælst í Bárðarbunguöskjunni og svipaður fjöldi við norðanverðan bergganginn. Stærstu skjálftarnir voru við norðanverða Bárðarbunguöskjuna kl. 1.10 í nótt og kl. 17.11. Fyrri skjálftinn mældist 5,1 og sá seinni 5 stig. Meira »
Sófasett til sölu
Sófasett, 3+1+1 frá 1996 til sölu. Sér varla á því. Áklæðið er svipað og rússkin...
HÚSGÖGN, HEIMILISTÆKI, SKRAUTMUNIR OG FLEIRA
VERÐ OG UPPLÝSINGAR UM VÖRUR Á HEIMASÍÐUNI. WWW.HUSGOGN.NET Enginn opnunartími....
Hugræn atferlismeðferð.Jóna Björg Sætran
Hugræn atferlismeðferð hefur reynst vel í m.a. vinnu með vægt þunglyndi, kvíða o...
Vel með farinn Yaris til sölu
Til sölu Toyota Yaris. Nýlega heilsprautaður, ný fram- og afturrúða, nýlegir...
 
Uppboð
Uppboð
Uppboð Uppboð verður haldi...
15698 ambulift
Tilboð - útboð
15698 Ambulift The State Trading ...
Lögður: vaktavinna á bónstöð
Önnur störf
VAKTAVINNA BÓNSTÖÐ Einstaklingur með ...
Framhald uppboðs
Nauðungarsala
Uppboð Einnig birt á www.naud...