Kvikusöfnun meiri í Heklu en árið 2000

Hekla séð frá Gunnarsholtsvegi stækka

Hekla séð frá Gunnarsholtsvegi mbl.is/Sigurður Bogi

„Hekla fór fram úr sjálfri sér 2006,“ sagði Páll Einarsson, prófessor í jarðvísindum við Háskóla Íslands. Frá því hefur mátt vænta eldgoss í þessu sögufrægasta eldfjalli Íslands.

Hekla sígur saman í eldgosum þegar þrýstingur minnkar í kvikuhólfinu undir fjallinu. Svo safnar hún aftur kviku í hólfið og rís hægt og rólega þar til hún gýs næst. Tvö síðustu eldgos, árið 2000 og 1991, komu um það bil sem þenslan var að fara fram úr því sem hún hafði farið hæst fyrir síðasta gos þar á undan. Árið 2006 fór Hekla fram úr þenslunni sem hún var komin upp í fyrir gosið árið 2000. Landrisið hefur haldið áfram í átta ár fram yfir það sem hún reis hæst áður og er orðið talsvert meira en áður hafði mælst.

Hnotskurn

  • Hekla er 1.480 metra há. Hún telst vera eldkeila og er ungt og mjög virkt eldfjall.
  • Vitað er um meira en 20 gos í Heklu á sögulegum tíma. Eldstöðvakerfi Heklu er talið vera um 40 km langt og 7 km breitt, samkvæmt eldgos.is.

„Þetta eru ekki stórar tölur og ekki rosalegt ris í sjálfu sér,“ sagði Páll. Hann sagði að við landrisið myndist eins og nokkuð víðfeðm bunga á landinu í kringum Heklu. Ástæða umfangsins er hvað upptökin standa djúpt í jörð. Kvikuhólfið undir Heklu er fyrir neðan 15 kílómetra dýpi. Það er dýpra en þekkist hjá öðrum íslenskum eldfjöllum. Landrisið verður því ekki mikið en þess gætir á stóru svæði.

Páll sagði að það hve lengi land hefur risið við Heklu sé ekki endilega vísbending um að næst megi vænta stærra eldgoss en þeirra sem urðu 1991 og 2000. „Kvika sem hefur safnast fyrir næsta gos er orðin umtalsvert meiri en hún var við tvö síðustu gos. En hvort hún skilar sér öll upp á yfirborðið er annað mál og ekki alveg ljóst hvað stjórnar því,“ sagði Páll. Hekla er þekkt fyrir að láta lítið á sér kræla fyrr en skömmu áður en hún gýs.

„Hún gefur langtímamerki, sem við höfum fylgst með, og svo gefur hún skammtímamerki um það bil sem kvikan er á leiðinni upp. Við erum nokkuð viss um að við munum sjá þau, ef hún gýs, en þá verður fresturinn orðinn stuttur,“ sagði Páll. Þegar Hekla gaus 2000 liðu einungis 79 mínútur frá því að fyrsti skjálftinn varð og þar til gosið byrjaði. Þó var það lengsti fyrirvari sem þekkist hjá Heklu. Í fyrri gosum var fyrirvarinn styttri, að sögn Páls.

Varasamt að ganga á Heklu

Hekla er vel vöktuð með jarðskjálftamælum og fleiri mælitækjum. Mælabúnaðurinn er betri og fullkomnari nú en nokkru sinni fyrr. Hægt er að staðsetja jarðskjálftana mun betur en áður. Jarðskjálftamælar voru komnir í kringum Heklu í tveimur síðustu gosum. Þeir sýndu smáskjálftavirknina vel og hvenær hún byrjaði í báðum tilvikum.

Páll sagði að skammur fyrirvari á eldgosum í Heklu valdi því að ferðir fólks á fjallið og í næsta nágrenni þess séu áhyggjuefni. „Það er ekki sérlega heppilegt að vera utan í Heklu eða uppi á henni þegar gos byrjar,“ sagði Páll. „Fresturinn er of stuttur til þess að hægt sé að gefa fólki á staðnum viðvaranir. Því hefur verið mælst til þess að fólk sé ekki að ganga á fjallið á meðan það er í þessu ástandi.“

Nánar um málið
í Morgunblaðinu
Áskrifendur:
Lesa blaðið hér
Ekki með áskrift?
Skoða áskriftarleiðir
  • Til baka
  • Blogga um frétt
  • Senda

Bloggað um fréttina

Loka

Innlent »

Hélt að Gyrðir fengi verðlaunin

Í gær, 23:23 „Ég er gríðarlega ánægður með að fá þessi verðlaun, en verð samt að viðurkenna að þetta kom mér á óvart því ég var svo sannfærður um að Gyrðir [Elíasson] myndi fá verðlaunin í ár,“ segir Ófeigur Sigurðsson, höfundur Öræfa, en hann fékk í dag Íslensku bókmenntaverðlaunin fyrir bók sína. Meira »

Skúli Sigurður fer í Neskirkju

Í gær, 22:33 Valnefnd Nessóknar og biskup Íslands hafa ákveðið að skipa dr. Skúla Sigurð Ólafsson í embætti prests í Nesprestakalli í Reykjavíkurprófastsdæmi vestra. Frestur til að sækja um embættið rann út 7. janúar síðastliðinn. Ellefu umsækjendur voru um embættið. Meira »

„Viðreisn er að viðra sína vængi“

Í gær, 22:30 Ingvi Hrafn Jónsson, sjónvarpsstjóri ÍNN, segir að stórpólitísk tíðindi felist í stofnun nýrrar sjónvarpsstöðvar, Hringbrautar. „„Viðreisn er að viðra sína vængi og þetta eru fyrstu skref þeirra í stórveldisdraumum að koma 10 eða 12 mönnum á þing í næstu kosningum,“ segir hann. Meira »

Fer að gera auknar kröfur

Í gær, 21:40 „Ég bjóst nú ekki við því að fá þessi verðlaun í lífinu og hvað þá fyrir sextugt,“ segir Bryndís Björgvinsdóttir, höfundur Hafnfirðingabrandarans, en hún hlaut í dag Íslensku bókmenntaverðlaunin í flokki barna- og ungmennabóka. Hún segir það nýtt fyrir sér að fá margar viðurkenningar. Meira »

Undrast stefnu Landverndar

Í gær, 21:23 Guðmundur Ingi Ásmundsson, forstjóri Landsnets, segist undrast stefnu Landverndar á hendur fyrirtækinu. Hann hafnar því alfarið að fyrirtækið hafi brotið lög. Málið verður þingfest í Héraðsdómi Reykjavíkur næsta þriðjudag. Meira »

„Eins og logar bak við Skálafell“

Í gær, 20:38 „Eins og logar bak við Skálafell,“ segir viðmælandi mbl.is um tignarlega norðurljósasýningu sem er yfir höfuðborgarsvæðinu. Stjörnubjart er, tunglskin og nokkurt frost. Ákjósanlegar aðstæður fyrir norðurljós. Meira »

Landvernd höfðar mál gegn Landsneti

Í gær, 20:27 Landvernd hefur stefnt Landsneti hf. fyrir Héraðsdóm Reykjavíkur til ógildingar á kerfisáætlun 2014-2023.   Meira »

Svo þau þurfi ekki að handþvo allan þvott

Í gær, 20:30 Bryndís Hreiðarsdóttir lætur verkin tala, hún ætlar ásamt starfsfólki og heimilisfólki á hjúkrunarheimilinu Mörk að blása til fjáröflunarkaffis til að safna fyrir þvottavél fyrir vini sína á hjúkrunarheimili í Suður-Afríku, þangað sem hún fór í heimsókn. Meira »

Langþreyttir á glannaakstri

Í gær, 20:06 Íbúar Mosfellsdals eru orðnir langþreyttir á sívaxandi glannaakstri á Þingvallavegi. Þeir krefjast þess að bæjaryfirvöld í Mosfellsbæ beiti sér í málinu og grípi tafarlaust til aðgerða. Umferðarþunginn á veginum hafi stóraukist á undanförnum árum. Meira »

Heilsuvera.is besti íslenski vefurinn

Í gær, 19:35 Heilsuvera.is hefur verið valinn besti íslenski vefurinn 2014, en íslensku vefverðlaunin voru afhent í dag við hátíðlega athöfn í Gamla Bíó. Á bak við vefinn stendur fyrirtækið TM Software. Meira »

Gosinu gæti lokið eftir 4 til 15 mánuði

Í gær, 18:34 Enn er öflugt eldgos í Holuhrauni og er talið að hraunrennslið sé nú um hundrað fermetrar á sekúndu en það samsvarar rennsli Skjálfandafljóts. Verulegar líkur eru á því að atburðarásin þróist áfram með sama hætti og verið hefur undanfarna mánuði, sem er hægt minnkandi virkni. Meira »

Miklar grynningar í Landeyjahöfn

Í gær, 17:52 Ráðamenn í Vestmannaeyjum funduðu í dag um stöðuna í Landeyjahöfn en miklar grynningar eru nú í og við höfnina, eins og sjá má á meðfylgjandi myndum sem teknar voru í gær. Bæjarstjórinn segir ekkert við stöðuna koma á óvart. Meira »

Varast ber Bláa naglann

Í gær, 17:48 Landlæknisembættið segir mikilvægt að ákvörðun um skimun fyrir ristilkrabbameini sé tekin af heilbrigðisyfirvöldum í samstarfi við þá sérfræðinga sem best þekkja til sjúkdómsins. Próf sem Blái naglinn sendir fimmtugum landsmönnum geti skapað falskt öryggi enda uppfylli það ekki ítrustu kröfur. Meira »

Deloitte sýknað af kröfum Toyota

Í gær, 15:08 Héraðsdómur Reykjaness hefur sýknað endurskoðunar- og ráðgjafafyrirtækið Deloitte í skaðabótamáli sem Toyota á Íslandi höfðaði á hendur fyrirtækinu, en Toyota sagði að Deloitte hefði valdið fyrirtækinu tjóni vegna ráðgjafar og krafðist 31,7 milljóna króna í skaðabætur. Meira »

Matvælaverð getur hækkað meira

Í gær, 13:58 Samtök atvinnulífsins segja að hækkun neðra þreps virðisaukaskatts hafi ekki skilað sér að fullu út í verðlag verslana í janúar. Meira »

Ófeigur, Snorri og Bryndís verðlaunuð

Í gær, 16:37 Ófeigur Sigurðsson, Snorri Baldursson og Bryndís Björgvinsdóttir hljóta Íslensku bókmenntaverðlaunin. Ófeigur fyrir bókina Öræfi í flokki fagurbókmennta, Snorri fyrir Lífríki Íslands í flokki fræðirita og rita almenns efnis og Bryndís fyrir Hafnfirðingarbrandarann í flokki barna- og ungmennabóka. Meira »

Það er af sem áður var

Í gær, 14:08 Yfir 12.000 veiðimenn þurfa að skila veiðiskýrslu fyrir árið 2014. Veruleg aukning hefur orðið á undanförnum árum í rafrænum skilum. Um 96% veiðimanna skila skýrslunni rafrænt á skilavef Umhverfisstofnunar. Einungis 857 veiðimenn eru ekki með tölvupóst og fá senda veiðiskýrslu á pappírsformi. Meira »

Innbrotsþjófar handteknir

Í gær, 13:45 Þrír karlmenn hafa orðið uppvísir að því að hafa brotist inn í verslun í umdæmi lögreglunnar á Suðurnesjum um síðustu helgi og haft á brott með sér fjármuni og vindlinga. Mennirnir brutu rúðu til að komast inn í húsnæðið. Meira »
SANDBLÁSTURSFILMUR
Samskipti - prentlausnir fyrir skapandi fólk...
*Spilaðu með í 40 stærstu Lottóum heims*
Þú getur spilað með í yfir 40 stærstu Lottóum heimsins. Í yfir 12 ár hafa lottó...
Kóngapúðluhvolpar til sölu.
Hreinræktaðir stórir púðluhundar (kóngapúðlar) með ættbók frá HRFÍ. Frábærir fjö...
VW Golf 96 árgerð
Daginn. Er með VW Golf ´96 árgerð. Ekinn 93þ km. Sjálfskiptingin er farin í h...
 
Hlín
Félagsstarf
jHlín 6015012719 IV/V ...
Glitnir
Félagsstarf
l GLITNIR 6015012289 I ...
Félagsstarf
Staður og stund
Aflagrandi 40 Opin vinnustofa kl. 9 og b...
1 mál
Nauðungarsala
Uppboð Einnig birt á www.naud...