Kvikusöfnun meiri í Heklu en árið 2000

Hekla séð frá Gunnarsholtsvegi stækka

Hekla séð frá Gunnarsholtsvegi mbl.is/Sigurður Bogi

„Hekla fór fram úr sjálfri sér 2006,“ sagði Páll Einarsson, prófessor í jarðvísindum við Háskóla Íslands. Frá því hefur mátt vænta eldgoss í þessu sögufrægasta eldfjalli Íslands.

Hekla sígur saman í eldgosum þegar þrýstingur minnkar í kvikuhólfinu undir fjallinu. Svo safnar hún aftur kviku í hólfið og rís hægt og rólega þar til hún gýs næst. Tvö síðustu eldgos, árið 2000 og 1991, komu um það bil sem þenslan var að fara fram úr því sem hún hafði farið hæst fyrir síðasta gos þar á undan. Árið 2006 fór Hekla fram úr þenslunni sem hún var komin upp í fyrir gosið árið 2000. Landrisið hefur haldið áfram í átta ár fram yfir það sem hún reis hæst áður og er orðið talsvert meira en áður hafði mælst.

„Þetta eru ekki stórar tölur og ekki rosalegt ris í sjálfu sér,“ sagði Páll.

Hnotskurn

  • Hekla er 1.480 metra há. Hún telst vera eldkeila og er ungt og mjög virkt eldfjall.
  • Vitað er um meira en 20 gos í Heklu á sögulegum tíma. Eldstöðvakerfi Heklu er talið vera um 40 km langt og 7 km breitt, samkvæmt eldgos.is.
Hann sagði að við landrisið myndist eins og nokkuð víðfeðm bunga á landinu í kringum Heklu. Ástæða umfangsins er hvað upptökin standa djúpt í jörð. Kvikuhólfið undir Heklu er fyrir neðan 15 kílómetra dýpi. Það er dýpra en þekkist hjá öðrum íslenskum eldfjöllum. Landrisið verður því ekki mikið en þess gætir á stóru svæði.

Páll sagði að það hve lengi land hefur risið við Heklu sé ekki endilega vísbending um að næst megi vænta stærra eldgoss en þeirra sem urðu 1991 og 2000. „Kvika sem hefur safnast fyrir næsta gos er orðin umtalsvert meiri en hún var við tvö síðustu gos. En hvort hún skilar sér öll upp á yfirborðið er annað mál og ekki alveg ljóst hvað stjórnar því,“ sagði Páll. Hekla er þekkt fyrir að láta lítið á sér kræla fyrr en skömmu áður en hún gýs.

„Hún gefur langtímamerki, sem við höfum fylgst með, og svo gefur hún skammtímamerki um það bil sem kvikan er á leiðinni upp. Við erum nokkuð viss um að við munum sjá þau, ef hún gýs, en þá verður fresturinn orðinn stuttur,“ sagði Páll. Þegar Hekla gaus 2000 liðu einungis 79 mínútur frá því að fyrsti skjálftinn varð og þar til gosið byrjaði. Þó var það lengsti fyrirvari sem þekkist hjá Heklu. Í fyrri gosum var fyrirvarinn styttri, að sögn Páls.

Varasamt að ganga á Heklu

Hekla er vel vöktuð með jarðskjálftamælum og fleiri mælitækjum. Mælabúnaðurinn er betri og fullkomnari nú en nokkru sinni fyrr. Hægt er að staðsetja jarðskjálftana mun betur en áður. Jarðskjálftamælar voru komnir í kringum Heklu í tveimur síðustu gosum. Þeir sýndu smáskjálftavirknina vel og hvenær hún byrjaði í báðum tilvikum.

Páll sagði að skammur fyrirvari á eldgosum í Heklu valdi því að ferðir fólks á fjallið og í næsta nágrenni þess séu áhyggjuefni. „Það er ekki sérlega heppilegt að vera utan í Heklu eða uppi á henni þegar gos byrjar,“ sagði Páll. „Fresturinn er of stuttur til þess að hægt sé að gefa fólki á staðnum viðvaranir. Því hefur verið mælst til þess að fólk sé ekki að ganga á fjallið á meðan það er í þessu ástandi.“

Nánar um málið
í Morgunblaðinu
Áskrifendur:
Lesa blaðið hér
Ekki með áskrift?
Skoða áskriftarleiðir
  • Til baka
  • Blogga um frétt
  • Senda

Bloggað um fréttina

Loka

Innlent »

Frelsandi að sætta sig við dauðann

Í gær, 21:40 Brandur Bjarnason Karlsson lætur lömun sína ekki hindra sig í því að sinna því sem hann langar til. Veikindi hans hófust upp úr þurru en á tímabili hélt Brandur að hann væri að deyja. „Það er frelsandi upplifun að sætta sig við dauðann,“ segir Brandur í viðtali við Sunnudagsblað helgarinnar. Meira »

Bílvelta á Suðurlandi

Í gær, 21:34 Fólksbifreið valt á Hvammsvegi í dag en engin alvarleg meiðsl urðu á fólki. Hvammsvegur er hringvegur á milli Selfoss og Hveragerðis, en vegurinn liggur meðal annars að fangelsinu Sogni. Meira »

Skipstjóri „The Deadliest Catch“ á Íslandi

Í gær, 21:13 Rick Fehst, skipstjórinn á skipinu Early Dawn er staddur hér á landi og heimsótti skipið Börkur NK í gær. Skipið Earlu Dawn kemur fyrir í sjónvarpsþáttunum The Deadliest Catch sem sýndir eru á Discovery Channel. Í þáttunum reyna Fehst og félagar að veiða krabba í erfiðum skilyrðum fyrir utan strendur Alaska. Meira »

Sólarvon á sunnudaginn

Í gær, 21:05 Lítil breyting verður á veðurfari um allt land um helgina. Sunnudagurinn verður betri en laugardagur, með von um sól víðast hvar á landinu. Áfram verður hlýjast á Norðausturlandi en einnig mun verða hlýtt á höfuðborgarsvæðinu. Meira »

Margt að gera á drusludaginn

Í gær, 20:28 Margt verður um að vera í Reykjavík á laugardaginn og skipar hin umtalaða drusluganga að sjálfsögðu öndvegissæti meðal viðburða dagsins. Fjöldi hljómsveita mun troða upp á göngunni. Þá stendur Roller Derby Ísland fyrir línuskautaveislu og líkamleg spunavinna verður í Tjarnarbíói aðfaranótt dagsins. Meira »

Sjúkdómur eins, en hrjáir alla

Í gær, 19:36 Móðir Natans Kolbeinssonar lést úr heilablóðfalli fyrir bráðum tveimur árum. Hún hafði lengi átt við alkóhólisma að stríða og hleypur Natan því til styrktar Rótinni - félagi um málefni kvenna með áfengis- og fíknivanda í Reykjavíkurmaraþoni í ágúst. „Þetta er málefni sem tengist mér mjög náið.“ Meira »

„Erum bara að hanga í partýinu“ myndskeið

Í gær, 20:51 Bros var á hverju andliti í kjallara Hins hússins í dag þar sem haldin var lokahátíð sumarstarfs fatlaðra ungmenna. Á hátíðinni leyndist fjöldinn allur af hæfileikafólki, en á meðan einn brá sér í gervi fréttamanns lagði önnur grunninn að tónlistarferli sínum. Meira »

Í heimsreisu á 86 ára bíl

Í gær, 20:02 Í morgun vakti Plymouth árgerð 1928, óskipta athygli við eldsneytisdæluna í Reykjahlíð í Mývatnssveit.  Meira »

Flytja skemmtistað á topp Esjunnar

Í gær, 18:17 NOVA ætlar að halda partý á toppi Esjunnar á sunnudaginn. DJ Margeir og Ásdís María munu troða upp, en Guðmundur Arnar Guðmundsson, markaðsstjóri NOVA, lítur á viðburðinn sem hvatningu fyrir fólk sem vill loksins láta verða af því að ganga á fjallið. Meira »

„Myndarlegur“ þjófur stal skinni

Í gær, 17:24 Enn hefur ekkert spurst til manns sem stal ísbjarnarskinni úr verslun á Laugavegi um síðustu helgi. Þjófnaðurinn var vel undirbúinn. Verslunareigandinn segir þjófinn hafa verið „myndarlegan“ og borið sig vel. Meira »

Umferð áfram takmörkuð við Öskju

Í gær, 16:59 Vísindamenn hafa í dag farið yfir frumniðurstöður rannsókna síðustu daga í kjölfar skriðunnar í Öskju á mánudaginn. Enn þykir ástæða til þess að hafa varann á og takmarka umferð innan öskjunnar eins og hefur verið gert undanfarna daga, fram í næstu viku. Meira »

Umferðarteppa við Vesturlandsveg

Í gær, 15:34 Tafir eru á umferð við brúna sem liggur frá Vesturlandsvegi og að Suðurlandsvegi. Svo virðist sem framkvæmdirnar séu ekki merktar sérstaklega svo að ökumönnum er bent á að aka varlega. Meira »

Belle and Sebastian fyrsta stóra nafnið á ATP 2015

Í gær, 14:53 Skoska gleðipoppsveitin Belle and Sebastian er fyrsta stóra sveitin sem boðar komu sína á tónlistarhátíðina All Tomorrows Parties (ATP) á næsta ári. Hljómsveitin verður aðalnúmerið á fyrsta kvöldi hátíðarinnar, en hátíðin verður haldin 2. til 4. júlí. Meira »

„Hellingur af vatni“ í bílnum

Í gær, 14:14 Skálavörður í Langadal sem bjargaði fimmtán farþegum rútu eftir að hún festist í Steinsholtsá segir að „hellingur af vatni“ hafi verið kominn inn í hana og sumir orðnir smeykir. Björgunaraðgerðir hafi hins vegar gengið vel og fljótt fyrir sig. Hann segir kunnáttumenn þurfa til að þvera ár á svæðinu. Meira »

Ferðamenn hætt komnir

Í gær, 11:25 Á tíunda tímanum í morgun var tilkynnt um rútu sem sat föst í Steinsholtsá á Þórsmerkurleið. 15 farþegar voru í rútunni og var dautt á henni, farið að flæða inn auk þess sem áin gróf hratt undan henni. Meira »

Sigurður VE kominn í heimahöfn myndskeið

Í gær, 14:15 Sig­urður VE 15, nýtt skip Ísfé­lags Vest­manna­eyja, kom til heima­hafn­ar í Vest­manna­eyj­um um há­deg­is­bilið í dag. Skipið verður til sýn­is bæj­ar­bú­um og gest­um frá klukk­an 14 til 17. Meira »

Tíðni sýkinga í kjúklingum svipuð og undanfarin ár

Í gær, 13:48 Ekki virðast augljós bein tengsl á milli aukinnar tíðni kampýlóbaktersýkinga í fólki undanfarið og neyslu kjúklinga sem framleiddir eru hér á landi. Meira »

Margir með niðurgang vegna smits

Í gær, 11:18 Á undanförnum dögum hafa greinst óvenju mörg tilfelli hér á landi með niðurgang af völdum kampýlóbakters.  Meira »
SIGURJÓN, KÍKTU UNDIR SÓFANN ÞINN!
Sigurjón , kíktu undir sófann þinn!...
Vandað leðursófasett til sölu
Til sölu vandað dökkgrænt leðursófasett. Um er að ræða þriggja sæta sófa og ...
fjórir stálstál-stólar nýtt áklæði.þessir gömlu góðu
er meðð fjóra íslenska stál stóla þessa gömlu góðu í topp standi verð 50 þús...
Coleman Taos 1999
Ný dekk og hjólalegur góð markísa með renndum hliðum og góðum geymslukassa aftan...
 
Dönskuken
Grunn-/framhaldsskóla
Vallaskóli, Selfossi Dönskuk...
Samkoma
Félagsstarf
Háaleitisbraut 58â€"60 Samkoma ...
Framhald
Nauðungarsala
Uppboð Einnig birt á www.naud...
Auglýsing á niðurstöðu
Tilkynningar
Breyting á Aðalskipulagi Fljótsdalshéra...