Kvikusöfnun meiri í Heklu en árið 2000

Hekla séð frá Gunnarsholtsvegi stækka

Hekla séð frá Gunnarsholtsvegi mbl.is/Sigurður Bogi

„Hekla fór fram úr sjálfri sér 2006,“ sagði Páll Einarsson, prófessor í jarðvísindum við Háskóla Íslands. Frá því hefur mátt vænta eldgoss í þessu sögufrægasta eldfjalli Íslands.

Hekla sígur saman í eldgosum þegar þrýstingur minnkar í kvikuhólfinu undir fjallinu. Svo safnar hún aftur kviku í hólfið og rís hægt og rólega þar til hún gýs næst. Tvö síðustu eldgos, árið 2000 og 1991, komu um það bil sem þenslan var að fara fram úr því sem hún hafði farið hæst fyrir síðasta gos þar á undan. Árið 2006 fór Hekla fram úr þenslunni sem hún var komin upp í fyrir gosið árið 2000. Landrisið hefur haldið áfram í átta ár fram yfir það sem hún reis hæst áður og er orðið talsvert meira en áður hafði mælst.

Hnotskurn

  • Hekla er 1.480 metra há. Hún telst vera eldkeila og er ungt og mjög virkt eldfjall.
  • Vitað er um meira en 20 gos í Heklu á sögulegum tíma. Eldstöðvakerfi Heklu er talið vera um 40 km langt og 7 km breitt, samkvæmt eldgos.is.

„Þetta eru ekki stórar tölur og ekki rosalegt ris í sjálfu sér,“ sagði Páll. Hann sagði að við landrisið myndist eins og nokkuð víðfeðm bunga á landinu í kringum Heklu. Ástæða umfangsins er hvað upptökin standa djúpt í jörð. Kvikuhólfið undir Heklu er fyrir neðan 15 kílómetra dýpi. Það er dýpra en þekkist hjá öðrum íslenskum eldfjöllum. Landrisið verður því ekki mikið en þess gætir á stóru svæði.

Páll sagði að það hve lengi land hefur risið við Heklu sé ekki endilega vísbending um að næst megi vænta stærra eldgoss en þeirra sem urðu 1991 og 2000. „Kvika sem hefur safnast fyrir næsta gos er orðin umtalsvert meiri en hún var við tvö síðustu gos. En hvort hún skilar sér öll upp á yfirborðið er annað mál og ekki alveg ljóst hvað stjórnar því,“ sagði Páll. Hekla er þekkt fyrir að láta lítið á sér kræla fyrr en skömmu áður en hún gýs.

„Hún gefur langtímamerki, sem við höfum fylgst með, og svo gefur hún skammtímamerki um það bil sem kvikan er á leiðinni upp. Við erum nokkuð viss um að við munum sjá þau, ef hún gýs, en þá verður fresturinn orðinn stuttur,“ sagði Páll. Þegar Hekla gaus 2000 liðu einungis 79 mínútur frá því að fyrsti skjálftinn varð og þar til gosið byrjaði. Þó var það lengsti fyrirvari sem þekkist hjá Heklu. Í fyrri gosum var fyrirvarinn styttri, að sögn Páls.

Varasamt að ganga á Heklu

Hekla er vel vöktuð með jarðskjálftamælum og fleiri mælitækjum. Mælabúnaðurinn er betri og fullkomnari nú en nokkru sinni fyrr. Hægt er að staðsetja jarðskjálftana mun betur en áður. Jarðskjálftamælar voru komnir í kringum Heklu í tveimur síðustu gosum. Þeir sýndu smáskjálftavirknina vel og hvenær hún byrjaði í báðum tilvikum.

Páll sagði að skammur fyrirvari á eldgosum í Heklu valdi því að ferðir fólks á fjallið og í næsta nágrenni þess séu áhyggjuefni. „Það er ekki sérlega heppilegt að vera utan í Heklu eða uppi á henni þegar gos byrjar,“ sagði Páll. „Fresturinn er of stuttur til þess að hægt sé að gefa fólki á staðnum viðvaranir. Því hefur verið mælst til þess að fólk sé ekki að ganga á fjallið á meðan það er í þessu ástandi.“

Nánar um málið
í Morgunblaðinu
Áskrifendur:
Lesa blaðið hér
Ekki með áskrift?
Skoða áskriftarleiðir
  • Til baka
  • Blogga um frétt
  • Senda

Bloggað um fréttina

Loka

Innlent »

11 karlar og 5 konur í lögregluskólann

10:37 16 nýnemar hófu þann 1. september nám á við grunnnámsdeild Lögregluskóla ríkisins. 11 karlar og 5 konur komust inn að þessu sinni, en síðast þegar nemar voru teknir inn í skólann voru hlutföllin öfug. Meira »

Skortur á túlkum ekki fyrirstaða

10:32 Á Íslandi eru um 5-7 einstaklingar sem hægt er að kalla til með litlum fyrirvara til að túlka fyrir flóttafólk frá Sýrlandi. Fleiri hafa starfað sem túlkar en eru nú komnir í aðra vinnu, og þá eru enn fleiri sem tala bæði arabísku og íslensku en hafa ekki setið námskeið hjá túlkaþjónustu. Meira »

Fimm mál gegn Íslandi hjá ESA

10:28 Alls eru fimm mál gegn Íslandi til meðferðar við EFTA-dómstólinn, ESA, vegna skorts á innleiðingu. Þetta kemur fram í svari utanríkisráðherra, Gunnars Braga Sveinssonar. Meira »

Engum neitað um augnlyf

10:18 Að mati lyfjagreiðslunefndar er ekki um eiginlega fjöldatakmörkun að ræða þegar kemur að greiðsluþátttöku sjúkratrygginga vegna lyfja en heilbrigðisyfirvöld hafa eins og önnur stjórnvöld skyldu til að halda sig innan fjárlagaramma. Meira »

Að tala við börn um stríð

10:15 Aðgengi að fjölmiðlum er meira en nokkru sinni fyrr og fréttir af stríðsátökum eru orðnar hluti af umhverfi barna og ungmenna á Íslandi. Börn hafa þó takmarkaðar forsendur til að skilja og vinna úr upplýsingum um stríð og ofbeldi. Meira »

Barnabók innkölluð vegna köfnunarhættu

10:15 Neytendastofu hefur borist tilkynning frá Ólavíu og Óliver vegna innköllunar á Heimess barnabók með áfastri snuðkeðju. Ástæða innköllunarinnar er köfnunarhætta þar sem keðjan getur fest í koki barns. Meira »

Góðvild ykkar hefur snert mig djúpt

09:07 „Góðvild ykkar og vilji til að hjálpa hefur snert mig djúpt,“ skrifar Eygló Harðardóttir á Facebook-síðu sem einmitt ber nafn hennar, Kæra Eygló Harðar - Sýrland kallar. Á síðunni bjóða margir fram aðstoð sína svo taka megi við fleiri flóttafólki hér á landi. Meira »

Langir biðlistar í Brúarskóla

09:48 Börn á biðlista eftir plássi í Brúarskóla eru nú jafnmörg nemendum skólans. Björk Jónsdóttir, skólastjóri Brúarskóla, segir 26 börn á biðlista og að þó svo að alltaf sé einhver bið eftir plássi í skólann sé listinn orðinn óvenju langur. Meira »

Sýni aðgát á Siglufjarðarvegi

08:40 Unnið er að viðgerðum á Siglufjarðarvegi eftir skriðuföllin um síðustu helgi.Umferðarhraði er á köflum tekinn niður í 50 km/klst. og eru vegfarendur beðnir að sýna aðgát og tillitsemi. Meira »

Ekki eftir neinu að bíða

08:18 Kartöflugrös féllu að hluta eða öllu leyti víða í Eyjafirði í næturfrosti um helgina. Einnig sér á korni.  Meira »

Mjólkurkvótinn hækkar um 50 kr.

07:57 Viðskiptaverð mjólkurkvóta hækkaði um 50 krónur á lítra á tilboðsmarkaði Matvælastofnunar nú um mánaðamótin.   Meira »

Birta kostnað eftir ferðalög

07:37 Meirihluti borgarstjórnar Reykjavíkurborgar felldi á borgarstjórnarfundi á þriðjudag tillögu Sjálfstæðisflokksins um aukið gagnsæi vegna ferðakostnaðar starfsmanna Reykjavíkurborgar, með níu atkvæðum gegn sex. Meira »

Kerfið ekki endilega sanngjarnt

07:30 Meðaleinkunn nýnema í Verslunarskóla Íslands hefur hækkað úr 8,7 í 9,1 á tíu árum og tala sumir um að einkunnaverðbólga sé í gangi. Hugtakið komst í umræðuna í vor þegar að mörgun námsmönnum með yfir níu í grunnskólaeinkunn var hafnað um inngöngu í skólann. Meira »

Veittu ökumanni í vímu eftirför

06:12 Lögreglan veitti bifreið eftirför í nótt frá N1 í Ártúnsbrekku og í Mosfellsbæ þar er akstur hennar var stöðvaður. Ökumaðurinn er grunaður um að hafa ekið undir áhrifum áfengis og fíkniefna en þrír farþegar voru í bílnum - allir undir áhrifum fíkniefna. Meira »

Tekjurnar í 349 milljarða

05:30 Hagfræðideild Landsbankans spáir því að útflutningstekjur Íslands af ferðaþjónustu verði 349 milljarðar í ár, en þær voru 276,4 milljarðar árið 2013. Meira »

Varað við roki

06:41 Búast má við snörpum vindhviðum sums staðar undir Vatnajökli í kvöld og í nótt, segir á vef Veðurstofu Íslands. Áfram verður hlýtt í veðri, hlýjast eystra en þar er spáð allt að 17 stiga hita í dag. Meira »

Andlát: Gísli Thoroddsen

05:30 Gísli Thoroddsen matreiðslumeistari lést á líknardeild Landspítalans í Kópavogi, 2. september sl., 65 ára að aldri.   Meira »

Olíuleit í mánuð kostar milljarð

05:30 Eykon Energy og samstarfsaðilar eru að hefja frekari rannsóknir á Drekasvæðinu.   Meira »
HYUNDAI TERRACAN 2005 DIESEL SJÁLFSK.
Bíll í góðu ástandi ,ekinn 165.000 km. 5 manna ,Þjónustubók. Ath skipti á ódýrar...
Keflavik, nálægt Helguvík og flugvelli
26 fm með rafmagni,, hita og vatni. Er í bílskúralengju á vöktuðu iðnaðarsvæði. ...
Nýjar og notaðar saumavélar í úrvali !!
Allar nýjar vélar með 3 ára ábyrgð. Notaðar vélar metnar og prófaðar af fagmanni...
RENAULT MEGANE
Renault Megane Classic RT S/D til sölu. Árgerð 1999, ek. 178.000 km. ...
 
Félagsstarf
Staður og stund
Árskógar 4 Smíð...
Grunnskólakennari
Grunn-/framhaldsskóla
Grunnskólinn á Ísafirði Grunnskólaken...
Útboð 20116 / nýr landspítali við hringb
Tilboð - útboð
Nýr Landspítali vi...
Aðalskipulag
Tilboð - útboð
Reykjavíkurborg Umhverfis- og skipulags...