Kvikusöfnun meiri í Heklu en árið 2000

Hekla séð frá Gunnarsholtsvegi stækka

Hekla séð frá Gunnarsholtsvegi mbl.is/Sigurður Bogi

„Hekla fór fram úr sjálfri sér 2006,“ sagði Páll Einarsson, prófessor í jarðvísindum við Háskóla Íslands. Frá því hefur mátt vænta eldgoss í þessu sögufrægasta eldfjalli Íslands.

Hekla sígur saman í eldgosum þegar þrýstingur minnkar í kvikuhólfinu undir fjallinu. Svo safnar hún aftur kviku í hólfið og rís hægt og rólega þar til hún gýs næst. Tvö síðustu eldgos, árið 2000 og 1991, komu um það bil sem þenslan var að fara fram úr því sem hún hafði farið hæst fyrir síðasta gos þar á undan. Árið 2006 fór Hekla fram úr þenslunni sem hún var komin upp í fyrir gosið árið 2000. Landrisið hefur haldið áfram í átta ár fram yfir það sem hún reis hæst áður og er orðið talsvert meira en áður hafði mælst.

„Þetta eru ekki stórar tölur og ekki rosalegt ris í sjálfu sér,“ sagði Páll.

Hnotskurn

  • Hekla er 1.480 metra há. Hún telst vera eldkeila og er ungt og mjög virkt eldfjall.
  • Vitað er um meira en 20 gos í Heklu á sögulegum tíma. Eldstöðvakerfi Heklu er talið vera um 40 km langt og 7 km breitt, samkvæmt eldgos.is.
Hann sagði að við landrisið myndist eins og nokkuð víðfeðm bunga á landinu í kringum Heklu. Ástæða umfangsins er hvað upptökin standa djúpt í jörð. Kvikuhólfið undir Heklu er fyrir neðan 15 kílómetra dýpi. Það er dýpra en þekkist hjá öðrum íslenskum eldfjöllum. Landrisið verður því ekki mikið en þess gætir á stóru svæði.

Páll sagði að það hve lengi land hefur risið við Heklu sé ekki endilega vísbending um að næst megi vænta stærra eldgoss en þeirra sem urðu 1991 og 2000. „Kvika sem hefur safnast fyrir næsta gos er orðin umtalsvert meiri en hún var við tvö síðustu gos. En hvort hún skilar sér öll upp á yfirborðið er annað mál og ekki alveg ljóst hvað stjórnar því,“ sagði Páll. Hekla er þekkt fyrir að láta lítið á sér kræla fyrr en skömmu áður en hún gýs.

„Hún gefur langtímamerki, sem við höfum fylgst með, og svo gefur hún skammtímamerki um það bil sem kvikan er á leiðinni upp. Við erum nokkuð viss um að við munum sjá þau, ef hún gýs, en þá verður fresturinn orðinn stuttur,“ sagði Páll. Þegar Hekla gaus 2000 liðu einungis 79 mínútur frá því að fyrsti skjálftinn varð og þar til gosið byrjaði. Þó var það lengsti fyrirvari sem þekkist hjá Heklu. Í fyrri gosum var fyrirvarinn styttri, að sögn Páls.

Varasamt að ganga á Heklu

Hekla er vel vöktuð með jarðskjálftamælum og fleiri mælitækjum. Mælabúnaðurinn er betri og fullkomnari nú en nokkru sinni fyrr. Hægt er að staðsetja jarðskjálftana mun betur en áður. Jarðskjálftamælar voru komnir í kringum Heklu í tveimur síðustu gosum. Þeir sýndu smáskjálftavirknina vel og hvenær hún byrjaði í báðum tilvikum.

Páll sagði að skammur fyrirvari á eldgosum í Heklu valdi því að ferðir fólks á fjallið og í næsta nágrenni þess séu áhyggjuefni. „Það er ekki sérlega heppilegt að vera utan í Heklu eða uppi á henni þegar gos byrjar,“ sagði Páll. „Fresturinn er of stuttur til þess að hægt sé að gefa fólki á staðnum viðvaranir. Því hefur verið mælst til þess að fólk sé ekki að ganga á fjallið á meðan það er í þessu ástandi.“

Nánar um málið
í Morgunblaðinu
Áskrifendur:
Lesa blaðið hér
Ekki með áskrift?
Skoða áskriftarleiðir
  • Til baka
  • Blogga um frétt
  • Senda

Bloggað um fréttina

Loka

Innlent »

Erla Hlynsdóttir vann málið

08:31 Blaðamaðurinn Erla Hlynsdóttir vann sitt annað mál gegn íslenska ríkinu fyrir Mannréttindadómstól Evrópu í morgun. Nú snérist málið um ummæli viðmælenda hennar um um eiginkonu Guðmundar Jónssonar sem rak Byrgið. Fréttin birtist í DV árið 2007. Meira »

Ný braut í hrauni

08:13 Þessa dagana standa yfir framkvæmdir við lagningu fyrstu alvöru hringakstursbrautar landsins á svæði Kvartmíluklúbbsins í Kapelluhrauni við Hafnarfjörð. Meira »

Mengun berst til suðausturs

08:01 Gasmengun frá eldgosinu í Holuhrauni berst til suðausturs í dag en það er norðvestanhvassviðri eða -stormur. Mengunarsvæðið nær frá Jökulsárlóni í suðri og norður á Stöðvarfjörð. Meira »

Kviknaði í báðum á sömu mínútunni

07:55 Eldur kom upp í tveimur bifreiðum á höfuðborgarsvæðinu nú á áttunda tímanum á nákvæmlega sömu mínútunni en engin tengsl eru á milli eldsvoðanna. Meira »

Enginn skólaakstur vegna ófærðar

07:46 Skólaakstur fellur niður í Fjallabyggð í dag vegna óveðurs eða ófærðar, samkvæmt upplýsingum frá grunnskóla Fjallabyggðar til foreldra grunnskólabarna í sveitarfélaginu. Meira »

Stórhríð á Siglufjarðarvegi

07:34 Hálka, hálkublettir og skafrenningur er víða á Norðurlandi vestra. Snjóþekja og skafrenningur er á Öxnadalsheiði en þungfært og stórhríð á Siglufjarðarvegi. Meira »

Snjór og hálka í höfuðborginni

05:48 Það hefur snjóað þó nokkuð á höfuðborgarsvæðinu og sennilega einna mest vestan Elliðaáa. Fyllsta ástæða er til að hvetja fólk um að fara varlega í umferðinni því þrátt fyrir að það sé búið að salta er víða mjög hált, segir starfsmaður framkvæmdasviðs Reykjavíkurborgar. Meira »

Eignast Landnámssetrið að fullu

06:30 Kjartan Ragnarsson og Sigríður Margrét Guðmundsdóttir hafa óskað eftir því að kaupa hlut Borgarbyggðar í Landnámssetri Ísland í Borgarnesi. Meira »

Rangar upplýsingar frá embættismanni

05:30 Komið er í ljós að rangar leiðbeiningar opinbers embættismanns urðu þess valdandi að þrjár sendingar af fersku íslensku lambakjöti sem flutt var til Bandaríkjanna voru ekki skoðaðar á réttan hátt. Meira »

Kæru vegna forvals var vísað frá

05:30 Verkís hf. og Arkís arkitektar ehf. kærðu í sumar til kærunefndar útboðsmála þá niðurstöðu forvals hönnunarsamkeppninnar að velja þrjá aðila til þátttöku í samkeppninn um göngubrú yfir Markarfljót. Meira »

Setja upp þrjár vindmyllur í viðbót

05:30 Fimm vindmyllur verða líklega knúnar af vindinum í Þykkvabæ áður en langt um líður.  Meira »

Berjast við eld í Stokkhólmi

Í gær, 22:41 Slökkviliðsmenn berjast nú við eld sem logar við Köpmangatan í Gamla Stan í Stokkhólmi. Sænska ríkisútvarpið segir að 10 slökkviliðbílar séu á vettvangi og 15 sjúkrabílar. Meira »

Bílvelta á Fjarðarheiði

Í gær, 22:14 Lögreglan á Egilsstöðum hefur haft í nógu að snúast í dag, en margir bílstjórar hafa lent í vandræðum vegna færðar. Bílvelta varð á Fjarðarheiði fyrr í dag. Að sögn lög­regl­u voru eng­in slys á fólki, en bíllinn valt og er mikið skemmdur. Meira »

Nýr Glanni Glæpur í Latabæ

Í gær, 21:52 Þórir Sæmundsson hefur tekið við hlutverki Glanna Glæps af Stefáni Karli Stefánssyni í uppsetningu Þjóðleikhúsins á Ævintýri í Latabæ þar sem Stefán Meira »

„Var mjög stormasamt samband“

Í gær, 21:13 Fulltrúi lögreglustjórans á Suðurnesjum fór fram á það við Héraðsdóm Reykjaness í dag að þrítugur karlmaður yrði dæmdur í átta mánaða fangelsi fyrir heimilisofbeldi. Maðurinn er ákærður fyrir að hafa ráðist á barnsmóður sína á og við heimili hennar í Vogum í sumar, þegar hún hélt á barni þeirra. Meira »

Bresku tundurdufli eytt

Í gær, 22:01 Landhelgisgæslunni barst nýverið tilkynning um torkennilegan hlut sem kom upp með veiðarfærum um borð í Jón á Hofi sem var á veiðum í Jökuldýpi vestur af landinu. Það kom í ljós að þarna var breskt tundurdufl á ferð með 225 kg sprengjuhleðslu. Meira »

Ólafur Darri og Kristín Þóra hlutu styrk

Í gær, 21:44 Tilkynnt var um úthlutun úr Minningarsjóði frú Stefaníu Guðmundsdóttur leikkonu við hátíðlega athöfn í Borgarleikhúsinu í dag. Stefanía Borg, formaður sjóðsins ávarpaði gesti og rifjaði upp tildrögin að stofnun sjóðsins og sögu hans. Meira »

Varað við versnandi veðri

Í gær, 20:52 Búið er að ná rútu aftur upp á veg sem fauk út af hringveginum við Ingólfsfjall skammt frá Selfossi á sjöunda tímanum í kvöld. Um 20 manns voru í rútunni en engan sakaði. Ekki liggur fyrir hvort rútan hafi skemmst mikið. En er mjög hvasst á svæðinu. Meira »
KAUPI GULL
kaupi gull! Ég, Magnús Steinþórsson gullsmí...
Kæliklefar - Frystiklefar - íshúsið ehf
Kæliklefar og frystiklefar. -Allar stærðir í boði -Úrval af hillukerfum í boði...
Útsogsviftur - viftur.is
Öflugar útsogsviftur í mörgum stærðum. Henta t.d. fyrir vélageymslur eða gripah...
Bendpak bílalyftur
Væntanlegar frá USA þessar 4 pósta vönduðu bílalyftur, 6,2 -18 tonna lyftigeta...
 
Umsókn um dvöl
Tilkynningar
Umsóknir um dvöl í ...
Gatnagerð
Tilboð - útboð
ÚTBOÐ GATNAGERÐ LINDIR V - GLAÐHEI...
Félagsstarf
Staður og stund
Aflagrandi 40 Opin vinnustofa kl. 9, gön...
Atv.augl. planari
Önnur störf
Tímabundið starf við auglýsingaplan ...