Kvikusöfnun meiri í Heklu en árið 2000

Hekla séð frá Gunnarsholtsvegi stækka

Hekla séð frá Gunnarsholtsvegi mbl.is/Sigurður Bogi

„Hekla fór fram úr sjálfri sér 2006,“ sagði Páll Einarsson, prófessor í jarðvísindum við Háskóla Íslands. Frá því hefur mátt vænta eldgoss í þessu sögufrægasta eldfjalli Íslands.

Hekla sígur saman í eldgosum þegar þrýstingur minnkar í kvikuhólfinu undir fjallinu. Svo safnar hún aftur kviku í hólfið og rís hægt og rólega þar til hún gýs næst. Tvö síðustu eldgos, árið 2000 og 1991, komu um það bil sem þenslan var að fara fram úr því sem hún hafði farið hæst fyrir síðasta gos þar á undan. Árið 2006 fór Hekla fram úr þenslunni sem hún var komin upp í fyrir gosið árið 2000. Landrisið hefur haldið áfram í átta ár fram yfir það sem hún reis hæst áður og er orðið talsvert meira en áður hafði mælst.

Hnotskurn

  • Hekla er 1.480 metra há. Hún telst vera eldkeila og er ungt og mjög virkt eldfjall.
  • Vitað er um meira en 20 gos í Heklu á sögulegum tíma. Eldstöðvakerfi Heklu er talið vera um 40 km langt og 7 km breitt, samkvæmt eldgos.is.

„Þetta eru ekki stórar tölur og ekki rosalegt ris í sjálfu sér,“ sagði Páll. Hann sagði að við landrisið myndist eins og nokkuð víðfeðm bunga á landinu í kringum Heklu. Ástæða umfangsins er hvað upptökin standa djúpt í jörð. Kvikuhólfið undir Heklu er fyrir neðan 15 kílómetra dýpi. Það er dýpra en þekkist hjá öðrum íslenskum eldfjöllum. Landrisið verður því ekki mikið en þess gætir á stóru svæði.

Páll sagði að það hve lengi land hefur risið við Heklu sé ekki endilega vísbending um að næst megi vænta stærra eldgoss en þeirra sem urðu 1991 og 2000. „Kvika sem hefur safnast fyrir næsta gos er orðin umtalsvert meiri en hún var við tvö síðustu gos. En hvort hún skilar sér öll upp á yfirborðið er annað mál og ekki alveg ljóst hvað stjórnar því,“ sagði Páll. Hekla er þekkt fyrir að láta lítið á sér kræla fyrr en skömmu áður en hún gýs.

„Hún gefur langtímamerki, sem við höfum fylgst með, og svo gefur hún skammtímamerki um það bil sem kvikan er á leiðinni upp. Við erum nokkuð viss um að við munum sjá þau, ef hún gýs, en þá verður fresturinn orðinn stuttur,“ sagði Páll. Þegar Hekla gaus 2000 liðu einungis 79 mínútur frá því að fyrsti skjálftinn varð og þar til gosið byrjaði. Þó var það lengsti fyrirvari sem þekkist hjá Heklu. Í fyrri gosum var fyrirvarinn styttri, að sögn Páls.

Varasamt að ganga á Heklu

Hekla er vel vöktuð með jarðskjálftamælum og fleiri mælitækjum. Mælabúnaðurinn er betri og fullkomnari nú en nokkru sinni fyrr. Hægt er að staðsetja jarðskjálftana mun betur en áður. Jarðskjálftamælar voru komnir í kringum Heklu í tveimur síðustu gosum. Þeir sýndu smáskjálftavirknina vel og hvenær hún byrjaði í báðum tilvikum.

Páll sagði að skammur fyrirvari á eldgosum í Heklu valdi því að ferðir fólks á fjallið og í næsta nágrenni þess séu áhyggjuefni. „Það er ekki sérlega heppilegt að vera utan í Heklu eða uppi á henni þegar gos byrjar,“ sagði Páll. „Fresturinn er of stuttur til þess að hægt sé að gefa fólki á staðnum viðvaranir. Því hefur verið mælst til þess að fólk sé ekki að ganga á fjallið á meðan það er í þessu ástandi.“

Nánar um málið
í Morgunblaðinu
Áskrifendur:
Lesa blaðið hér
Ekki með áskrift?
Skoða áskriftarleiðir
  • Til baka
  • Blogga um frétt
  • Senda

Bloggað um fréttina

Loka

Innlent »

Umsögn um endurupptöku væntanleg

10:49 Davíð Þór Björgvinsson, settur ríkissaksóknari í Guðmundar- og Geirfinnsmálinu, ætlar að skila umsögn um beiðnir um endurupptöku málsins 15. apríl. Hann hefur fengið frest í tvígang og í millitíðinni hafa borist tvær aðrar beiðnir um endurupptöku. Þær hafa þó ekki komið inn á borð Davíðs Þórs. Meira »

Stutt í að byrjað verði á jarðvegsvinnu

08:18 Björn Jóhann Björnsson bjb@mbl.is „Við erum um það bil að fá framkvæmdaleyfið.  Meira »

Lestarstöð á skipulagi Keflavíkurflugvallar

07:57 Lestarstöð hefur verið sett inn á nýja þróunaráætlun Keflavíkurflugvallar, svonefnt „masterplan“, við flugstöðina.   Meira »

Aflaverðmæti þorsks 53 milljarðar

07:37 Aflaverðmæti þorsks á síðasta fiskveiðiári nam rúmum 53 milljörðum króna sem er aukning um 5,3 milljarða frá fyrra fiskveiðiári eða 11%, samkvæmt því sem kemur fram í ársskýrslu Fiskistofu. Meira »

Vaxandi norðvestanátt

07:28 Það er vaxandi norðvestanátt á Norður- og Austurlandi með morgninum, 10-20 m/s uppúr hádegi með snjókomu eða éljum.   Meira »

Hafði enga stjórn á gjörðum sínum

05:58 Lögreglan á höfuðborgarsvæðinu var kölluð að fjölbýli í vesturbænum um ellefu leytið í gærkvöldi en þar var íbúi að kasta til húsgögnum. Meira »

Er páskakanínan dauð?

05:53 Lögreglan á höfuðborgarsvæðinu var send að Stekkjarbakka um eitt leytið í nótt þar sem ekið hafði verið á kanínur.   Meira »

Fíkniefni fundust í Vatnsendahverfi

05:56 Lögreglan stöðvaði för bifreiðar í Vatnsendahverfi upp úr miðnætti í nótt. Mikil kannabislykt var í bifreiðinni og fundu lögreglumenn fíkniefni við leit í bifreiðinni. Meira »

Sakar stjórnvöld um að tefja fyrir

05:30 Páll Halldórsson, formaður BHM, segir ekkert ganga í viðræðum félagsins við stjórnvöld og verkfallsboðun á fimm ríkisstofnunum standi enn. Meira »

Víkingur Heiðar stjórnar Vinterfest

05:30 Víkingur Heiðar Ólafsson er nýskipaður listrænn stjórnandi sænsku tónlistarhátíðarinnar Vinterfest.  Meira »

Fjölskyldan má ekki koma í heimsókn

05:30 Fjölskylda manns frá Sýrlandi sem búsettur er hér á landi ásamt íslenskri eiginkonu, má ekki heimsækja þau hingað til lands.  Meira »

Lambakjöt verði þjóðarrétturinn

05:30 Sauðfjárbændur vilja að íslenskt lambakjöt verði viðurkennt sem þjóðarréttur Íslendinga. Tillaga um að fela stjórn samtakanna að vinna að þessu var samþykkt á nýafstöðnum aðalfundi. Meira »

Grásleppustofninn 40% sterkari

05:30 Hafrannsóknastofnun hefur lagt til að heildarafli á grásleppuvertíðinni 2015 verði 6.200 tonn. Í fyrra var gerð tillaga um 4.200 tonna afla. Meira »

Íslendingar leiði uppstokkun banka

05:30 Frosti Sigurjónsson, formaður efnahagsnefndar, segir fjölda erlendra sérfræðinga hafa lagt hönd á plóginn við ritun skýrslu um breytingar á bankakerfinu. Meira »

Heilmikil vinna framundan

Í gær, 22:24 Frumvörp Sigurðar Inga Jóhannssonar um veiðigjöld og makríl voru afgreidd úr þingflokki Sjálfstæðisflokksins í dag. Jón Gunnarsson, þingmaður flokksins og formaður atvinnuveganefndar Alþingis, segir að heilmikil vinna sé framundan hjá atvinnuveganefndinni að fara yfir frumvörpin. Meira »

Gera ráð fyrir að semja í dag

05:30 Samningaviðræður Félags framhaldsskólakennara og ríkissáttasemjara ganga vel og má búast við að samningar náist á fundi í dag. Meira »

Makrílkvóti og eitt veiðigjald

Í gær, 23:55 Tekið verður upp eitt veiðigjald í stað tveggja áður, samkvæmt frumvarpi Sigurðar Inga Jóhannssonar, sjávarútvegsráðherra, sem afgreitt var úr ríkisstjórn í dag. Með nýju makrílfrumvarpi, sem einnig var afgreitt, er stefnt að því að hlutdeildarsetja makrílinn. Meira »

Auglýsa sumarstörf fyrir 365 námsmenn

Í gær, 21:45 Eygló Harðardóttir, félags- og húsnæðismálaráðherra, hefur ákveðið í samræmi við tillögu Vinnumálastofnunar að verja um 150 milljónum króna úr Atvinnuleysistryggingasjóði til að standa straum af átaksverkefni til að skapa störf fyrir námsmenn í sumar hjá opinberum stofnunum og sveitarfélögum, með líkum hætti og hefur verið gert síðastliðin fimm sumur. Meira »
Hillusamstæða til sölu ÓDÝRT
Uppl. í síma 897-1309...
TDM Bátavélar 37 hp 58 hp 70 hp
Hinar vinsælu og ódýru bátavélar á lager, verðdæmi 58 hp með gír og mælaborði, ...
Barnakofi
Vil kaupa snyrtilegan og vel með farinn barnakofa/hús til að hafa í garðinum. S...
Framtal 2015
Vönduð og traust framtalsaðstoð. Varstu að kaupa eða selja fasteign á árinu? I...
 
Mjólkursamsalan: forstjóri - intellecta veitir upplýsingar
Stjórnunarstörf
Forstjóri Mjólkursamsalan ehf. óskar...
Samkoma
Félagsstarf
Háaleitisbraut 58â€"60 Samkoma ...
Aðalfundur
Fundir - mannfagnaðir
Aðalfundur Aðalfundur Ramma hf...
Framhald
Nauðungarsala
Uppboð Einnig birt á www.naud...