Kvikusöfnun meiri í Heklu en árið 2000

Hekla séð frá Gunnarsholtsvegi stækka

Hekla séð frá Gunnarsholtsvegi mbl.is/Sigurður Bogi

„Hekla fór fram úr sjálfri sér 2006,“ sagði Páll Einarsson, prófessor í jarðvísindum við Háskóla Íslands. Frá því hefur mátt vænta eldgoss í þessu sögufrægasta eldfjalli Íslands.

Hekla sígur saman í eldgosum þegar þrýstingur minnkar í kvikuhólfinu undir fjallinu. Svo safnar hún aftur kviku í hólfið og rís hægt og rólega þar til hún gýs næst. Tvö síðustu eldgos, árið 2000 og 1991, komu um það bil sem þenslan var að fara fram úr því sem hún hafði farið hæst fyrir síðasta gos þar á undan. Árið 2006 fór Hekla fram úr þenslunni sem hún var komin upp í fyrir gosið árið 2000. Landrisið hefur haldið áfram í átta ár fram yfir það sem hún reis hæst áður og er orðið talsvert meira en áður hafði mælst.

„Þetta eru ekki stórar tölur og ekki rosalegt ris í sjálfu sér,“ sagði Páll.

Hnotskurn

  • Hekla er 1.480 metra há. Hún telst vera eldkeila og er ungt og mjög virkt eldfjall.
  • Vitað er um meira en 20 gos í Heklu á sögulegum tíma. Eldstöðvakerfi Heklu er talið vera um 40 km langt og 7 km breitt, samkvæmt eldgos.is.
Hann sagði að við landrisið myndist eins og nokkuð víðfeðm bunga á landinu í kringum Heklu. Ástæða umfangsins er hvað upptökin standa djúpt í jörð. Kvikuhólfið undir Heklu er fyrir neðan 15 kílómetra dýpi. Það er dýpra en þekkist hjá öðrum íslenskum eldfjöllum. Landrisið verður því ekki mikið en þess gætir á stóru svæði.

Páll sagði að það hve lengi land hefur risið við Heklu sé ekki endilega vísbending um að næst megi vænta stærra eldgoss en þeirra sem urðu 1991 og 2000. „Kvika sem hefur safnast fyrir næsta gos er orðin umtalsvert meiri en hún var við tvö síðustu gos. En hvort hún skilar sér öll upp á yfirborðið er annað mál og ekki alveg ljóst hvað stjórnar því,“ sagði Páll. Hekla er þekkt fyrir að láta lítið á sér kræla fyrr en skömmu áður en hún gýs.

„Hún gefur langtímamerki, sem við höfum fylgst með, og svo gefur hún skammtímamerki um það bil sem kvikan er á leiðinni upp. Við erum nokkuð viss um að við munum sjá þau, ef hún gýs, en þá verður fresturinn orðinn stuttur,“ sagði Páll. Þegar Hekla gaus 2000 liðu einungis 79 mínútur frá því að fyrsti skjálftinn varð og þar til gosið byrjaði. Þó var það lengsti fyrirvari sem þekkist hjá Heklu. Í fyrri gosum var fyrirvarinn styttri, að sögn Páls.

Varasamt að ganga á Heklu

Hekla er vel vöktuð með jarðskjálftamælum og fleiri mælitækjum. Mælabúnaðurinn er betri og fullkomnari nú en nokkru sinni fyrr. Hægt er að staðsetja jarðskjálftana mun betur en áður. Jarðskjálftamælar voru komnir í kringum Heklu í tveimur síðustu gosum. Þeir sýndu smáskjálftavirknina vel og hvenær hún byrjaði í báðum tilvikum.

Páll sagði að skammur fyrirvari á eldgosum í Heklu valdi því að ferðir fólks á fjallið og í næsta nágrenni þess séu áhyggjuefni. „Það er ekki sérlega heppilegt að vera utan í Heklu eða uppi á henni þegar gos byrjar,“ sagði Páll. „Fresturinn er of stuttur til þess að hægt sé að gefa fólki á staðnum viðvaranir. Því hefur verið mælst til þess að fólk sé ekki að ganga á fjallið á meðan það er í þessu ástandi.“

Nánar um málið
í Morgunblaðinu
Áskrifendur:
Lesa blaðið hér
Ekki með áskrift?
Skoða áskriftarleiðir
  • Til baka
  • Blogga um frétt
  • Senda

Bloggað um fréttina

Loka

Innlent »

Andri Snær verðlaunaður

18:08 Vestnorræna ráðið veitti í dag Andra Snæ Magnasyni barna- og unglingabókaverðlaunin 2014 fyrir bókina Tímakistuna. Verðlaunin voru afhent við hátíðlega athöfn í Alþingishúsinu. Meira »

Haft lítil áhrif á kvikuganginn myndskeið

17:40 Þrátt fyrir að talsvert öflugt gos hafi farið af stað í Holuhrauni, hefur það haft lítil áhrif á heildarmyndina við Bárðarbungu og kvikuganginn sem þar hefur myndast. Þetta segir Páll Einarsson, jarðeðlisfræðingur. Blaðamaður mbl.is var við gosið í morgun og náði mögnuðum myndum af hraunflæðinu. Meira »

Tekin af tvímæli um lóðir háskólans

17:36 Dagur B. Eggertsson, borgarstjóri Reykjavíkur, og Kristín Ingólfsdóttir, rektor Háskóla Íslands, undirrituðu í dag samning um lóðir háskólans. Fram kemur í fréttatilkynningu að samningurinn nái til um 400 þúsund fermetra landsvæðis og marki ákveðin tímamót í samskiptum Reykjavíkurborgar og Háskólans. Meira »

Emil heilsaði upp á Frans páfa

17:23 Knattspyrnumaðurinn Emil Hallfreðsson, leikmaður ítalska liðsins Hellas Verona, heimsótti Vatíkanið í dag ásamt fleiri knattspyrnumönnum sem taka þátt í sérstökum leik í kvöld á Ólympíuleikvellinum í Róm höfuðborg Ítalíu til stuðnings friði í heiminum. Meira »

Bíddu, víst er gos!

16:54 Ellefu klukkustunda rúntur sem seint gleymist var farinn í morgunsárið. Um miðja nótt hringdi síminn. Nú skyldi farið að skoða gosstöðvar. Orð fá ekki lýst hvernig er að standa nánast ofan í þessu gosi, heyra jörðina öskra og sjá rúmlega 200 metra sprungu myndast. Meira »

Íslandsforeldrar til aðstoðar

16:05 Fjölskylduhjálp Íslands mun hefjast handa nú í september við leit að Íslandsforeldrum. Átakikð er nýtt og miðar að því að auka framlög til Fjölskylduhjálparinnar sem nýtast munu til að auka hollustu í þeim mat sem keyptur er og úthlutað. Meira »

Vill upplýsingar um alla fjölmiðla

16:56 Fjölmiðlanefnd hefur ákveðið að kalla eftir upplýsingum um starfsemi og eignarhald allra skráðra og leyfisskyldra fjölmiðla í ljósi „opinberrar umræðu um málefni fjölmiðla og hræringa á fjölmiðlamarkaði að undanförnu“. Meira »

Lilja ráðin í forsætisráðuneytið

16:46 Lilja D. Alfreðsdóttur hefur verið ráðin tímabundið sem verkefnastjóri í forsætisráðuneytinu en hún hefur starfað sem aðstoðarframkvæmdastjóri á skrifstofu bankastjóra og alþjóðasamskipta í Seðlabanka Íslands. Meira »

Hvað á nýja hraunið að heita?

14:55 Skortur á örnefnum hefur sjaldan verið jafn áberandi og nú þegar menn keppast við að finna nafn á nýja hraunið sem rennur um Holuhraun, eina örnefnið á mjög stóru svæði. Jarðfræðingurinn Skúli Víkingsson stingur upp á nafninu Flæðahraun. Meira »

Mikil útbreiðsla So2

14:52 Mynd Bandarísku geimferðastofnunarinnar, NASA, tekin frá gervitunglinu Auro með OMI-tæki sýnir mikla útbreiðslu brennisteinstvíildis (SO2) yfir Norðausturlandi um hádegið í dag. Þá hafa vísindamenn veðurstofunnar mælt mjög hátt magn SO2 við gosstöðvarnar í Holuhrauni. Meira »

Enn langt í land hjá geitunum

14:27 Enn á eftir að safna fjórum og hálfri milljón svo mögulegt verði að bjarga geitaræktarbúinu Háafelli í Hvítársíðu í Borgarfirði. Nú hafa rúmlega 5,5 milljónir króna safnast en til stendur að safna 90 þúsund dollurum, eða tæplega 10 og hálfri milljón króna. Meira »

Fór með höndina í vélsög

14:07 Karlmaður slasaðist illa á hendi við heimahús í Hveragerði síðastliðinn fimmtudag. Maðurinn var að búta niður timbur þegar hann fór með höndina í vélsög sem hann notaðist við. Hann var fluttur með sjúkrabifreið á slysadeild Landspítala þar sem gert var að sárum hans. Meira »

The lava eruption on Holuhraun continues myndasyrpa

13:35 The lava eruption on Holuhraun continues. Lava flows northward from the eruption site. At 20:00 UTC yesterday, the lava extended over a 3-km-area. This corresponds to a magma discharge of 300 to 500 cubic metres per second. From observations yesterday evening, the volume of erupted lava is between 16 and 25 million cubic metres. Meira »

Umsóknarfrestur rennur út á miðnætti

13:29 Frestur til að sækja um starf þjóðleikhússtjóra rennur út á miðnætti í kvöld, 1. september. Samkvæmt upplýsingum frá menntamálaráðuneytinu verður listi yfir umsækjendur ekki fáanlegur fyrr en í fyrsta lagi á miðvikudag. Meira »

Vilborg Arna komin til Katmandu

13:03 Vilborg Arna Gissurardóttir, fjallagarpur, er nú komin til Katmandu í Nepal á leið sinni til Tíbet. Þar hyggst hún klífa fjallið Cho Oyu ásamt félaga sínum, Atla Pálssyni, reyndum leiðsögumanni og göngugarpi. Meira »

Sigríður Björk mætt til starfa

13:35 Sigríður Björk Guðjónsdóttir mætti í morgun til vinnu sem lögreglustjóri höfuðborgarsvæðisins. Á móti henni tóku aðstoðarlögreglustjórarnir Hörður Jóhannesson og Jón H.B. Snorrason. Fór vel á með þeim en fyrsta verk Sigríðar Bjarkar var að taka við bréfpósti til lögreglustjórans. Meira »

Atli á fund fjölmiðlanefndar

13:15 Átökin sem blossað hafa upp sökum lánveitingar frá félagi í eigu Guðmundar Kristjánssonar, forstjóra Brims hf., til Reynis Traustasonar halda áfram að taka á sig mynd en nú hefur fyrrum blaðamaður DV, Atli Þór Fanndal, gefið í skyn að hann búi yfir upplýsingum sem gætu varpað nýju ljósi á málið. Meira »

Innkalla peysur vegna kyrkingarhættu

13:01 Verslunin Snilldarbörn hefur innkallað tvær tegundir af hettupeysum sökum þess að böndin í hettunum eru ekki í samræmi við lög um öryggi vöru og opinbera markaðsgæslu. Önnur er af gerðinni Disney með mynd af Mikka mús og hin er af gerðinni Spunky kids og var seld í setti með buxum. Meira »
Steinar í úrvali
Gordjos úrval af naglasteinum! 1500-1950 kr https://www.facebook.com/naglabeaut...
Dökkbrún stofusamstæða til sölu.
Falleg og vel með farin samstæða til sölu, verð 45 þúsund. Upp. Í síma 8207665 o...
HERRASKÓR
Teg. 316202 12 565 Fínir í skólann! Mjúkir og ...
Akureyri - Vönduð íbúðagisting
Vel útbúnar og rúmgóðar íbúðir. Uppábúin rúm fyrir sjö manns, handklæði og þráðl...
 
4 mál
Nauðungarsala
Uppboð Einnig birt á www.naud...
Topplagnir ehf: verkamenn (aðstoðarmenn við pípulagnir)
Ófaglært starfsfólk
Verkamenn Topplagnir ehf. óska eftir...
Endurbætur á raflögnum bygg 831 á keflf
Tilboð - útboð
Útboð Endurbætur á raflögnum í byg...
Starfsmaður í verslun
Önnur störf
Starfsmaður í verslun Verslun í Reykj...