Kvikusöfnun meiri í Heklu en árið 2000

Hekla séð frá Gunnarsholtsvegi stækka

Hekla séð frá Gunnarsholtsvegi mbl.is/Sigurður Bogi

„Hekla fór fram úr sjálfri sér 2006,“ sagði Páll Einarsson, prófessor í jarðvísindum við Háskóla Íslands. Frá því hefur mátt vænta eldgoss í þessu sögufrægasta eldfjalli Íslands.

Hekla sígur saman í eldgosum þegar þrýstingur minnkar í kvikuhólfinu undir fjallinu. Svo safnar hún aftur kviku í hólfið og rís hægt og rólega þar til hún gýs næst. Tvö síðustu eldgos, árið 2000 og 1991, komu um það bil sem þenslan var að fara fram úr því sem hún hafði farið hæst fyrir síðasta gos þar á undan. Árið 2006 fór Hekla fram úr þenslunni sem hún var komin upp í fyrir gosið árið 2000. Landrisið hefur haldið áfram í átta ár fram yfir það sem hún reis hæst áður og er orðið talsvert meira en áður hafði mælst.

Hnotskurn

  • Hekla er 1.480 metra há. Hún telst vera eldkeila og er ungt og mjög virkt eldfjall.
  • Vitað er um meira en 20 gos í Heklu á sögulegum tíma. Eldstöðvakerfi Heklu er talið vera um 40 km langt og 7 km breitt, samkvæmt eldgos.is.

„Þetta eru ekki stórar tölur og ekki rosalegt ris í sjálfu sér,“ sagði Páll. Hann sagði að við landrisið myndist eins og nokkuð víðfeðm bunga á landinu í kringum Heklu. Ástæða umfangsins er hvað upptökin standa djúpt í jörð. Kvikuhólfið undir Heklu er fyrir neðan 15 kílómetra dýpi. Það er dýpra en þekkist hjá öðrum íslenskum eldfjöllum. Landrisið verður því ekki mikið en þess gætir á stóru svæði.

Páll sagði að það hve lengi land hefur risið við Heklu sé ekki endilega vísbending um að næst megi vænta stærra eldgoss en þeirra sem urðu 1991 og 2000. „Kvika sem hefur safnast fyrir næsta gos er orðin umtalsvert meiri en hún var við tvö síðustu gos. En hvort hún skilar sér öll upp á yfirborðið er annað mál og ekki alveg ljóst hvað stjórnar því,“ sagði Páll. Hekla er þekkt fyrir að láta lítið á sér kræla fyrr en skömmu áður en hún gýs.

„Hún gefur langtímamerki, sem við höfum fylgst með, og svo gefur hún skammtímamerki um það bil sem kvikan er á leiðinni upp. Við erum nokkuð viss um að við munum sjá þau, ef hún gýs, en þá verður fresturinn orðinn stuttur,“ sagði Páll. Þegar Hekla gaus 2000 liðu einungis 79 mínútur frá því að fyrsti skjálftinn varð og þar til gosið byrjaði. Þó var það lengsti fyrirvari sem þekkist hjá Heklu. Í fyrri gosum var fyrirvarinn styttri, að sögn Páls.

Varasamt að ganga á Heklu

Hekla er vel vöktuð með jarðskjálftamælum og fleiri mælitækjum. Mælabúnaðurinn er betri og fullkomnari nú en nokkru sinni fyrr. Hægt er að staðsetja jarðskjálftana mun betur en áður. Jarðskjálftamælar voru komnir í kringum Heklu í tveimur síðustu gosum. Þeir sýndu smáskjálftavirknina vel og hvenær hún byrjaði í báðum tilvikum.

Páll sagði að skammur fyrirvari á eldgosum í Heklu valdi því að ferðir fólks á fjallið og í næsta nágrenni þess séu áhyggjuefni. „Það er ekki sérlega heppilegt að vera utan í Heklu eða uppi á henni þegar gos byrjar,“ sagði Páll. „Fresturinn er of stuttur til þess að hægt sé að gefa fólki á staðnum viðvaranir. Því hefur verið mælst til þess að fólk sé ekki að ganga á fjallið á meðan það er í þessu ástandi.“

Nánar um málið
í Morgunblaðinu
Áskrifendur:
Lesa blaðið hér
Ekki með áskrift?
Skoða áskriftarleiðir
  • Til baka
  • Blogga um frétt
  • Senda

Bloggað um fréttina

Loka

Innlent »

Útlit fyrir mengun í Reykjavík

06:37 Gasmengunin frá eldgosinu berst til vesturs í dag og gæti orðið vart við hana á eftirfarandi svæðum: í uppsveitum Suðurlands, við Faxaflóa, Breiðafjörð og jafnvel á sunnanverðum Húnaflóa um tíma fyrrripartinn. Meira »

Skjálfti upp á 5,2 stig

06:32 Jarðskjálfti sem mældist 5,2 stig reið yfir um hálf tíu leytið í gærkvöldi en hann átti upptök sín við sunnanverða Bárðarbunguöskjuna. Meira »

Nefbrotnaði í átökum

06:23 Skömmu fyrir klukkan eitt var tæplega tvítugur piltur fluttur á slysadeild í sjúkrabifreið eftir átök í heimahúsi.   Meira »

Könnuðust hvorugt við að hafa ekið

06:20 Lögreglumenn á eftirlitsferð á öðrum tímanum nótt veittu athygli bifreið sem var kyrrstæð þversum á Miklubraut við Grensásveg. Meira »

Björguðu erni úr kröppum dansi

05:30 Rjúpnaskytturnar Ingvar Helgason og Hafþór Óskar Gestsson komu heim með óvæntan feng þegar þeir fóru til veiða á Skógarströnd við Breiðafjörð í gær. Þar gengu þeir fram á ungan haförn sem lá óvígur á jörðinni. Meira »

Nálgast eldgosið í Surtsey

05:30 Haldi fram sem horfir mun jafn mikil hraunkvika hafa streymt úr Holuhrauni um næstu áramót og þegar Surtsey reis úr sæ árið 1963. Meira »

Mun ekki hafa afskipti

05:30 Bjarni Benediktsson, fjármála- og efnahagsráðherra, telur ekki ástæðu til viðbragða eða afskipta af sinni hálfu vegna frétta að undanförnu um Höllu Sigrúnu Hjartardóttur, stjórnarformann Fjármálaeftirlitsins, FME. Meira »

Fáir fara í launalaust foreldraorlof

05:30 Samkvæmt upplýsingum frá nokkrum stéttarfélögum og Fæðingarorlofssjóði er afar sjaldgæft að foreldrar nýti sér rétt til 13 vikna launalauss foreldraorlofs. Meira »

Biðin leggst þungt á aldraða

05:30 Auðvelt er að meta framtíðarþörf í öldrunarþjónustu, en skortur er á langtímastefnumörkun í þessum málaflokki.  Meira »

Er mjög sjálfsgagnrýninn

05:30 „Ég er ánægður með góða umfjöllun um sýninguna en ég er ekki vanur stjörnutali og ég reyni að láta það hafa lítil áhrif á mig. Meira »

Úrkoma og norðaustan stormur

Í gær, 22:46 Skil fara í dag norður yfir landið með samfelldri úrkomu og NA-stormi. Gera má ráð fyrir hríðarveðri og skafrenningi, einkum á Þröskuldum og Steingrímsfjarðarheiði, en almennt er hlýna í lofti og vindur gengur smámsaman niður um sunnan- og austanvert landið. Meira »

Tveir unnu 76 milljónir

Í gær, 22:33 Tveir heppnir miðaeigendur í Þýskalandi voru með aðaltölur réttar og eina stjörnutölu í EuroJackpot í dag. Þeir fengu þar með rúmar 76 milljón krónur hvor í sinn hlut en enginn var með allar tölur réttar. Meira »

Fjarðabyggð sigraði Ásahrepp

Í gær, 21:27 Lið Fjarðabyggðar bar í kvöld sigur úr býtum í viðureign liðsins við Ásahrepp í spurningakeppninni Útsvar á RÚV.   Meira »

Slash á sitt eigið tilfinningatákn

Í gær, 20:58 Gítargoðið Slash er hæfileikaríkur teiknari og á sitt eigið tilfinningatákn sem hann fann uppá sjálfur sem lítur svona út: iiii]; )’ „Þetta er bara eitthvað sem mér datt í hug,“ segir hann en það geta fæstir státað af þessu. Slash er líka auðþekkjanlegur með pípuhattinn og sígarettuna í munnvikinu. Meira »

Teknir út fyrir sviga

Í gær, 19:56 Engin sátt varð á fundi deiluaðila í kjaradeilu tónlistarskólakennara. Formaður Félags tónlistarskólakennara segir hugmyndum félagsins ekki haffa verið tekið fagnandi. Meira »

Á 25 hljóðfæri og spilar á þau öll

Í gær, 21:27 Amabadömurnar Steinunn Jónsdóttir og Salka Sól Eyfeld eru fyrstu íslensku reggísöngkonurnar. Steinunn var í kór, lærði dans, einsöng og á víólu á meðan Salka er mjög liðtækur tónlistarmaður auk þess að vera söngkona. Hún á 25 hljóðfæri og spilar á þau öll. Meira »

Engin lausn hjá skurðlæknum

Í gær, 20:12 Fundi samninganefndar ríkisins og Félags skurðlækna hjá sáttasemjara lauk klukkan þrjú í dag án þess að samningar næðust.  Meira »

Barnahús tvöfaldast að stærð

Í gær, 19:50 „Gamla húsnæðið var sprungið vegna fjölgun mála á síðustu árum. Það var þverpólitísk samstaða um að bæta aðstæður í húsinu og fjölga sérfræðingum,“ segir Bragi Guðbrandsson, forstjóri Barnahúss en í dag klukkan 15 flutti stofnunin í nýtt húsnæði. Meira »
Smart föt - fyrir smart skvísur
Finndu þinn eigin fatastíl og vertu einstök eins og þú ert. Smart föt, fyrir s...
Nudd
Warm Relaxing Body Massage. 847 6377...
Notar þú fatastærð 38-58
Vertu þú sjálf, vertu Belladonna, Flott föt fyrir flottar konur. Nýjar vörur í h...
LOKASTÍGUR, 101 MIÐBÆR/VESTURBÆR
Lokastígur, 101 Miðbær/Vesturbær — Herbergi Herberg...
 
Samkoma
Félagsstarf
Háaleitisbraut 58â€"60 Samkoma ...
Félagsstarf
Staður og stund
Aflagrandi 40 Opin vinnustofa kl. 9, B...
Framhald uppboðs
Nauðungarsala
Uppboð Einnig birt á www.naud...
Reykjavíkurborg
Tilkynningar
Reykjavíkurborg Umhverfis- og skipulags...