Kvikusöfnun meiri í Heklu en árið 2000

Hekla séð frá Gunnarsholtsvegi stækka

Hekla séð frá Gunnarsholtsvegi mbl.is/Sigurður Bogi

„Hekla fór fram úr sjálfri sér 2006,“ sagði Páll Einarsson, prófessor í jarðvísindum við Háskóla Íslands. Frá því hefur mátt vænta eldgoss í þessu sögufrægasta eldfjalli Íslands.

Hekla sígur saman í eldgosum þegar þrýstingur minnkar í kvikuhólfinu undir fjallinu. Svo safnar hún aftur kviku í hólfið og rís hægt og rólega þar til hún gýs næst. Tvö síðustu eldgos, árið 2000 og 1991, komu um það bil sem þenslan var að fara fram úr því sem hún hafði farið hæst fyrir síðasta gos þar á undan. Árið 2006 fór Hekla fram úr þenslunni sem hún var komin upp í fyrir gosið árið 2000. Landrisið hefur haldið áfram í átta ár fram yfir það sem hún reis hæst áður og er orðið talsvert meira en áður hafði mælst.

„Þetta eru ekki stórar tölur og ekki rosalegt ris í sjálfu sér,“ sagði Páll.

Hnotskurn

  • Hekla er 1.480 metra há. Hún telst vera eldkeila og er ungt og mjög virkt eldfjall.
  • Vitað er um meira en 20 gos í Heklu á sögulegum tíma. Eldstöðvakerfi Heklu er talið vera um 40 km langt og 7 km breitt, samkvæmt eldgos.is.
Hann sagði að við landrisið myndist eins og nokkuð víðfeðm bunga á landinu í kringum Heklu. Ástæða umfangsins er hvað upptökin standa djúpt í jörð. Kvikuhólfið undir Heklu er fyrir neðan 15 kílómetra dýpi. Það er dýpra en þekkist hjá öðrum íslenskum eldfjöllum. Landrisið verður því ekki mikið en þess gætir á stóru svæði.

Páll sagði að það hve lengi land hefur risið við Heklu sé ekki endilega vísbending um að næst megi vænta stærra eldgoss en þeirra sem urðu 1991 og 2000. „Kvika sem hefur safnast fyrir næsta gos er orðin umtalsvert meiri en hún var við tvö síðustu gos. En hvort hún skilar sér öll upp á yfirborðið er annað mál og ekki alveg ljóst hvað stjórnar því,“ sagði Páll. Hekla er þekkt fyrir að láta lítið á sér kræla fyrr en skömmu áður en hún gýs.

„Hún gefur langtímamerki, sem við höfum fylgst með, og svo gefur hún skammtímamerki um það bil sem kvikan er á leiðinni upp. Við erum nokkuð viss um að við munum sjá þau, ef hún gýs, en þá verður fresturinn orðinn stuttur,“ sagði Páll. Þegar Hekla gaus 2000 liðu einungis 79 mínútur frá því að fyrsti skjálftinn varð og þar til gosið byrjaði. Þó var það lengsti fyrirvari sem þekkist hjá Heklu. Í fyrri gosum var fyrirvarinn styttri, að sögn Páls.

Varasamt að ganga á Heklu

Hekla er vel vöktuð með jarðskjálftamælum og fleiri mælitækjum. Mælabúnaðurinn er betri og fullkomnari nú en nokkru sinni fyrr. Hægt er að staðsetja jarðskjálftana mun betur en áður. Jarðskjálftamælar voru komnir í kringum Heklu í tveimur síðustu gosum. Þeir sýndu smáskjálftavirknina vel og hvenær hún byrjaði í báðum tilvikum.

Páll sagði að skammur fyrirvari á eldgosum í Heklu valdi því að ferðir fólks á fjallið og í næsta nágrenni þess séu áhyggjuefni. „Það er ekki sérlega heppilegt að vera utan í Heklu eða uppi á henni þegar gos byrjar,“ sagði Páll. „Fresturinn er of stuttur til þess að hægt sé að gefa fólki á staðnum viðvaranir. Því hefur verið mælst til þess að fólk sé ekki að ganga á fjallið á meðan það er í þessu ástandi.“

Nánar um málið
í Morgunblaðinu
Áskrifendur:
Lesa blaðið hér
Ekki með áskrift?
Skoða áskriftarleiðir
  • Til baka
  • Blogga um frétt
  • Senda

Bloggað um fréttina

Loka

Innlent »

Óttast langtímaáhrif gasmengunar

21:18 Þorvaldur Þórðarson, prófessor í eldfjallafræði, segir að ef eldgosið í Holuhrauni standi í marga mánuði eða ár sé ástæða til að velta fyrir sér langtímaáhrifum af gosmengun á fólk. Meira »

Á morðvettvang með handjárn og trékylfu

20:35 Stefán Geir Gunnarsson, fyrrverandi lögreglumaður í Vestmannaeyjum, segir lögreglumenn í fámennum umdæmum þurfi stundum að takast á við erfiðar aðstæður. Hann hafi einu sinni farið á morðvettvang með aðeins handjárn og trékylfu sér til varnar. Hann segist við þær aðstæður hafa viljað hafa byssu í lögreglubílnum. Meira »

Tónlistarmaður næmastur í hrútaþukli

20:01 Sveitin kom til borgarinnar í dag þegar keppt var í hrútaþukli í portinu fyrir aftan KEX hostel í dag. Tónlistarmaðurinn Júníus Meyvant, titlaður smali í símaskrá, reyndist hlutskarpastur. Meira »

Skera niður um 500 milljónir

19:53 Bæjarráð Reykjanesbæjar hefur samþykkt að ná fram 500 milljóna króna hagræðingu í rekstri sveitarfélagsins og jafnframt að auka tekjur bæjarins um 400 milljón krónur. Aðgerðirnar eru liður í aðgerðum til að taka á fjárhagsvanda bæjarins. Meira »

Enginn með allar tölur réttar

19:35 Enginn var með allar tölur réttar í lottói kvöldsins og gengur fyrsti vinningur því til næsta úrdráttar. Í pottinum voru 22.287.590 krónur. Meira »

Hríðarmugga á Austurlandi

19:19 Í kvöld má reikna með hríðarmuggu á Austfjörðum og Austurlandi einkum á fjallvegum. Einnig skafrenningi og allhvössum NA-vindi. Búast má við staðbundinni ísingu á vegum Meira »

Lögreglan leitar Jónu Maggýar

18:16 Lög­regl­an á Höfuðborg­ar­svæðinu lýs­ir eft­ir 14 ára stúlku, Jónu Maggý Klemenzdóttur, en síðast er vitað um ferðir henn­ar á fimmtudag. Hún er klædd í dökkbláa Cintamani úlpu, svartar þröngar íþróttabuxur og hvíta strigaskó. Talið er að hún sé á höfuðborgarsvæðinu eða á Selfossi. Meira »

Grýtt með grjóti og málningu

19:10 „Þreytan og máttleysið var farið að segja til sín enda höfðum við verið svo til án matar og drykkjar allan daginn.“ Þannig lýsir lögreglumaður sem stóð vakt við Alþingishúsið 20. janúar árið 2009, en þá áttu sér stað fjölmennustu mótmælin í svokallaðri Búsáhaldabyltingu. Meira »

Hafa ekki þurft að borga

18:15 Georg Lárusson, forstjóri Landhelgisgæslunnar, segir að þegjandi samkomulag sé á milli Íslands og Noregs um að ekki sé greitt af vopnum sem Norðmenn senda til Íslands. Meira »

Álag á langt fram yfir öryggismörk

18:06 Stjórn Félags almennra lækna (FAL) harmar að samningaviðræður ríkis og lækna hafi siglt í strand. Stjórnin segir álag á marga lækna vera langt fram yfir öryggismörk. Meira »

12% segist tala góða íslensku

17:57 Aðeins 12% innflytjenda á Íslandi telja sig tala góða íslensku og ekki nema fjórðungur telur sig hafa starf við hæfi.  Meira »

Átök og spilling efst á baugi

17:06 „Það er tvennt sem er efst á baugi í þessum kosningum; annars vegar afstaða til átakanna í austurhluta landsins og þar með afstaða til Rússa og hins vegar er horft til spillingar,“ segir Ögmundur Jónasson, þingmaður Vinstri grænna, sem er við kosningaeftirlit í Úkraínu. Meira »

Engir milljarðar afskrifaðir

17:05 Jón Þór Ólason, lögmaður Karls Steingrímssonar, segir það alrangt að milljarðar hafi verið afskrifaðir í tengslum við gjaldþrot Eignamiðjunnar ehf. Meira »

Hraunstraumurinn til austurs

16:01 Hraunstraumurinn frá eldgosinu í Holuhrauni er farinn að þokast til austurs. Hraunið er því að breikka, en flatarmál þess mældist í gær um 63 ferkílómetrar. Meira »

Mikil fækkun í refastofninum frá 2008

14:30 Refum hefur fækkað hér á landi, að mati Náttúrufræðistofnunar Íslands (NÍ). Nýjustu útreikningar sýna að refum hefur fækkað talsvert frá 2008. Vísbendingar eru um að árið 2010 hafi verið um þriðjungi færri dýr í refastofninum en þegar stærð hans var metin árið 2007. Meira »

Þúsund lítrar af kjötsúpu

16:24 Um þúsund lítrar af kjötsúpu voru borin fram á Kjötsúpudaginn, sem haldinn var hátíðlegur á Skólavörðustíg í dag. Þetta er í 12. sinn sem Samtök kaupmanna á Skólavörðustíg fagna vetrarkomu með þessum hætti. Meira »

Vill finna leiðir til að fjölga í kirkjunni

15:30 Gunnlaugur Stefánsson, sóknarprestur í Heydölum, hefur lagt fram á kirkjuþingi tillögu um að kirkjuráði skipi þriggja manna starfshóp sem leggi fram tillögur sem miði að því að fjölga meðlimum í þjóðkirkjunni. Meira »

Færeyjar samkeppnishæfari utan EES

14:20 Verði alþjóðlega íslenska skipaskráin gerð samkeppnisfær miðað við önnur ríki mun þekking á kaupskipaútgerð hér á landi aukast, fleiri störf munu skapast og meðalaldur hérlendra skipverja líklega lækka. Færeyingar standa sterkar að vígi þar sem þeir eru ekki aðilar að EES-samningnum. Meira »
Rúm til sölu! 120x200 cm aðeins 10.000 kr.
Rúm til sölu! 120x200 cm aðeins 10.000 kr. Dýnan er ca 20 cm að þykkt, einnig...
Gullfallegur GMC ENVOY til sölu
Eðal bíll til sölu. 2002 árgerð, Sjálfskiptur, bensín, 6 sílendera, 270 hestöfl...
Suzuki Baleno 98 Verð 250.000 kr
Suzuki Baleno framhjóladr 1600 cc sjálfsk ek 190.500 km skipt um tímareim í 170...
Árbækur Ferðafélags Íslands 1928-1997
Til sölu! 69 árgangar af árbókum Ferðafélags Íslands. Innbundnar í skinn. ATH!...
 
Samkoma
Félagsstarf
Háaleitisbraut 58â€"60 Samkoma ...
Skipulagslýsing ölvaldsstaðir
Tilkynningar
Skipulagslýsing vegna breyting...
Framhald
Nauðungarsala
Uppboð Einnig birt á www.naud...
Samaugl 15691
Tilboð - útboð
*Nýtt í augl...