Kvikusöfnun meiri í Heklu en árið 2000

Hekla séð frá Gunnarsholtsvegi stækka

Hekla séð frá Gunnarsholtsvegi mbl.is/Sigurður Bogi

„Hekla fór fram úr sjálfri sér 2006,“ sagði Páll Einarsson, prófessor í jarðvísindum við Háskóla Íslands. Frá því hefur mátt vænta eldgoss í þessu sögufrægasta eldfjalli Íslands.

Hekla sígur saman í eldgosum þegar þrýstingur minnkar í kvikuhólfinu undir fjallinu. Svo safnar hún aftur kviku í hólfið og rís hægt og rólega þar til hún gýs næst. Tvö síðustu eldgos, árið 2000 og 1991, komu um það bil sem þenslan var að fara fram úr því sem hún hafði farið hæst fyrir síðasta gos þar á undan. Árið 2006 fór Hekla fram úr þenslunni sem hún var komin upp í fyrir gosið árið 2000. Landrisið hefur haldið áfram í átta ár fram yfir það sem hún reis hæst áður og er orðið talsvert meira en áður hafði mælst.

„Þetta eru ekki stórar tölur og ekki rosalegt ris í sjálfu sér,“ sagði Páll.

Hnotskurn

  • Hekla er 1.480 metra há. Hún telst vera eldkeila og er ungt og mjög virkt eldfjall.
  • Vitað er um meira en 20 gos í Heklu á sögulegum tíma. Eldstöðvakerfi Heklu er talið vera um 40 km langt og 7 km breitt, samkvæmt eldgos.is.
Hann sagði að við landrisið myndist eins og nokkuð víðfeðm bunga á landinu í kringum Heklu. Ástæða umfangsins er hvað upptökin standa djúpt í jörð. Kvikuhólfið undir Heklu er fyrir neðan 15 kílómetra dýpi. Það er dýpra en þekkist hjá öðrum íslenskum eldfjöllum. Landrisið verður því ekki mikið en þess gætir á stóru svæði.

Páll sagði að það hve lengi land hefur risið við Heklu sé ekki endilega vísbending um að næst megi vænta stærra eldgoss en þeirra sem urðu 1991 og 2000. „Kvika sem hefur safnast fyrir næsta gos er orðin umtalsvert meiri en hún var við tvö síðustu gos. En hvort hún skilar sér öll upp á yfirborðið er annað mál og ekki alveg ljóst hvað stjórnar því,“ sagði Páll. Hekla er þekkt fyrir að láta lítið á sér kræla fyrr en skömmu áður en hún gýs.

„Hún gefur langtímamerki, sem við höfum fylgst með, og svo gefur hún skammtímamerki um það bil sem kvikan er á leiðinni upp. Við erum nokkuð viss um að við munum sjá þau, ef hún gýs, en þá verður fresturinn orðinn stuttur,“ sagði Páll. Þegar Hekla gaus 2000 liðu einungis 79 mínútur frá því að fyrsti skjálftinn varð og þar til gosið byrjaði. Þó var það lengsti fyrirvari sem þekkist hjá Heklu. Í fyrri gosum var fyrirvarinn styttri, að sögn Páls.

Varasamt að ganga á Heklu

Hekla er vel vöktuð með jarðskjálftamælum og fleiri mælitækjum. Mælabúnaðurinn er betri og fullkomnari nú en nokkru sinni fyrr. Hægt er að staðsetja jarðskjálftana mun betur en áður. Jarðskjálftamælar voru komnir í kringum Heklu í tveimur síðustu gosum. Þeir sýndu smáskjálftavirknina vel og hvenær hún byrjaði í báðum tilvikum.

Páll sagði að skammur fyrirvari á eldgosum í Heklu valdi því að ferðir fólks á fjallið og í næsta nágrenni þess séu áhyggjuefni. „Það er ekki sérlega heppilegt að vera utan í Heklu eða uppi á henni þegar gos byrjar,“ sagði Páll. „Fresturinn er of stuttur til þess að hægt sé að gefa fólki á staðnum viðvaranir. Því hefur verið mælst til þess að fólk sé ekki að ganga á fjallið á meðan það er í þessu ástandi.“

Nánar um málið
í Morgunblaðinu
Áskrifendur:
Lesa blaðið hér
Ekki með áskrift?
Skoða áskriftarleiðir
  • Til baka
  • Blogga um frétt
  • Senda

Bloggað um fréttina

Loka

Innlent »

Blíðskaparveður á Húsavík

22:12 Hiti fór í 23,1 gráðu á Húsavík í dag. Mærudagar voru haldnir þar um helgina og heppnuðust að sögn aðstandenda vel. Fólk er hins vegar farið að tínast úr bænum, því von er á rigningu, en góðviðri er spáð á höfuðborgarsvæðinu næstu daga. Meira »

Mikið fjölmenni á Reykhóladögum.

22:09 Byggðarhátíðin Reykhóladagar stóð þangað til síðdegis í gær. Á vef Reykhólahrepps segir að hátíðin hafi heppnast eins vel og framast mátti verða. Meira »

Eldsvoði á Patreksfirði

21:39 Eldur kviknaði í íbúðarhúsi á Patreksfirði um hálfníuleitið í kvöld. Kona og barn voru á efri hæðinni, sem urðu vör reykskynjara og gátu forðað sér úr húsinu. Meira »

Stóðu við stóru orðin og unnu Rey Cup

21:22 Þessir drengir lýstu því yfir á baksíðu Morgunblaðsins á föstudaginn að þeir myndu vinna Rey Cup. Ekki vantaði upp á að þeir stæðu við orð sín, því þeir unnu 4. flokk a-liða. Þeir heita Magnús, Hilmar og Bjarki og með Aftureldingu. Meira »

Miklu skemmtilegra án áfengis

20:38 „Edrúhátíðin er skýr valkostur, og einn af fáum, sem fólk hefur ef öll fjölskyldan vill hafa gaman í alúðlegu og öruggu umhverfi,“ segir framkvæmdastjóri Edrúhátíðar SÁÁ sem haldin er um verslunarmannahelgina. „Áfengi og vímuefni eru óþarfi því það er miklu skemmtilegra án þeirra.“ Meira »

Settist klofvega yfir óvígan og kýldi

16:56 Eftirlitsmyndavél tók upp líkamsárásina í Grundarfirði. Fórnarlambinu er enn haldið sofandi. „Manninum er enn haldið sofandi á gjörgæsludeild Landspítalans en samkvæmt upplýsingum læknis er hann með alvarlega höfuðáverka og lífshættulega slasaður.“ Meira »

Flýgur loftbelg yfir Íslandi

20:55 Svisslendingurinn, Íslandsvinurinn og loftbelgjaáhugamaðurinn Thomas Seiz flýgur um þessar mundir loftbelg um landið, en hann var sá sem flaug loftbelgnum sem sást fyrir ofan Mývatn í gær, Mývetningum til mikillar undrunar. „Það er mjög spennandi hér því það er miklu hættulegra en í Sviss.“ Meira »

„Hélt ég gæti ekki gengið aftur“

18:52 Annie Mist Þórisdóttir varð önnur á Crossfitleikunum, sem fóru fram í Kaliforníu. Hún segist ótrúlega ánægð með að hafa getað tekið þátt í þeim og náð þessum árangri, en á tímabili óttaðist hún að hún gæti ekki gengið aftur eftir meiðsli í baki. Meira »

Launaskrið stjórnenda áhyggjuefni

16:09 Í nýrri samantekt Frjálsrar verslunar yfir tekjur stjórnenda á íslenskum vinnumarkaði kemur fram að laun þeirra hafi hækkað verulega á milli ára. Frjáls verslun segir laun æðstu stjórnenda 200 stærstu fyrirtækja landsins hafa hækkað um 13%. Meira »

6.534 greiddu auðlegðarskatt

15:52 Auðlegðarskatt greiða nú 6.534 aðilar, alls um 6,2 milljarða króna. Sam­an­lagt hækk­ar auðlegðarskatt­ur um 20% milli ára. 1. ágúst verða greiddir 17,7 milljarðar kr. úr ríkissjóði til heimila. Meira »

Í haldi vegna almannahagsmuna

14:51 Hæstiréttur staðfesti í dag úrskurð Héraðsdóms Vesturlands um fjögurra vikna gæsluvarðhald yfir tveimur mönnum sem grunaðir um alvarlega líkamsárás í Grundarfirði 17 júlí. Þeir hafa verið í haldi síðan. Meira »

Fluttu hvalina í tuttugu gámum myndskeið

14:48 Allar tegundir hvala sem lifa við Íslandsstrendur verður að finna á stærsta hvalasafni Evrópu sem áætlað er að verði opnað í Reykjavík um miðjan ágúst. Meira »

Þurfa ekkert að óttast

14:17 Litlar líkur eru á að ferðamenn sem fara til Vestur-Afríku smitist af ebóluveirunni. Þetta segir Guðrún Sigmundsdóttir, yfirlæknir sóttvarna hjá Landlæknisembættinu. Faraldurinn breiðist nú um heimsálfuna og er talinn sá versti í sögunni. Meira »

Bogfimi, bátar og bananar

14:02 Það verður mikið fjör um verslunarmannahelgina á Úlfljótsvatni og þar verður fjölskyldan í fyrirrúmi. Guðmundur Finnbogason hjá Útilífsmiðstöð skáta segir að allir eigi að geta fundið eitthvað við sitt hæfi. Meira »

Lánuðu námsmönnum 16,8 milljarða

13:19 Heildarútlán Lánasjóðs íslenskra námsmanna (LÍN) fyrir skólaárið 2012-2013 námu 16,8 milljörðum króna, samkvæmt ársskýrslu. Greiðendur námslána voru 33.321 og alls fengu 12.236 námsmenn afgreitt námslán vegna skólaársins. Meira »

Árekstur við Kringlumýrarbraut

14:10 Harður árekstur tveggja bifreiða varð á Kringlumýrarbraut rétt í þessu. Samkvæmt heimildum mbl.is urðu ekki alvarleg slys á fólki, en tveir sjúkrabílar voru sendir á slysstað. Meira »

Vita ekki hverjir réðust á manninn

13:20 Búið er að ræða við nokkur vitni vegna árásar á mann í Rimahverfi að kvöldi laugardagsins 12. júlí sl. Framburður vitna hefur ekki varpað ljósi á málið og er málið enn í rannsókn, að sögn Árna Þórs Sig­munds­son­ar aðstoðar­yf­ir­lög­regluþjóns. Meira »

Harður árekstur við Akureyri

12:58 Harður árekstur varð á þjóðveginum við bæinn Sílastaði norðan við Akureyri fyrir hádegi í dag. Tveir bílar skullu saman og voru tveir fluttir á Fjórðungssjúkrahúsið á Akureyri til aðhlynningar. Meira »
HANNA OG SMÍÐA STIGA
Hanna og smíða stiga Fást á ýmsum byggingarstigu...
TIL LEIGU 20-60 FM IÐNAÐARPLÁSS
Til leigu 20-60 fm iðnaðarpláss Staðsett 20 mín...
Sólgarðaskóli í Fljótum við þjóðveg 76
Er með talsvert um lausa gistingu frá 30. júli til 20. ágúst. Svefnpokapláss í ...
Fleetwood Utah 12 fet árg. 2009
Vel með farið, sólarsella, heitt vatn, fortjald frá Seglagerðinni, loftpúðafjöðr...
 
Vélstjórar
Sjávarútvegur
Vélstjórar Neptune ehf...
Auglýsing á niðurstöðu
Tilkynningar
Breyting á Aðalskipulagi Fljótsdalshéra...
Happ leitar að starfsmanni
Afgreiðsla/verslun
Happ leitar að starfsmanni Vi...
15693 vörubifreiðar
Tilboð - útboð
15693 Vörubifreiðar fyrir ...