Kvikusöfnun meiri í Heklu en árið 2000

Hekla séð frá Gunnarsholtsvegi stækka

Hekla séð frá Gunnarsholtsvegi mbl.is/Sigurður Bogi

„Hekla fór fram úr sjálfri sér 2006,“ sagði Páll Einarsson, prófessor í jarðvísindum við Háskóla Íslands. Frá því hefur mátt vænta eldgoss í þessu sögufrægasta eldfjalli Íslands.

Hekla sígur saman í eldgosum þegar þrýstingur minnkar í kvikuhólfinu undir fjallinu. Svo safnar hún aftur kviku í hólfið og rís hægt og rólega þar til hún gýs næst. Tvö síðustu eldgos, árið 2000 og 1991, komu um það bil sem þenslan var að fara fram úr því sem hún hafði farið hæst fyrir síðasta gos þar á undan. Árið 2006 fór Hekla fram úr þenslunni sem hún var komin upp í fyrir gosið árið 2000. Landrisið hefur haldið áfram í átta ár fram yfir það sem hún reis hæst áður og er orðið talsvert meira en áður hafði mælst.

„Þetta eru ekki stórar tölur og ekki rosalegt ris í sjálfu sér,“ sagði Páll.

Hnotskurn

  • Hekla er 1.480 metra há. Hún telst vera eldkeila og er ungt og mjög virkt eldfjall.
  • Vitað er um meira en 20 gos í Heklu á sögulegum tíma. Eldstöðvakerfi Heklu er talið vera um 40 km langt og 7 km breitt, samkvæmt eldgos.is.
Hann sagði að við landrisið myndist eins og nokkuð víðfeðm bunga á landinu í kringum Heklu. Ástæða umfangsins er hvað upptökin standa djúpt í jörð. Kvikuhólfið undir Heklu er fyrir neðan 15 kílómetra dýpi. Það er dýpra en þekkist hjá öðrum íslenskum eldfjöllum. Landrisið verður því ekki mikið en þess gætir á stóru svæði.

Páll sagði að það hve lengi land hefur risið við Heklu sé ekki endilega vísbending um að næst megi vænta stærra eldgoss en þeirra sem urðu 1991 og 2000. „Kvika sem hefur safnast fyrir næsta gos er orðin umtalsvert meiri en hún var við tvö síðustu gos. En hvort hún skilar sér öll upp á yfirborðið er annað mál og ekki alveg ljóst hvað stjórnar því,“ sagði Páll. Hekla er þekkt fyrir að láta lítið á sér kræla fyrr en skömmu áður en hún gýs.

„Hún gefur langtímamerki, sem við höfum fylgst með, og svo gefur hún skammtímamerki um það bil sem kvikan er á leiðinni upp. Við erum nokkuð viss um að við munum sjá þau, ef hún gýs, en þá verður fresturinn orðinn stuttur,“ sagði Páll. Þegar Hekla gaus 2000 liðu einungis 79 mínútur frá því að fyrsti skjálftinn varð og þar til gosið byrjaði. Þó var það lengsti fyrirvari sem þekkist hjá Heklu. Í fyrri gosum var fyrirvarinn styttri, að sögn Páls.

Varasamt að ganga á Heklu

Hekla er vel vöktuð með jarðskjálftamælum og fleiri mælitækjum. Mælabúnaðurinn er betri og fullkomnari nú en nokkru sinni fyrr. Hægt er að staðsetja jarðskjálftana mun betur en áður. Jarðskjálftamælar voru komnir í kringum Heklu í tveimur síðustu gosum. Þeir sýndu smáskjálftavirknina vel og hvenær hún byrjaði í báðum tilvikum.

Páll sagði að skammur fyrirvari á eldgosum í Heklu valdi því að ferðir fólks á fjallið og í næsta nágrenni þess séu áhyggjuefni. „Það er ekki sérlega heppilegt að vera utan í Heklu eða uppi á henni þegar gos byrjar,“ sagði Páll. „Fresturinn er of stuttur til þess að hægt sé að gefa fólki á staðnum viðvaranir. Því hefur verið mælst til þess að fólk sé ekki að ganga á fjallið á meðan það er í þessu ástandi.“

Nánar um málið
í Morgunblaðinu
Áskrifendur:
Lesa blaðið hér
Ekki með áskrift?
Skoða áskriftarleiðir
  • Til baka
  • Blogga um frétt
  • Senda

Bloggað um fréttina

Loka

Innlent »

Hreindýraveiðar fara hægt af stað

11:13 Hreindýraveiðar hafa farið mjög hægt af stað í ár. Fyrir helgi höfðu innan við 400 dýr veiðst af 1277 dýra kvóta. Veður hefur verið nokkuð gott á veiðisvæðum undanfarna daga en afar fáir veiðimenn að veiðum. Meira »

25 km berggangur undir Dyngjujökli

10:52 Um 25 km langur berggangur hefur myndast undir Dyngjujökli. Gangurinn hefur lítið lengst en kvikuflæði er eftir ganginum og merki eru um að hann sé að greinast í norð-austur endanum. Meira »

Aldrei fleiri lokanir á Menningarnótt

10:46 Nánast allur miðbærinn er lokaður fyrir bílaumferð. Öryggi borgarbúa er í fyrirrúmi. Frítt er í strætó á Menningarnótt.  Meira »

Hlaupararnir lagðir af stað

09:31 Fyrstu þátttakendur í Reykjavíkurmaraþoni 2014 fóru af stað úr Lækjargötu kl. 8:40. Það voru hlauparar í maraþoni, hálfu maraþoni og boðhlaupi sem voru ræstir fyrstir, samtals um 3.500 manns. Meira »

Flugvöllurinn ekki í hættu

09:12 Skammt frá Dyngjujökli er nokkuð sérstæður flugvöllur en Ómar Ragnarsson hefur ásamt öðrum annast gerð vallarins. Flugvöllurinn er á milli Brúarjökuls og Kárahnjúka og er því austan við Dyngjujökul og Bárðarbungu. Meira »

Starf heimamanna fær meiri meðbyr

08:22 „Það er svolítið annað þegar heimamenn standa að svona verki. Það fær meiri meðbyr,“ segir Þorfinnur Þórarinsson, bóndi á Spóastöðum og forystumaður í Landgræðslufélagi Biskupstungna, um uppgræðslustarf félagsins. Meira »

Þrír skjálftar yfir 3 af stærð

09:22 Í nótt og í morgun hafa mælst þrír skjálftar við Bárðarbunguöskjuna sem eru yfir 3 á stærð. Ekkert lát er því á skjálftahrinunni í Bárðarbungu. Ekki sjást merki um að kvika sé á leið til yfirborðs. Meira »

Frisbígolfvellir borgarinnar: Vellir komnir í fimm hverfi

08:48 Frisbígolf er íþrótt sem nýtur ört vaxandi vinsælda hér á landi sem erlendis.  Meira »

13 ára gamall á vespu

07:36 Ungur ökumaður á vespu var stöðvaður í gærkvöldi eftir að hafa ekið yfir gatnamót á rauðu ljósi. Ökumaðurinn hafði ekki réttindi til að aka vespunni, en hann var aðeins 13 ára. Meira »

Tjaldaði á Austurvelli

07:29 Erlendur karlmaður var handtekinn í miðborg Reykjavíkur í nótt, en hann hafði tjaldað á Austurvelli og neitaði að fara að fyrirmælum lögreglu og taka niður tjaldið. Maðurinn hafði engin skilríki og neitaði að gefa lögreglu upp persónuupplýsingar. Maðurinn var vistaður í fangageymslu meðan málið er í rannsókn. Meira »

Met slegin í Reykjavíkurmaraþoni

07:14 Reykjavíkurmaraþon Íslandsbanka fer fram í dag í 31.sinn. Þó að skráningu sé ekki endanlega lokið hefur þegar verið slegið þátttökumet í hlaupinu. Heildarfjöldi skráðra þátttakenda er nú 15.286 en gamla þátttökumetið sem sett var í fyrra var 14.272. Meira »

Heldur færri skjálftar í nótt

07:04 Skjálftavirknin við Bárðarbungu og undir Dyngjujökli er ennþá mikil en þó eilítið minni en síðustu nótt. Um kl. 06:30 í morgun höfðu mælst um 250 jarðskjálftar frá miðnætti en á svipuðum tíma í gærmorgun voru þeir tæplega 400. Meira »

Stórlaxarnir hafa haldið veiðinni uppi

05:30 Eystri-Rangá er aflahæsta laxveiðiá landsins á annars dræmu laxveiðisumri.  Meira »

Ákaft fagnað í Royal Albert Hall

05:30 Sinfóníuhljómsveit Íslands lék í gærkvöldi á einni þekktustu og virtustu tónlistarhátíð heims, BBC Proms, í Royal Albert Hall í Lundúnum. Meira »

Aflstöðvar ekki í notkun í 32 ár

05:30 Forstjóri Landsvirkjunar segir að ríkisfyrirtækið hafi lengi reynt að losa sig við varaaflsstöðvar í Straumsvík og á Rangárvöllum á Akureyri sem Íslenskt eldsneyti hefur keypt og selt aftur til Aserbaídsjan og Suður-Afríku. Meira »

Farið yfir viðbúnaðinn

05:30 Heldur verður dregið úr viðbúnaði samhæfingarstöðvar vegna jarðhræringanna við Bárðarbungu og í Dyngjujökli og helgin notuð til að vinna úr viðbragðsáætlunum og öðrum upplýsingum sem borist hafa undanfarna daga. Meira »

Koma fyrir tugum skjálftamæla

05:30 „Við erum að setja niður 24 skjálftamæla í sjónum fyrir utan Reykjanes en það voru einnig settir 30 mælar á landi.“  Meira »

Þrír feðgar í dómgæslu í fótboltaleik

05:30 Þrír feðgar frá Selfossi sáu um dómgæslu á fótboltaleik Árborgar og Skínanda í 4. deild Íslandsmóts í knattspyrnu á Selfossi nýverið. Meira »
LOK Á HEITA POTTA
Lok á heita potta og hitaveituskeljar. Stærðir í cm: 235x235, 217x217, 210x210, ...
Bátakerru stolið
Þessari kerru var stolið um Hvítasunnuhelgina í bryggjuhverfinu í Reykjavík. Þei...
Bækur eftir Megas til sölu
til sölu bækur eftir Megas: Teikningar og nótur I-III útg. 1973. Endurskoðuð ...
AUDI S4 QUATTRO - Flottur bíll
Til sölu AUDI S4 QUATTRO ´99 ekinn 120 þús. km. Sjálfskipting, fjórhjóladr, ný d...
 
Skipulagsmál
Tilkynningar
Auglýsing um skipulags-m...
Útboð 15715
Tilboð - útboð
Útboð 15715 â€" st...
Opið hús vegna lýsingar skipulagsáætl.
Tilboð - útboð
Opið hús vegna lýs...
Nata styrkir
Styrkir
...