Kvikusöfnun meiri í Heklu en árið 2000

Hekla séð frá Gunnarsholtsvegi stækka

Hekla séð frá Gunnarsholtsvegi mbl.is/Sigurður Bogi

„Hekla fór fram úr sjálfri sér 2006,“ sagði Páll Einarsson, prófessor í jarðvísindum við Háskóla Íslands. Frá því hefur mátt vænta eldgoss í þessu sögufrægasta eldfjalli Íslands.

Hekla sígur saman í eldgosum þegar þrýstingur minnkar í kvikuhólfinu undir fjallinu. Svo safnar hún aftur kviku í hólfið og rís hægt og rólega þar til hún gýs næst. Tvö síðustu eldgos, árið 2000 og 1991, komu um það bil sem þenslan var að fara fram úr því sem hún hafði farið hæst fyrir síðasta gos þar á undan. Árið 2006 fór Hekla fram úr þenslunni sem hún var komin upp í fyrir gosið árið 2000. Landrisið hefur haldið áfram í átta ár fram yfir það sem hún reis hæst áður og er orðið talsvert meira en áður hafði mælst.

Hnotskurn

  • Hekla er 1.480 metra há. Hún telst vera eldkeila og er ungt og mjög virkt eldfjall.
  • Vitað er um meira en 20 gos í Heklu á sögulegum tíma. Eldstöðvakerfi Heklu er talið vera um 40 km langt og 7 km breitt, samkvæmt eldgos.is.

„Þetta eru ekki stórar tölur og ekki rosalegt ris í sjálfu sér,“ sagði Páll. Hann sagði að við landrisið myndist eins og nokkuð víðfeðm bunga á landinu í kringum Heklu. Ástæða umfangsins er hvað upptökin standa djúpt í jörð. Kvikuhólfið undir Heklu er fyrir neðan 15 kílómetra dýpi. Það er dýpra en þekkist hjá öðrum íslenskum eldfjöllum. Landrisið verður því ekki mikið en þess gætir á stóru svæði.

Páll sagði að það hve lengi land hefur risið við Heklu sé ekki endilega vísbending um að næst megi vænta stærra eldgoss en þeirra sem urðu 1991 og 2000. „Kvika sem hefur safnast fyrir næsta gos er orðin umtalsvert meiri en hún var við tvö síðustu gos. En hvort hún skilar sér öll upp á yfirborðið er annað mál og ekki alveg ljóst hvað stjórnar því,“ sagði Páll. Hekla er þekkt fyrir að láta lítið á sér kræla fyrr en skömmu áður en hún gýs.

„Hún gefur langtímamerki, sem við höfum fylgst með, og svo gefur hún skammtímamerki um það bil sem kvikan er á leiðinni upp. Við erum nokkuð viss um að við munum sjá þau, ef hún gýs, en þá verður fresturinn orðinn stuttur,“ sagði Páll. Þegar Hekla gaus 2000 liðu einungis 79 mínútur frá því að fyrsti skjálftinn varð og þar til gosið byrjaði. Þó var það lengsti fyrirvari sem þekkist hjá Heklu. Í fyrri gosum var fyrirvarinn styttri, að sögn Páls.

Varasamt að ganga á Heklu

Hekla er vel vöktuð með jarðskjálftamælum og fleiri mælitækjum. Mælabúnaðurinn er betri og fullkomnari nú en nokkru sinni fyrr. Hægt er að staðsetja jarðskjálftana mun betur en áður. Jarðskjálftamælar voru komnir í kringum Heklu í tveimur síðustu gosum. Þeir sýndu smáskjálftavirknina vel og hvenær hún byrjaði í báðum tilvikum.

Páll sagði að skammur fyrirvari á eldgosum í Heklu valdi því að ferðir fólks á fjallið og í næsta nágrenni þess séu áhyggjuefni. „Það er ekki sérlega heppilegt að vera utan í Heklu eða uppi á henni þegar gos byrjar,“ sagði Páll. „Fresturinn er of stuttur til þess að hægt sé að gefa fólki á staðnum viðvaranir. Því hefur verið mælst til þess að fólk sé ekki að ganga á fjallið á meðan það er í þessu ástandi.“

Nánar um málið
í Morgunblaðinu
Áskrifendur:
Lesa blaðið hér
Ekki með áskrift?
Skoða áskriftarleiðir
  • Til baka
  • Blogga um frétt
  • Senda

Bloggað um fréttina

Loka

Innlent »

Eldur í ferðavagni á Akureyri

14:16 Slökkviliðið á Akureyri var kallað út rétt fyrir klukkan tólf í dag vegna elds í ferðavagni á tjaldsvæðinu við Hrafnagil í Eyjafjarðarsveit. Í fyrstu var óttast að eldurinn næði að berast í bifreið og nærliggjandi ferðavagn en snör viðbrögð viðstaddra kom í veg fyrir það. Meira »

Þrautaganga Gunnars Helgasonar

14:11 Leikarinn góðkunni Gunnar Helgason missti í ár af Neistaflugi á Neskaupsstað í fyrsta skipti í 15 ár, en síðasta vika hefur vægast sagt verið þrautaganga hjá honum sem byrjaði með köldum kjötbita í veislu í Borgarfirði síðasta laugardag. Meira »

Stærstu tónleikar í sögu Akureyrar

13:50 Síðasti dagur fölskylduhátíðarinnar Ein með öllu og Unglingalandsmóts UMFÍ á Akureyri er í dag, sunnudag, en dagskráin hefur staðið yfir frá því á fimmtudag. Mikill mannfjöldi er í bænum um helgina. Meira »

„Sporin eru ansi þung“

13:48 „Þau eru nú satt að segja ansi þung sporin núna. Það verður allt svolítið erfiðara þegar áfall dynur yfir,“ segir Olga Færseth sem undirbýr sig fyrir Reykjavíkurmaraþonið. Hún hleypur til stuðnings styrktarfélagi krabbameinssjúkra barna en dóttir hennar greindist með krabbamein í júní á þessu ári. Meira »

Íslendingur sigraði í eldsmíði

13:24 Íslensk kona, Beate Stormo frá Kristnesi í Eyjafirði varð í fyrsta sæti í flokki meistara á Norðurlandameistaramóti eldsmiða í Fiskars í Finnlandi í dag. Einar Gunnar Sigurðsson keppti í flokki sveina og lenti í fjórða sæti. Ingvar Matthíasson lenti í öðru sæti í flokki ungliða. Meira »

Fékk heilablæðingu á þjóðhátíð

13:04 Maður var fluttur á föstudagskvöldið frá Vestmannaeyjum til Reykjavíkur vegna blæðingar á heila sem hann hafði fengið á þjóðhátíð. Ekki er vitað að svo stöddu hvort um slys hafi verið að ræða eða árás. Meira »

Skapandi par í Skagafirðinum

11:49 Þau starfa á ólíkum vettvangi sambýlisfólkið Daði og Barbara sem búa í Hofsósi. Hann býður upp á siglingar um Skagafjörð en hún temur og þjálfar hross á Hofi á Höfðaströnd. Meira »

Sundmaðurinn var íslenskur

12:34 Það er ekki algengt að ferðamenn klifri upp á ísjaka eða syndi í Jökulsárlóni, en það kemur þó fyrir. Athæfi eins og mbl.is sagði frá fyrr í dag er stórhættulegt og öll hreyfingin á ísjökunum gerir það að verkum að auðvelt er að verða innlyksa milli jaka eða kremjast milli þeirra. Meira »

Hætti að styðja viðskiptabann

11:46 Jón Bjarnason, fyrrverandi sjávarútvegsráðherra, tekur undir með Ásmundi Friðrikssyni, þingmanni Sjálfstæðisflokksins, um að Íslendingar eigi að hætta að styðja viðskiptaþvinganir Evrópusambandsins gegn Rússlandi. Meira »

Lakavegur allur opinn

11:14 Búið er að opna austurhluta hringvegarins á Lakasvæðinu, en hann hefur verið lokaður vegna aurbleytu til þessa. Fjallvegir opnuðu margir hverjir mjög seint í ár vegna tíðarfars, en þeir hafa verið að opna hver af öðrum. Meira »

Glæfraleikur við Jökulsárlón

10:43 Tveir ferðamenn skelltu sér til sunds í Jökulsárlóni í gær og syntu í ísköldu vatninu. Annar þeirra fór talsvert út á vatnið, en starfsmaður á staðnum kom á báti og reyndi að fá hann til að koma í land. Maður sem varð vitni að athæfinu segir ekki mikið mega koma upp á svo illa fari. Meira »

Winter Bay lagt af stað til Japans

09:39 Flutningaskipið Winter Bay sem hlaðið er um 1.700 tonnum af frosnu hvalkjöti frá Íslandi er lagt af stað frá Tromsö Noregi, en skipið hélt af stað á föstudaginn. Leiðinni er heitið norður fyrir Rússland, svokallaða norðausturleið, en hafís getur tálmað för skipa sem reyna að fara þessa leið. Meira »

Allt að 18 stiga hiti í dag

08:41 Hiti verður á bilinu tíu til átján stig á landinu í dag, samkvæmt veðurspánni. Svalara verður þó á annesjum fyrir norðan og austan. Meira »

Verður bitist um Bessastaði?

07:55 Eitt ár er um helgina þangað til nýr forseti tekur við embætti á Íslandi. Eða ekki. Núverandi forseti hefur nefnilega ekki lýst því yfir enn hvort hann hyggist bjóða sig fram til að gegna embættinu áfram. Meira »

Rólegt veður og hlýnar á morgun

Í gær, 21:14 Búast má við hægviðri á landinu öllu á morgun og bjartviðri á köflum. Stöku skúrir gætu þó orðið í innsveitum. Stytta mun upp á Ísafirði þannig að vel ætti að viðra til mýrarboltasparks auk þess sem Eyjamenn ættu að fá rólegt veður fyrir brekkusönginn, þó að svalt geti verið í veðri. Meira »

Róleg nótt hjá lögreglu

08:36 Svo virðist sem nóttin hafi verið með rólegra móti á Akureyri, Ísafirði og í Vestmannaeyjum, að sögn lögreglunnar.  Meira »

Fjölnir í víking til Færeyja

Í gær, 21:30 Fjölnir Geir Bragason, einnig þekktur sem Fjölnir Tattú, er staddur í Færeyjum þessa dagana á lokaspretti flúrvertíðar sinnar í Þórshöfn. Þar hefur hann haft aðsetur í júlímánuði og flúrað mann og annan. Meira »

Sprengingar ónáða íbúa við Klettaskóla

Í gær, 20:38 Íbúar í Suðurhlíðarhverfi í Öskjuhlíð hafa síðustu daga orðið fyrir talsverðu ónæði af jarðvegsvinnu vegna viðbyggingar við Klettaskóla. Meira »
HONDA ACCORD STATION TIL SÖLU
Honda Accord station til sölu 2013 árg. Ekinn 35 þús. Ver...
07 Caddy life 1,9 dísel til sölu
5 manna með dráttarkrók og þakbogum ekin 156.000 km, bíll í góðu standi uppl. ...
Sven Ellekaer fyrir Randers Möbler Danmörk um 1964
Til sölu 3ja sæta sófi. Hönnuður Sven Ellekaer fyrir Randers Möbler. Borneo s...
Sumarhús
Get boðið hágæðaefni úr finnskri furu (límtré) í vönduð sumarhús. Allt efni til...
 
Eldri borgarar
Staður og stund
Árskógar 4 Opin smí...
Eldri borgarar
Staður og stund
Árskógar 4 Opin smí...
Eftirlitsmaður í lofthæfi- og skrásetnin
Sérfræðistörf
? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ...
Samþykkt nýrra deiliskipulaga
Tilkynningar
Hveragerðisbær Samþyk...