Kvikusöfnun meiri í Heklu en árið 2000

Hekla séð frá Gunnarsholtsvegi stækka

Hekla séð frá Gunnarsholtsvegi mbl.is/Sigurður Bogi

„Hekla fór fram úr sjálfri sér 2006,“ sagði Páll Einarsson, prófessor í jarðvísindum við Háskóla Íslands. Frá því hefur mátt vænta eldgoss í þessu sögufrægasta eldfjalli Íslands.

Hekla sígur saman í eldgosum þegar þrýstingur minnkar í kvikuhólfinu undir fjallinu. Svo safnar hún aftur kviku í hólfið og rís hægt og rólega þar til hún gýs næst. Tvö síðustu eldgos, árið 2000 og 1991, komu um það bil sem þenslan var að fara fram úr því sem hún hafði farið hæst fyrir síðasta gos þar á undan. Árið 2006 fór Hekla fram úr þenslunni sem hún var komin upp í fyrir gosið árið 2000. Landrisið hefur haldið áfram í átta ár fram yfir það sem hún reis hæst áður og er orðið talsvert meira en áður hafði mælst.

Hnotskurn

  • Hekla er 1.480 metra há. Hún telst vera eldkeila og er ungt og mjög virkt eldfjall.
  • Vitað er um meira en 20 gos í Heklu á sögulegum tíma. Eldstöðvakerfi Heklu er talið vera um 40 km langt og 7 km breitt, samkvæmt eldgos.is.

„Þetta eru ekki stórar tölur og ekki rosalegt ris í sjálfu sér,“ sagði Páll. Hann sagði að við landrisið myndist eins og nokkuð víðfeðm bunga á landinu í kringum Heklu. Ástæða umfangsins er hvað upptökin standa djúpt í jörð. Kvikuhólfið undir Heklu er fyrir neðan 15 kílómetra dýpi. Það er dýpra en þekkist hjá öðrum íslenskum eldfjöllum. Landrisið verður því ekki mikið en þess gætir á stóru svæði.

Páll sagði að það hve lengi land hefur risið við Heklu sé ekki endilega vísbending um að næst megi vænta stærra eldgoss en þeirra sem urðu 1991 og 2000. „Kvika sem hefur safnast fyrir næsta gos er orðin umtalsvert meiri en hún var við tvö síðustu gos. En hvort hún skilar sér öll upp á yfirborðið er annað mál og ekki alveg ljóst hvað stjórnar því,“ sagði Páll. Hekla er þekkt fyrir að láta lítið á sér kræla fyrr en skömmu áður en hún gýs.

„Hún gefur langtímamerki, sem við höfum fylgst með, og svo gefur hún skammtímamerki um það bil sem kvikan er á leiðinni upp. Við erum nokkuð viss um að við munum sjá þau, ef hún gýs, en þá verður fresturinn orðinn stuttur,“ sagði Páll. Þegar Hekla gaus 2000 liðu einungis 79 mínútur frá því að fyrsti skjálftinn varð og þar til gosið byrjaði. Þó var það lengsti fyrirvari sem þekkist hjá Heklu. Í fyrri gosum var fyrirvarinn styttri, að sögn Páls.

Varasamt að ganga á Heklu

Hekla er vel vöktuð með jarðskjálftamælum og fleiri mælitækjum. Mælabúnaðurinn er betri og fullkomnari nú en nokkru sinni fyrr. Hægt er að staðsetja jarðskjálftana mun betur en áður. Jarðskjálftamælar voru komnir í kringum Heklu í tveimur síðustu gosum. Þeir sýndu smáskjálftavirknina vel og hvenær hún byrjaði í báðum tilvikum.

Páll sagði að skammur fyrirvari á eldgosum í Heklu valdi því að ferðir fólks á fjallið og í næsta nágrenni þess séu áhyggjuefni. „Það er ekki sérlega heppilegt að vera utan í Heklu eða uppi á henni þegar gos byrjar,“ sagði Páll. „Fresturinn er of stuttur til þess að hægt sé að gefa fólki á staðnum viðvaranir. Því hefur verið mælst til þess að fólk sé ekki að ganga á fjallið á meðan það er í þessu ástandi.“

Nánar um málið
í Morgunblaðinu
Áskrifendur:
Lesa blaðið hér
Ekki með áskrift?
Skoða áskriftarleiðir
  • Til baka
  • Blogga um frétt
  • Senda

Bloggað um fréttina

Loka

Innlent »

Taka meinta eftirlíkingu úr sölu

Í gær, 23:59 Rammagerðin hefur ákveðið að taka stól úr sölu sem deilt er um hvort sé eftirlíking Fuzzy stóls­ins. Lovísa Óladóttir, framkvæmdastjóri Rammagerðarinnar, segir að meðan málið er leitt til lykta verði stóllinn ekki í sölu í Rammagerðinni. Meira »

Vann 13 milljónir rétt fyrir jólin

Í gær, 23:50 Einn vinningshafi á Íslandi vann rúmlega þrettán milljónir í Eurojackpot útdrætti kvöldsins. Hann var einn af fjórum vinningshöfum í sem fengu þriðja vinning. Meira »

Sjúklingar hikandi

Í gær, 23:37 Forstjóri Landspítalans segir að svo virðist sem að sumir sjúklingar hiki við að leita til starfsmanna sjúkrahússins og séu að bíða eftir því að verkfallsaðgerðum heilbrigðisstarfsmanna ljúki. Hann segir afar mikilvægt að fólk komi ef það telji sig þurfa á þjónustu að halda. Meira »

Var 40 kíló og hljóp 70 km á viku

Í gær, 22:12 Það þarf betri leiðsögn fyrir ungt afreksfólk í íþróttum, segir Birna Varðar, sem hefur skrifað bókina Molinn minn um glímu sína við íþróttaátröskun. Hún var orðin um fjörutíu kíló og hljóp sjötíu kílómetra á viku þegar mest var. Meira »

Bifreið hafnaði ofan í á

Í gær, 22:08 Tvö umferðarslys urðu í umdæmi lögreglunnar á Selfossi í dag. Rétt fyrir klukkan þrjú valt bifreið á Laugarvatnsvegi með þeim afleiðingum að hann hafnaði ofan í Hjálmsstaðaá. Þá varð þriggja bílaárekstur á Biskupsstungnabraut um kl. 14 í dag. Meira »

Dróst inn í fiskvinnsluvél

Í gær, 22:01 Lögregla og sjúkralið voru kölluð út vegna vinnuslyss sem varð í Þorlákshöfn á sjötta tímanum í dag. Þar festist maður í fiskvinnsluvél og urðu slökkviðsmenn að beita klippum til að losa hann úr vélinni. Maðurinn var fluttur í sjúkrabíl til Reykjavíkur. Meira »

Hafa borðað saman í hálfa öld

Í gær, 21:07 Félag íslenskra grjónapunga er líklega lífseigasti hádegisverðarklúbbur landsins. Hefur komið saman á hverjum virkum degi í hálfa öld til að snæða, spjalla um landsins gagn og nauðsynjar en þó aðallega til að hlæja að sjálfum sér og öðrum. Meira »

Að „Blanda“ í jólaboðið

Í gær, 21:20 Það getur verið svo ógurlega erfitt að rífa sig af rassinum og niður í bæ að versla í jólamatinn en miðað við rannsóknir mbl.is á bland.is þarf maður ekki að yfirgefa sófann til að kippa jólaboðinu í liðinn. Meira »

Lögregluembættið fær 10 milljónir

Í gær, 20:37 Innanríkisráðherra hefur ákveðið að styrkja lögregluembættið á Austurlandi um 10 milljónir króna í kjölfar niðurstöðu úttektar sem ráðherra lét gera á rekstrarforsendum embættisins. Í ljós komlögreglunnar á Austurlandi en niðurstaða hennar leiddi í ljós að nauðsynlegt væri að efla embættið Meira »

Finndu þinn innri jólasvein

Í gær, 20:22 Jólin nálgast óðfluga og margir bíða í ofvæni eftir því að klukkan slái sex á aðfangadagskvöld. Ein leið til að stytta biðina er að komast að því hvaða jólasveinn eða jólamær maður er, en mbl.is hefur útbúið sérstakt jólasveinapróf sem mun vísa veginn eins og Betlehemsstjarnan. Meira »

Íslandsferðin stóðst væntingar

Í gær, 19:18 Rúmlega 95% af þeim ferðamönnum sem komu til landsins í sumar sögðu að ferðin hafi staðið undir væntingum. Þá telja 83% ferðamanna líklegt að þeir muni ferðast aftur seinna til Íslands. Helsta gagnrýni ferðamanna er að úrval veitingastaða sé fábrotið. Meira »

Rúta með 14 farþegum fauk af veginum

Í gær, 18:49 Rúta með fjórtán farþegum fauk af þjóðvegi 1 rétt vestan við Kálfafell í Fljótshverfi á Suðurlandi. Rosalega hvasst var á staðnum og ísing á veginum. Varðstjóri á Hvolsvelli segir að rokið á þessum stað sé mjög hættulegt sem standi, en lögreglubifreið sem kom á staðin tókst á loft og var næstum farin út af veginum eins og rútan. Meira »

Hornafjörður fór austur - og til baka

Í gær, 18:16 Innanríkisráðherra hefur ákveðið að Sveitarfélagið Hornafjörður skuli tilheyra umdæmi lögreglustjórans á Suðurlandi. Eitt síðasta opinbera verk Sigmundar Davíðs Gunnlaugssonar sem dómsmálaráðherra var að ákveða að Hornafjörður skyldi tilheyra umdæmi lögreglustjórans á Austurlandi í stað Suðurlands. Meira »

14 svæði úrskurðuð þjóðlendur

Í gær, 17:39 Óbyggðanefnd kvað í dag upp úrskurði í ágreiningsmálum um þjóðlendur á svonefndu svæði 8 norður og var í 14 málum af 22 fallist á kröfur íslenska ríkisins. Svæðið tekur til Húnavatnssýslu vestan Blöndu ásamt Skaga og skiptist í svæðin Skaga, Húnavatnshrepp, Húnaþing vestra og Vatnsnes. Meira »

Enn snjóflóðahætta við Ólafsfjarðarmúla

Í gær, 17:21 Vegurinn um Ólafsfjarðarmúla er opin en þar er enn snjóflóðahætta og vegfarendur eru beðnir um að vera ekki á ferð að nauðsynjalausu að sögn Vegagerðarinnar. Meira »

Frábært færi í Bláfjöllum

Í gær, 17:41 Skíðasvæðið í Bláfjöllum var opnað í fyrsta skipti í vetur í dag, skíðafólki til mikillar gleði enda voru aðstæður frábærar og troðinn púðursnjór í brekkunum. Fáir hafa þó verið jafn spenntir og félagarnir Auðunn og Aron sem voru mættir fyrstir manna í brekkurnar. Meira »

Innbrotsþjófur vakti húsráðanda

Í gær, 17:29 Lögreglunni á höfuðborgarsvæðinu barst tilkynning um innbrot á heimili í Seljahverfi í Breiðholti um hádegisbil í dag. Þar vaknaði húsráðandi við að ókunnugur maður væri kominn inn í húsið. Meira »

Veðrið tefur flutninga á Norðurlandi

Í gær, 16:59 Tafir urðu í dag á flutningum bæði á landi og í lofti á Norðurlandi eystra. Flug Norlandair milli Þórshafnar og Akureyrar tafðist um tæplega fimm klukkustundir og ófært var til Grímseyjar og Constable point á Grænlandi. Þá gekk flutningur á landi nokkuð hægt fyrir sig vegna hálku. Meira »
Stofuskápur
Flott hirsla til sölu, verðhugmynd 150.000 sími 8625186...
Gullfallegur Nissan Qashqai SE 2014 dísel 6 gíra 4x4.
Gullfallegur Nissan Qashqai SE 2014 dísel 6 gíra 4x4, ek. aðeins 26 þús., klár í...
Til sölu VW Golf 2014
VW GOLF A7 Trend 1,6 TDI DSG sjálfskiptur árg. 01/2014. Ekinn aðeins 10.000 km. ...
Stórkostlegur nudd- og snyrtibekkur á 69 þ.
Nudd- og snyrtibekkur (ferðanuddbekkur) með baki til að hækka og lækka. Sterkur ...
 
Opnunartími
Tilkynningar
Verslunin er opin sem hér segir ...
Glitnir
Félagsstarf
l GLITNIR 6014121719 I Jf. ...
Skipulagsauglýsing
Tilkynningar
Skipulagauglýsingar i Borgarbyggð Skip...
Félagsstarf
Staður og stund
Aflagrandi 40 Fastir liðir eru eins ...