Flestir nota vímuefni skynsamlega

Nadelmann segir að stefna stjórnvalda í Bandaríkjunum og flestum öðrum ...
Nadelmann segir að stefna stjórnvalda í Bandaríkjunum og flestum öðrum ríkjum heimsins, sé á rangri leið og að betra væri að lögleiða neysluna. Árni Sæberg

Sú refsistefna sem er í gangi í málefnum fíkniefna er ekki einungis á rangri leið heldur hefur hún valdið mun meiri skaða en hún kemur í veg fyrir. Þetta segir Dr. Ethan Nadelmann, framkvæmdastjóri The Drug Policy Alliance, bandarískra baráttusamtaka gegn ríkjandi stefnu í fíkniefnamálum, en hann hélt fyrirlestur í Háskóla Íslands og fór þar yfir kosti og galla þess að breyta um stefnu. Hans skoðun er að finna þurfi leið til þess að gera vímuefni lögleg fyrir þá sem vilji neyta þeirra, án þess að það komi niður á lýðheilsu.

Flestir neyta vímuefna skynsamlega

Nadelmann segir að flestir sem neyti áfengis geri það á skynsaman hátt. „Það sama á við um marijúana, kókaín, ofskynjunarlyf og jafnvel um heróín,“ segir hann. Sjálfur viðurkenndi Nadelmann að hafa neytt kannabisefna, kókaíns og ofskynjunarlyfja og taldi það síðastnefnda meðal annars hafa haft góð áhrif á sig. „Ég tel mig vera farsælan neytanda,“ sagði Nadelmann, en tók þó fram að hann hefði ekki neytt ólöglegra efna á Íslandi.

Nadelmann er alls ekki óþekktur þegar kemur að umræðum um fíkniefni og stefnu stjórnvalda. Hann er doktor í stjórnmálafræði frá Harvard og með meistaragráðu í alþjóðasamskiptum frá London School of Economics. Í starfi sínu sem framkvæmdastjóri The Drug Policy Alliance hefur hann komið að stefnumótun vegna lögleiðingar marijúana í nokkrum ríkjum Bandaríkjanna og í Úrúgvæ. Þá hefur hann unnið fyrir innanríkisráðuneyti Bandaríkjanna og gert rannsóknir á fíkniefnamálum, löggæslu í tengslum við fíkniefnabrot og áhrif á samfélagið.

Vill leyfa notkun sem veldur ekki vandamálum

Undanfarin ár hefur hann barist fyrir því að dregið verði úr refsistefnu gegn fíkniefnum. Benti hann á að í Bandaríkjunum væri fjöldi fanga gífurlega hár, meðal annars vegna harðra viðurlaga við fíkniefnabrotum. Sagði hann að þótt Bandaríkjamenn væru aðeins 5% af íbúum jarðarinnar, þá væru þeir 25% af heildarfjölda fanga. Þetta væri hæsta hlutfall í sögu lýðræðisríkis í heiminum. Meðal annars hafi hlutfall þeirra sem fóru í gúlagið í Sovétríkjunum verið mun lægra.

„Leyfum fólki, sem er í þeim hópi að geta notað vímuefni án þess að það sé að orsaka vandamálum, að nota þau,“ sagði hann, en bætti við að auðvitað þyrfti að gera eitthvað í þeim sem valda vandræðum. Vísaði hann meðal annars í stefnu Portúgals, þar sem stjórnvöld hafa gefið út að þau muni ekki gera neyslu fíkniefna að refsiverðu athæfi, en ef neytendur brjóti á annan hátt af sér, t.d. með innbrotum, þá sé enginn afsláttur gefinn.

Þrjú atriði sem þarf að breyta

Nadelmann sagði að það væru helst þrjú atriði sem hann væri að berjast fyrir. Fyrst væri það að draga úr fyrrnefndri refsistefnu. Í öðru lagi teldi hann rétt að komið væri upp aðstöðu fyrir fíkla þar sem dregið væri úr slæmum áhrifum neyslunnar. Meðal annars væri það hægt með að veita þeim hreinar nálar, öruggt svæði til neyslu þar sem hjúkrunarstarfsmenn væru til taks og að lokum með að gera fólki sem vill neyta efna kostur á að kaupa þau löglega.

Núverandi stefna hefur kostað hundruð þúsundir lífið

Núverandi refsistefna, sem hefur dreifst víða um heim, meðal annars vegna áhrifa Bandaríkjanna, hefur kostað þúsundir manna lífið. Sagði hann að nokkur ríki hefðu farið þá leið á síðustu áratugum að reyna að tryggja hreinlæti fíkla. Í Ástralíu, Bretlandi og Hollandi, þar sem hreinum nálum hafi verið dreift, hafi hlutfall sprautufíkla með HIV aðeins verið 2-4% meðan það hafi náð allt að 30-50% í mörgum löndum með mun harðari stefnu. Segir hann að í Bandaríkjunum einum og saman hafi þessi harða stefna kostað um 200 þúsund manns lífið á síðustu þremur áratugum.

Ekkert samfélag er laust við fíkniefni og sagði hann að svo yrði aldrei. „Þetta er ekki spurning um hvernig við losnum við vímuefni eða hvernig við byggjum veggi milli efnanna og fólksins, heldur þurfum við að anda djúpt og sættast á að þessi efni eru hérna til frambúðar,“ sagði hann. Það þarf svo að byggja á þessum raunveruleika og móta samfélagið þannig að neyslan valdi sem minnstum skaða og leiði til sem mests hags. „Markmiðið ætti að vera að minnka hlutverk réttarkerfisins og draga úr refsistefnu í málefnum fíkniefna eins og hægt er á sama tíma og ýtt er undir lýðheilsu,“ sagði Nadelmann.

Ókostir við lögleiðingu...

Lögleiðing fíkniefna er þó ekki einföld aðgerð og sagði hann að það væru einnig gallar við það. Þannig væri hann hræddur um að lögleiðing gæti leitt til frekari vandamála með fíkn hvers einstaklings, þó að rannsóknir hefðu sýnt að lögleiðing ýtti ekki undir fjölda neytenda. Þá gætu lyfjafyrirtæki einnig búið til meira ávanabindandi vímuefni, svipað og gerðist með sígarettur. Sagði Nadelmann að fyrirtæki reyndu allt sem þau gætu til að ýta undir neyslu og í sjálfu sér væru skyndibitakeðjur að leika sama leikinn með fíkn fólks í sykur, fitu og salt.

...en kostirnir meiri

Kostirnir við lögleiðingu eru þó mun meiri að mati Nadelmann, en hann segir að þetta muni draga úr svartri skipulagðri glæpastarfsemi, lækka glæpatíðni, minnka tíðni smita hjá sprautufíklum, afglæpavæða hluta þjóðfélagsins og í leiðinni minnka kostnað vegna löggæslu og fangelsa. Á móti þyrfti væntanlega að setja aukna peninga í ráðgjöf og aðstoð við neytendur, en engu að síður væri kostnaðurinn minni.

Aðspurður um það hvernig hann sæi stöðu Íslands í þessum efnum sagði Nadelmann að það væri algjörlega óásættanlegt að í lýðræðisríki eins og Íslandi hefði fólk ekki aðgang að marijúana í læknislegum tilgangi. Þá taldi hann að refsistefnan hér væri of ströng og nefndi dæmi um að hér væri auðveldara að taka börn af foreldrum sem neyttu kannabisefna en væru að öðru leyti góðir foreldrar, en af þeim sem ættu við áfengisvanda að stríða og gengju jafnvel fram með ofbeldi við börnin. Hann sagði aftur á móti að það heillaði sig hversu fáir væru í raun handteknir hér vegna neyslu og að það benti til þess að menn teldu neysluna ekki jafn refsiverða og lögin bentu til.

Hræsni á Íslandi

Að lokum sagði hann að miðað við það sem hann hefði heyrt væri umræða um vímuefni komin mjög stutt á leið hér á landi. Þannig hefði ekki mikið verið rætt um neyslu þingmanna eða hátt settra einstaklinga í þjóðfélaginu. Á sama tíma væri nokkuð almenn umræða um fyrrum neyslu þingmanna í Bandaríkjunum og þar væri það ekkert launungarmál. Sagði Nadelmann að í ljósi þess að allt að 40% Íslendinga hefðu prufað marijúana, samkvæmt könnunum, þá væri ljóst að hluti þingmanna, stjórnenda fyrirtækja o.fl. hefðu neytt fíkniefna eða væru neytendur í dag. Það fælist því ákveðin hræsni í því að ekki væri meira fjallað um málefnið á hreinskilnum nótum.

Fjöldi manns kom í Háskóla Íslands og hlustaði á fyrirlestur ...
Fjöldi manns kom í Háskóla Íslands og hlustaði á fyrirlestur Nadelmann. Árni Sæberg
mbl.is

Bloggað um fréttina

Innlent »

Hætta á skriðuföllum

06:39 Útlit er fyrir að suðaustlægar áttir verði ríkjandi fram yfir helgi með rigninu af og til um allt land en varla heill þurr dagur suðaustan til á landinu. Því má búast við vatnavöxtum á því svæði sem eykur einnig líkur á skriðuföllum. Meira »

Rólegt á lögregluvaktinni

05:45 Lögreglan á höfuðborgarsvæðinu stöðvaði bifreið um eitt í nótt vegna gruns um að ökumaður væri að aka undir áhrifum fíkniefna/lyfja. Meira »

Andlát: Einar Friðrik Kristinsson

05:30 Einar Friðrik Kristinsson, fyrrverandi framkvæmdastjóri, er látinn, 76 ára að aldri. Einar lést á líknardeild Landspítalans sl. fimmtudag, 21. september. Hann fæddist 21. ágúst 1941 í Vestmannaeyjum. Meira »

Andlát: Örn Ingi Gíslason

05:30 Örn Ingi Gíslason fjöllistamaður lést á Sjúkrahúsinu á Akureyri laugardaginn 23. september, 72 að aldri. Hann fæddist á Akureyri 2. júní 1945 og bjó þar alla tíð. Móðir Arnar Inga var Guðbjörg Sigurðardóttir húsmóðir og kjörfaðir Gísli Einarsson sjómaður. Meira »

Samkeppnin fer harðnandi í fluginu

05:30 Sveinn Þórarinsson, greinandi í hlutabréfum hjá Landsbankanum, segir það munu auka þrýstinginn á verð farmiða yfir Norður-Atlantshafið að dótturfélag flugfélagsins Norwegian hafi fengið flugleyfi til Bandaríkjanna. Meira »

Áherslur SI hinar sömu og meistara

05:30 „Þvert á það sem fram kemur í frétt Morgunblaðsins hafa Samtök iðnaðarins staðið vörð um fagmennsku og gætt hagsmuna iðnmeistara með því að gera yfirvöldum grein fyrir þeim sem bjóða fram þjónustu án tilskilinna réttinda.“ Meira »

Andarnefja heimsótti Friðarhöfn

05:30 Hvalur, um sjö metra langur, sást í Friðarhöfn í Vestmannaeyjum í gærmorgun. Talið er að um andarnefju sé að ræða. Hvalurinn synti um höfnina og virtist vera við góða heilsu. Friðarhöfn er innst í Vestmannaeyjahöfn. Meira »

Einar ráðinn þjóðgarðsvörður

05:30 Þingvallanefnd hefur samþykkt að ráða Einar Á. E. Sæmundsen, fræðslufulltrúa þjóðgarðsins, til eins árs í stöðu þjóðgarðsvarðar, frá og með 1. október nk. Meira »

Enginn hefur skoðað Núp

05:30 Ríkiskaup auglýstu í júlí síðastliðnum til sölu þrjár húseignir að Núpi í Dýrafirði. Um er að ræða skólabyggingu og tvær heimavistir, alls rúmlega 4.500 fermetra. Meira »

Rafknúnir bátar undanþegnir gjöldum

05:30 Í nýsamþykktri gjaldskrá Faxaflóahafna fyrir árið 2018 var sett inn nýtt ákvæði til bráðabirgða um að bátar sem alfarið eru knúnir rafmagni og notaðir til skipulagðra siglinga með farþega séu undanþegnir bryggju- og lestargjaldi til ársloka 2025. Meira »

Andrúmsloftið í Framsókn hreinsast

05:30 Ásakanir ganga á víxl vegna brotthvarfs Sigmundar Davíðs Gunnlaugssonar úr Framsóknarflokknum síðastliðinn sunnudag.  Meira »

„Hótaði að taka þingið í gíslingu“

00:36 Birgitta Jónsdóttir, þingflokksformaður Pírata, sakar Bjarna Benediktsson, forsætisráðherra og formann Sjálfstæðisflokksins, um að hafa beitt ógeðfelldum brögðum til að neyða aðra flokka til samkomulags um þinglok, og hótað að taka þingið í gíslingu féllust menn ekki á vilja hans. Meira »

Hellirigning á Suðurlandi

Í gær, 23:19 Spár gera ráð fyrir vaxandi suðaustanátt, 15-23 m/s í kvöld og rigningu, hvassast við suðurströndina. Gert er ráð fyrir 20 m/s í Vestmannaeyjum fyrri hluta nætur. Meira »

„Lengi getur vont versnað“

Í gær, 22:21 „Í grófum dráttum má segja að tvær leiðir hafi verið færar. Annars vegar að takmarka málafjöldann sem mest, og ljúka þinginu á 1-2 dögum. Hins vegar að setja þingfund og hefja vinnu við þessi helstu mál og bæta svo við stjórnarskrá og eftir atvikum öðru sem þingmenn vildu ræða.“ Meira »

„Galið“ að afgreiða málið í tímapressu

Í gær, 22:13 „Það var okkar mat að það væri alveg galið að ætla sér í tímapressu á allra síðustu dögum fyrir kosningar að setja inn ákvæði af þessu tagi,“ segir Birgir Ármannsson, þingflokksformaður Sjálfstæðisflokksins, í samtali við mbl.is. Meira »

Hallbera situr í dómnefnd

Í gær, 22:33 Sendiráð Svíþjóðar hvetur ungt fólk til að velta jafnrétti fyrir sér en sænska ríkisstjórnin er sú fyrsta í heimi með feminíska utanríkismálastefnu. Þau efna því til leiks í tengslum við komu Zöru Larsson til landsins. Hallbera mun sitja í dómnefnd ásamt Ragnhildi Steinunni fjölmiðlakonu. Meira »

„Fer ekkert á milli mála“

Í gær, 22:17 „Það fer ekkert á milli mála að það er eitthvað annað í pokanum en fiskur. Hins vegar kemur tundurduflið ekki í ljós fyrr en þetta er komið inn á dekk, þegar opnað er fyrir pokann.“ Þetta segir Ólafur H. Gunnarsson, skipstjóri á Ljósafelli. Sjá má myndband frá sprengingu duflsins í fréttinni. Meira »

Þurfum að hætta að breyta nemendum

Í gær, 20:43 „Nemendur búa yfir ólíkri hæfni og áhugasvið þeirra eru misjöfn. Við þurfum að aðlaga skólakerfið að nemendum í stað þess að reyna stöðugt að breyta þeim.“ Þetta segir Edda Óskarsdóttir um skólakerfið en hún varði nýverið doktorsritgerð sína um nám án aðgreiningar. Meira »
Bátakerru stolið
Þessari kerru var stolið um Hvítasunnuhelgina í bryggjuhverfinu í Reykjavík. Þei...
Lausar íbúðir ...Eyjasól ehf.
Fallegar 2-3ja herb. íbúðir í Reykjavik lausir dagar í sept/ okt. Allt til alls...
Fágæt tímarit til sölu, Birtingur, Jökull, Líf og list o.fl.
til sölu nokkur fágæt tímarit, Jökull, tímarit jöklarannsóknarfélagsins 1-47 á...
Íslensk fornrit og Saga Íslands
Íslensk fornrit til sölu, Íslendingasögur og Landnáma, bindi 1-12 og 14. Saga ...
 
Rafræn kosning hofsprestakall
Tilkynningar
Auglýsing um prestskosningu í Hofspr...
L edda 6017092619 i
Félagsstarf
? EDDA 6017092619 I Mynd af auglýsin...
Eldri borgarar
Staður og stund
Aflagrandi 40 Hjá okkur er opin vinnusto...
Þjónustufulltrúi 50%
Skrifstofustörf
BÝRÐ ÞÚ YFIR afburða...