Ein helsta heilbrigðisógnin í dag

Sífellt fleiri stofnar fjölónæmra baktería, sem eru ónæmar fyrir nánast ...
Sífellt fleiri stofnar fjölónæmra baktería, sem eru ónæmar fyrir nánast öllum sýklalyfjum, berast hingað til lands iStockphoto

Sífellt fleiri stofnar fjölónæmra baktería, sem eru ónæmar fyrir nánast öllum sýklalyfjum, berast hingað til lands. Karl G. Kristinsson, prófessor og yfirlæknir sýklafræðideildar Landspítalans, hélt erindi um ónæmi baktería og sýklalyfjanotkun á Læknadögum í Hörpu í gær. Þar sagði hann að um væri að ræða raunverulega og vaxandi ógn. Alþjóðaheilbrigðismálastofnunin, WHO, segir að verði ekkert að gert gæti ástandið í heilbrigðismálum orðið eins og það var fyrir tilkomu sýklalyfjanna og skilgreinir aukið ónæmi fyrir sýklalyfjum sem eina helstu heilbrigðisógnina sem heimurinn stendur frammi fyrir í dag.

Karl segir ónæmi fyrir sýklalyfjum talsvert minna hér en í flestum öðrum löndum. Það megi einkum skýra með tvennu. Annars vegar að hér á landi sé tiltölulega minni notkun sýklalyfja fyrir fólk en í mörgum öðrum löndum, hins vegar sé Ísland í sérflokki hvað varðar litla sýklalyfjanotkun í landbúnaði.

Að sögn Karls er um að ræða þrjár tegundir baktería; „Multiresistant“, sem eru ónæmar fyrir þremur flokkum sýklalyfja eða fleirum, „Extensively resistant“ og „Panresistant“.

„Extensively resistant“ eru ónæmar fyrir öllum þekktum sýklalyfjum nema einu eða tveimur og heitir annað þeirra Colistin. Þær eru mjög útbreiddar í Asíu, á austurströnd Bandaríkjanna, Grikklandi og Ítalíu. Vegna þessarar miklu útbreiðslu hefur notkun Colistins aukist mikið, t.d. í landbúnaði í Kína og víðar og finnst ónæmið nú í 15-20% kínverskra landbúnaðarafurða sem greindar voru og í um 1% fólki í Kína sem aldrei hefur tekið lyfið. Karl segir það vera mikið áhyggjuefni ef þetta ónæmi berist í fjölónæmu bakteríurnar á þennan hátt, því þannig verða þær ónæmar fyrir öllum sýklalyfjum. Eftir að þessar niðurstöður frá Kína voru birtar hefur sams konar ónæmi fundist í fólki og kjúklingum í Danmörku, Englandi, Hollandi og Portúgal. Í Danmörku og Englandi var um að ræða innflutt kjúklingakjöt.

Í fyrra fundust bakteríur ónæmar fyrir nánast öllum sýklalyfjum í þremur einstaklingum hér á landi.

Við erum á tánum

Gegn þeirri síðastnefndu, „Panresistant“, dugar ekkert sýklalyf. Þessar bakteríur hafa ekki greinst hér á landi. „Þær eru sem betur fer sjaldgæfar, en ef þær breiðast út áður en við finnum ný sýklalyf er voðinn vís,“ segir Karl. „Við erum á tánum til að koma í veg fyrir að þessar bakteríur berist hingað til Íslands og breiðist hér út og við skimum fyrir þeim hjá fólki sem kemur á Landspítalann og kemur frá tilteknum löndum eða hefur verið á sjúkrahúsum erlendis.“

Slíkar skimanir voru um 12.000 í fyrra, þær hafa hátt í fjórfaldast á fáum árum og skýra má það að hluta með auknum ferðalögum Íslendinga til Asíu og annarra fjarlægra slóða.

Nýtt tæki leitar að bakteríum

– Hvað gerist ef bakteríur sem þessar ná að breiðast út? „Það þýðir að horfur sjúklinga með alvarlegar sýkingar versna. Yfirleitt hefur fólk ekki hugmynd um að það beri þessar bakteríur fyrr en það fær sýkingu af einhverju tagi, en þá virka sýklalyf ekki. Þær geta þannig verið hluti af örveruflóru okkar og við vitum ekki af þeim fyrr en eða ef við sýkjumst af þeim.“

Um áramótin var tekið í gagnið nýtt tæki á spítalanum sem leitar að fjölónæmum bakteríum með því að leita að ónæmisgenunum í bakteríunum, en þannig finnast þær fyrr en með öðrum aðferðum. Karl segir þessa aðferð dýrari en þær sem áður voru notaðar og því sé það einkum notað hjá þeim sem séu í einangrun.

Í betri aðstöðu en aðrar þjóðir

Karl segir að fyrir um tveimur árum hafi Sóttvarnastofnun Evrópusambandsins, ECDC, áætlað að um 400.000 sýkingar vegna ónæmra baktería kæmu upp í Evrópu árlega. Dauðsföll vegna þeirra hefðu verið um 25.000. „Á síðasta ári samþykkti WHO ályktun um að yrði ekki gripið til tafarlausra aðgerða stefndi lýðheilsa í heiminum í að við værum að komast á sama stað og fyrir heimstyrjöldina síðari þegar fólk lést úr einföldum sýkingum. Það hefur verið varað við þessu í áratug, jafnvel lengur, og stjórnvöld gætu t.d lagt sitt af mörkum með því að hvetja lyfjafyrirtækin til að þróa ný sýklalyf.“

Er þetta eitthvað sem almenningur á Íslandi þarf að hafa áhyggjur af? „Þetta virðist geta breiðst hratt út og spurningin er hvort það takist að þróa ný sýklalyf í tæka tíð. Við erum í betri aðstöðu en flest önnur lönd til að hefta útbreiðsluna; Við erum eyja, erum með eigin landbúnaðarframleiðslu og getum stjórnað innflutningi á þeim. En það er ekkert hægt að líta framhjá því að þetta er ein alvarlegasta ógn sem við stöndum frammi fyrir varðandi lýðheilsu. Ég hef stundum líkt þessu við gróðurhúsaáhrifin.“

Karl G. Kristinsson prófessor og yfirlæknir á Landspítalanum í ræðustól ...
Karl G. Kristinsson prófessor og yfirlæknir á Landspítalanum í ræðustól á Læknadögum í Hörpu í gær. Golli / Kjartan Þorbjörnsson

Innlent »

Tekur upp hanskann fyrir Mosty

13:02 Eliza Reid, eiginkona Guðna Th. Jóhannessonar forseta Íslands, hvetur fólk til að vera umburðarlynt og sýna skilning þeim útlendingum sem flytja til Íslands og læra tungumálið seinna en þeir sem eru fæddir og uppaldir hér. Meira »

Versti ótti afans skók tilveruna

12:44 „Ég man eftir einum afa sem ég veitti meðferð einu sinni sem elskaði barnabörnin sín en fékk hræðilegar hugsanir upp í hugann um að leita á barnabörnin sín kynferðislega.“ Þetta er eitt dæmi um áleitnar hugsanir sem geta haft alvarlegar afleiðingar að sögn prófessors í sálfræði sem rannsakar efnið. Meira »

Skólastjórinn saumar líka búninga

12:18 Skólastjóri Listdansskóla Íslands, Guðmundur Helgason, hefur helgað líf sitt listdansi. Hann stjórnar ekki einungis skólanum heldur saumar líka búninga, gengur í verk húsvarðar, sinnir viðhaldi og markaðsmálum. Meira »

Jarðarstund haldin í kvöld

11:41 Svokölluð Jarðarstund fer fram í kvöld á milli klukkan 20.30 og 21.30. Markmið hennar er að hvetja íbúa heims til aðgerða gegn loftslagsbreytingum með því að slökkva ljósin í eina klukkustund og sýna með því fram á vitundarvakningu. Meira »

Dugar bara fyrir tveimur kílómetrum

11:27 Aðstandendur undirskriftasöfnunarinnar sem nú stendur yfir, í mótmælaskyni vegna frest­unar vega­fram­kvæmda í Gufu­dals­sveit á Vest­fjörðum, segja ákvörðun um 200 milljóna króna aukafjárveitingu til framkvæmdanna vera vonbrigði. Meira »

Reyndi ítrekað að hafa samband

11:17 „Ég reyndi ítrekað að hafa samband við þá,“ segir Vilhjálmur H. Vilhjálmsson, lögmaður Alfreðs Clausen, í samtali við mbl.is. Mál Alfreðs vakti mikla at­hygli fyr­ir um tveim­ur árum en þá lýstu banda­rísk stjórn­völd eft­ir Al­freð í tengsl­um við um­fangs­mikið fjár­svika­mál. Meira »

Logi bjargaði lífi á Tenerife

10:00 Logi Geirsson, fyrrverandi landsliðsmaður í handbolta, segir frá því á Facebook þegar hann bjargaði lífi manns með hjartahnoði er hann var í fríi með fjölskyldu sinni á Tenerife fyrr í mánuðinum. Meira »

Landsnet styður Konur í orkumálum

10:30 Landsnet og Konur í orkumálum skrifuðu í gær undir samning sem kveður á um að Landsnet bætist í hóp bakhjarla félagsins til næstu tveggja ára. Meira »

Rauðhærður í sértrúarsöfnuði

09:48 Þrír bræður eru í sveitinni Júníus Meyvant, sem er hugarfóstur Unnars Gísla Sigurmundssonar, en yngri bræður hans, Ólafur Rúnar og Guðmundur Óskar, eru með honum í þessu verkefni. Þeir segja frá æskunni í Eyjum, trúarlegu uppeldi og tónleikaferðalögum í viðtali. Meira »

Geta ekki fengið Alfreð framseldan

08:48 Bandarísk stjórnvöld hafa ekki reynt að fá Alfreð Clausen framseldan frá Íslandi til Bandaríkjanna. Ástæðan er sú að engir framsalssamningar eru í gildi á milli landanna. Meira »

Lögreglan rannsakar eldsvoðann

08:37 Lögreglan á Akureyri mun hefja rannsóknarvinnu í fóðurverksmiðjunni Bústólpa á Akureyri í dag. Ekkert er vitað um tjón eða eldsupptök. Meira »

Íbúðaskortur um allt land

07:57 Íbúðaskortur er ýmist brostinn á eða í uppsiglingu úti á landi. Fólki fjölgar víða eða þarf nauðsynlega að fjölga en skortur á húsnæði er jafnvel að halda aftur af þeirri þróun. Meira »

Saxast heldur á forgangsverkefnin

07:37 Vel hefur gengið að ljúka við forgangsverkefni ríkisstjórnarinnar í tengslum við fjölgun ferðamanna 2017 en Þórdís Kolbrún R. Gylfadóttir, ferðamála-, iðnaðar- og nýsköpunarráðherra, greindi frá stöðu mála á ríkisstjórnarfundi í gær. Meira »

Búist við stormi víða á landinu

07:12 Búist er við stormi víða á landinu í dag. Spáð er suðvestan 15 til 23 metrum á sekúndu, skúrum eða éljum en léttir til á Norðaustur- og Austurlandi. Hiti verður á bilinu 2 til 12 stig, hlýjast norðaustantil. Meira »

196 umsækjendur fluttir úr landi

05:30 Á þessu ári hafa 196 umsækjendur um alþjóðlega vernd (áður kallaðir hælisleitendur) verið fluttir frá Íslandi.  Meira »

Þrjú útköll hjá slökkviliðinu

07:18 Slökkviliðið á höfuðborgarsvæðinu var þrívegis kallað út í nótt til að slökkva eld. Um hálffjögurleyti kviknaði eldur í bíl í Mosfellsbæ og einnig í ruslatunnu á Hverfisgötu. Meira »

Rekstrarumhverfið sagt óþolandi

05:30 Íslandsbanki stóð fyrir fundi í Hofi á Akureyri í vikunni um málefni ferðaþjónustunnar. Hörð gagnrýni kom fram í máli fundarmanna á Isavia. Meira »

Polar Amaroq með mestan loðnuafla

05:30 Grænlenska skipið Polar Amaroq var aflahæsta skipið á nýliðinni loðnuvertíð að því er fram kemur á vefsíðu Síldarvinnslunnar. Meira »
LOFTASTIGAR _ LÚGUSTIGAR _ LÍKA EFTIR MÁLI
Vel einangraðir lofta/lúgu stigar, 68x85 og 55x113, smíðum líka eftir máli. Álst...
Vantar pössun fyrir hundinn-eða jafnvel smá dekur við afa og ömmu? Áttu íbúð fyrir góða manneskju á tímamótum.
Kona á besta aldri sem er að reyna að finna rétta húsnæðið til að kaupa, gæti þu...
3ja d. CANON EOS námskeið 27. - 30. MARS
ÍTARLEGT NÁMSKEIÐ FYRIR EIGENDUR CANON EOS MYNDAVÉLA. Á þessum námskeiðum...
Múrari
Múrari: Lögg. múrarameistari getur bætt við sig verkefnum, múrverk, flísalagnir,...
 
Framhald uppboðs
Nauðungarsala
Uppboð Einnig birt á www.naudungarsolu...
Laus störf
Önnur störf
LAUS STÖRF FYRIR RÉTTA EINSTAKLINGA ...
Félagsstarf
Staður og stund
Aflagrandi 40 Opin vinnustofa kl. 9. Gön...
Aðalfundur
Fundir - mannfagnaðir
Ársfundur Eftirlaunasjóður starfsman...