Ein helsta heilbrigðisógnin í dag

Sífellt fleiri stofnar fjölónæmra baktería, sem eru ónæmar fyrir nánast ...
Sífellt fleiri stofnar fjölónæmra baktería, sem eru ónæmar fyrir nánast öllum sýklalyfjum, berast hingað til lands iStockphoto

Sífellt fleiri stofnar fjölónæmra baktería, sem eru ónæmar fyrir nánast öllum sýklalyfjum, berast hingað til lands. Karl G. Kristinsson, prófessor og yfirlæknir sýklafræðideildar Landspítalans, hélt erindi um ónæmi baktería og sýklalyfjanotkun á Læknadögum í Hörpu í gær. Þar sagði hann að um væri að ræða raunverulega og vaxandi ógn. Alþjóðaheilbrigðismálastofnunin, WHO, segir að verði ekkert að gert gæti ástandið í heilbrigðismálum orðið eins og það var fyrir tilkomu sýklalyfjanna og skilgreinir aukið ónæmi fyrir sýklalyfjum sem eina helstu heilbrigðisógnina sem heimurinn stendur frammi fyrir í dag.

Karl segir ónæmi fyrir sýklalyfjum talsvert minna hér en í flestum öðrum löndum. Það megi einkum skýra með tvennu. Annars vegar að hér á landi sé tiltölulega minni notkun sýklalyfja fyrir fólk en í mörgum öðrum löndum, hins vegar sé Ísland í sérflokki hvað varðar litla sýklalyfjanotkun í landbúnaði.

Að sögn Karls er um að ræða þrjár tegundir baktería; „Multiresistant“, sem eru ónæmar fyrir þremur flokkum sýklalyfja eða fleirum, „Extensively resistant“ og „Panresistant“.

„Extensively resistant“ eru ónæmar fyrir öllum þekktum sýklalyfjum nema einu eða tveimur og heitir annað þeirra Colistin. Þær eru mjög útbreiddar í Asíu, á austurströnd Bandaríkjanna, Grikklandi og Ítalíu. Vegna þessarar miklu útbreiðslu hefur notkun Colistins aukist mikið, t.d. í landbúnaði í Kína og víðar og finnst ónæmið nú í 15-20% kínverskra landbúnaðarafurða sem greindar voru og í um 1% fólki í Kína sem aldrei hefur tekið lyfið. Karl segir það vera mikið áhyggjuefni ef þetta ónæmi berist í fjölónæmu bakteríurnar á þennan hátt, því þannig verða þær ónæmar fyrir öllum sýklalyfjum. Eftir að þessar niðurstöður frá Kína voru birtar hefur sams konar ónæmi fundist í fólki og kjúklingum í Danmörku, Englandi, Hollandi og Portúgal. Í Danmörku og Englandi var um að ræða innflutt kjúklingakjöt.

Í fyrra fundust bakteríur ónæmar fyrir nánast öllum sýklalyfjum í þremur einstaklingum hér á landi.

Við erum á tánum

Gegn þeirri síðastnefndu, „Panresistant“, dugar ekkert sýklalyf. Þessar bakteríur hafa ekki greinst hér á landi. „Þær eru sem betur fer sjaldgæfar, en ef þær breiðast út áður en við finnum ný sýklalyf er voðinn vís,“ segir Karl. „Við erum á tánum til að koma í veg fyrir að þessar bakteríur berist hingað til Íslands og breiðist hér út og við skimum fyrir þeim hjá fólki sem kemur á Landspítalann og kemur frá tilteknum löndum eða hefur verið á sjúkrahúsum erlendis.“

Slíkar skimanir voru um 12.000 í fyrra, þær hafa hátt í fjórfaldast á fáum árum og skýra má það að hluta með auknum ferðalögum Íslendinga til Asíu og annarra fjarlægra slóða.

Nýtt tæki leitar að bakteríum

– Hvað gerist ef bakteríur sem þessar ná að breiðast út? „Það þýðir að horfur sjúklinga með alvarlegar sýkingar versna. Yfirleitt hefur fólk ekki hugmynd um að það beri þessar bakteríur fyrr en það fær sýkingu af einhverju tagi, en þá virka sýklalyf ekki. Þær geta þannig verið hluti af örveruflóru okkar og við vitum ekki af þeim fyrr en eða ef við sýkjumst af þeim.“

Um áramótin var tekið í gagnið nýtt tæki á spítalanum sem leitar að fjölónæmum bakteríum með því að leita að ónæmisgenunum í bakteríunum, en þannig finnast þær fyrr en með öðrum aðferðum. Karl segir þessa aðferð dýrari en þær sem áður voru notaðar og því sé það einkum notað hjá þeim sem séu í einangrun.

Í betri aðstöðu en aðrar þjóðir

Karl segir að fyrir um tveimur árum hafi Sóttvarnastofnun Evrópusambandsins, ECDC, áætlað að um 400.000 sýkingar vegna ónæmra baktería kæmu upp í Evrópu árlega. Dauðsföll vegna þeirra hefðu verið um 25.000. „Á síðasta ári samþykkti WHO ályktun um að yrði ekki gripið til tafarlausra aðgerða stefndi lýðheilsa í heiminum í að við værum að komast á sama stað og fyrir heimstyrjöldina síðari þegar fólk lést úr einföldum sýkingum. Það hefur verið varað við þessu í áratug, jafnvel lengur, og stjórnvöld gætu t.d lagt sitt af mörkum með því að hvetja lyfjafyrirtækin til að þróa ný sýklalyf.“

Er þetta eitthvað sem almenningur á Íslandi þarf að hafa áhyggjur af? „Þetta virðist geta breiðst hratt út og spurningin er hvort það takist að þróa ný sýklalyf í tæka tíð. Við erum í betri aðstöðu en flest önnur lönd til að hefta útbreiðsluna; Við erum eyja, erum með eigin landbúnaðarframleiðslu og getum stjórnað innflutningi á þeim. En það er ekkert hægt að líta framhjá því að þetta er ein alvarlegasta ógn sem við stöndum frammi fyrir varðandi lýðheilsu. Ég hef stundum líkt þessu við gróðurhúsaáhrifin.“

Karl G. Kristinsson prófessor og yfirlæknir á Landspítalanum í ræðustól ...
Karl G. Kristinsson prófessor og yfirlæknir á Landspítalanum í ræðustól á Læknadögum í Hörpu í gær. Golli / Kjartan Þorbjörnsson

Innlent »

Gullaldarliðið á toppnum á HM

Í gær, 21:44 Gullaldarlið Íslands vann fjórða sigurinn í röð á HM skáksveita 50 ára og eldri í Dresden í dag. Jón L. Árnason var hetja dagsins, en hann sigraði Gerhard Köhler í 23 leikjum eftir að hafa fórnað mönnum á báðar hendur. Meira »

Skánar þegar líður á helgina

Í gær, 21:39 „Föstudagurinn lítur ekkert sérstaklega vel út. Það verður stíf norðanátt á vestanverðu landinu og norðanverðu. Það gæti farið upp í 15 metra á sekúndu á þeim stöðum þar sem oftast er hvasst, “ segir Helga Ívarsdóttir, veðurfræðingur hjá Veðurstofunni um helgarveðrið. Meira »

Flugumferðarstjórar misjafnlega sáttir

Í gær, 21:31 „Hljóðið í mönnum er misjafnt. Menn eru, eins og gengur og gerist, misjafnlega sáttir með samninginn,“ segir Sigurjón Jónasson, formaður Félags flugumferðarstjóra, í samtali við mbl.is, en kjarasamningur félagsins við Isavia var kynntur félagsmönnum í gærkvöldi. Meira »

Sjónum beint að varnarleysi smáríkja

Í gær, 21:22 Baldur Þórhallsson, prófessor í stjórnmálafræði við Háskóla Íslands, segir að ólga í efnahagsmálum í Evrópu sem og aukin ógn vegna Rússlands hafi aukið áhugann á smáríkjum og smáríkjafræðum. Rannsóknasetur um smáríki við Háskóla Íslands hefur rekið sumarskóla um smáríki á hverju sumri síðustu 14 árin og sækja 26 háskólanemar víðs vegar að úr Evrópu skólann í ár. Meira »

Danni rauði heldur með Íslandi

Í gær, 21:02 Leiðtogi stúdentauppreisnarinnar í París vorið 1968 segir íþróttahjarta sitt slá með íslenska landsliðinu á EM í fótbolta þótt nýlega hafi hann fengið franskan ríkisborgararétt. Kom þetta fram í samtali við Daniel Cohn-Bendit, Danna rauða, á frönsku sjónvarpsstöðinni Europe 1 í dag. Meira »

Hjólreiðakeppni í anda maraþonsins

Í gær, 20:48 „Í framhaldi af Reykjavíkurmaraþoninu og framkvæmd þess á undanförnum árum varð til þessi hugmynd að búa til viðburð í hjólreiðum í anda maraþonsins,“ segir Kjartan Ásmundsson, verkefnisstjóri hjá Íþróttabandalagi Reykjavíkur sem sér um nýju hjólreiðakeppnina Tour of Reykjavík. Meira »

Sendi samúðaróskir til Tyrkja

Í gær, 20:23 Lilja Alfreðsdóttir utanríkisráðherra sendi í dag samúðaróskir til Mevlut Cavusoglu, utanríkisráðherra Tyrklands, vegna hryðjuverkaárásarinnar á Ataturk-flug­völl­inn í Istanbúl í gærkvöldi, en hún kostaði í það minnsta 42 manns lífið. Meira »

Undirrituðu yfirlýsingu um varnarsamstarf

Í gær, 20:41 Lilja Alfreðsdóttir utanríkisráðherra og Robert O. Work, varavarnarmálaráðherra Bandaríkjanna, undirrituðu í dag sameiginlega yfirlýsingu um samstarf á sviði varnarmála. Yfirlýsingin er viðbót við samkomulag sem undirritað var við bandarísk stjórnvöld haustið 2006 og rúmast innan tvíhliða varnarsamnings Íslands og Bandaríkjanna frá árinu 1951. Meira »

Smíðuðu Raspberry Pi í grunnskóla

Í gær, 20:12 Þrír strákar í 10. bekk í Kelduskóla í Grafarvogi smíðuðu á dögunum fyrstu Raspberry Pi-leikjatölvuna sem hefur verið smíðuð í grunnskólum hér á landi eftir því sem næst verður komist. Í tölvunni er hægt að spila leiki úr gömlu leikjatölvunum á borð við Nintendo 64 og er hún vinsælt viðfangsefni tölvuáhugafólks. Meira »

Unnu 87 milljónir í Víkingalottóinu

Í gær, 19:43 Tveir Norðmenn höfðu heppnina með sér í útdrætti vikunnar í Víkingalottóinu og voru með allar aðaltölurnar réttar. Hljóta þeir rúmar 86,7 milljónir króna hver í vinning. Meira »

Óska eftir rökstuðningi dómara

Í gær, 19:42 Fjölskylda Huldu Bjarkar Þóroddsdóttur, sem lést í svifvængjaflugi skammt frá borginni Zurich í Sviss fyrir þremur árum, óskar í dag formlega eftir rökstuðningi dómara fyrir sýknun í máli hennar gegn leiðbeinanda Huldu Bjarkar. Meira »

Áhugi Evrópu á Íslandi aldrei meiri

Í gær, 19:30 Áhugi Evrópubúa á Íslandi hefur aldrei verið meiri en núna þegar íslenska liðið er að keppa á Evrópumótinu í Frakklandi með sinni ótrúlegu framgöngu. Slá vinsældirnar núna út áhuganum á landi og þjóð þegar Eyjafjallajökulsgosið átti sér stað árið 2010. Þetta má sjá á tölum Google index. Meira »

Sjúkrahótelið verði tilbúið 2017

Í gær, 18:30 Gunnar Svavarsson tekur formlega við starfi framkvæmdastjóra Nýs Landspítala hinn 1. júlí næstkomandi. „Ég er í raun og veru búinn að gegna þessu starfi frá 1. janúar,“ segir Gunnar í samtali við mbl.is. Gunnar hefur komið að verkefninu frá 2009 með einum eða öðrum hætti. Meira »

Líta ástandið í Írak öðrum augum

Í gær, 17:59 „Það er miklu lægra hlutfall Íraka sem fær hæli í Noregi en í öðrum Evrópuríkjum. Þeir hafa bara mjög harða stefnu í þessum málaflokki og líta ástandið í Írak öðrum augum en við. Það er ekki hægt að útskýra það öðruvísi,“ segir lögfræðingur Rauða krossins um stöðu hælisleitenda frá Írak í Noregi. Meira »

Málefnin sigruðu - ekki persónan

Í gær, 16:58 Einar Aðalsteinn Brynjólfsson, efsti maður á lista Pírata í Norðaustur-kjördæmi, vísar því á bug að ójafnræði og vanbúnaður hafi ráðið ríkjum í prófkjörinu sem lauk á miðnætti 27. júní sl. „Ég er líka nýliði meðal Pírata, rétt eins og Björn Þorláksson,“ segir Einar. Meira »

Mátti tjá sig um umsóknarferlið

Í gær, 18:00 Kristín Völundardóttir, forstjóri Útlendingastofnunar, fór ekki út fyrir heimildir sínar í útvarpsviðtali í Ríkisútvarpinu árið 2012 þannig að brotið hafi verið gegn lögum um persónuupplýsingar, samkvæmt nýjum úrskurði Persónuverndar. Meira »

Telur sér heimilt að bregðast við

Í gær, 17:22 Útlendingastofnun telur sér heimilt og, í ljósi ákvæða upplýsingalaga, að nokkru marki skylt að bregðast við fyrirspurnum varðandi mál sem eru til umfjöllunar í fjölmiðlum. Meira »

Tveir leikskólar sameinaðir

Í gær, 16:44 Skóla- og frístundaráð Reykjavíkurborgar ákvað á fundi sínum í dag að sameina tvo leikskóla í Vesturbæ undir eina stjórn, leikskólann Mýri í litla Skerjafirði og Hagaborg. Sameiningin kemur til framkvæmda 1. september og er hugsuð sem tímabundin lausn til eins árs. Meira »
Sjálfskiptur og nýskoðaður Citroen C4
Til sölu fallegur Citroen C4 fjölskyldubíll. Árgerð 2005, ekinn 147 þús. Nýskoða...
PÚSTKERFI Á HAGSTÆÐU VERÐI
Eigum fyrirlyggjandi PÚSTKERFI í flestar tegundir bifreiða. Einnig STÝRISLIÐI ...
Óska eftir tilboði
Stofuskápur, og tvær bókahillur 4 og 7 hillur, Tilboð sendist sem SMS í GSM ...
 
Fiskiskip til sölu
Bátar - skip
Til sölu er fiskiskipið Sandvík EA-20...
Aðalfundur
Fundir - mannfagnaðir
Aðalfundur Aðalfundur ...
Framhald
Nauðungarsala
Uppboð Einnig birt á www.naudungarsolu...
Skólastjóri tónlistarskólans
Stjórnunarstörf
Laus störf í Skaftárhreppi Skólastjóri ...