Ein helsta heilbrigðisógnin í dag

Sífellt fleiri stofnar fjölónæmra baktería, sem eru ónæmar fyrir nánast ...
Sífellt fleiri stofnar fjölónæmra baktería, sem eru ónæmar fyrir nánast öllum sýklalyfjum, berast hingað til lands iStockphoto

Sífellt fleiri stofnar fjölónæmra baktería, sem eru ónæmar fyrir nánast öllum sýklalyfjum, berast hingað til lands. Karl G. Kristinsson, prófessor og yfirlæknir sýklafræðideildar Landspítalans, hélt erindi um ónæmi baktería og sýklalyfjanotkun á Læknadögum í Hörpu í gær. Þar sagði hann að um væri að ræða raunverulega og vaxandi ógn. Alþjóðaheilbrigðismálastofnunin, WHO, segir að verði ekkert að gert gæti ástandið í heilbrigðismálum orðið eins og það var fyrir tilkomu sýklalyfjanna og skilgreinir aukið ónæmi fyrir sýklalyfjum sem eina helstu heilbrigðisógnina sem heimurinn stendur frammi fyrir í dag.

Karl segir ónæmi fyrir sýklalyfjum talsvert minna hér en í flestum öðrum löndum. Það megi einkum skýra með tvennu. Annars vegar að hér á landi sé tiltölulega minni notkun sýklalyfja fyrir fólk en í mörgum öðrum löndum, hins vegar sé Ísland í sérflokki hvað varðar litla sýklalyfjanotkun í landbúnaði.

Að sögn Karls er um að ræða þrjár tegundir baktería; „Multiresistant“, sem eru ónæmar fyrir þremur flokkum sýklalyfja eða fleirum, „Extensively resistant“ og „Panresistant“.

„Extensively resistant“ eru ónæmar fyrir öllum þekktum sýklalyfjum nema einu eða tveimur og heitir annað þeirra Colistin. Þær eru mjög útbreiddar í Asíu, á austurströnd Bandaríkjanna, Grikklandi og Ítalíu. Vegna þessarar miklu útbreiðslu hefur notkun Colistins aukist mikið, t.d. í landbúnaði í Kína og víðar og finnst ónæmið nú í 15-20% kínverskra landbúnaðarafurða sem greindar voru og í um 1% fólki í Kína sem aldrei hefur tekið lyfið. Karl segir það vera mikið áhyggjuefni ef þetta ónæmi berist í fjölónæmu bakteríurnar á þennan hátt, því þannig verða þær ónæmar fyrir öllum sýklalyfjum. Eftir að þessar niðurstöður frá Kína voru birtar hefur sams konar ónæmi fundist í fólki og kjúklingum í Danmörku, Englandi, Hollandi og Portúgal. Í Danmörku og Englandi var um að ræða innflutt kjúklingakjöt.

Í fyrra fundust bakteríur ónæmar fyrir nánast öllum sýklalyfjum í þremur einstaklingum hér á landi.

Við erum á tánum

Gegn þeirri síðastnefndu, „Panresistant“, dugar ekkert sýklalyf. Þessar bakteríur hafa ekki greinst hér á landi. „Þær eru sem betur fer sjaldgæfar, en ef þær breiðast út áður en við finnum ný sýklalyf er voðinn vís,“ segir Karl. „Við erum á tánum til að koma í veg fyrir að þessar bakteríur berist hingað til Íslands og breiðist hér út og við skimum fyrir þeim hjá fólki sem kemur á Landspítalann og kemur frá tilteknum löndum eða hefur verið á sjúkrahúsum erlendis.“

Slíkar skimanir voru um 12.000 í fyrra, þær hafa hátt í fjórfaldast á fáum árum og skýra má það að hluta með auknum ferðalögum Íslendinga til Asíu og annarra fjarlægra slóða.

Nýtt tæki leitar að bakteríum

– Hvað gerist ef bakteríur sem þessar ná að breiðast út? „Það þýðir að horfur sjúklinga með alvarlegar sýkingar versna. Yfirleitt hefur fólk ekki hugmynd um að það beri þessar bakteríur fyrr en það fær sýkingu af einhverju tagi, en þá virka sýklalyf ekki. Þær geta þannig verið hluti af örveruflóru okkar og við vitum ekki af þeim fyrr en eða ef við sýkjumst af þeim.“

Um áramótin var tekið í gagnið nýtt tæki á spítalanum sem leitar að fjölónæmum bakteríum með því að leita að ónæmisgenunum í bakteríunum, en þannig finnast þær fyrr en með öðrum aðferðum. Karl segir þessa aðferð dýrari en þær sem áður voru notaðar og því sé það einkum notað hjá þeim sem séu í einangrun.

Í betri aðstöðu en aðrar þjóðir

Karl segir að fyrir um tveimur árum hafi Sóttvarnastofnun Evrópusambandsins, ECDC, áætlað að um 400.000 sýkingar vegna ónæmra baktería kæmu upp í Evrópu árlega. Dauðsföll vegna þeirra hefðu verið um 25.000. „Á síðasta ári samþykkti WHO ályktun um að yrði ekki gripið til tafarlausra aðgerða stefndi lýðheilsa í heiminum í að við værum að komast á sama stað og fyrir heimstyrjöldina síðari þegar fólk lést úr einföldum sýkingum. Það hefur verið varað við þessu í áratug, jafnvel lengur, og stjórnvöld gætu t.d lagt sitt af mörkum með því að hvetja lyfjafyrirtækin til að þróa ný sýklalyf.“

Er þetta eitthvað sem almenningur á Íslandi þarf að hafa áhyggjur af? „Þetta virðist geta breiðst hratt út og spurningin er hvort það takist að þróa ný sýklalyf í tæka tíð. Við erum í betri aðstöðu en flest önnur lönd til að hefta útbreiðsluna; Við erum eyja, erum með eigin landbúnaðarframleiðslu og getum stjórnað innflutningi á þeim. En það er ekkert hægt að líta framhjá því að þetta er ein alvarlegasta ógn sem við stöndum frammi fyrir varðandi lýðheilsu. Ég hef stundum líkt þessu við gróðurhúsaáhrifin.“

Karl G. Kristinsson prófessor og yfirlæknir á Landspítalanum í ræðustól ...
Karl G. Kristinsson prófessor og yfirlæknir á Landspítalanum í ræðustól á Læknadögum í Hörpu í gær. Golli / Kjartan Þorbjörnsson

Innlent »

Sólarljós hefur skaðleg áhrif á snuð

11:18 Skoðun Neytendastofu á snuðum fyrir börn hefur leitt í ljós að hérlendis hafa verið til sölu vörur sem hafa ekki verið í lagi og jafnvel hættulegar börnum. Skoðuð voru yfir 900 snuð af 74 tegundum. Kom í ljós að 27% af snuðunum voru ekki allar merkingar í lagi. Meira »

„Betra að vanda sig í upphafi“

10:56 „Við erum að vanda okkur, þetta skiptir máli. Við ætlum að láta þetta standa út kjörtímabilið og þá er betra að vanda sig í upphafi,“ sagði Sigurður Ingi Jóhannsson, formaður Framsóknarflokksins, fyrir fund sinn með formönnum Vinstri grænna og Sjálfstæðisflokksins í ráðherrabústaðnum í morgun. Meira »

300 manns gáfu íslenskum börnum föt

10:48 Tæplega 300 manns komu og gáfu föt í árlega fatasöfnun ungmennaráðs Barnaheilla sem fór fram í gær, í tilefni af degi mannréttinda og afmæli Barnasáttmála Sameinuðu þjóðanna. Söfnunin gekk vonum framan og tókst að fylla 20 rúmmetra sendiferðabíl af fötum og gott betur en það. Meira »

Baldur bilaður og ferðir falla niður

10:43 Vegna bilunar í aðalvél farþegaferjunnar Baldurs hafa allar ferðir hennar milli Stykkishólms og Brjánslækjar með viðkomu í Flatey verið felldar niður. Meira »

„Ætluðum að vera komin lengra“

10:35 „Þetta er verk sem tekur nokkra daga, kannski aðeins lengri tíma en við höfðum gert ráð fyrir en það hefur ekkert komið upp á sem veldur manni áhyggjum. Þetta er bara þannig að allir vilja vanda sig,“ sagði Bjarni Benediktsson fyrir fund sinn með formönnum VG og Framsóknarflokksins í ráðherrabústaðnum í morgun. Meira »

Flugnámsbraut í boði í fyrsta sinn

10:34 Fyrsti hópur nemenda á flugnámsbraut Icelandair hóf nám í Flugakademíu Keilis 17. nóvember en alls voru innritaðir 26 nýnemar og þar af 20 á flugnámsbrautina. Þetta er fjórði bekkurinn sem hefur samtvinnað atvinnuflugmannsnám hjá Keili á þessu ári og í frysta sinn sem skiptið sem boðið er upp á nám á flugnámsbraut hér á landi. Meira »

Fundað um Öræfajökul í dag

10:04 Fundað verður um stöðu mála í Öræfajökli hjá almannavörnum klukkan 11:00. Að sögn Hjálmars Björgvinssonar, deildarstjóra hjá almannavörnum, er fyrst og fremst um stöðufund að ræða þar sem farið verður yfir gögn og bækur bornar saman. Meira »

Þurfa að finna lendingu í mörgum málum

10:18 Formenn Vinstri grænna, Sjálfstæðisflokksins og Framsóknarflokksins sitja nú á fundi í ráðherrabústaðnum þar sem þau reyna að mynda nýja ríkisstjórn. „Það liggur fyrir fyrirfram að hér eru þrír ólíkir flokkar og það eru mörg mál sem þarf að finna lendingu í,“ sagði Katrín Jakobsdóttir fyrir fundinn. Meira »

Aðalmeðferðin ekki fyrr en á miðvikudag

09:26 Aðalmeðferð í máli ákæruvaldsins gegn Sveini Gesti Tryggvasyni hefst ekki fyrr en á miðvikudaginn, en fyrr í morgun hafði verið sagt frá því að málið hæfist í dag. Þetta staðfestir saksóknari málsins við mbl.is. Samkvæmt upplýsingum á vef Héraðsdóms Reykjavíkur átti málið að hefjast í dag. Meira »

Símon kjörinn dómstjóri

09:23 Símon Sigvaldason héraðsdómari var kjörinn dómstjóri við Héraðsdóm Reykjavíkur 28. september sl. og hefur verið skipaður í embættið frá og með 1. desember nk. Meira »

Aðalmeðferð í máli Sveins hefst í dag

08:46 Aðalmeðferð í máli ákæruvaldsins gegn Sveini Gesti Tryggvasyni hefst fyrir Héraðsdómi Reykjavíkur í dag, en Sveinn er ákærður fyrir stófellda líkamsárás í Mosfellsdal 7. júní sl. Sá sem varð fyrir árásinni hét Arnar Jónsson Aspar, en hann lést í kjölfar hennar. Meira »

Vonskuveður í vændum

08:33 Hríðarbakki er væntanlegur úr norðri og síðdegis, upp úr kl. 16-17, mun veður versna til muna norðanlands og eins á norðanverðum Vestfjörðum. Meira »

Vetrarfærð víða um land

08:03 Það er hálka eða hálkublettir á flestum vegum á Suðurlandi. Eins er hálka eða snjóþekja á Vesturlandi og Vestfjörðum og eitthvað um éljagang og skafrenning. Meira »

„Sláandi að þurfa að bíða svona lengi“

07:37 Níræð kona sem fótbrotnaði aðfaranótt föstudags hefur legið inni á bráðadeild Landspítalans síðan þá með ómeðhöndlað fótbrot. Konan var sett í gifs frá nára og niður úr til að draga úr kvölum meðan hún bíður aðgerðar. Meira »

Gripinn glóðvolgur við þjófnað

05:47 Lögreglan handtók mann á fimmta tímanum í nótt við Fróðaþing en hann liggur undir rökstuddum grun um að hafa brotist inn í bifreiðar. Meira »

Nýti reynsluna uppbyggilega

07:57 „Að missa tvíburasystur mína í bílslysi er nokkuð sem mun fylgja mér alla ævi. Ég hef aldrei verið samur maður á eftir; þetta er stöðugt í huganum. Þó eru liðin tæp þrettán ár síðan þetta gerðist,“ segir Þórir Guðmundsson, lögregluþjónnn á Ísafirði. Meira »

Stormviðvörun á morgun

06:40 Útlit er fyrir norðaustan hvassviðri eða storm með snjókomu eða éljum um landið norðanvert frá þriðjudegi til föstudags. Fólk sem hyggur á ferðalög er hvatt til að fylgjast vel með þróun veðurspáa og viðvarana, segir í athugasemd á vef Veðurstofu Íslands. Meira »

Langtímaveikindi sliga sjúkrasjóð KÍ

05:30 Aukning langtímaveikinda meðal félagsmanna Kennarasambands Íslands hefur leitt til þess að skerða þarf þann tíma sem félagsmenn eiga rétt á greiddum sjúkradagpeningum um 25%. Meira »

Mátturinn eða dýrðin - Greinaflokkur

Bátakerru stolið
Þessari kerru var stolið um Hvítasunnuhelgina í bryggjuhverfinu í Reykjavík. Þei...
Dyrasímar - Raflagnir
Dyrasímaþjónusta, geri við eldri kerfi og set upp ný, fljót og góð þjónusta Sí...
HÚSAVIÐHALD
Viðgerðir og viðhald fasteigna er okkar fag. Húsaklæðning ehf. hefur í áratugi ...
HÚSAVIÐGERÐIR
Viðgerðir og viðhald fasteigna er okkar fag. Húsaklæðning ehf. hefur í áratugi ...
 
Félagsstarf
Staður og stund
Aflagrandi 40 Opin vinnustofa kl. 9 og f...
Framhald
Nauðungarsala
Uppboð Einnig birt á www.naudungarsolu...
Aðalfundur
Fundir - mannfagnaðir
Aðalfundur Aðalfundur Vör...
Skipulagsmál
Tilkynningar
Rangárþing ytra Auglýsing um skipulags...