Ein helsta heilbrigðisógnin í dag

Sífellt fleiri stofnar fjölónæmra baktería, sem eru ónæmar fyrir nánast ...
Sífellt fleiri stofnar fjölónæmra baktería, sem eru ónæmar fyrir nánast öllum sýklalyfjum, berast hingað til lands iStockphoto

Sífellt fleiri stofnar fjölónæmra baktería, sem eru ónæmar fyrir nánast öllum sýklalyfjum, berast hingað til lands. Karl G. Kristinsson, prófessor og yfirlæknir sýklafræðideildar Landspítalans, hélt erindi um ónæmi baktería og sýklalyfjanotkun á Læknadögum í Hörpu í gær. Þar sagði hann að um væri að ræða raunverulega og vaxandi ógn. Alþjóðaheilbrigðismálastofnunin, WHO, segir að verði ekkert að gert gæti ástandið í heilbrigðismálum orðið eins og það var fyrir tilkomu sýklalyfjanna og skilgreinir aukið ónæmi fyrir sýklalyfjum sem eina helstu heilbrigðisógnina sem heimurinn stendur frammi fyrir í dag.

Karl segir ónæmi fyrir sýklalyfjum talsvert minna hér en í flestum öðrum löndum. Það megi einkum skýra með tvennu. Annars vegar að hér á landi sé tiltölulega minni notkun sýklalyfja fyrir fólk en í mörgum öðrum löndum, hins vegar sé Ísland í sérflokki hvað varðar litla sýklalyfjanotkun í landbúnaði.

Að sögn Karls er um að ræða þrjár tegundir baktería; „Multiresistant“, sem eru ónæmar fyrir þremur flokkum sýklalyfja eða fleirum, „Extensively resistant“ og „Panresistant“.

„Extensively resistant“ eru ónæmar fyrir öllum þekktum sýklalyfjum nema einu eða tveimur og heitir annað þeirra Colistin. Þær eru mjög útbreiddar í Asíu, á austurströnd Bandaríkjanna, Grikklandi og Ítalíu. Vegna þessarar miklu útbreiðslu hefur notkun Colistins aukist mikið, t.d. í landbúnaði í Kína og víðar og finnst ónæmið nú í 15-20% kínverskra landbúnaðarafurða sem greindar voru og í um 1% fólki í Kína sem aldrei hefur tekið lyfið. Karl segir það vera mikið áhyggjuefni ef þetta ónæmi berist í fjölónæmu bakteríurnar á þennan hátt, því þannig verða þær ónæmar fyrir öllum sýklalyfjum. Eftir að þessar niðurstöður frá Kína voru birtar hefur sams konar ónæmi fundist í fólki og kjúklingum í Danmörku, Englandi, Hollandi og Portúgal. Í Danmörku og Englandi var um að ræða innflutt kjúklingakjöt.

Í fyrra fundust bakteríur ónæmar fyrir nánast öllum sýklalyfjum í þremur einstaklingum hér á landi.

Við erum á tánum

Gegn þeirri síðastnefndu, „Panresistant“, dugar ekkert sýklalyf. Þessar bakteríur hafa ekki greinst hér á landi. „Þær eru sem betur fer sjaldgæfar, en ef þær breiðast út áður en við finnum ný sýklalyf er voðinn vís,“ segir Karl. „Við erum á tánum til að koma í veg fyrir að þessar bakteríur berist hingað til Íslands og breiðist hér út og við skimum fyrir þeim hjá fólki sem kemur á Landspítalann og kemur frá tilteknum löndum eða hefur verið á sjúkrahúsum erlendis.“

Slíkar skimanir voru um 12.000 í fyrra, þær hafa hátt í fjórfaldast á fáum árum og skýra má það að hluta með auknum ferðalögum Íslendinga til Asíu og annarra fjarlægra slóða.

Nýtt tæki leitar að bakteríum

– Hvað gerist ef bakteríur sem þessar ná að breiðast út? „Það þýðir að horfur sjúklinga með alvarlegar sýkingar versna. Yfirleitt hefur fólk ekki hugmynd um að það beri þessar bakteríur fyrr en það fær sýkingu af einhverju tagi, en þá virka sýklalyf ekki. Þær geta þannig verið hluti af örveruflóru okkar og við vitum ekki af þeim fyrr en eða ef við sýkjumst af þeim.“

Um áramótin var tekið í gagnið nýtt tæki á spítalanum sem leitar að fjölónæmum bakteríum með því að leita að ónæmisgenunum í bakteríunum, en þannig finnast þær fyrr en með öðrum aðferðum. Karl segir þessa aðferð dýrari en þær sem áður voru notaðar og því sé það einkum notað hjá þeim sem séu í einangrun.

Í betri aðstöðu en aðrar þjóðir

Karl segir að fyrir um tveimur árum hafi Sóttvarnastofnun Evrópusambandsins, ECDC, áætlað að um 400.000 sýkingar vegna ónæmra baktería kæmu upp í Evrópu árlega. Dauðsföll vegna þeirra hefðu verið um 25.000. „Á síðasta ári samþykkti WHO ályktun um að yrði ekki gripið til tafarlausra aðgerða stefndi lýðheilsa í heiminum í að við værum að komast á sama stað og fyrir heimstyrjöldina síðari þegar fólk lést úr einföldum sýkingum. Það hefur verið varað við þessu í áratug, jafnvel lengur, og stjórnvöld gætu t.d lagt sitt af mörkum með því að hvetja lyfjafyrirtækin til að þróa ný sýklalyf.“

Er þetta eitthvað sem almenningur á Íslandi þarf að hafa áhyggjur af? „Þetta virðist geta breiðst hratt út og spurningin er hvort það takist að þróa ný sýklalyf í tæka tíð. Við erum í betri aðstöðu en flest önnur lönd til að hefta útbreiðsluna; Við erum eyja, erum með eigin landbúnaðarframleiðslu og getum stjórnað innflutningi á þeim. En það er ekkert hægt að líta framhjá því að þetta er ein alvarlegasta ógn sem við stöndum frammi fyrir varðandi lýðheilsu. Ég hef stundum líkt þessu við gróðurhúsaáhrifin.“

Karl G. Kristinsson prófessor og yfirlæknir á Landspítalanum í ræðustól ...
Karl G. Kristinsson prófessor og yfirlæknir á Landspítalanum í ræðustól á Læknadögum í Hörpu í gær. Golli / Kjartan Þorbjörnsson

Innlent »

Minkafjölskylda veiddi sér til matar – myndskeið

20:43 Ljósmyndararnir Einar Guðmann og Gyða Henningsdóttir rákust á minkafjölskyldu veiða sér til matar við Gatklettinn á Arnarstapa á sunnanverðu Snæfellsnesi í gær. Meira »

Vann rúmar 35 milljónir

19:38 Einn ljónheppinn lottóspilari var með allar tölurnar réttar í útdrætti vikunnar og hlýtur því fyrsta vinning, samtals 35.787.180 krónur. Miðinn var keyptur í Skýlinu við Friðarhöfn í Vestmannaeyjum. Meira »

Ætla að sigra Evrópu með súkkulaði

19:12 Sölva Chocolates er fyrirtæki sem selur handgert hágæðasúkkulaði úr kakóbaunum frá Tansaníu. Fyrirtækið er skipað fimm nýstúdentum úr Verzló og var valið fyrirtæki ársins í samkeppni ungra frumkvöðla, Junior Achievement, á Íslandi. Á mánudag taka þau þátt í Evrópukeppni ungra frumkvöðla í Sviss. Meira »

Ekki í lífshættu eftir umferðarslys

18:43 Tveir voru fluttir á bráðamóttöku Landspítalans í dag eftir umferðarslys. Annars vegar við Stekkjarbakka í Reykjavík og hins vegar torfæruslys í Jósepsdal. Meira »

Íslendingar í toppbaráttunni – myndir myndasyrpa

18:38 Íslendingar voru í eldlínunni á heimsleikunum í Crossfit, sem fara fram þessa dagana í Los Angeles í Bandaríkjunum, í gær. Í meðfylgjandi myndasyrpu má líta á fjölmargar myndir sem teknar voru af Íslendingunum í gær. Meira »

Segir árásina sjokk í öruggri München

18:11 Skotárásin í München í gær kom íbúum borgarinnar í opna skjöldu þar sem þeir eru vanir því að vera í öruggu umhverfi. Sæunn Sif Heiðarsdóttir verkfræðinemi hefur verið við skiptinám í borginni síðan í apríl og segir hún fólki líða ótrúlega öruggu í borginni, lögreglan standi sig vel. Meira »

„Þetta er þróun samfélagsins“ myndasyrpa

16:16 Þúsundir druslna komu saman á Austurvelli nú síðdegis, þar sem Druslugangan safnaðist saman eftir að gengið hafði verið frá Hallgrímskirkju niður Skólavörðustíg og Laugaveg. Meira »

Varar við fölskum vinabeiðnum

16:56 Nokkuð hefur borið á því að undanförnu að notendur Facebook, hér á landi sem og víðar, fái torkennilegar vinabeiðnir frá fólki, víða í heiminum, sem það þekkir ekki. Um eru að ræða falskar vinabeiðnir en lögreglan á höfuðborgarsvæðinu hefur nú tekið saman einföld ráð til þess að greina slíkar beiðnir sem og falskar persónur á samfélagsmiðlinum. Meira »

Druslur fjölmenntu í miðbæinn myndasyrpa

15:20 Druslur gengu fylktu liði niður Skólavörðustíginn í miðbæ Reykjavíkur í dag. Talið er að þúsundir manna hafi tekið þátt í göngunni í ár og svo virðist sem rigningin hafi ekki haft áhrif á þátttökuna. Meira »

Sex ára barn lenti í reiðhjólaslysi

15:12 Sex ára barn lenti í reiðhjólaslysi í Víðidal, við Breiðholtsbraut og Ögurhvarf, í dag og voru sjúkrabíll og lögreglubíll kallaðir til vegna slyssins. Ekki er vitað með líðan stúlkunnar. Meira »

Par gistir fangageymslur

14:42 Tilkynnt var um grunnsamlegar mannaferðir í kringum bifreið á Langholtsvegi rétt fyrir klukkan níu í morgun.   Meira »

Slysið ekki tilkynnt

14:33 Lögregla rannsakar nú hvort skip sem stundar ferðaþjónustu frá Miðbakka skorti til þess tilskilin leyfi.  Meira »

Slökktu eld á Akureyri

13:57 Slökkviliðinu á Akureyri barst tilkynning um eld í háalofti í húsi við Norðurgötu rétt fyrir klukkan 11 í morgun.  Meira »

Mokað út úr móttökudeild vegna myglu

13:00 Framkvæmdir eru í fullum gangi við deild 33C á Landspítalanum, bæði innan- og utanhúss. Um er að ræða móttökudeild spítalans þar sem þunglyndar konur með nýfædd börn leggjast inn. Mygla greindist á deildinni í vetur. Meira »

Upplifir tvær þjóðir í landinu

12:17 Unnsteinn Manúel Stefánsson sagði umræðu síðustu daga um Þjóðhátíð í Vestmannaeyjum hafa mikil áhrif, í þættinum Vikulokin á RÚV. Unnsteinn fundaði með Elliða Vignissyni, Páleyju Borgþórsdóttur og aðilum úr þjóðhátíðarnefnd í vikunni. Segist hann hafa upplifað málið líkt og það séu tvær þjóðir sem búi á Íslandi. Meira »

Loksins rekavottur á Ströndum

13:03 Lítinn sem engan rekavið hefur rekið á fjörur Árneshrepps á Ströndum síðustu árin en nú virðist ætla að verða breyting á.  Meira »

Rignir á druslur

12:27 Druslur af öllum stærðum og gerðum eru hvattar til að rífa með sér regnhlíf fyrir göngu dagsins.   Meira »

Kom alla leið úr Grafarvogi

12:10 Stór helíumblaðra úr sextíu ára afmæli Sveins Ásgeirs Baldurssonar ræsti út björgunarsveitir.   Meira »
Stálgrindamastur/ljósamastur
Til sölu stálgrindamastur/ljósamastur rúmir 13 m að lengd. Verð tilboð. Uppl. sí...
Opel Vectra til sölu. Tilboð óskast
Tilboð óskast í Opel Vectra 1999 ekinn um 160.000. Bílinn er með athugasemdir ú...
GLÆSILEGT HÚS T LEIGU Í VENTURA FLORIDA
Í húsi sem er v. 18 holu golfvöll eru 3 svh. m. sjónv., 2 bh., 1 wc, stór stofa,...
Vatnshrúturinn - Pípulagnaþjónusta
Pípulagnameistari getur tekið að sér ýmiskonar pípulagnavinnu. Upplýsingar gefur...