Ein helsta heilbrigðisógnin í dag

Sífellt fleiri stofnar fjölónæmra baktería, sem eru ónæmar fyrir nánast ...
Sífellt fleiri stofnar fjölónæmra baktería, sem eru ónæmar fyrir nánast öllum sýklalyfjum, berast hingað til lands iStockphoto

Sífellt fleiri stofnar fjölónæmra baktería, sem eru ónæmar fyrir nánast öllum sýklalyfjum, berast hingað til lands. Karl G. Kristinsson, prófessor og yfirlæknir sýklafræðideildar Landspítalans, hélt erindi um ónæmi baktería og sýklalyfjanotkun á Læknadögum í Hörpu í gær. Þar sagði hann að um væri að ræða raunverulega og vaxandi ógn. Alþjóðaheilbrigðismálastofnunin, WHO, segir að verði ekkert að gert gæti ástandið í heilbrigðismálum orðið eins og það var fyrir tilkomu sýklalyfjanna og skilgreinir aukið ónæmi fyrir sýklalyfjum sem eina helstu heilbrigðisógnina sem heimurinn stendur frammi fyrir í dag.

Karl segir ónæmi fyrir sýklalyfjum talsvert minna hér en í flestum öðrum löndum. Það megi einkum skýra með tvennu. Annars vegar að hér á landi sé tiltölulega minni notkun sýklalyfja fyrir fólk en í mörgum öðrum löndum, hins vegar sé Ísland í sérflokki hvað varðar litla sýklalyfjanotkun í landbúnaði.

Að sögn Karls er um að ræða þrjár tegundir baktería; „Multiresistant“, sem eru ónæmar fyrir þremur flokkum sýklalyfja eða fleirum, „Extensively resistant“ og „Panresistant“.

„Extensively resistant“ eru ónæmar fyrir öllum þekktum sýklalyfjum nema einu eða tveimur og heitir annað þeirra Colistin. Þær eru mjög útbreiddar í Asíu, á austurströnd Bandaríkjanna, Grikklandi og Ítalíu. Vegna þessarar miklu útbreiðslu hefur notkun Colistins aukist mikið, t.d. í landbúnaði í Kína og víðar og finnst ónæmið nú í 15-20% kínverskra landbúnaðarafurða sem greindar voru og í um 1% fólki í Kína sem aldrei hefur tekið lyfið. Karl segir það vera mikið áhyggjuefni ef þetta ónæmi berist í fjölónæmu bakteríurnar á þennan hátt, því þannig verða þær ónæmar fyrir öllum sýklalyfjum. Eftir að þessar niðurstöður frá Kína voru birtar hefur sams konar ónæmi fundist í fólki og kjúklingum í Danmörku, Englandi, Hollandi og Portúgal. Í Danmörku og Englandi var um að ræða innflutt kjúklingakjöt.

Í fyrra fundust bakteríur ónæmar fyrir nánast öllum sýklalyfjum í þremur einstaklingum hér á landi.

Við erum á tánum

Gegn þeirri síðastnefndu, „Panresistant“, dugar ekkert sýklalyf. Þessar bakteríur hafa ekki greinst hér á landi. „Þær eru sem betur fer sjaldgæfar, en ef þær breiðast út áður en við finnum ný sýklalyf er voðinn vís,“ segir Karl. „Við erum á tánum til að koma í veg fyrir að þessar bakteríur berist hingað til Íslands og breiðist hér út og við skimum fyrir þeim hjá fólki sem kemur á Landspítalann og kemur frá tilteknum löndum eða hefur verið á sjúkrahúsum erlendis.“

Slíkar skimanir voru um 12.000 í fyrra, þær hafa hátt í fjórfaldast á fáum árum og skýra má það að hluta með auknum ferðalögum Íslendinga til Asíu og annarra fjarlægra slóða.

Nýtt tæki leitar að bakteríum

– Hvað gerist ef bakteríur sem þessar ná að breiðast út? „Það þýðir að horfur sjúklinga með alvarlegar sýkingar versna. Yfirleitt hefur fólk ekki hugmynd um að það beri þessar bakteríur fyrr en það fær sýkingu af einhverju tagi, en þá virka sýklalyf ekki. Þær geta þannig verið hluti af örveruflóru okkar og við vitum ekki af þeim fyrr en eða ef við sýkjumst af þeim.“

Um áramótin var tekið í gagnið nýtt tæki á spítalanum sem leitar að fjölónæmum bakteríum með því að leita að ónæmisgenunum í bakteríunum, en þannig finnast þær fyrr en með öðrum aðferðum. Karl segir þessa aðferð dýrari en þær sem áður voru notaðar og því sé það einkum notað hjá þeim sem séu í einangrun.

Í betri aðstöðu en aðrar þjóðir

Karl segir að fyrir um tveimur árum hafi Sóttvarnastofnun Evrópusambandsins, ECDC, áætlað að um 400.000 sýkingar vegna ónæmra baktería kæmu upp í Evrópu árlega. Dauðsföll vegna þeirra hefðu verið um 25.000. „Á síðasta ári samþykkti WHO ályktun um að yrði ekki gripið til tafarlausra aðgerða stefndi lýðheilsa í heiminum í að við værum að komast á sama stað og fyrir heimstyrjöldina síðari þegar fólk lést úr einföldum sýkingum. Það hefur verið varað við þessu í áratug, jafnvel lengur, og stjórnvöld gætu t.d lagt sitt af mörkum með því að hvetja lyfjafyrirtækin til að þróa ný sýklalyf.“

Er þetta eitthvað sem almenningur á Íslandi þarf að hafa áhyggjur af? „Þetta virðist geta breiðst hratt út og spurningin er hvort það takist að þróa ný sýklalyf í tæka tíð. Við erum í betri aðstöðu en flest önnur lönd til að hefta útbreiðsluna; Við erum eyja, erum með eigin landbúnaðarframleiðslu og getum stjórnað innflutningi á þeim. En það er ekkert hægt að líta framhjá því að þetta er ein alvarlegasta ógn sem við stöndum frammi fyrir varðandi lýðheilsu. Ég hef stundum líkt þessu við gróðurhúsaáhrifin.“

Karl G. Kristinsson prófessor og yfirlæknir á Landspítalanum í ræðustól ...
Karl G. Kristinsson prófessor og yfirlæknir á Landspítalanum í ræðustól á Læknadögum í Hörpu í gær. Golli / Kjartan Þorbjörnsson

Innlent »

„Nafnið er í raun okkar“

21:02 „Okkar krafa er ríkari en þeirra,“ segir Malcolm Walker, stofnandi Iceland-verslanakeðjunnar, um mögulegar aðgerðir íslenskra stjórnvalda vegna nafnsins Iceland. Walker tjáði sig um málið í gær og bar m.a. þau rök á borð að fyrirtækið hefði notast við nafnið í heil 45 ár. Meira »

Einn með allar réttar í Lottó

19:46 Einn var með allar tölur réttar í lottóúrdrætti kvöldsins og er orðinn 6,7 milljónum ríkari. Þá var einn með fjórar réttar auk bónustölu og fær tæpar 600.000 krónur. Stóri vinningurinn kom á miða sem keyptur var í N1 á Egilsstöðum en bónusvinningurinn kom á áskriftarmiða. Meira »

Sóttu gangnamenn

19:41 Björgunarsveitir Slysavarnafélagsins Landsbjargar voru kallaðar út um hádegisbil í dag til aðstoðar gangnamönnum í Dýrafirði en þeir voru orðnir hraktir og kaldir í fjöllum ofan Núpsdals. Meira »

Verður að vera agi í hernum

19:30 Gildi íþrótta er sjaldnast ofmetið og gott er til þess að vita að fólk getur stundað sumar greinar meðan heilsan leyfir. Það á við um golfið, þar sem margir eldri borgarar njóta sín í botn, en 55% allra kylfinga í félögum innan Golfsambands Íslands eru eldri en 50 ára. Meira »

„Aldrei, aldrei, aldrei“

19:29 Sigmundur Davíð Gunnlaugsson hyggst enn sækjast eftir endurkjöri sem formaður Framsóknarflokksins. Hann segir Sigurð Inga Jóhannsson, sem tilkynnti framboð sitt í gær, ekki hafa staðið við það sem talað var um þegar Sigurður tók við af Sigmundi sem forsætisráðherra. Meira »

Bauð ferðamönnum í bæinn

18:30 Forvitnir ferðamenn víluðu ekki fyrir sér að kíkja á gluggann heima hjá Ernu Lilju Helgadóttur þrátt fyrir að hún lægi jafnvel í sófanum að horfa á sjónvarpið. Hún ákvað að snúa blaðinu við og opnaði í sumar verslun í stofunni heima hjá sér, en hún býr í einu elsta húsi á Seyðisfirði. Meira »

Benedikt endurkjörinn formaður

17:59 Um þrjúhundruð sóttu landsþing Viðreisnar í dag, þar sem Benedikt Jóhannesson var endurkjörinn formaður. Jóna Sólveig Elínardóttir var kjörin varaformaður. Meira »

Önnur framboð í frúnni í Hamborg

18:08 Heilu framboðin virðast hafa verið mótuð um ekkert annað en stór útgjaldaloforð í allar áttir. Þetta sagði Bjarni Benediktsson, fjármálaráðherra, á flokksráðsfundi Sjálfstæðisflokksins í dag sem telur marga tala eins og þeir séu í frúnni í Hamborg. Kosningabaráttan sé raunverulega hafin. Meira »

Alþjóðalög sverð okkar og skjöldur

17:45 Lilja Alfreðsdóttir utanríkisráðherra gerði menntun og baráttuna fyrir bættu stjórnarfari og virðingu fyrir réttarríkinu að meginefni ræðu sinnar á allsherjarþingi Sameinuðu þjóðanna í New York í dag. Meira »

Loforð er loforð – og loforðið var svikið

17:06 „Ég er hér vegna þess að ég á mér draum,“ sagði Benedikt Jóhannesson, formaður Viðreisnar, á landsþingi flokksins sem nú stendur yfir. „Ég á mér draum um að geta með stolti sagt: Við skiluðum betra Íslandi en við tókum við.“ Benedikt fjallaði m.a. um Evrópumálin og sagði að loforð hefðu verið svikin. Meira »

Fengu að prófa endurlífgun

17:01 Nokkur tólf ára börn fengu tækifæri til þess að framkvæmda endurlífgun á Hilton í dag, en þar stendur nú yfir alþjóðleg ráðstefna um endurlífgun. „Skyndilegt hjartastopp er þriðja algengasta dánarorsökin í iðnríkjum heimsins í dag á eftir hjarta- og æðasjúkdómum og krabbameini,“ segir í tilkynningu um ráðstefnuna. Meira »

Ökumaður sofnaði undir stýri

16:57 Tveir bílar höfnuðu utan vegar í Víkurskarði um klukkan tólf í dag. Samkvæmt upplýsingum frá lögreglunni á Akureyri virðist ökumaður annars bílsins, sem var á leið til Akureyrar, hafa sofnað undir stýri og farið yfir á öfugan vegarhelming. Hinn bíllinn kom úr gagnstæðri átt og átti ökumaðurinn ekki aðra úrkosti en að lenda í árekstri eða að aka út af, sem hann gerði. Meira »

Íslensk ungmenni líklegust til að hafa reykt kannabis

16:43 Íslenskir unglingar eru líklegastir allra evrópskra unglinga til að hafa reykt kannabis á síðustu 12 mánuðum samkvæmt nýútkominni skýrslu Evrópsku vímuvarnastofnunarinnar. Þetta kemur fram í tilkynningu frá Háskólanum á Akureyri. Meira »

Eygló stefnir á varaformanninn

16:26 Eygló Harðardóttir, félags- og húsnæðismálaráðherra, hyggst gefa kost á sér sem varaformaður Framsóknarflokksins að því gefnu að Sigmundur Davíð Gunnlaugsson verði ekki endurkjörinn formaður flokksins. Meira »

Enginn maður er stærri en flokkurinn

15:00 Sigurður Ingi Jóhannsson forsætisráðherra segir Framsóknarflokkinn snúast um málefnin, gildin, vinnuna og lýðræðið en ekki fólk. „Ég er ekki stærri en flokkurinn, og enginn er stærri en flokkurinn,“ sagði Sigurður við framsóknarmenn á kjördæmisþingi Suðurkjördæmis í dag. Meira »

Þrír bílar skullu saman í Kollafirði

16:39 Þrír bílar skullu saman í Kollafirði um fjögurleytið í dag. Einn var fluttur á slysadeild með minni háttar meiðsl. Ekki var þörf á slökkviliði á staðinn. Meira »

Sendir frá sér skáldævisögu

16:02 Von er á nýrri skáldsögu frá Guðrúnu Evu Mínervudóttur í lok október en sagan er öðrum þræði skáldævisaga, þar sem hluti hennar byggir á ævi höfundar og helstu persónur eiga sér raunverulegar fyrirmyndir. Meira »

Árni Páll leiðir í Kraganum

14:18 Árni Páll Árnason mun leiða lista Samfylkingarinnar í Suðvesturkjördæmi. Listi flokksins í Kraganum var birtur í dag.   Meira »
VAÐNES-sumarbústaðalóðir
Til sölu fallegar sumarhúsalóðir með aðgangi að heitu og köldu vatni í vinsælu s...
Uppí 70% afmælisafsláttur í nokkra daga.
Vönduð armbandsúr á ótrúlegu verði eða frá 5.000,- Pierre Lannier Paris, frönsk ...
 
Fundarboð
Fundir - mannfagnaðir
Kjördæmisráð Sjálfstæðisflokksins ...
Eldri borgarar
Staður og stund
Aflagrandi 40 Opin vinnustofa kl. 9. Fél...
Félagsstarf
Staður og stund
Aflagrandi 40 Opin vinnustofa kl. 9, mor...
Framhald
Nauðungarsala
Uppboð Einnig birt á www.naudungarsolu...