Erfitt að fá ærumeiðingar fjarlægðar

Ærumeiðingar á internetinu hafa aukist síðustu árin.
Ærumeiðingar á internetinu hafa aukist síðustu árin. Benjamin Goode

„Það er mikilvægt að taka þá umræðu hvort þeir sem verða fyrir ærumeiðingum á netinu séu nægilega vel verndaðir. Við sjáum þetta nánast á hverjum degi út um allt þar sem hátt og hart er reitt til höggs,“ segir Ragnar Tómas Árnason hæstaréttarlögmaður hjá LOGOS en hann flutti erindi í vikunni á UTmessunni í Hörpu og velti því þar upp hvort núverandi ástand hérlendis væri ásættanlegt í þessum efnum en erindi hans fjallaði um ábyrgð þjónustuveitenda á netinu á ærumeiðandi efni.

Til eru fjölmörg dæmi, sum mjög alvarleg, um ærumeiðingar á samfélagsmiðlum. Ærumeiðingar geta haft mjög alvarlegar afleiðingar fyrir þann sem verður fyrir og raunverulegir hagsmunir verið í húfi. Þau úrræði sem til eru í dag til að fá alvarlegar ærumeiðingar fjarlægðar, lögbann og dómstólar, geta verið tímafrek og sá tími sem það tekur því oft dýrkeyptur. 

Í Sunnudagsblaði Morgunblaðsins er rætt við Ragnar Tómas um málefnið en hérlendis er vaxandi iðnaður á sviði hýsingar og þá bjóða fjölmiðlar og farsímafyrirtæki upp á slíka þjónustu með því að hýsa heimasíður, blogg og athugasemdakerfi. Hvaða ábyrgð bera hýsingaraðilar þegar upp koma dæmi um ærumeiðingar?

„Hýsingaraðilar verða samkvæmt skilgreiningu tengdri ábyrgð að vera hlutlausir. Þeir eru að geyma upplýsingar að beiðni þjónustuþegans.

Ef við horfum til Bandaríkjanna þá var sett löggjöf þar árið 1996 sem veitti víðtæka friðhelgi til hýsingaraðila. Þar er nánast ómögulegt að gera þá ábyrga á grundvelli þess að þeir hefðu átt að hafa einhverja almenna vitneskju um að efni sem þeir geymdu væri ólögmætt eða ærumeiðandi.

Hins vegar fylgdu Evrópustofnanir ekki í fótspor þeirra þegar þær settu tilskipun árið 2000 sem gildir á EES-svæðinu. Með henni var settur rammi fyrir aðildarríkin um þá ábyrgð sem þau mega leggja á hýsingaraðila. Aðildarríkin mega ekki fara út fyrir rammann en mega vera hvar sem er innan hans.“

Samkvæmt þessari tilskipun mega aðildarríkin leggja þá ábyrgð á hýsingaraðila að hann verði að grípa tafarlaust til aðgerða hafi hann vitneskju um ólögmæta starfsemi eða upplýsingar. Og skiptir þá ekki máli hvernig honum berast þær upplýsingar. Á móti kemur að tilskipunin bannar aðildarríkjum að leggja einhverja eftirlits- eða rannsóknarskyldu á hýsingaraðilann.

„Þetta hljómar kannski ekki það flókið en það er hins vegar þannig að það er mjög erfitt að meta það hvenær maður hefur vitneskju um ólöglega starfsemi eða upplýsingar, það er mjög flókið lögfræðilegt úrlausnarefni. Síðan ef hýsingaraðilar telja sig hafa slíka vitneskju þá er það þetta með að bregðast tafar8laust við. Hvað er tafarlaust? Er það klukkutími eða dagur?“

Ragnar Tómas Árnason hæstaréttarlögmaður.
Ragnar Tómas Árnason hæstaréttarlögmaður. Morgunblaðið/RAX

Mörg lönd, þar á meðal Ísland, hafa horft til Bandaríkjanna og ákveðið að ábyrgð hýsingaraðila sé mjög þröng. Ragnar Tómas segir að því geti hýsingaraðilinn verið  ósköp rólegur yfir því efni sem hann hýsir því ekkert getur raunverulega virkjað hans ábyrgð nema lögbann frá sýslumanni eða dómur frá íslenskum dómstólum um viðkomandi gögn.

Hýsingaraðilinn getur leitt hjá sér alla vitneskju sem hann fær um ólögmæta starfsemi eða ummæli ef hann fær ekki rautt spjald frá dómstólum eða sýslumanni. Hann þarf ekki að fjarlægja gögnin eða hindra aðgang að þeim án tafar en sérreglur gilda reyndar um barnaklám og brot gegn höfundarrétti. Með þessu er málfrelsið kirfilega verndað og hýsingaraðilinn freistast síður til að fjarlægja efni til að forðast minnstu mögulegu ábyrgð. Ragnar Tómas segir þó augljósa ókosti við þetta fyrirkomulag eins og það er.

„Það getur tekið þann sem verður fyrir ærumeiðingu langan tíma og mikið fé að fá fram niðurstöðu hjá sýslumanni eða dómstólum. Á meðan heldur ærumeiðingin áfram á netinu, jafnvel alvarleg og hættuleg velferð þess sem fyrir henni verður, og hýsingaraðilinn þarf ekki að bregðast við. Hér á landi þekkjum við dæmi um að fólk er nafngreint til dæmis fyrir að hafa drepið gæludýr sem voru svo aldrei drepin og ofbeldisbrot sem það framdi svo ekki. Þá snýr þetta líka að hefndarklámi sem getur verið komið í mikla dreifingu áður en lögbann fæst og skaðinn þá skeður.“

En er eitthvað hægt að gera án þess að  það komi niður á tjáningarfrelsinu?

„Ég tel að hýsingaraðilar á Íslandi eigi að sýna þessu víðtæka skilyrta ábyrgðarleysi ákveðna virðingu og axla samfélagslega ábyrgð með einhvers konar sjálfseftirliti. Þannig gæti náðst rétt jafnvægi milli tjáningarfrelsis og persónuverndar. Í Evróputilskipuninni er hvatt til þess að atvinnugreinar og neytendasamtök setji sér siðareglur til að ná utan um þetta og þannig væri hægt að reyna að stemma stigu við að minnsta kosti augljósum brotum. Iðnaðurinn væri þannig sjálfur að axla ákveðna samfélagslega ábyrgð. Því strangt til tekið leyfir tilskipunin að þeir séu ábyrgir um leið og þeir fá vitneskju, hvar og hvernig sem er. Íslenski löggjafinn hefur það alveg í sínu valdi, án þess að fara út fyrir rammann, að ákveða að hýsingaraðilar á Íslandi beri ábyrgð frá tíma sem þeir fá á einhvern hátt vitneskju um ólögmætt efni og verði þá tafarlaust að fjarlægja efnið eða sæta ella ábyrgð.“

Innlent »

Stal úr búð vegna hungurs

06:12 Lögreglumenn handtóku karlmann í miðborginni í nótt vegna þjófnaðar í matvöruverslun. Maðurinn bar því við að hann hafi verið svangur. Honum var sleppt en skökku síðar var hann gripinn við að stela áfengi af veitingastað. Fékk maðurinn því að gista fangaklefa í nótt. Meira »

Viðvera hersins fest í form

05:30 Grundvöllur varnarsamstarfs Íslands og Bandaríkjanna var treystur í gær með yfirlýsingu utanríkisráðuneytisins og varnarmálaráðuneytis Bandaríkjanna. Er yfirlýsingin tilkomin vegna breytingar á ástandi öryggismála í Evrópu og á Norður-Atlantshafi á síðustu árum. Meira »

Skiptir máli að greina rof sem fyrst

05:30 Niðurstöður íslenskrar rannsóknar á sjúklingum með svokallaða flysjun, eða rof, á ósæð í brjóstholi sýna að tíðni ósæðarrofs er lægri hér á landi en í nágrannalöndum. Ástæðurnar eru óskýrðar. Meira »

Kúabú dæmt til að greiða full laun

05:30 Kúabú hefur verið dæmt í héraðsdómi til að greiða starfsmanni vangreidd laun upp á 1,6 milljónir kr. sem maðurinn krafðist.  Meira »

Stuðningurinn kostar sitt

05:30 Íslendingar hafa lagt sig alla fram í stuðningi við íslenska karlalandsliðið í knattspyrnu í kjölfar velgengni þess í Frakklandi. Meira »

Konur líklegri líffæragjafar

05:30 Einstaklingum sem taka afstöðu til líffæragjafar hefur fjölgað verulega á síðustu árum eftir innleiðingu rafrænnar skráningar sem tekin var í gagnið í október 2014. Meira »

Nóg af sætum til Parísar um helgina

05:30 Mikill fjöldi flugsæta er í boði til Frakklands um helgina til að sjá leik Íslands og Frakklands í átta liða úrslitum á Evrópumótinu í Frakkalandi. Meira »

Engar ferðir til Istanbúl

05:30 Það er fyrst og fremst hræðsla sem veldur því að Íslendingar sem ferðast til Tyrklands virðast halda sig frá Istanbúl á ferðalagi sínu. Meira »

Gullaldarliðið á toppnum á HM

Í gær, 21:44 Gullaldarlið Íslands vann fjórða sigurinn í röð á HM skáksveita 50 ára og eldri í Dresden í dag. Jón L. Árnason var hetja dagsins, en hann sigraði Gerhard Köhler í 23 leikjum eftir að hafa fórnað mönnum á báðar hendur. Meira »

Skánar þegar líður á helgina

Í gær, 21:39 „Föstudagurinn lítur ekkert sérstaklega vel út. Það verður stíf norðanátt á vestanverðu landinu og norðanverðu. Það gæti farið upp í 15 metra á sekúndu á þeim stöðum þar sem oftast er hvasst, “ segir Helga Ívarsdóttir, veðurfræðingur hjá Veðurstofunni um helgarveðrið. Meira »

Flugumferðarstjórar misjafnlega sáttir

Í gær, 21:31 „Hljóðið í mönnum er misjafnt. Menn eru, eins og gengur og gerist, misjafnlega sáttir með samninginn,“ segir Sigurjón Jónasson, formaður Félags flugumferðarstjóra, í samtali við mbl.is, en kjarasamningur félagsins við Isavia var kynntur félagsmönnum í gærkvöldi. Meira »

Sjónum beint að varnarleysi smáríkja

Í gær, 21:22 Baldur Þórhallsson, prófessor í stjórnmálafræði við Háskóla Íslands, segir að ólga í efnahagsmálum í Evrópu sem og aukin ógn vegna Rússlands hafi aukið áhugann á smáríkjum og smáríkjafræðum. Rannsóknasetur um smáríki við Háskóla Íslands hefur rekið sumarskóla um smáríki á hverju sumri síðustu 14 árin og sækja 26 háskólanemar víðs vegar að úr Evrópu skólann í ár. Meira »

Danni rauði heldur með Íslandi

Í gær, 21:02 Leiðtogi stúdentauppreisnarinnar í París vorið 1968 segir íþróttahjarta sitt slá með íslenska landsliðinu á EM í fótbolta þótt nýlega hafi hann fengið franskan ríkisborgararétt. Kom þetta fram í samtali við Daniel Cohn-Bendit, Danna rauða, á frönsku sjónvarpsstöðinni Europe 1 í dag. Meira »

Undirrituðu yfirlýsingu um varnarsamstarf

Í gær, 20:41 Lilja Alfreðsdóttir utanríkisráðherra og Robert O. Work, varavarnarmálaráðherra Bandaríkjanna, undirrituðu í dag sameiginlega yfirlýsingu um samstarf á sviði varnarmála. Yfirlýsingin er viðbót við samkomulag sem undirritað var við bandarísk stjórnvöld haustið 2006 og rúmast innan tvíhliða varnarsamnings Íslands og Bandaríkjanna frá árinu 1951. Meira »

Smíðuðu Raspberry Pi í grunnskóla

Í gær, 20:12 Þrír strákar í 10. bekk í Kelduskóla í Grafarvogi smíðuðu á dögunum fyrstu Raspberry Pi-leikjatölvuna sem hefur verið smíðuð í grunnskólum hér á landi eftir því sem næst verður komist. Í tölvunni er hægt að spila leiki úr gömlu leikjatölvunum á borð við Nintendo 64 og er hún vinsælt viðfangsefni tölvuáhugafólks. Meira »

Hjólreiðakeppni í anda maraþonsins

Í gær, 20:48 „Í framhaldi af Reykjavíkurmaraþoninu og framkvæmd þess á undanförnum árum varð til þessi hugmynd að búa til viðburð í hjólreiðum í anda maraþonsins,“ segir Kjartan Ásmundsson, verkefnisstjóri hjá Íþróttabandalagi Reykjavíkur sem sér um nýju hjólreiðakeppnina Tour of Reykjavík. Meira »

Sendi samúðaróskir til Tyrkja

Í gær, 20:23 Lilja Alfreðsdóttir utanríkisráðherra sendi í dag samúðaróskir til Mevlut Cavusoglu, utanríkisráðherra Tyrklands, vegna hryðjuverkaárásarinnar á Ataturk-flug­völl­inn í Istanbúl í gærkvöldi, en hún kostaði í það minnsta 42 manns lífið. Meira »

Unnu 87 milljónir í Víkingalottóinu

Í gær, 19:43 Tveir Norðmenn höfðu heppnina með sér í útdrætti vikunnar í Víkingalottóinu og voru með allar aðaltölurnar réttar. Hljóta þeir rúmar 86,7 milljónir króna hver í vinning. Meira »
Yokohama 225/65-17 heilsársdekk til sölu.
Ókeyrð dekk, Hljóðlát og þægileg. Virka vel í bleytu og snjó. Verð 60 þ. haddog...
* Öll stærstu á einum stað
Þú getur spilað með í yfir 50 stærstu Lottóum heimsins. Í yfir 12 ár hafa lottó...
GERFIHNATTADISKUR FIBER 180 CM
SATELIT Fiber 180 cm ásamt öllu sem til þarf. ,,Polar Mount,, heitgalvaniserað, ...
Hankook 235/60-18 sumardekk til sölu.
Notuð í tvo mánuði. Verð 60 þ. s. 896 3589 http://www.autoexpress.co.uk/accessor...
 
Framhald
Nauðungarsala
Uppboð Einnig birt á www.naudungarsolu...
Til leigu
Til leigu
TIL LEIGU Iðnaðar- og lagerhúsnæði ...
Framhald uppboðs
Nauðungarsala
Uppboð Einnig birt á www.naudungarsolu...
Skiljuvatnslögn
Tilboð - útboð
ONVK-2016-13/ 25.06.2016 ONV 2014/04 / ...