Erfitt að fá ærumeiðingar fjarlægðar

Ærumeiðingar á internetinu hafa aukist síðustu árin.
Ærumeiðingar á internetinu hafa aukist síðustu árin. Benjamin Goode

„Það er mikilvægt að taka þá umræðu hvort þeir sem verða fyrir ærumeiðingum á netinu séu nægilega vel verndaðir. Við sjáum þetta nánast á hverjum degi út um allt þar sem hátt og hart er reitt til höggs,“ segir Ragnar Tómas Árnason hæstaréttarlögmaður hjá LOGOS en hann flutti erindi í vikunni á UTmessunni í Hörpu og velti því þar upp hvort núverandi ástand hérlendis væri ásættanlegt í þessum efnum en erindi hans fjallaði um ábyrgð þjónustuveitenda á netinu á ærumeiðandi efni.

Til eru fjölmörg dæmi, sum mjög alvarleg, um ærumeiðingar á samfélagsmiðlum. Ærumeiðingar geta haft mjög alvarlegar afleiðingar fyrir þann sem verður fyrir og raunverulegir hagsmunir verið í húfi. Þau úrræði sem til eru í dag til að fá alvarlegar ærumeiðingar fjarlægðar, lögbann og dómstólar, geta verið tímafrek og sá tími sem það tekur því oft dýrkeyptur. 

Í Sunnudagsblaði Morgunblaðsins er rætt við Ragnar Tómas um málefnið en hérlendis er vaxandi iðnaður á sviði hýsingar og þá bjóða fjölmiðlar og farsímafyrirtæki upp á slíka þjónustu með því að hýsa heimasíður, blogg og athugasemdakerfi. Hvaða ábyrgð bera hýsingaraðilar þegar upp koma dæmi um ærumeiðingar?

„Hýsingaraðilar verða samkvæmt skilgreiningu tengdri ábyrgð að vera hlutlausir. Þeir eru að geyma upplýsingar að beiðni þjónustuþegans.

Ef við horfum til Bandaríkjanna þá var sett löggjöf þar árið 1996 sem veitti víðtæka friðhelgi til hýsingaraðila. Þar er nánast ómögulegt að gera þá ábyrga á grundvelli þess að þeir hefðu átt að hafa einhverja almenna vitneskju um að efni sem þeir geymdu væri ólögmætt eða ærumeiðandi.

Hins vegar fylgdu Evrópustofnanir ekki í fótspor þeirra þegar þær settu tilskipun árið 2000 sem gildir á EES-svæðinu. Með henni var settur rammi fyrir aðildarríkin um þá ábyrgð sem þau mega leggja á hýsingaraðila. Aðildarríkin mega ekki fara út fyrir rammann en mega vera hvar sem er innan hans.“

Samkvæmt þessari tilskipun mega aðildarríkin leggja þá ábyrgð á hýsingaraðila að hann verði að grípa tafarlaust til aðgerða hafi hann vitneskju um ólögmæta starfsemi eða upplýsingar. Og skiptir þá ekki máli hvernig honum berast þær upplýsingar. Á móti kemur að tilskipunin bannar aðildarríkjum að leggja einhverja eftirlits- eða rannsóknarskyldu á hýsingaraðilann.

„Þetta hljómar kannski ekki það flókið en það er hins vegar þannig að það er mjög erfitt að meta það hvenær maður hefur vitneskju um ólöglega starfsemi eða upplýsingar, það er mjög flókið lögfræðilegt úrlausnarefni. Síðan ef hýsingaraðilar telja sig hafa slíka vitneskju þá er það þetta með að bregðast tafar8laust við. Hvað er tafarlaust? Er það klukkutími eða dagur?“

Ragnar Tómas Árnason hæstaréttarlögmaður.
Ragnar Tómas Árnason hæstaréttarlögmaður. Morgunblaðið/RAX

Mörg lönd, þar á meðal Ísland, hafa horft til Bandaríkjanna og ákveðið að ábyrgð hýsingaraðila sé mjög þröng. Ragnar Tómas segir að því geti hýsingaraðilinn verið  ósköp rólegur yfir því efni sem hann hýsir því ekkert getur raunverulega virkjað hans ábyrgð nema lögbann frá sýslumanni eða dómur frá íslenskum dómstólum um viðkomandi gögn.

Hýsingaraðilinn getur leitt hjá sér alla vitneskju sem hann fær um ólögmæta starfsemi eða ummæli ef hann fær ekki rautt spjald frá dómstólum eða sýslumanni. Hann þarf ekki að fjarlægja gögnin eða hindra aðgang að þeim án tafar en sérreglur gilda reyndar um barnaklám og brot gegn höfundarrétti. Með þessu er málfrelsið kirfilega verndað og hýsingaraðilinn freistast síður til að fjarlægja efni til að forðast minnstu mögulegu ábyrgð. Ragnar Tómas segir þó augljósa ókosti við þetta fyrirkomulag eins og það er.

„Það getur tekið þann sem verður fyrir ærumeiðingu langan tíma og mikið fé að fá fram niðurstöðu hjá sýslumanni eða dómstólum. Á meðan heldur ærumeiðingin áfram á netinu, jafnvel alvarleg og hættuleg velferð þess sem fyrir henni verður, og hýsingaraðilinn þarf ekki að bregðast við. Hér á landi þekkjum við dæmi um að fólk er nafngreint til dæmis fyrir að hafa drepið gæludýr sem voru svo aldrei drepin og ofbeldisbrot sem það framdi svo ekki. Þá snýr þetta líka að hefndarklámi sem getur verið komið í mikla dreifingu áður en lögbann fæst og skaðinn þá skeður.“

En er eitthvað hægt að gera án þess að  það komi niður á tjáningarfrelsinu?

„Ég tel að hýsingaraðilar á Íslandi eigi að sýna þessu víðtæka skilyrta ábyrgðarleysi ákveðna virðingu og axla samfélagslega ábyrgð með einhvers konar sjálfseftirliti. Þannig gæti náðst rétt jafnvægi milli tjáningarfrelsis og persónuverndar. Í Evróputilskipuninni er hvatt til þess að atvinnugreinar og neytendasamtök setji sér siðareglur til að ná utan um þetta og þannig væri hægt að reyna að stemma stigu við að minnsta kosti augljósum brotum. Iðnaðurinn væri þannig sjálfur að axla ákveðna samfélagslega ábyrgð. Því strangt til tekið leyfir tilskipunin að þeir séu ábyrgir um leið og þeir fá vitneskju, hvar og hvernig sem er. Íslenski löggjafinn hefur það alveg í sínu valdi, án þess að fara út fyrir rammann, að ákveða að hýsingaraðilar á Íslandi beri ábyrgð frá tíma sem þeir fá á einhvern hátt vitneskju um ólögmætt efni og verði þá tafarlaust að fjarlægja efnið eða sæta ella ábyrgð.“

Innlent »

Styrktarsöfnun fyrir Ágústu Örnu

Í gær, 22:06 Styrktarreikningur hefur verið stofnaður fyrir Ágústu Örnu Sigurdórsdóttur, sem lamaðist þegar hún féll niður um op á neyðarútgangi á Selfossi fyrr í vikunni. Ágústa féll 6,3 metra og þykir kraftaverk að hún hafi lifað fallið. Hún höfuðkúpubrotnaði, kinnbeinsbrotnaði og hryggbrotnaði. Ágústa er lömuð frá brjósti eftir slysið. Meira »

3,7 milljarðar óhreyfðir í pottinum

Í gær, 21:34 Enginn var með allar tölur réttar í Eurojackpot-útdrætti kvöldsins og 3,7 milljarðar enn í pottinum. Tveir Þjóðverjar skiptu með sér öðrum vinningi og fá 80 milljónir hvor í sinn hlut. Fjórir hrepptu þriðja vinning og fá 14 milljónir hver. Meira »

Verður kosið um Evrópusambandið?

Í gær, 21:28 Vandséð er að boðað verði til þjóðaratkvæðis um frekari skref í átt að inngöngu í Evrópusambandið á næsta kjörtímabili ef miðað er við stefnu flokkanna. Björt framtíð hefur boðað slíka atkvæðagreiðslu samhliða næstu þingkosningum en hvergi er hins vegar kveðið á um það í stefnu flokksins. Meira »

Alvarleg netöryggistilvik á Íslandi

Í gær, 21:05 Netöryggissveitinni CERT-ÍS bárust upplýsingar um nokkur alvarleg netöryggismál, svokölluð APT mál (Advanced Persistent Threat), á árinu 2015. Þetta kemur fram í ársskýrslu netöryggissveitarinnar fyrir síðasta ár. Meira »

Elva Brá er komin í leitirnar

Í gær, 20:37 Elva Brá Þorsteinsdóttir, sem lögreglan á höfuðborgarsvæðinu auglýsti eftir í dag, er komin fram. Lögregla þakkar veitta aðstoð. Meira »

Safna fyrir heilalínuritstæki

Í gær, 20:29 Bræðurnir Jóhann Fjalar Skaptason flugfjarskiptamaður og Nökkvi Fjalar Orrason, eigandi Áttunnar, hafa skrifað barnabókina Vinir Elísu Margrétar til minningar um Elísu Margréti Hafsteinsdóttur, sem fæddist með alvarlegan og sjaldgæfan heilasjúkdóm og var mikið fötluð, en hún lést í vor, aðeins þriggja ára að aldri. Meira »

Verðlaunað fyrir snyrtileika og fegurð

Í gær, 18:45 Gaukás 39-65 er Stjörnugata Hafnarfjarðar í ár, en gatan hlýtur nafnbótina sem fallegasta gata bæjarfélagsins. Eigendur garða við Brekkugötu 25, Dvergholt 11, Fléttuvelli 29 og Hringbraut 29 fengu viðurkenningu fyrir fjölbreytni í gróðri, góða hirðingu, snyrtimennsku og metnað í garðyrkjustörfum en fjölbýlishúsið við Hringbraut 2a, 2b og 2c hlaut viðurkenningu fyrir snyrtilegt útisvæði. Meira »

Lífið snýst um fimleika

Í gær, 19:57 Irina Sazonova er nýkomin heim frá Brasilíu þar sem hún var fyrsta konan til að keppa í fimleikum á Ólympíuleikum fyrir Íslands hönd. Hún segir ferðina til Ríó hafa verið draumi líkasta. „Ég á ennþá erfitt með að trúa því að ég hafi tekið þátt í leikunum.“ Meira »

Skaðabætur oftast ákveðnar af dómstólum

Í gær, 18:37 Mjög algengt er að mál fari dómstólaleiðina þegar fólk hefur lent í vinnuslysum á borð við það sem varð á Selfossi á mánudaginn. Þetta segir Eyjólfur Sæmundsson, forstjóri Vinnueftirlitsins, spurður út í mögulegar skaðabætur vegna slyssins. Meira »

Fyrsta rafmagnaða ferðin til Ísafjarðar

Í gær, 18:23 Félagarnir Jónas Guðmundsson og Jón Jóhann Jóhannsson freista þess nú að verða fyrstir til að aka á rafbíl frá Reykjavík til Ísafjarðar. Tilgangur ferðarinnar er að vekja athygli á skorti á hleðslustöðvum. Jónas segir að skorturinn valdi því að ferðalaginu ljúki að líkindum ekki fyrr en á morgun. Meira »

Leggja til að átta nýir virkjunarkostir bætist í orkunýtingaflokk

Í gær, 17:19 Verkefnisstjórn 3. áfanga rammáætlunar hefur skilað umhverfis- og auðlindaráðherra tillögum sínum að flokkun virkjunarkosta. Hún leggur til að átta nýir virkjunarkostir bætist í orkunýtingaflokk áætlunarinnar; Skrokkölduvirkjun, Holtavirkjun, Urriðafossvirkjun, Austurgilsvirkjun, Austurengjar, Hverahlíð II, Þverárdalur og Blöndulundur. Meira »

Fundu loftbyssu á kærastanum

Í gær, 17:10 Lögreglan á höfuðborgarsvæðinu flutti í dag kærustupar á lögreglustöð til skýrslutöku eftir að kona óskaði eftir aðstoð og sagði að kærasti sinn hefði ráðist á sig. Á kærastanum fannst loftbyssa sem hann var ekki skráður fyrir. Meira »

Borgarbúar flokka rusl í gríð og erg

Í gær, 16:35 Búist við 60% aukningu á magni plasts til endurvinnslu á milli ára samkvæmt tilkynningu frá Reykjavíkurborg. Skil á plasti til grenndarstöðva í Reykjavík jókst um 21% á milli ára. Meira »

Öllu til tjaldað í Mosfellsbæ

Í gær, 16:22 Fjölmargir viðburðir eru á dagskrá í Mosfellsbæ um helgina þegar bæjarhátíðin Í túninu heima fer fram. Búið er að semja samnefnt lag í tilefni hátíðarinnar sem leikskólabörn í bænum fengu að heyra í morgun og þá var gert myndband þar sem margir af helstu skemmtikröftum bæjarins koma fram. Meira »

Fundu kjallara undir bílastæði

Í gær, 16:17 Þegar unnið var að því að grafa fyrir drenlögnum við gamalt hús sem hýsir tónlistardeild Bókasafns Hafnarfjarðar í gær kom í ljós kjallari sem fyllt hafði verið upp í að hluta. Talið er að kjallarinn hafi verið í eigu Einars Einarssonar klæðskera, en þar fundust hillur, leifar af taui, herðatré og saumavélar. Meira »

Lögregla rannsakar vespuþjófnaði

Í gær, 16:33 Fjórum bensín- og rafmagnsvespum var stolið í Kópavogi í gær. Einni var stolið af lóð Kársnesskóla um tíuleytið í gærmorgun og annarri fyrir utan Menntaskólann í Kópavogi einhvern tímann á milli 8.15 og 10.20. Meira »

„Til í flokksþing hvenær sem er“

Í gær, 16:19 Sigmundur Davíð Gunnlaugsson, formaður Framsóknarflokksins, segist „svo sannarlega til í flokksþing hvenær sem er“. Segir hann að miðstjórn flokksins muni taka ákvörðun um dagsetningu þess á næsta fundi sínum og að ef halda eigi það fyrir kosningar leggi hann til að það verði gert sem fyrst. Meira »

Yfirlæknir gagnrýnir bónusa Kaupþings

Í gær, 16:02 Ásgeir Haraldsson, prófessor í barnalækningum og yfirlæknir á Barnaspítala Hringsins, setti nýlega inn færslu á Facebook þar sem hann gagnrýnir fregnir um að tuttugu manna hópur hjá eignarhaldsfélagi Kaupþings gæti fengið úthlutað samtals tæplega 1,5 milljarða króna í bónus. Meira »
Hillukerfi og palletturekkar í vöruhús og lagera
Útvegum hillukerfi og milliloft í öllum stærðum í vöruhus og lagera á afar hagst...
Einbýlishús 192 fm, Holtaskólahverfi, Keflavík
6 herbergja einbýlishús, flísar á gólfum efri hæðar, talsvert endurnýjað,flottur...
S
Sumarhús - Gestahús - Breytingar ? Framleiðum stórglæsileg sumarhús í ýmsum stær...
BOKIN.IS 13 300 bækur til sölu Þú innskráir þig og byrjar að versla bækur - pantanir afgreiddar samdægurs
ÞÚ INNSKRÁIR ÞIG Á BOKIN.IS OG PANTAR BÆKUR . PANTANIR AFGREIDDAR SAM...
 
Deiliskipulag
Tilkynningar
Stykkishólmsbær Auglýsing um breyting...
Samkoma
Félagsstarf
Samkoma kl. 20 í Kristniboðs- salnum. M...
Félagsstarf
Staður og stund
Árskógar 4 Smíðar og útskurður með leiðb...
Skipulagsauglýsingar
Tilkynningar
Borgarbyggð Skipulagsauglýsingar Hót...