Erfitt að fá ærumeiðingar fjarlægðar

Ærumeiðingar á internetinu hafa aukist síðustu árin.
Ærumeiðingar á internetinu hafa aukist síðustu árin. Benjamin Goode

„Það er mikilvægt að taka þá umræðu hvort þeir sem verða fyrir ærumeiðingum á netinu séu nægilega vel verndaðir. Við sjáum þetta nánast á hverjum degi út um allt þar sem hátt og hart er reitt til höggs,“ segir Ragnar Tómas Árnason hæstaréttarlögmaður hjá LOGOS en hann flutti erindi í vikunni á UTmessunni í Hörpu og velti því þar upp hvort núverandi ástand hérlendis væri ásættanlegt í þessum efnum en erindi hans fjallaði um ábyrgð þjónustuveitenda á netinu á ærumeiðandi efni.

Til eru fjölmörg dæmi, sum mjög alvarleg, um ærumeiðingar á samfélagsmiðlum. Ærumeiðingar geta haft mjög alvarlegar afleiðingar fyrir þann sem verður fyrir og raunverulegir hagsmunir verið í húfi. Þau úrræði sem til eru í dag til að fá alvarlegar ærumeiðingar fjarlægðar, lögbann og dómstólar, geta verið tímafrek og sá tími sem það tekur því oft dýrkeyptur. 

Í Sunnudagsblaði Morgunblaðsins er rætt við Ragnar Tómas um málefnið en hérlendis er vaxandi iðnaður á sviði hýsingar og þá bjóða fjölmiðlar og farsímafyrirtæki upp á slíka þjónustu með því að hýsa heimasíður, blogg og athugasemdakerfi. Hvaða ábyrgð bera hýsingaraðilar þegar upp koma dæmi um ærumeiðingar?

„Hýsingaraðilar verða samkvæmt skilgreiningu tengdri ábyrgð að vera hlutlausir. Þeir eru að geyma upplýsingar að beiðni þjónustuþegans.

Ef við horfum til Bandaríkjanna þá var sett löggjöf þar árið 1996 sem veitti víðtæka friðhelgi til hýsingaraðila. Þar er nánast ómögulegt að gera þá ábyrga á grundvelli þess að þeir hefðu átt að hafa einhverja almenna vitneskju um að efni sem þeir geymdu væri ólögmætt eða ærumeiðandi.

Hins vegar fylgdu Evrópustofnanir ekki í fótspor þeirra þegar þær settu tilskipun árið 2000 sem gildir á EES-svæðinu. Með henni var settur rammi fyrir aðildarríkin um þá ábyrgð sem þau mega leggja á hýsingaraðila. Aðildarríkin mega ekki fara út fyrir rammann en mega vera hvar sem er innan hans.“

Samkvæmt þessari tilskipun mega aðildarríkin leggja þá ábyrgð á hýsingaraðila að hann verði að grípa tafarlaust til aðgerða hafi hann vitneskju um ólögmæta starfsemi eða upplýsingar. Og skiptir þá ekki máli hvernig honum berast þær upplýsingar. Á móti kemur að tilskipunin bannar aðildarríkjum að leggja einhverja eftirlits- eða rannsóknarskyldu á hýsingaraðilann.

„Þetta hljómar kannski ekki það flókið en það er hins vegar þannig að það er mjög erfitt að meta það hvenær maður hefur vitneskju um ólöglega starfsemi eða upplýsingar, það er mjög flókið lögfræðilegt úrlausnarefni. Síðan ef hýsingaraðilar telja sig hafa slíka vitneskju þá er það þetta með að bregðast tafar8laust við. Hvað er tafarlaust? Er það klukkutími eða dagur?“

Ragnar Tómas Árnason hæstaréttarlögmaður.
Ragnar Tómas Árnason hæstaréttarlögmaður. Morgunblaðið/RAX

Mörg lönd, þar á meðal Ísland, hafa horft til Bandaríkjanna og ákveðið að ábyrgð hýsingaraðila sé mjög þröng. Ragnar Tómas segir að því geti hýsingaraðilinn verið  ósköp rólegur yfir því efni sem hann hýsir því ekkert getur raunverulega virkjað hans ábyrgð nema lögbann frá sýslumanni eða dómur frá íslenskum dómstólum um viðkomandi gögn.

Hýsingaraðilinn getur leitt hjá sér alla vitneskju sem hann fær um ólögmæta starfsemi eða ummæli ef hann fær ekki rautt spjald frá dómstólum eða sýslumanni. Hann þarf ekki að fjarlægja gögnin eða hindra aðgang að þeim án tafar en sérreglur gilda reyndar um barnaklám og brot gegn höfundarrétti. Með þessu er málfrelsið kirfilega verndað og hýsingaraðilinn freistast síður til að fjarlægja efni til að forðast minnstu mögulegu ábyrgð. Ragnar Tómas segir þó augljósa ókosti við þetta fyrirkomulag eins og það er.

„Það getur tekið þann sem verður fyrir ærumeiðingu langan tíma og mikið fé að fá fram niðurstöðu hjá sýslumanni eða dómstólum. Á meðan heldur ærumeiðingin áfram á netinu, jafnvel alvarleg og hættuleg velferð þess sem fyrir henni verður, og hýsingaraðilinn þarf ekki að bregðast við. Hér á landi þekkjum við dæmi um að fólk er nafngreint til dæmis fyrir að hafa drepið gæludýr sem voru svo aldrei drepin og ofbeldisbrot sem það framdi svo ekki. Þá snýr þetta líka að hefndarklámi sem getur verið komið í mikla dreifingu áður en lögbann fæst og skaðinn þá skeður.“

En er eitthvað hægt að gera án þess að  það komi niður á tjáningarfrelsinu?

„Ég tel að hýsingaraðilar á Íslandi eigi að sýna þessu víðtæka skilyrta ábyrgðarleysi ákveðna virðingu og axla samfélagslega ábyrgð með einhvers konar sjálfseftirliti. Þannig gæti náðst rétt jafnvægi milli tjáningarfrelsis og persónuverndar. Í Evróputilskipuninni er hvatt til þess að atvinnugreinar og neytendasamtök setji sér siðareglur til að ná utan um þetta og þannig væri hægt að reyna að stemma stigu við að minnsta kosti augljósum brotum. Iðnaðurinn væri þannig sjálfur að axla ákveðna samfélagslega ábyrgð. Því strangt til tekið leyfir tilskipunin að þeir séu ábyrgir um leið og þeir fá vitneskju, hvar og hvernig sem er. Íslenski löggjafinn hefur það alveg í sínu valdi, án þess að fara út fyrir rammann, að ákveða að hýsingaraðilar á Íslandi beri ábyrgð frá tíma sem þeir fá á einhvern hátt vitneskju um ólögmætt efni og verði þá tafarlaust að fjarlægja efnið eða sæta ella ábyrgð.“

Innlent »

Langþráður draumur að rætast

13:39 „Þetta er stærsta verkefni sem ég hef ráðist í frá upphafi,“ segir Páll Óskar Hjálmtýsson, poppstjarna Íslands, eins og hann hefur verið kallaður, sem stendur í stórræðum um þessar mundir. Meira »

Einkavæðing leiði til aukinnar kostnaðarþátttöku og lakari þjónustu

13:26 Aðalfundur SFR- stéttarfélags í almannaþjónustu sem haldinn var í gær tók afdráttarlausa afstöðu gegn allri einkavæðingu í heilbrigðiskerfinu og konstaðarhlutdeild sjúklinga. Fundurinn taldi einhliða ákvarðanir stjórnmálamanna hafa komið í bak landsmanna án umræðu um stefnubreytingu í málaflokknum. Meira »

Umdeilt rannsóknarfyrirtæki

13:07 Í liðinni viku kom Hæstiréttur Íslands í veg fyrir að skiptastjóri yfir dánarbúi gerði samning við breskt fyrirtæki sem nefnist K2 Intelligence. Hjá fæstum hringja bjöllur þegar fyrirtækið K2 Intelligence er nefnt en stofnendur þess hafa oft verið milli tannanna á fólki vegna alþjóðlegra deilumála. Meira »

1200 milljónir til viðbótar til vegamála

12:36 Ríkisstjórnin hefur samþykkt að veita 1200 milljónum til viðbótar til vegamála. Meðal verkefna sem ráðist verður í á grundvelli þessara fjármuna verða verkefni í Berufjarðarbotni, Dettifossvegur, Kjósarskarðsvegur, Uxahryggjavegur, Skógarstrandaleið, og verkefni við Teigsskóg og Hornafjarðarfljót. Meira »

9,99% engin tilviljun

12:26 Fjármálaeftirlitið telur að ekki hafi enn skapast þær aðstæður að kaupendur í Arion banka hafi orðið virkir eigendur í gegnum beint og óbeint eignahald. FME hafi hins vegar borist upplýsingar um að kaupendur að 30% hlut Kaupþings í bankanum hafi áhuga á því að auka hlut sinn í honum. Meira »

Vara við tvöföldu heilbrigðiskerfi

11:55 Stjórn BSRB fagnar því að heilbrigðisráðherra hafi ákveðið að heimila ekki rekstur einkarekins sjúkrahúss með yfirlýsingu um að hann ætli að hafna beiðni Klíníkurinnar. Þetta kemur fram í tilkynningu frá BSRB. Meira »

Innanlandsflug liggur niðri

11:36 Allt innanlandsflug á landinu liggur nú niðri vegna veðurs. „Það er veðrið sem er yfir landinu í dag sem gerir það að verkum að við erum ekki að ná að fljúga innanlands,“ segir Árni Gunnarsson, framkvæmdastjóri Flugvélags Íslands. Meira »

Ók upp á stein og valt

11:49 Bílvelta varð á hringtorginu við Bolafót og Njarðarbraut í Reykjanesbæ í gærkvöldi en krapi var á veginum og slæmt skyggni. Rann bifreiðin til og endaði uppi á steini og valt. Hún var óökufær eftir veltuna og fjarlægð með dráttarbifreið. Meira »

Stökk á flótta eftir hundsbit

11:35 Íbúi í umdæmi lögreglunnar á Suðurnesjum vaknaði upp við það í fyrrinótt að óboðinn gestur var kominn hálfur inn um svefnherbergisgluggann hjá viðkomandi. Heimilishundurinn tók á móti gestinum með sínum hætti; náði taki á honum og beit hann í hendurnar. Meira »

Hafa ekki efni á tannlækningum

11:22 Stór hluti fólks, sem orðið er 67 ára eða eldra, veigrar sér við því að leita til tannlæknis vegna kostnaðar og einungis um helmingur fólks á þessum aldri fór til tannlæknis í fyrra. Endurgreiðslur Sjúkratrygginga Íslands miðast við úrelta gjaldskrá. Meira »

Ók í veg fyrir flutningabíl og gaf í

10:33 Sjö ökumenn hafa verið kærðir fyrir of hraðan akstur í umdæmi lögreglunnar á Suðurnesjum á undanförnum dögum. Einn virti ekki stöðvunarskyldu og ók í veg fyrir flutningabíl. Hann gaf síðan í og mældist á 120 km/klst. á Reykjanesbraut, þar sem hámarkshraði er 90 km/klst. Meira »

Bíll út af veginum við Víðigerði

10:12 Bíll fór út af veginum við Víðigerði í gærkvöldi. Mjög hvasst var á slysstað að sögn lögreglumanna sem fóru á vettvang og flughálka og skafrenningur á veginum. Meira »

Glowie gerir samning við Columbia

09:57 Tónlistarkonan Sara Pétursdóttir, sem flestir þekkja betur undir listamannsnafninu Glowie, skrifaði sl. föstudag undir samning við útgáfurisann Columbia í London. Um er að ræða einn stærsta plötusamning sem Íslendingur hefur gert erlendis. Meira »

Umferðaröryggi verði sett í forgang

07:57 Á annað hundrað manns mætti á íbúafund í Stapa í Hljómahöllinni í gærkvöldi þar sem tvöföldun Reykjanesbrautar var til umræðu og hátt í þúsund manns horfði á beint streymi Víkurfrétta frá fundinum. Meira »

Grásleppuveiðar fara hægt af stað

07:37 Rúmlega 60 hafa virkjað leyfi til grásleppuveiða en fjórða degi veiðanna lauk í gær. Örn Pálsson, framkvæmdastjóri Landssambands smábátaeigenda, segir veiðarnar fara hægar af stað þessa vertíð en undanfarin ár. Meira »

Bílum illa lagt og tillitsleysi algengt

08:18 „Það var svo illa lagt í húsinu að teljarinn, sem telur inn og út úr húsinu, hélt áfram að hleypa inn bílum,“ segir Kolbrún Jónatansdóttir, framkvæmdastjóri Bílastæðasjóðs, en síðastliðið laugardagskvöld myndaðist örtröð inni í Traðarkoti, bílastæðahúsi við Hverfisgötu í Reykjavík. Meira »

Spáð hvassviðri eða stormi í kvöld

07:41 Suðvestanstormurinn sem geisaði á landinu í gærkvöldi og í nótt er nú í rénun. Vind mun þó ekki ná að lægja almennilega í dag. Suðvestan 15-23 m/s verður í fyrstu og dálitlar skúrir eða él, en dregur úr vindi með morgninum. Strax síðdegis bætir hins vegar í vind á ný. Meira »

Fjórir bílar fastir á Öxnadalsheiði

06:51 Fjórir bílar voru fastir á Öxnadalsheiðinni í nótt og þurfti aðstoð björgunarsveita í Eyjafirði við að koma þeim niður.  Meira »
Nýir ferskir litir
Nýir ferskir litir á gömlum góðum sniðum Teg. 11008 - vel fylltur, stækkar þig u...
INTENSIVE ICELANDIC - ÍSLENSKA f. útlendinga -ENGLISH f. foreigners-ENSKA f. fullorðna
Byrja/Start:: 3/4, 1/5, 29/5, 26/6, 21/8, 11/9, 9/10: 4 vikur/weeks x 5 daga/day...
INTENSIVE ICELANDIC-ÍSLENSKA f. út l- ENSKA f. fullorðna ENGLISH f. foreigners
Byrja/Start:: 3/4, 1/5, 29/5, 26/6, 21/8, 11/9, 9/10: 4 vikur/weeks x 5 daga/day...
 
Félagsstarf
Staður og stund
Aflagrandi 40 Opin vinnustofa kl. 9, bin...
Samkoma
Félagsstarf
Alþjóðleg samkoma kl. 20 í Kristniboðs...
Framhald uppboðs
Nauðungarsala
Uppboð Einnig birt á www.naudungarsolu...
Onvk-2017-07 hreinsun á inntakslóni
Tilboð - útboð
ONVK-2017-07/ 22.03.2017 Útboð Or...