Erfitt að fá ærumeiðingar fjarlægðar

Ærumeiðingar á internetinu hafa aukist síðustu árin.
Ærumeiðingar á internetinu hafa aukist síðustu árin. Benjamin Goode

„Það er mikilvægt að taka þá umræðu hvort þeir sem verða fyrir ærumeiðingum á netinu séu nægilega vel verndaðir. Við sjáum þetta nánast á hverjum degi út um allt þar sem hátt og hart er reitt til höggs,“ segir Ragnar Tómas Árnason hæstaréttarlögmaður hjá LOGOS en hann flutti erindi í vikunni á UTmessunni í Hörpu og velti því þar upp hvort núverandi ástand hérlendis væri ásættanlegt í þessum efnum en erindi hans fjallaði um ábyrgð þjónustuveitenda á netinu á ærumeiðandi efni.

Til eru fjölmörg dæmi, sum mjög alvarleg, um ærumeiðingar á samfélagsmiðlum. Ærumeiðingar geta haft mjög alvarlegar afleiðingar fyrir þann sem verður fyrir og raunverulegir hagsmunir verið í húfi. Þau úrræði sem til eru í dag til að fá alvarlegar ærumeiðingar fjarlægðar, lögbann og dómstólar, geta verið tímafrek og sá tími sem það tekur því oft dýrkeyptur. 

Í Sunnudagsblaði Morgunblaðsins er rætt við Ragnar Tómas um málefnið en hérlendis er vaxandi iðnaður á sviði hýsingar og þá bjóða fjölmiðlar og farsímafyrirtæki upp á slíka þjónustu með því að hýsa heimasíður, blogg og athugasemdakerfi. Hvaða ábyrgð bera hýsingaraðilar þegar upp koma dæmi um ærumeiðingar?

„Hýsingaraðilar verða samkvæmt skilgreiningu tengdri ábyrgð að vera hlutlausir. Þeir eru að geyma upplýsingar að beiðni þjónustuþegans.

Ef við horfum til Bandaríkjanna þá var sett löggjöf þar árið 1996 sem veitti víðtæka friðhelgi til hýsingaraðila. Þar er nánast ómögulegt að gera þá ábyrga á grundvelli þess að þeir hefðu átt að hafa einhverja almenna vitneskju um að efni sem þeir geymdu væri ólögmætt eða ærumeiðandi.

Hins vegar fylgdu Evrópustofnanir ekki í fótspor þeirra þegar þær settu tilskipun árið 2000 sem gildir á EES-svæðinu. Með henni var settur rammi fyrir aðildarríkin um þá ábyrgð sem þau mega leggja á hýsingaraðila. Aðildarríkin mega ekki fara út fyrir rammann en mega vera hvar sem er innan hans.“

Samkvæmt þessari tilskipun mega aðildarríkin leggja þá ábyrgð á hýsingaraðila að hann verði að grípa tafarlaust til aðgerða hafi hann vitneskju um ólögmæta starfsemi eða upplýsingar. Og skiptir þá ekki máli hvernig honum berast þær upplýsingar. Á móti kemur að tilskipunin bannar aðildarríkjum að leggja einhverja eftirlits- eða rannsóknarskyldu á hýsingaraðilann.

„Þetta hljómar kannski ekki það flókið en það er hins vegar þannig að það er mjög erfitt að meta það hvenær maður hefur vitneskju um ólöglega starfsemi eða upplýsingar, það er mjög flókið lögfræðilegt úrlausnarefni. Síðan ef hýsingaraðilar telja sig hafa slíka vitneskju þá er það þetta með að bregðast tafar8laust við. Hvað er tafarlaust? Er það klukkutími eða dagur?“

Ragnar Tómas Árnason hæstaréttarlögmaður.
Ragnar Tómas Árnason hæstaréttarlögmaður. Morgunblaðið/RAX

Mörg lönd, þar á meðal Ísland, hafa horft til Bandaríkjanna og ákveðið að ábyrgð hýsingaraðila sé mjög þröng. Ragnar Tómas segir að því geti hýsingaraðilinn verið  ósköp rólegur yfir því efni sem hann hýsir því ekkert getur raunverulega virkjað hans ábyrgð nema lögbann frá sýslumanni eða dómur frá íslenskum dómstólum um viðkomandi gögn.

Hýsingaraðilinn getur leitt hjá sér alla vitneskju sem hann fær um ólögmæta starfsemi eða ummæli ef hann fær ekki rautt spjald frá dómstólum eða sýslumanni. Hann þarf ekki að fjarlægja gögnin eða hindra aðgang að þeim án tafar en sérreglur gilda reyndar um barnaklám og brot gegn höfundarrétti. Með þessu er málfrelsið kirfilega verndað og hýsingaraðilinn freistast síður til að fjarlægja efni til að forðast minnstu mögulegu ábyrgð. Ragnar Tómas segir þó augljósa ókosti við þetta fyrirkomulag eins og það er.

„Það getur tekið þann sem verður fyrir ærumeiðingu langan tíma og mikið fé að fá fram niðurstöðu hjá sýslumanni eða dómstólum. Á meðan heldur ærumeiðingin áfram á netinu, jafnvel alvarleg og hættuleg velferð þess sem fyrir henni verður, og hýsingaraðilinn þarf ekki að bregðast við. Hér á landi þekkjum við dæmi um að fólk er nafngreint til dæmis fyrir að hafa drepið gæludýr sem voru svo aldrei drepin og ofbeldisbrot sem það framdi svo ekki. Þá snýr þetta líka að hefndarklámi sem getur verið komið í mikla dreifingu áður en lögbann fæst og skaðinn þá skeður.“

En er eitthvað hægt að gera án þess að  það komi niður á tjáningarfrelsinu?

„Ég tel að hýsingaraðilar á Íslandi eigi að sýna þessu víðtæka skilyrta ábyrgðarleysi ákveðna virðingu og axla samfélagslega ábyrgð með einhvers konar sjálfseftirliti. Þannig gæti náðst rétt jafnvægi milli tjáningarfrelsis og persónuverndar. Í Evróputilskipuninni er hvatt til þess að atvinnugreinar og neytendasamtök setji sér siðareglur til að ná utan um þetta og þannig væri hægt að reyna að stemma stigu við að minnsta kosti augljósum brotum. Iðnaðurinn væri þannig sjálfur að axla ákveðna samfélagslega ábyrgð. Því strangt til tekið leyfir tilskipunin að þeir séu ábyrgir um leið og þeir fá vitneskju, hvar og hvernig sem er. Íslenski löggjafinn hefur það alveg í sínu valdi, án þess að fara út fyrir rammann, að ákveða að hýsingaraðilar á Íslandi beri ábyrgð frá tíma sem þeir fá á einhvern hátt vitneskju um ólögmætt efni og verði þá tafarlaust að fjarlægja efnið eða sæta ella ábyrgð.“

Innlent »

Mótmælendur ávörpuðu þingmenn

21:41 Mótmælendur, sem höfðu safnast saman á þingpöllum Alþingis fyrr í kvöld, ávörpuðu þar þingmenn og hvöttu þá til þess að nýta fyrirspurnartíma á morgun til þess að spyrjast fyrir um vinnubrögð Útlendingastofnunar í máli Eze Okafor. Meira »

„Sá eini sem ekki fer listaveginn í lífinu“

21:33 Ísak Valsson er dúx Verzlunarskóla Íslands, með meðaleinkunnina 9,7, en hann hlaut verðlaun fyrir góðan námsárangur í íslensku, stærðfræði og eðlisfræði við útskriftina. Meira »

Fái námið metið upp í háskólaeiningar

20:24 Vefskólinn og Copenhagen School of Design and Technology (KEA) hafa gert með sér samstarfssamning sem gerir nemendum Vefskólans kleift að fá námið að fullu metið upp í háskólaeiningar. Meira »

Ekki megi hjóla á ákveðnum leiðum

20:22 Í þingsályktunartillögu að samgönguáætlun fyrir árin 2015 – 2018 sem liggur fyrir á Alþingi er stefnt að því að umferð hjólandi vegfarenda verði ekki leyfð meðfram umferðarmestu þjóðvegum landsins. Samhliða því er gert ráð fyrir að möguleikar á notkun hjólreiða sem samgöngugreinar á höfuðborgarsvæðinu og á suðvesturhorni landsins verði efldir verulega. Meira »

Verður heimilt að leigja út í 90 daga

20:18 Alþingi samþykkti í dag frumvarp Ragnheiðar Elínar Árnadóttur, iðnaðar- og viðskiptaráðherra, til breytinga á lögum um veitingastaði, gististaði og skemmtanahald. Fjörutíu þingmenn greiddu atkvæði með frumvarpinu, tveir sátu hjá og 21 þingmaður var fjarstaddur. Meira »

Tómas fagnar rannsókn málsins

19:49 „Til að taka af öll tvímæli þá fagna ég því að þetta flókna mál sé rannsakað, líkt og aðrir samstarfsmenn mínir á Landspítala, en forsendur slíkra rannsókna hljóta þó að vera að rannsakendur hafa aðgang að nauðsynlegum gögnum bæði hérlendis og í Svíþjóð,“ segir Tómas Guðbjartsson, yfirlæknir og prófessor, í yfirlýsingu sem hann sendi fjölmiðlum í kvöld. Meira »

Feðgar mætast í fyrsta sinn

19:30 Jóhann Ingvason og Örn Leó, sonur hans, taka nú í fyrsta sinn þátt í Íslandsmótinu í skák. Þetta er jafnframt í fyrsta skipti í 103 ára sögu mótsins sem feðgar eru á meðal keppenda, en þeir mætast í 7. umferð. Meira »

Sagði lögreglu að koma sér í burtu

19:31 Lögreglan þurfti að stjórna umferð eftir Kringlumýrarbraut og Miklubraut á sjöunda tímanum í dag til þess að auðvelda sjúkraflutningsmönnum leið sína með alvarlega veikan mann um borð í sjúkrabifreið. Þurfti hann að komast sem allra fyrst á sjúkrahús vegna veikinda sinna. Meira »

Úttekt á leiguíbúðum við afhendingu

19:30 Leigjandi og leigusali eiga að gera úttekt á ástandi leiguíbúðar áður en afhending þess fer fram og við lok leigutíma. Þetta er meðal breytingartillagna sem velferðarnefnd skilaði af sér við frumvarp Eyglóar Harðardóttur, félags- og húsnæðismálaráðherra, um húsaleigulög. Meira »

Ósammála meirihluta nefndarinnar

19:09 Sigurður Ingi Jóhannsson forsætisráðherra sagðist á Alþingi í dag ekki vera sammála meirihluta efnahags- og viðskiptanefndar Alþingis sem leggur til að ekki verði fallið frá heimildum um tilfærslu í samsköttun hjóna. Meira »

Elsta fangelsi landsins lokað

19:01 „Við erum búin að reka þarna fangelsi samfellt í 142 ár svo það er ákaflega sérkennileg tilfinning að loka þessu húsi,“ segir Páll Winkel fangelsismálastjóri en Hegningarhúsinu við Skólavörðustíg verður lokað á morgun og er komandi nótt því sú síðasta sem fangi afplánar í fangelsinu. Meira »

Ilmur brast í söng í borgarstjórn

18:36 Ilm­ur Kristjáns­dótt­ir, vara­borg­ar­full­trúi Bjartr­ar framtíðar, brast í söng á fyrsta sameiginlega fundi borgarstjórnar og ofbeldisvarnarnefndar Reykjavíkur í dag. Söng hún íslenska útgáfu af laginu Imagine eftir John Lennon, en S. Björn Blön­dal, odd­viti Bjartr­ar framtíðar, spilaði undir á gítar. Meira »

Sér fegurð í því dimma og drungalega

18:30 Hún vorkennir foreldrum sínum, því hún setur hræ af dýrum sem hún finnur í frystinn hjá þeim. Hún er heilluð af fegurð dauðra dýra og notar þau sem myndefni en hún hefur ástríðu fyrir ljósmyndun. Meira »

Grunaður um að hafa rænt mann í strætóskýli

18:11 Hæstiréttur staðfesti í dag úrskurð Héraðsdóms Reykjaness um að karlmanni, sem er grunaður um að hafa rænt annan mann í strætóskýli í Kópavogi, var gert að sæta gæsluvarðhaldi til föstudagsins 3. júní. Meira »

Mótmæla á þingpöllum

17:05 Mótmælin á vegum No Borders Iceland sem fóru fram í anddyri innanríkisráðuneytisins hafa færst yfir á þingpalla Alþingis þar sem nú fer fram þingfundur. Ragn­heiður Freyja Krist­ín­ar­dótt­ir, einn skipu­leggj­andi mót­mæl­ana, segir engin svör hafa borist frá Ólöfu Nordal eða innanríkisráðuneytinu í dag. Meira »

Hefði spurt guð um Icesave

18:12 Þegar Guðrún Margrét Pálsdóttir skilaði inn undirskriftum vegna framboðs síns til forseta þekktu meðlimir kjörstjórnar hana ekki. Hún lætur lítið fylgi þó ekki á sig fá og heldur ótrauð áfram í guðs nafni. Meira »

Bornir út úr Ýmishúsinu í fyrramálið

17:47 Menningarsetur múslima verður borið út úr Ýmishúsinu í Skógarhlíð í fyrramálið klukkan tíu, í samræmi við úrskurð Héraðsdóms Reykjavíkur frá því í byrjun mánaðarins. Stofnun múslima á Íslandi, sem á húsið, höfðaði mál gegn Menningarsetrinu og vildi að trúarfélagið færi úr húsinu. Meira »

Miðbær númer tvö á höfuðborgarsvæðinu

17:05 Um næstu áramót verður hafist handa við nýtt 620 íbúða hverfi fyrir sunnan Smáralindina. Hefur verkefnið fengið heitið 201 Smári. Ingvi Jónasson hjá Klasa ehf, sem er þróunaraðili verkefnisins, segir að hugmyndin sé að gera nýtt miðsvæði sem verði í raun miðbær númer tvö á höfuðborgarsvæðinu. Meira »
6stk stálstólar bláll áklæði nýtt
er með sex ný klædda gæða stálstóla á 10,000.kr stykkið sími 869-2798...
Stálgrindarhús
Falleg Stálgrindarhús sjá stalgrindarhus.is...
Kaupi notaðar hljómplötur. Sími 696 1909.
Kaupi notaðar hljómplötur. Sími 696 1909....
Húsgagnaviðgerðir
Ég tek að mér viðgerðir á húsgögnum bæði gömlum og nýjum. Starfsemin fer fram í ...
 
Onvk-2016-11 skiljuvatbslög
Tilboð - útboð
ONVK-2016-11/ 25.05.2016 ONV 2014/04 / ...
13745 úrbætur í umferðaröryggismálum
Tilboð - útboð
ÚTBOÐ Reykja vík ur borg Innkaupadeil...
Seniorrådgiver
Sérfræðistörf
Seniorrådgiver / rådgiver - Internatio...
Framhald uppboðs
Nauðungarsala
Uppboð Einnig birt á www.naudungarsolu...