Erfitt að fá ærumeiðingar fjarlægðar

Ærumeiðingar á internetinu hafa aukist síðustu árin.
Ærumeiðingar á internetinu hafa aukist síðustu árin. Benjamin Goode

„Það er mikilvægt að taka þá umræðu hvort þeir sem verða fyrir ærumeiðingum á netinu séu nægilega vel verndaðir. Við sjáum þetta nánast á hverjum degi út um allt þar sem hátt og hart er reitt til höggs,“ segir Ragnar Tómas Árnason hæstaréttarlögmaður hjá LOGOS en hann flutti erindi í vikunni á UTmessunni í Hörpu og velti því þar upp hvort núverandi ástand hérlendis væri ásættanlegt í þessum efnum en erindi hans fjallaði um ábyrgð þjónustuveitenda á netinu á ærumeiðandi efni.

Til eru fjölmörg dæmi, sum mjög alvarleg, um ærumeiðingar á samfélagsmiðlum. Ærumeiðingar geta haft mjög alvarlegar afleiðingar fyrir þann sem verður fyrir og raunverulegir hagsmunir verið í húfi. Þau úrræði sem til eru í dag til að fá alvarlegar ærumeiðingar fjarlægðar, lögbann og dómstólar, geta verið tímafrek og sá tími sem það tekur því oft dýrkeyptur. 

Í Sunnudagsblaði Morgunblaðsins er rætt við Ragnar Tómas um málefnið en hérlendis er vaxandi iðnaður á sviði hýsingar og þá bjóða fjölmiðlar og farsímafyrirtæki upp á slíka þjónustu með því að hýsa heimasíður, blogg og athugasemdakerfi. Hvaða ábyrgð bera hýsingaraðilar þegar upp koma dæmi um ærumeiðingar?

„Hýsingaraðilar verða samkvæmt skilgreiningu tengdri ábyrgð að vera hlutlausir. Þeir eru að geyma upplýsingar að beiðni þjónustuþegans.

Ef við horfum til Bandaríkjanna þá var sett löggjöf þar árið 1996 sem veitti víðtæka friðhelgi til hýsingaraðila. Þar er nánast ómögulegt að gera þá ábyrga á grundvelli þess að þeir hefðu átt að hafa einhverja almenna vitneskju um að efni sem þeir geymdu væri ólögmætt eða ærumeiðandi.

Hins vegar fylgdu Evrópustofnanir ekki í fótspor þeirra þegar þær settu tilskipun árið 2000 sem gildir á EES-svæðinu. Með henni var settur rammi fyrir aðildarríkin um þá ábyrgð sem þau mega leggja á hýsingaraðila. Aðildarríkin mega ekki fara út fyrir rammann en mega vera hvar sem er innan hans.“

Samkvæmt þessari tilskipun mega aðildarríkin leggja þá ábyrgð á hýsingaraðila að hann verði að grípa tafarlaust til aðgerða hafi hann vitneskju um ólögmæta starfsemi eða upplýsingar. Og skiptir þá ekki máli hvernig honum berast þær upplýsingar. Á móti kemur að tilskipunin bannar aðildarríkjum að leggja einhverja eftirlits- eða rannsóknarskyldu á hýsingaraðilann.

„Þetta hljómar kannski ekki það flókið en það er hins vegar þannig að það er mjög erfitt að meta það hvenær maður hefur vitneskju um ólöglega starfsemi eða upplýsingar, það er mjög flókið lögfræðilegt úrlausnarefni. Síðan ef hýsingaraðilar telja sig hafa slíka vitneskju þá er það þetta með að bregðast tafar8laust við. Hvað er tafarlaust? Er það klukkutími eða dagur?“

Ragnar Tómas Árnason hæstaréttarlögmaður.
Ragnar Tómas Árnason hæstaréttarlögmaður. Morgunblaðið/RAX

Mörg lönd, þar á meðal Ísland, hafa horft til Bandaríkjanna og ákveðið að ábyrgð hýsingaraðila sé mjög þröng. Ragnar Tómas segir að því geti hýsingaraðilinn verið  ósköp rólegur yfir því efni sem hann hýsir því ekkert getur raunverulega virkjað hans ábyrgð nema lögbann frá sýslumanni eða dómur frá íslenskum dómstólum um viðkomandi gögn.

Hýsingaraðilinn getur leitt hjá sér alla vitneskju sem hann fær um ólögmæta starfsemi eða ummæli ef hann fær ekki rautt spjald frá dómstólum eða sýslumanni. Hann þarf ekki að fjarlægja gögnin eða hindra aðgang að þeim án tafar en sérreglur gilda reyndar um barnaklám og brot gegn höfundarrétti. Með þessu er málfrelsið kirfilega verndað og hýsingaraðilinn freistast síður til að fjarlægja efni til að forðast minnstu mögulegu ábyrgð. Ragnar Tómas segir þó augljósa ókosti við þetta fyrirkomulag eins og það er.

„Það getur tekið þann sem verður fyrir ærumeiðingu langan tíma og mikið fé að fá fram niðurstöðu hjá sýslumanni eða dómstólum. Á meðan heldur ærumeiðingin áfram á netinu, jafnvel alvarleg og hættuleg velferð þess sem fyrir henni verður, og hýsingaraðilinn þarf ekki að bregðast við. Hér á landi þekkjum við dæmi um að fólk er nafngreint til dæmis fyrir að hafa drepið gæludýr sem voru svo aldrei drepin og ofbeldisbrot sem það framdi svo ekki. Þá snýr þetta líka að hefndarklámi sem getur verið komið í mikla dreifingu áður en lögbann fæst og skaðinn þá skeður.“

En er eitthvað hægt að gera án þess að  það komi niður á tjáningarfrelsinu?

„Ég tel að hýsingaraðilar á Íslandi eigi að sýna þessu víðtæka skilyrta ábyrgðarleysi ákveðna virðingu og axla samfélagslega ábyrgð með einhvers konar sjálfseftirliti. Þannig gæti náðst rétt jafnvægi milli tjáningarfrelsis og persónuverndar. Í Evróputilskipuninni er hvatt til þess að atvinnugreinar og neytendasamtök setji sér siðareglur til að ná utan um þetta og þannig væri hægt að reyna að stemma stigu við að minnsta kosti augljósum brotum. Iðnaðurinn væri þannig sjálfur að axla ákveðna samfélagslega ábyrgð. Því strangt til tekið leyfir tilskipunin að þeir séu ábyrgir um leið og þeir fá vitneskju, hvar og hvernig sem er. Íslenski löggjafinn hefur það alveg í sínu valdi, án þess að fara út fyrir rammann, að ákveða að hýsingaraðilar á Íslandi beri ábyrgð frá tíma sem þeir fá á einhvern hátt vitneskju um ólögmætt efni og verði þá tafarlaust að fjarlægja efnið eða sæta ella ábyrgð.“

Innlent »

Húsráðendur slökktu eldinn

15:37 Eldur kom upp við eldamennski í íbúð í fjölbýlishúsi í Breiðholti um hálfþrjúleitið í dag. Húsráðendum hafði þegar tekist að slökkva eldinn þegar slökkvilið bar að garði en töluverður reykur var í íbúðinni sem þurfti að reykræsta. Meira »

Mosaviðgerðir heppnuðust mjög vel

15:30 Viðgerðir á skemmdarverkum í mosanum í Litlu Svínahlíð við Nesjavelli lauk núna í vikunni og lítur út fyrir að þær hafi tekist mjög vel. Magnea Magnúsdóttir, umhverfis- og landgræðslustjóri Orku náttúrunnar, fór fyrir átta manna hóp sem fór til að laga skemmdirnar. Meira »

Umsókn skoðuð á grundvelli nýrra upplýsinga

15:14 Útlendingastofnun staðfestir að mál Bala Kamallakharan, sem synjað var um ríkisborgararétt, sé í skoðun. Ákvörðun Útlendingastofnunar byggir á umsögn frá lögreglu og í tilfelli Bala er nú til skoðunar hvort umsögnin byggi á réttum upplýsingum. Meira »

Starfsmönnum fækkað jafn og þétt

14:50 Hjá Ríkisútvarpinu eru 258 stöðugildi og eru í þeirri tölu þeir sem eru í fullu starfi og þeir sem eru í hlutastarfi. Þetta kemur fram í svari Kristjáns Þórs Júlíussonar, mennta- og menningarmálaráðherra, við skriflegri fyrirspurn frá Kolbeini Óttarssyni Proppé, þingmanni Vinstrihreyfingarinnar - græns framboðs um verktakavinnu hjá stofnuninni. Meira »

„Guðrún kaus sjálf að stíga til hliðar“

14:45 „Guðrún kaus sjálf að stíga til hliðar, vegna þess að spjótin hafa beinst að henni. Hún gerir það til að tryggja faglega úttekt,“ segir Steinunn Gyðu- og Guðjónsdóttir, sem hefur tekið við hluverki talskonu Stígamóta eftir að Guðrún Jónsdóttir steig til hliðar fyrr í dag. Meira »

Ónýtur eftir harðan árekstur

14:43 Þrír voru fluttir á heilsugæslustöð eftir harða aftanákeyrslu á Snæfellsnesi nú skömmu eftir hádegi. Annar bílanna tveggja er talinn gjörónýtur eftir áreksturinn. Meira »

Afleit ráðstöfun fyrir flugmenn

14:35 „Að flugmenn komi til starfa hjá flugfélögum í gegnum áhafnaleigur verður sífellt algengara.“ Þannig hefst pistill Örnólfs Jónssonar, flugstjóra og formanns Fé­lags ís­lenskra at­vinnuflug­manna (FÍA) í fréttablaði félagsins. Meira »

Æfðu viðbrögð við sprengjuhótun

14:41 Farþegaskipum er skylt að halda æfingar einu sinni í viku þar sem æfð eru viðbrögð við eldsvoða og skipið yfirgefið. Einnig þarf að æfa viðbrögð við því ef sprengjuhótun berst skipunum eða önnur ógn steðjar að þeim. Meira »

Flateyringar safna fyrir Grænland

14:29 Björgunarsveitin Sæbjörg hefur efnt til söfnunar á meðal Flateyringar vegna hamfaranna í Grænlandi. Flateyringar vilja með því endurgjalda þann stuðning sem Grænlendingar sýndu þeim í kjölfar snjóflóðsins árið 1995. Meira »

Gerð úttekt á starfsumhverfi Stígamóta

14:13 Guðrún Jónsdóttir, talskona Stígamóta mun stíga til hliðar á meðan athugun fer fram á vinnumhverfi samtakanna. Steinunn Gyðu- og Guðjónsdóttir tekur við hennar hlutverki. Þetta kemur fram í tilkynningu á vef samtakanna. Meira »

Vinna að því að útvíkka jafnréttið

14:11 Vinna er í gangi í velferðaráðuneytinu við að útvíkka jafnréttishugtakið og falla málefni transfólks og intersex-einstaklinga undir þá vinnu. Þetta kemur fram í svari Þorsteins Víglundssonar, félags- og jafnréttisráðherra, við skriflegri fyrirspurn frá Kötlu Hólm Þórhildardóttur, varaþingmanni Pírata, um málefni fólks með ódæmigerð kyneinkenni. Meira »

160% fjölgun ferðafyrirtækja á áratug

14:06 Fyrirtækjum í ferðaþjónustu hefur fjölgað gífurlega mikið á síðustu tíu árum og eru nú um 3.500 fyrirtæki sem sjá um gistiþjónustu, afþreyingu tengda ferðaþjónustu, rútuþjónustu, bílaleigu og sem starfa sem ferðaskrifstofur. Meira »

Skráðu sig óvart úr prófinu

13:43 Ýmsir tæknilegir erfiðleikar komu upp við samræmd próf 4. og 7. bekkjar í fyrra. Var það í fyrsta sinn sem prófin voru lögð fyrir á rafrænu formi samhliða því sem próftíminn var styttur. Meira »

Bregðast við offitu barna

12:08 Árlegum fundi smáþjóða um heilbrigðismál á Möltu lauk í dag þar sem meðal annars var undirrituð sameiginleg yfirlýsing þjóðanna um að sporna megi við vaxandi offitu barna með fjölbreyttum aðferðum og stuðla þar með að bættum uppvaxtarskilyrðum. Meira »

Metumferð um vegi en fjárfesting lítil

11:42 Undanfarin sex ár hefur fjárfesting hins opinbera á sviði vegasamgangna numið um 0,9% af vergri landsframleiðslu. Tvo áratugi þar á undan nam þessi fjárfesting um 1,6% af vergri landsframleiðslu. Á sama tíma er umferð um hringveginn 44% meiri fyrstu fimm mánuði ársins en fyrir fimm árum síðan. Meira »

Smáríkjafundur WHO verður á Íslandi

13:34 Alþjóðaheilbrigðismálastofnunin (WHO) hefur þegið boð íslenskra stjórnvalda um að halda fund smáríkja um heilbrigðismál á Íslandi að ári. Óttarr Proppé heilbrigðisráðherra kynnti boð þessa efnis á árlegum fundi smáríkjanna sem lauk á Möltu í gær. Meira »

Ákvörðun í máli Bala endurskoðuð

11:57 Bala Kamallakharan fékk þær fréttir frá Útlendingastofnun að ákvörðun um höfnun umsóknar hans um íslenskan ríkisborgararétt verði endurskoðuð. Meira »

Fundur ótengdur uppsögnum Icelandair

11:37 Wow air heldur í dag opinn fund fyrir flugmenn þar sem starfsemi fyrirtækisins verður kynnt fyrir mögulegum umsækjendum. Upplýsingafulltrúi Wow segir svona kynningar alþekktar í flugheiminum og að umræddur fundur komi ekki í framhaldi af uppsögnum hjá Icelandair. Meira »
Ritverkið Reykvíkingar 1-4
til sölu fyrstu fjögur bindin (öll sem hafa komið út) af ritverkinu Reykvíkingar...
UHD skjáir ( 4k )
Upplýsingar gefur Ólafur hjá Varmás ehf. sími 566 8144 ...
ALLT MILLI HIMINS OG JARÐAR !!!!!!!!!!
NOTAÐ&NÝTT er ný verslun á Skemmuvegi 6 á bak við BYKO. Mikið úrval af fallegum ...
 
Samkoma
Félagsstarf
Samkoma kl. 20 í Kristniboðs- salnum. R...
Endurskoðun hveravalla
Tilkynningar
Mat á umhverfisáhrifum Endu...
Félagstarf aldraðra
Staður og stund
Árskógum 4 Félagsstarfið er með opið í s...
Foroya landstýri announcement
Tilkynningar
Announcement Føroya Landsstýri - ...