Erfitt að fá ærumeiðingar fjarlægðar

Ærumeiðingar á internetinu hafa aukist síðustu árin.
Ærumeiðingar á internetinu hafa aukist síðustu árin. Benjamin Goode

„Það er mikilvægt að taka þá umræðu hvort þeir sem verða fyrir ærumeiðingum á netinu séu nægilega vel verndaðir. Við sjáum þetta nánast á hverjum degi út um allt þar sem hátt og hart er reitt til höggs,“ segir Ragnar Tómas Árnason hæstaréttarlögmaður hjá LOGOS en hann flutti erindi í vikunni á UTmessunni í Hörpu og velti því þar upp hvort núverandi ástand hérlendis væri ásættanlegt í þessum efnum en erindi hans fjallaði um ábyrgð þjónustuveitenda á netinu á ærumeiðandi efni.

Til eru fjölmörg dæmi, sum mjög alvarleg, um ærumeiðingar á samfélagsmiðlum. Ærumeiðingar geta haft mjög alvarlegar afleiðingar fyrir þann sem verður fyrir og raunverulegir hagsmunir verið í húfi. Þau úrræði sem til eru í dag til að fá alvarlegar ærumeiðingar fjarlægðar, lögbann og dómstólar, geta verið tímafrek og sá tími sem það tekur því oft dýrkeyptur. 

Í Sunnudagsblaði Morgunblaðsins er rætt við Ragnar Tómas um málefnið en hérlendis er vaxandi iðnaður á sviði hýsingar og þá bjóða fjölmiðlar og farsímafyrirtæki upp á slíka þjónustu með því að hýsa heimasíður, blogg og athugasemdakerfi. Hvaða ábyrgð bera hýsingaraðilar þegar upp koma dæmi um ærumeiðingar?

„Hýsingaraðilar verða samkvæmt skilgreiningu tengdri ábyrgð að vera hlutlausir. Þeir eru að geyma upplýsingar að beiðni þjónustuþegans.

Ef við horfum til Bandaríkjanna þá var sett löggjöf þar árið 1996 sem veitti víðtæka friðhelgi til hýsingaraðila. Þar er nánast ómögulegt að gera þá ábyrga á grundvelli þess að þeir hefðu átt að hafa einhverja almenna vitneskju um að efni sem þeir geymdu væri ólögmætt eða ærumeiðandi.

Hins vegar fylgdu Evrópustofnanir ekki í fótspor þeirra þegar þær settu tilskipun árið 2000 sem gildir á EES-svæðinu. Með henni var settur rammi fyrir aðildarríkin um þá ábyrgð sem þau mega leggja á hýsingaraðila. Aðildarríkin mega ekki fara út fyrir rammann en mega vera hvar sem er innan hans.“

Samkvæmt þessari tilskipun mega aðildarríkin leggja þá ábyrgð á hýsingaraðila að hann verði að grípa tafarlaust til aðgerða hafi hann vitneskju um ólögmæta starfsemi eða upplýsingar. Og skiptir þá ekki máli hvernig honum berast þær upplýsingar. Á móti kemur að tilskipunin bannar aðildarríkjum að leggja einhverja eftirlits- eða rannsóknarskyldu á hýsingaraðilann.

„Þetta hljómar kannski ekki það flókið en það er hins vegar þannig að það er mjög erfitt að meta það hvenær maður hefur vitneskju um ólöglega starfsemi eða upplýsingar, það er mjög flókið lögfræðilegt úrlausnarefni. Síðan ef hýsingaraðilar telja sig hafa slíka vitneskju þá er það þetta með að bregðast tafar8laust við. Hvað er tafarlaust? Er það klukkutími eða dagur?“

Ragnar Tómas Árnason hæstaréttarlögmaður.
Ragnar Tómas Árnason hæstaréttarlögmaður. Morgunblaðið/RAX

Mörg lönd, þar á meðal Ísland, hafa horft til Bandaríkjanna og ákveðið að ábyrgð hýsingaraðila sé mjög þröng. Ragnar Tómas segir að því geti hýsingaraðilinn verið  ósköp rólegur yfir því efni sem hann hýsir því ekkert getur raunverulega virkjað hans ábyrgð nema lögbann frá sýslumanni eða dómur frá íslenskum dómstólum um viðkomandi gögn.

Hýsingaraðilinn getur leitt hjá sér alla vitneskju sem hann fær um ólögmæta starfsemi eða ummæli ef hann fær ekki rautt spjald frá dómstólum eða sýslumanni. Hann þarf ekki að fjarlægja gögnin eða hindra aðgang að þeim án tafar en sérreglur gilda reyndar um barnaklám og brot gegn höfundarrétti. Með þessu er málfrelsið kirfilega verndað og hýsingaraðilinn freistast síður til að fjarlægja efni til að forðast minnstu mögulegu ábyrgð. Ragnar Tómas segir þó augljósa ókosti við þetta fyrirkomulag eins og það er.

„Það getur tekið þann sem verður fyrir ærumeiðingu langan tíma og mikið fé að fá fram niðurstöðu hjá sýslumanni eða dómstólum. Á meðan heldur ærumeiðingin áfram á netinu, jafnvel alvarleg og hættuleg velferð þess sem fyrir henni verður, og hýsingaraðilinn þarf ekki að bregðast við. Hér á landi þekkjum við dæmi um að fólk er nafngreint til dæmis fyrir að hafa drepið gæludýr sem voru svo aldrei drepin og ofbeldisbrot sem það framdi svo ekki. Þá snýr þetta líka að hefndarklámi sem getur verið komið í mikla dreifingu áður en lögbann fæst og skaðinn þá skeður.“

En er eitthvað hægt að gera án þess að  það komi niður á tjáningarfrelsinu?

„Ég tel að hýsingaraðilar á Íslandi eigi að sýna þessu víðtæka skilyrta ábyrgðarleysi ákveðna virðingu og axla samfélagslega ábyrgð með einhvers konar sjálfseftirliti. Þannig gæti náðst rétt jafnvægi milli tjáningarfrelsis og persónuverndar. Í Evróputilskipuninni er hvatt til þess að atvinnugreinar og neytendasamtök setji sér siðareglur til að ná utan um þetta og þannig væri hægt að reyna að stemma stigu við að minnsta kosti augljósum brotum. Iðnaðurinn væri þannig sjálfur að axla ákveðna samfélagslega ábyrgð. Því strangt til tekið leyfir tilskipunin að þeir séu ábyrgir um leið og þeir fá vitneskju, hvar og hvernig sem er. Íslenski löggjafinn hefur það alveg í sínu valdi, án þess að fara út fyrir rammann, að ákveða að hýsingaraðilar á Íslandi beri ábyrgð frá tíma sem þeir fá á einhvern hátt vitneskju um ólögmætt efni og verði þá tafarlaust að fjarlægja efnið eða sæta ella ábyrgð.“

Innlent »

Tvö hross drápust í árekstri

07:52 Bifreið var ekið inn í hrossastóð á Vesturlandsvegi við Kjalarnes seint í gærkvöldi. Tvö hross drápust. Slysið átti sér stað til móts við bæinn Móa. Tveir bílar lentu í árekstrinum en þeir sem í þeim voru sluppu án meiðsla. Meira »

Ók ítrekað á kyrrstæða bíla

07:33 Ökumaður sem hafði ítrekað ekið bifreið sinni utan í kyrrstæða bíla við Langholtsveg, var færður í fangageymslu hjá lögreglunni á höfuðborgarsvæðinu um miðnætti í gær. Meira »

Ók á stein og velti bíl

07:27 Síðdegis í gær barst lögreglunni á höfuðborgarsvæðinu tilkynning um bílveltu við Gróttu á Seltjarnarnesi.  Meira »

Búið ykkur undir rigningu

07:22 Búist er við talsverðri rigningu á Suðurlandi síðdegis í dag, en suðaustanlands í kvöld.  Meira »

Jarðskjálfti norður af Grindavík

06:50 Klukkan 03:27 í nótt varð jarðskjálfti skammt norður af Grindavík. Hann var 2,6 að stærð.  Meira »

Katrín og Bjarni stjórni landinu

01:04 „Það er mitt mat að flest hefði gengið á annan veg ef Sjálfstæðismenn og Vinstri grænir hefðu haldið saman um stjórnartauma þegar bankakerfið hrundi,“ segir Sturla Böðvarsson, fyrrverandi þingmaður Sjálfstæðisflokksins, ráðherra og forseti Alþingis. Meira »

Þrefaldur pottur að viku

Í gær, 19:47 Enginn var með allar tölurnar réttar í laugardagslottóinu og verður potturinn því þrefaldur í næstu viku.   Meira »

Spá snjókomu á fimmtudag

Í gær, 20:21 Búist er við talsverðri rigningu á Suðurlandi síðdegis á morgun, en suðaustanlands annað kvöld. Á fimmtudag er spáð snjókomu, fyrst sunnanlands. Meira »

Ragnheiður Sara sigraði í Dubai

Í gær, 18:36 Ragnheiður Sara Sigmundsdóttir fór með sigur af hólmi í kvennaflokki á Crossfit-leikunum Dubai Fitness Championship, sem lauk í dag. Annie Mist Þórðardóttir, sem í tvígang hefur orðið heimsmeistari í Crossfit, varð í þriðja sæti og Björgvin Guðmundsson var efstur íslensku karlanna, í 7. sæti. Meira »

Örlagaþræðir vinanna þriggja

Í gær, 18:30 Þóra Guðmundsdóttir er tveggja heima kona, hún á og rekur hótel í Cochin á Indlandi yfir vetrartímann en flytur á hverju vori í heimabæ sinn Seyðisfjörð þar sem hún rekur farfuglaheimili yfir sumarið. En hún hefði aldrei getað byggt upp hótelið sitt á Indlandi nema með hjálp tveggja góðra þarlendra vina, Faizals og Joy. Meira »

Komið að ögurstund í óformlegum viðræðum

Í gær, 16:32 Liggja þarf fyrir eftir helgi hvort óformlegar stjórnarmyndunarviðræður Pírata, VG, Viðreisnar, Bjartrar framtíðar og Samfylkingar verða að formlegum stjórnarmyndunarviðræðum. Þetta sagði Katrín Jakobsdóttir, formaður VG, í samtali við mbl.is eftir fund formanna flokkanna nú síðdegis. Meira »

17 sóttu um embætti borgarritara

Í gær, 16:06 Sautján umsóknir bárust um starf borgarritara, en umsóknarfrestur rann út 5. desember síðastliðinn. Umsækjendur voru: Ásta Valdimarsdóttir, framkvæmdastjóri, Birgir Finnbogason, endurskoðandi, Elínrós Líndal, forstöðumaður, Finnur Þ. Meira »

Sjöfaldur styrkur svifryks í Reykjavík

Í gær, 15:51 Styrk­ur svifryks er yfir heilsu­vernd­ar­mörk­um í Reykja­vík í dag. Við loftgæðamælistöðina á Grensásvegi mælist styrkurinn 366,4 µg/​m3 sem er rúmlega sjö sinnum meira en 50 µg/​m3 mörkin leyfa. Meira »

Slökkviliðsmenn hjóluðu í sólarhring

Í gær, 14:14 Sólarhringsátaki slökkviliðsmanna á spinning-hjólum í World Class í Smáralind lauk klukkan 20 í gærkvöldi með fullum sal af fólki. Með átakinu var verið að safna fé fyrir Mæðrastyrksnefnd. Meira »

Andlát: Steinunn Finnbogadóttir

Í gær, 13:03 Steinunn Finnbogadóttir ljósmóðir, borgarfulltrúi og aðstoðarráðherra er látin, 92 ára að aldri. Steinunn var fædd í Bolungarvík þann 9. mars árið 1924. Foreldrar hennar voru þau Finnbogi Guðmundsson, sjómaður og verkalýðsforingi, og Steinunn Magnúsdóttir húsfreyja. Meira »

Takk fyrir síðast hvað?

Í gær, 15:49 Erlendur ferðamaður spurði á vefsíðu nokkurri hverjir væru óvenjulegir siðir Íslendinga. Meðal þess sem honum var ráðlagt var að sjúga frekar upp í nefið en snýta sér og muna að fara úr skónum áður en hann gengi inn á heimili. Það þættu mannasiðir á Íslandi þótt það væru ósiðir annars staðar. Meira »

Veðrið verður áfram milt

Í gær, 13:13 Veðurspáin næsta sólarhringinn gerir ráð fyrir því að veðrið verði áfram milt á landinu. Spáð er norðaustanátt, 5-13 metrum á sekúndu en 10-18 á annesjum norðvestan til á landinu og við ströndina Suðaustanlands fram eftir degi. Meira »

Sjálfstæðisflokkurinn nær en Viðreisn

Í gær, 12:45 „Ég myndi auðvitað vilja sjá ríkisstjórn þar sem vægi Vinstri-grænna væri sem mest,“ sagði Björn Valur Gíslason, varaformaður Vinstrihreyfingarinnar - græns framboðs í þættinum Vikulokin á Rás 1 í morgun. Sagðist hann telja að VG ætti að vera í ríkisstjórn sem annar stærsti stjórnmálaflokkurinn á Alþingi. Meira »
OZONE lofthreinsun tæki til leigu.
Rekur þú hótel/gistihús,þetta tæki eyðir allri ólykt m.a. af raka-myglu-og reyk....
Trúlofunar og giftingarhringar frá Ernu
Dömuhringurinn á myndinni er með íolít eðalsteini sem numinn var á Indlandi. Íol...
Gjafabréf á ljósmyndanámskeið - góð gjöf
Gjafabréf á ljósmyndanámskeið hjá Ljosmyndari.is Hægt er að kaupa gjafabré...
Gjafabréf á ljósmyndanámskeið - góð gjöf
Gjafabréf á ljósmyndanámskeið hjá Ljosmyndari.is Hægt er að kaupa gjafabré...
 
Framhald
Nauðungarsala
Uppboð Einnig birt á www.naudungarsolu...
L hlín 6016120819 iv/v heimsókn til hug
Félagsstarf
? HLÍN 6016120819 IV/V Heimsókn til H...
L fjölnir 6016120619 i jf.
Félagsstarf
? FJÖLNIR 6016120619 I Jf. Mynd af a...
Staður og stund
Staður og stund
Aflagrandi 40 Fastir liðir eins og venju...