Erfitt að fá ærumeiðingar fjarlægðar

Ærumeiðingar á internetinu hafa aukist síðustu árin.
Ærumeiðingar á internetinu hafa aukist síðustu árin. Benjamin Goode

„Það er mikilvægt að taka þá umræðu hvort þeir sem verða fyrir ærumeiðingum á netinu séu nægilega vel verndaðir. Við sjáum þetta nánast á hverjum degi út um allt þar sem hátt og hart er reitt til höggs,“ segir Ragnar Tómas Árnason hæstaréttarlögmaður hjá LOGOS en hann flutti erindi í vikunni á UTmessunni í Hörpu og velti því þar upp hvort núverandi ástand hérlendis væri ásættanlegt í þessum efnum en erindi hans fjallaði um ábyrgð þjónustuveitenda á netinu á ærumeiðandi efni.

Til eru fjölmörg dæmi, sum mjög alvarleg, um ærumeiðingar á samfélagsmiðlum. Ærumeiðingar geta haft mjög alvarlegar afleiðingar fyrir þann sem verður fyrir og raunverulegir hagsmunir verið í húfi. Þau úrræði sem til eru í dag til að fá alvarlegar ærumeiðingar fjarlægðar, lögbann og dómstólar, geta verið tímafrek og sá tími sem það tekur því oft dýrkeyptur. 

Í Sunnudagsblaði Morgunblaðsins er rætt við Ragnar Tómas um málefnið en hérlendis er vaxandi iðnaður á sviði hýsingar og þá bjóða fjölmiðlar og farsímafyrirtæki upp á slíka þjónustu með því að hýsa heimasíður, blogg og athugasemdakerfi. Hvaða ábyrgð bera hýsingaraðilar þegar upp koma dæmi um ærumeiðingar?

„Hýsingaraðilar verða samkvæmt skilgreiningu tengdri ábyrgð að vera hlutlausir. Þeir eru að geyma upplýsingar að beiðni þjónustuþegans.

Ef við horfum til Bandaríkjanna þá var sett löggjöf þar árið 1996 sem veitti víðtæka friðhelgi til hýsingaraðila. Þar er nánast ómögulegt að gera þá ábyrga á grundvelli þess að þeir hefðu átt að hafa einhverja almenna vitneskju um að efni sem þeir geymdu væri ólögmætt eða ærumeiðandi.

Hins vegar fylgdu Evrópustofnanir ekki í fótspor þeirra þegar þær settu tilskipun árið 2000 sem gildir á EES-svæðinu. Með henni var settur rammi fyrir aðildarríkin um þá ábyrgð sem þau mega leggja á hýsingaraðila. Aðildarríkin mega ekki fara út fyrir rammann en mega vera hvar sem er innan hans.“

Samkvæmt þessari tilskipun mega aðildarríkin leggja þá ábyrgð á hýsingaraðila að hann verði að grípa tafarlaust til aðgerða hafi hann vitneskju um ólögmæta starfsemi eða upplýsingar. Og skiptir þá ekki máli hvernig honum berast þær upplýsingar. Á móti kemur að tilskipunin bannar aðildarríkjum að leggja einhverja eftirlits- eða rannsóknarskyldu á hýsingaraðilann.

„Þetta hljómar kannski ekki það flókið en það er hins vegar þannig að það er mjög erfitt að meta það hvenær maður hefur vitneskju um ólöglega starfsemi eða upplýsingar, það er mjög flókið lögfræðilegt úrlausnarefni. Síðan ef hýsingaraðilar telja sig hafa slíka vitneskju þá er það þetta með að bregðast tafar8laust við. Hvað er tafarlaust? Er það klukkutími eða dagur?“

Ragnar Tómas Árnason hæstaréttarlögmaður.
Ragnar Tómas Árnason hæstaréttarlögmaður. Morgunblaðið/RAX

Mörg lönd, þar á meðal Ísland, hafa horft til Bandaríkjanna og ákveðið að ábyrgð hýsingaraðila sé mjög þröng. Ragnar Tómas segir að því geti hýsingaraðilinn verið  ósköp rólegur yfir því efni sem hann hýsir því ekkert getur raunverulega virkjað hans ábyrgð nema lögbann frá sýslumanni eða dómur frá íslenskum dómstólum um viðkomandi gögn.

Hýsingaraðilinn getur leitt hjá sér alla vitneskju sem hann fær um ólögmæta starfsemi eða ummæli ef hann fær ekki rautt spjald frá dómstólum eða sýslumanni. Hann þarf ekki að fjarlægja gögnin eða hindra aðgang að þeim án tafar en sérreglur gilda reyndar um barnaklám og brot gegn höfundarrétti. Með þessu er málfrelsið kirfilega verndað og hýsingaraðilinn freistast síður til að fjarlægja efni til að forðast minnstu mögulegu ábyrgð. Ragnar Tómas segir þó augljósa ókosti við þetta fyrirkomulag eins og það er.

„Það getur tekið þann sem verður fyrir ærumeiðingu langan tíma og mikið fé að fá fram niðurstöðu hjá sýslumanni eða dómstólum. Á meðan heldur ærumeiðingin áfram á netinu, jafnvel alvarleg og hættuleg velferð þess sem fyrir henni verður, og hýsingaraðilinn þarf ekki að bregðast við. Hér á landi þekkjum við dæmi um að fólk er nafngreint til dæmis fyrir að hafa drepið gæludýr sem voru svo aldrei drepin og ofbeldisbrot sem það framdi svo ekki. Þá snýr þetta líka að hefndarklámi sem getur verið komið í mikla dreifingu áður en lögbann fæst og skaðinn þá skeður.“

En er eitthvað hægt að gera án þess að  það komi niður á tjáningarfrelsinu?

„Ég tel að hýsingaraðilar á Íslandi eigi að sýna þessu víðtæka skilyrta ábyrgðarleysi ákveðna virðingu og axla samfélagslega ábyrgð með einhvers konar sjálfseftirliti. Þannig gæti náðst rétt jafnvægi milli tjáningarfrelsis og persónuverndar. Í Evróputilskipuninni er hvatt til þess að atvinnugreinar og neytendasamtök setji sér siðareglur til að ná utan um þetta og þannig væri hægt að reyna að stemma stigu við að minnsta kosti augljósum brotum. Iðnaðurinn væri þannig sjálfur að axla ákveðna samfélagslega ábyrgð. Því strangt til tekið leyfir tilskipunin að þeir séu ábyrgir um leið og þeir fá vitneskju, hvar og hvernig sem er. Íslenski löggjafinn hefur það alveg í sínu valdi, án þess að fara út fyrir rammann, að ákveða að hýsingaraðilar á Íslandi beri ábyrgð frá tíma sem þeir fá á einhvern hátt vitneskju um ólögmætt efni og verði þá tafarlaust að fjarlægja efnið eða sæta ella ábyrgð.“

Innlent »

Undirbúningur fyrir göng ekki á dagskrá

Í gær, 23:22 Rannsóknir og undirbúningur fyrir jarðgangagerð á milli Skutulsfjarðar og Álftafjarðar eru ekki á samgönguáætlun fyrir árin 2015-2026 og ekki er fjárveiting fyrir verkefninu í fjárlögum. Þetta kom fram í skriflegu svari Ólafar Nordal innanríkisráðherra við fyrirspurn Jóhönnu Maríu Sig­munds­dótt­ur. Meira »

Bryndís færð upp í annað sæti í SV

Í gær, 22:33 Kjördæmisráð Sjálfstæðisflokksins í Suðvesturkjördæmi hittist í kvöld þar sem lagður var fram breyttur listi frá því sem kom úr prófkjöri flokksins. Var samþykkt að Bryndís Haraldsdóttir færi í annað sæti listans á eftir Bjarna Benediktssyni sem leiðir hann. Meira »

Nauðgunarmáli telst lokið

Í gær, 22:00 „Ég held að þetta hafi legið fyrir allan tímann að þetta myndi fara svona,“ segir Vilhjálmur Hans Vilhjálmsson hæstaréttarlögmaður í samtali við mbl.is, en Vilhjálmur er verjandi eins sakborninganna sem sýknaðir voru í hæstarétti í dag vegna hópnauðgunarmáls. Meira »

Laganemar veita fría lögfræðiaðstoð

Í gær, 21:38 Orator, félag laganema við Háskóla Íslands, býður almenningi endurgjaldslausa lögfræðiaðstoð í gegnum síma. Laganemar, ásamt reyndum lögmönnum, svara fyrirspurnum almennings um öll svið lögfræðinnar. Meira »

Orðið æstari með árunum

Í gær, 21:00 „Hverjir tónleikar eru mikil veisla og mig hungrar alltaf í að fara aftur og aftur,“ segir Guðbjörg Ögmundsdóttir, Rolling Stones-aðdáandi. Guðbjörg hefur farið á 18 tónleika með hljómsveitinni yfir ævina, þá fyrstu árið 1969, þann 5. júní í Hyde Park í London. Meira »

Guðmundur leiðir flokk fólksins í SV

Í gær, 20:18 Flokkur fólksins hefur valið fimm efstu frambjóðendurna á lista flokksins í Suðvesturkjördæmi. Guðmundur Ingi Kristinsson, formaður Bótar, skipar efsta sæti listans. Meira »

„Ég kyssti þessa elsku“

Í gær, 20:11 „Ég hugsaði ekkert um það þá hvað þetta væri stór stund, ég var svo ung að ég gerði mér ekki grein fyrir því. Ég man að ég nennti varla að mæta í þessa móttöku.“ Svo segir Gunnbjörg Óladóttir þegar hún rifjar upp fund sinn með Leonard Cohen fyrir löngu. Meira »

Nýtt hliðarverkefni Kjarnans

Í gær, 20:12 „Þetta er nýr upplýsinga- og fréttavefur um ferðaþjónustu þar sem safnað er saman og sagðar fréttir af ferðaþjónustu á Íslandi,“ segir Þórður Snær Júlíusson, einn eigenda gestur.is, nýs ferðaþjónustuvefjar sem fer í loftið í næstu viku. Meira »

Gunnlaugur og Gústaf efstir hjá Þjóðfylkingunni

Í gær, 20:06 Íslenska Þjóðfylkingin, E listinn, hefur stillt upp framboðslistum sínum í Reykjavíkurkjördæmi suður og Reykjavíkurkjördæmi norður. Það eru þeir Gunnlaugur Ingvarsson og Gústaf Níelsson sem skipa efstu sæti listanna. Meira »

Átt við öryggisbúnað kranans

Í gær, 19:57 Það er mat Vinnueftirlitsins að kraninn sem féll niður við Hafnarstræti í dag hafi verið að lyfta töluvert þyngri byrði en hann á að lyfta í þeirri stöðu sem hann var. Þá leikur grunur á að átt hafi verið við öryggisbúnað kranans þannig að hann sló ekki út eins og hann á að gera. Meira »

Ekki fleiri skjálftar síðan 2011

Í gær, 19:27 Jarðskjálftahrina stendur enn yfir í Kötlu en nokkuð hefur dregið úr virkni síðan klukkan 17 í dag. Tíðni skjálfta í dag er sú mesta sem hefur verið mæld í Kötlu síðan árið 2011 en allir skjálftarnir voru mjög grunnir. Meira »

„Það stærsta sem ég hef gert“

Í gær, 18:47 „Þetta er það stærsta sem ég hef tekið þátt í,“ segir listneminn Birkir Sigurðsson um verkefni sem hann tekur ásamt öðrum listnemum með þroskahamlanir í tengslum við kvikmyndahátíðina RIFF. Hópurinn gerði fjórar súrrealískar stuttmyndir sem byggja á draumum undir handleiðslu bandarísks kvikmyndagerðarmanns. Meira »

Ábati NPA-notenda meiri

Í gær, 18:45 Ábati þeirra sem njóta NPA-þjónustu, notendastýrðrar persónulegrar aðstoðar, er meiri en kostnaður samfélagsins vegna þjónustunnar. Þetta er meðal þess sem kemur fram í samantekt á matsrannsókn á samstarfsverkefni um notendastýrða persónulega aðstoð NPA, sem gerð var fyrir velferðarráðuneytið. Meira »

Skjálftahrinur í Kötlu

Í gær, 16:55 Veðurstofan mældi um 50 smáskjálfta sunnarlega í Kötluöskjunni í dag. Virknin tók kipp í nótt og var töluverð upp úr hádegi.  Meira »

Prestsetrið á ekki dúninn

Í gær, 16:33 Hæstiréttur staðfesti í dag dóm Héraðsdóms Vesturlands þess efnis að öll hlunnindi af æðarvarpi í hólma í Hagavatni í Snæfellsbæ tilheyri jörðinni Haga en ekki kirkjujörðinni og prestsetrinu að Staðastað. Meira »

Tvö innbrot í heimahús

Í gær, 18:43 Lögreglan á höfuðborgarsvæðinu hafði í ýmsu að snúast í dag en samkvæmt dagbók lögreglu frá klukkan ellefu í dag hefur lögregla sinnt fimm málum á höfuðborgarsvæðinu er tengjast þjófnaði. Meira »

Vafi um sekt skýrður ákærðu í hag

Í gær, 16:36 Hæstiréttur féllst ekki á kröfu ákæruvaldsins um að ómerkja bæri dóm Héraðsdóms í máli þar sem fimm piltar voru sýknaðir af ákæru um hópnauðgun, en þess hafði ákæruvaldið krafist á þeim grunni að samningu dómsins hefði verið áfátt. Meira »

Bjarni hjólar í borgaralaun

Í gær, 16:13 Bjarni Benediktsson fjármálaráðherra segir að hugmyndin um borgaralaun sé eitthvað það alvitlausasta sem hann hafi heyrt lengi. Umræða um borgaralaun hefur aftur sprottið upp eftir að vefur Viðskiptablaðsins birti sex ára gamalt myndskeið þar sem Smári McCarthy, einn af stofnendum Pírata, ræðir hugmyndina. Meira »
VAÐNES-sumarbústaðalóðir
Til sölu fallegar sumarhúsalóðir með aðgangi að heitu og köldu vatni í vinsælu s...
OZONE lofthreinsun tæki til leigu.
Rekur þú hótel/gistihús,þetta tæki eyðir allri ólykt m.a. af raka-myglu-og reyk....
 
Hádegisfundur
Fundir - mannfagnaðir
ses.xd.is Samtök eldri sjálfstæði...
Brúarvirkjun
Tilkynningar
Mat á umhverfisáhrifum Brúar...
Mat á umhverfisáhrifum
Tilkynningar
Mat á umhverfisáhrifum Álit...
Framhald
Nauðungarsala
Uppboð Einnig birt á www.naudungarsolu...