Lögbrot eða brjáluð bankastarfsemi

Ólafur Þór Hauksson héraðssaksóknari.
Ólafur Þór Hauksson héraðssaksóknari. mbl.is/Ómar Óskarsson

„Það hafa verið gífurleg átök í réttarsalnum. Þetta hefur verið stór slagur og þeir hafa prófað okkur í hverju skrefi í málunum.“ Þetta segir Ólafur Hauksson, héraðssaksóknari, í umfjöllun BBC um bankahrunið og bataskeiðið hér á landi í kjölfarið. Auk Ólafs er rætt við Guðrúnu Johnsen, hagfræðing og höfund bókarinnar Bringing down the banking system, Ásgeir Jónsson, dósent í hagfræði og fyrrum forstöðumann greiningardeildar Kaupþings og dr. Jay Cullen, lektor í fjármálum við háskólann í Sheffield.

Flækjustig eignarhalds píramíða

Guðrún segir í greininni að þegar rannsóknarnefnd Alþingis hafi farið að skoða málefni bankanna eftir hrun hafi niðurstaðan verið að lítið eigið fé hafi verið í flestum fyrirtækjum og mörg þeirra hafi verið flækt í flókið tengslanet þar sem fyrirtæki A átti fyrirtæki B sem átti svo fyrirtæki C og í mörgum tilfellum átti fyrirtæki C svo aftur í fyrirtæki A. Þannig hafi flækjustigið komið í veg fyrir að bankastofnanir vissu í raun hversu mikið eigið fé væri á bak við lánaviðskipti. Til viðbótar hafi þessir eignarhalds píramíðar oft verið í eigu stærstu eigenda bankanna.

Segir hún að ef ekki hefði verið farið í saumana á málunum og komist að því hvað gerðist hafi verið erfitt að breyta hegðun seinna meir og gera samfélagsbreytingar. „Við vitum hvað klikkaði og afleiðing af því er að við gátum hreinsað til hjá okkur frekar fljótlega,“ segir Guðrún.

Guðrún Johnsen.
Guðrún Johnsen.

Mikil átök í réttarsalnum

Ólafur rekur í umfjölluninni þau mál sem hafa komið upp og þá dóma sem hátt settir menn í fjármálageiranum fyrir hrun fengu. Segir hann ferlið hafa verið ein stór átök þar sem sakborningar hafi skorað á réttarkerfið í hverju skrefi ferilsins.

Segir hann að í upphafi hafi menn gert ráð fyrir að finna eitthvað sem tengdi bankann við fallið sjálft, einhvern sem hafi tekið mikla áhættu í kringum aðstæðurnar á bankamarkaðinum á þessum tíma. Hann segir að niðurstaðan hafi aftur á móti verið mál sem teygðu sig mörg ár aftur í tímann.

„Það var erfitt að ákveða hvort um var að ræða lögbrot eða brjálaða bankastarfsemi, en við beindum athygli okkar að því hvernig lán voru afgreidd,“ segir Ólafur.

Íslendingar sættu sig við lakari lífskjör

Flutningur fólks og tekjuskerðing vegna falls krónunnar er meginumfjöllunarefni Ásgeirs í greininni, en hann segir að fyrir hrun hafi margt af best menntaða fólki landsins unnið hjá bönkunum. Eftir hrun hafi það þurft að skapa sér eitthvað, en helsti uppgangsiðnaðurinn hafi verið ferðaþjónusta sem byggi að miklu leyti á ófaglærðu vinnuafli. Þess vegna sé núna innflutningur á vinnuafli meðan margt ungt fólk flytji í burtu.

„Við þurftum að sætta okkur við tapið, sætta okkur við mun lægri rauntekjur og mun lægri lífskjör,“ segir Ásgeir og bætir við að þetta sé eitthvað sem hann telji ólíklegt að önnur lönd mun sætta sig við. Bendir hann á að seðlabankar Bandaríkjanna, Bretlands og í Evrópu hafi brugðist við með peningaprentun. Segir hann að enginn viti hvernig sú peningaprentun mun enda.

Ásgeir Jónsson.
Ásgeir Jónsson. Ómar Óskarsson

Bankarnir enn of stórir

Cullen segir í greininni að staðan á Íslandi sé mjög ólík stöðunni í Bretlandi og Bandaríkjunum. Þannig séu hagsmunir bankanna í Bretlandi jafnvel meiri á þjóðfélagið en þeir voru á Íslandi fyrir hrun. Þessir stóru hagsmunir geri það oft erfitt fyrir pólitískan vilja að gera einhverjar breytingar eða búa til óvin úr stóru bönkunum. Segir hann að mikið þurfi að breytast í Bretlandi sem kalli á miklar fórnir og pólitískan vilja. Hann sjái aftur á móti ekki að neitt slíkt fari í gang.

Að lokum bendir hann á að stóru bankarnir í Bandaríkjunum séu stærri en þeir voru fyrir 2008. „Þeir eru ekki aðeins of stórir til að falla, heldur eru þeir of stórir til að stýra og mögulega of stórir til að lifa af,“ segir Cullen. Þrátt fyrir möntruna um að skattborgarar eigi ekki að borga fyrir klúður bankanna telur hann að þeir séu enn að gera það og að lítið hafi breyst sem geti komið í veg fyrir að það gerist aftur.

mbl.is

Innlent »

Róbert hyggst hætta á þingi

00:22 Róbert Marshall, þingmaður Bjartrar framtíðar, ætlar að hætta sem þingmaður þegar yfirstandandi þingi lýkur. Þetta upplýsti hann í ræðu sinni í kvöld við eldhúsdagsumræður. Meira »

Gott fyrir austan en hvasst fyrir vestan

Í gær, 23:11 Búast má við björtu og fínu veðri á Austurlandi á morgun, en hvasst verður vestanlands og töluverð rigning, að sögn Þorsteins V. Jónssonar, veðurfræðings á vakt hjá Veðurstofu Íslands. Einnig má búast við einhverju hvassviðri og svolítilli vætu á suðvestanverðu landinu á morgun. Meira »

Mars hefur ekki verið bjartari í áratug

Í gær, 22:20 Reikistjarnan Mars er afar björt í dag og bjartari en hún hefur verið í um áratug. Í kvöld klukkan 01:00 verður hægt að bera Mars augum en það getur aftur á móti reynst erfitt þar sem að stjarnan er staðsett afar neðarlega við sjóndeildarhringinn. Meira »

Vill meiri vinstri pólitík

Í gær, 21:56 Ögmundur Jónasson, þingmaður Vinstri hreyfingarinnar - græns framboðs, sagði í eldhúsdagsræðu sinni á Alþingi í kvöld að það vantaði meiri vinstri pólitík inn í þingsalinn. Meira »

Ungt fólk kallar ekki eftir ölmusu

Í gær, 21:35 Ungt fólk kallar ekki eftir ölmusu, heldur tækifærum til þess að nýta hugvit sitt. Þetta sagði Vilhjálmur Árnason, þingmaður Sjálfstæðisflokksins, í eldhúsdagsumræðum á Alþingi í kvöld. Meira »

Íslendingar snúi aftur heim

Í gær, 21:26 Það er eitt af mikilvægustu verkefnunum sem stjórnmálamenn standa frammi fyrir að búa svo um hnútana að þeir Íslendingar sem hafa sótt sér reynslu og menntun erlendis velji að snúa aftur heim – að Ísland verði samkeppnishæft samfélag. Meira »

Í allt öðrum veruleika en venjulegt fólk

Í gær, 21:10 Katrín Júlíusdóttir, þingmaður Samfylkingarinnar, sagði í eldhúsdagsræðu sinni á Alþingi í kvöld Panamaskjölin hafa sýnt það svart á hvítu að tvær þjóðir búi í þessu landi. Ein legði mikið á sig til að ná endum saman en hin byggi í allt öðrum veruleikum. Meira »

Þingvallavegur opnaður á nýjan leik

Í gær, 21:17 Búið er að opna Þingvallaveg á ný, en veginum var lokað um hálfsexleytið í dag þegar alvarlegt mótorhjólaslys varð við Leirvogsá. Meira »

Fá allir nafnið Jóhann

Í gær, 21:00 Þeir eru litlir, krúttlegir og ósjálfbjarga, og bera allir nafnið Jóhann. Hverjir þá, kann einhver að spyrja? Jú, þrastarungarnir sem Kristbjörg Sara Thorarinsen dýralæknir tekur að sér og hjúkrar. Meira »

Framseldir til 29 Evrópuríkja

Í gær, 21:00 Framselja verður íslenska ríkisborgara til allra ríkja Evrópusambandsins auk Noregs verði lagafrumvarp innanríkisráðherra um handtöku og afhendingu manna til og frá Íslandi vegna refsiverðra verknaða á grundvelli handtökuskipunar að lögum. Meira »

Pólitíkin vill ekkert læra

Í gær, 20:54 Helgi Hrafn Gunnarsson, þingmaður Pírata, sagðist í eldhúsdagsræðu á Alþingi í kvöld eiga sífellt erfiðara með að átta sig á íslenskri pólitík. Það væri pólítík sem virtist ekkert læra. Meira »

Tímar meðvirkni eru liðnir

Í gær, 20:42 Tengsl stjórnmálamanna við vafasama viðskiptahætti aflandsfélaga, og það að hafa vísvitandi leynt þeim tengslum, reyndist þjóðinni ómögulegt að kyngja. Enda er það gjörsamlega óásættanlegt og hreinlega ekki heiðarlegt. Þetta sagði Óttarr Proppé, formaður Bjartrar framtíðar, á Alþingi í kvöld. Meira »

Átta ár innan hafta of mikið

Í gær, 20:32 Gangi áætlanir eftir verða höftin horfin áður en árið er úti. Afnám þeirra hefði getað tafist um tvö ár ef ákveðið hefði verið að ganga til kosninga í vor. Flestir sanngjarnir menn ættu að sjá að slíkt var ekki hægt að bjóða þjóðinni. Þetta segir Sigurður Ingi Jóhannsson forsætisráðherra. Meira »

Katrín: Á Íslandi búa tvær þjóðir

Í gær, 20:18 Panamaskjölin hafa afhjúpað að á Íslandi búa tvær þjóðir. Þau hafa afhjúpað hvernig sumir hafa fjármagn sem þeir geta nýtt sér til að spila á öðrum leikvelli en okkur hinum er ætlaður. Þetta sagði Katrín Jakobsdóttir, formaður Vinstri hreyfingarinnar - græns framboðs, á Alþingi í kvöld. Meira »

Hjálpaði mörgum að tala um hlutina

Í gær, 19:55 Andrea Urður Hafsteinsdóttir, nýstúdent frá MR, segir mjög mikilvægt að tala um geðsjúkdóma því það fari svo mikil orka í það að fela veikindin sem verði til þess að hægja á öllu bataferlinu. Andrea hlaut samfélagsverðlaun nemenda skólans en þau eru kennd við hana. Meira »

Laugarbakki er á miðri leiðinni

Í gær, 20:30 Nýtt 56 herbergja hótel að Laugarbakka í Miðfirði í Húnaþingi vestra var opnað fyrir nokkrum dögum og sér nú fyrir endann á framkvæmdum þar sem gömlum heimavistarskóla hefur verið breytt í nútímalegt hótel. Meira »

Næsta verk að styrkja innviðina

Í gær, 20:11 Bjarni Benediktsson, fjármálaráðherra og formaður Sjálfstæðisflokksins, segir að eitt af verkefnunum framundan sé að sækja fram af fullum krafti í að styrkja innviði landsins. Það hafi dregið úr fjárfestingum og opinberum framkvæmdum ýmis konar en nú sé lag að bæta í á nýjan leik. Meira »

„Við verðum ekki sögulaus flokkur“

Í gær, 19:49 „Við verðum ekki sögulaus flokkur. Við erum stolt af afrekum við stjórn landsins á örlagatímum og Samfylkingin ein hefur staðið að öllum þeim ákvörðunum sem þurft hefur að taka til að koma Íslandi á réttan kjöl.“ Þetta sagði Árni Páll Árnason, formaður Samfylkingarinnar, á Alþingi í kvöld. Meira »
Til sölu lítill og léttur sláttutraktor
Til sölu STIGA sláttutraktor. 12,5 hö. rafstart, 5 áframgírar, bakkgír, 5 hæðars...
Leður Jakki Harley Davidson
Mjög vandaður og góður mótorhjólajakki til sölu sjá hér.............. http://www...
Vantar mann Til að Róa frá svæði B Sigló
Vantar mann til að reka smábát á Strandveiðum Frá Siglufirði Viðkomansdi þarf að...
 
Framkvæmdastjóri
Stjórnunarstörf
Fastus er framsækið þjónustufyrirtæki se...
Aðalfundur
Fundir - mannfagnaðir
Aðalfundur SÁÁ Aðalfundur SÁÁ verður ...
Bifreiðauppboð
Nauðungarsala
Sýslumaðurinn á höfuðborgarsvæðinu Skóga...
Forstöðumaður
Önnur störf
FORSTÖÐUMAÐUR SÖLU- OG MARKAÐSSVIÐS ...