Þúsundir tonna sælgætis á ári

mbl.is/Árni Sæberg

Algengt er að fólk kaupi sér bland í poka á laugardögum, bæði börn og fullorðnir. Sumir gæta hófs en stundum er býsna vel í lagt, svo ekki sé fastar að orði kveðið.

Smávegis mæra lítur sakleysislega út, en þegar að er gáð kemur í ljós að í 300 grömmum – sem virkar ekki mikið – eru 75 sykurmolar. Í sælgæti í 500 gr poka, sem þykir lítið þegar nammibarinn er sóttur heim á laugardögum að sögn þeirra sem til þekkja, eru 125 sykurmolar!

Eitur þá en ekki nú?

Fjallað er um mikla sykurneyslu Íslendinga í fjölmiðlum reglulega; bent á að með einhverjum ráðum verði að draga úr, heilsu þjóðarinnar sé stefnt í hættu og bent á sykursýki 2, ýmsa hjarta- og æðasjúkdóma og þar fram eftir götunum. Þar til umræðan fer næst af stað breytist hins vegar sorglega lítið til batnaðar og tonn eftir tonn hverfur áfram ofan í landann.

Fyrir nokkrum misserum var frá því greint að heildarframboð sælgætis hérlendis árlega væri sex þúsund tonn. Enginn getur fullyrt hve mikið er borðað af því magni, en gera verður ráð fyrir að stærstum hluta sé sporðrennt.

Laufey Hrólfsdóttir, sem er í doktorsnámi í næringarfræði í Háskóla Íslands, bendir á öfgana sem voru áberandi í nýliðinni viku og þeirri næstu þar á undan.

„Í síðustu viku var mikið rætt um sykur í mat, hve hann væri mikið eitur og að hann leyndist í matvælum út um allt. Mikið var talað um samfélagslega ábyrgð og þulin upp nöfn á tugum heita yfir leyndan sykur í mat,“ segir hún í samtali við Sunnudagsblað Morgunblaðsins.

Hvað gerist svo?

„Viku síðar kemur öskudagurinn, krakkar koma heim með sælgæti í kílóavís og þá er ekkert falið; allt uppi á borðum og allir vita af sælgætinu – sem er stútfullt af sykri – enda alls staðar myndir á Facebook og Snapchat! Þá er allt í lagi og bara gaman. Hvaða skilaboð erum við að senda börnunum okkar?“ spyr Laufey.

Hún er búsett á Akureyri, sem löngum hefur verið höfuðstaður öskudagsins á Íslandi. Laufey tekur sem dæmi að ef barn á aldrinum 6 til 9 ára fær 2 kg af sælgæti á öskudaginn dugi sá skammtur í heilt ár, miðað við ráðlagðan skammt!

Viltu eyðileggja daginn?

Davíð Kristinsson heilsufrömuður býr einnig á Akureyri. Honum blöskraði ástandið í liðinni viku, tjáði sig á Facebook og hlaut bæði hrós og miklar skammir fyrir.

Hann fullyrðir að algengt sé að börn hafi um 4 kíló sælgætis upp úr krafsinu og þau duglegustu sem hann veit um komu heim með 8 og hálft kíló.

„Ég hef engan áhuga á að leggja niður eða eyðileggja öskudaginn, eins og sumir sökuðu mig um á Facebook, þvert á móti; ég vildi bara benda á vitleysuna sem viðgengst. Er ekki allt í lagi að draga aðeins úr því sem hvert barn fær á hverjum stað eða gefa eitthvað annað en sælgæti alls staðar. Ég gaf krökkunum til dæmis harðfisk, það var mjög vinsælt og töluvert meira magn en ég var með í fyrra fór út á mun skemmri tíma vegna þess að þegar það fréttist að hjá mér væri harðfiskur streymdu liðin hingað.“

Nánar er fjallað um málið Sunnudagsblaði Morgunblaðsins.

Forsíða Sunnudagsblaðs Morgunblaðsins.
Forsíða Sunnudagsblaðs Morgunblaðsins.

Innlent »

Býður leiðsögn um fornleifarnar

11:23 Í sumar hefur farið fram fornleifarannsókn á Árbæjarsafni og voru fimm könnunarskurðir grafnir á gamla bæjarstæði Árbæjar. Rannsóknin leiddi meðal annars í ljós tvö mannvirki sem voru byggð fyrir árið 1226 og annað þeirra gæti verið enn eldra, jafnvel frá landnámstíð. Meira »

Sótti veikan sjómann

10:46 Þyrla Landhelgisgæslunnar var kölluð út til að sækja veikan sjókmann en þurfti að gera hlé á ferð sinni bæði til og frá skipinu þar sem óttast var að maður hefði farið í sjóinn í Önundarfirði. Meira »

Ræðir við landlækni um sjúkrahús

10:45 Kristján Þór Júlíusson heilbrigðisráðherra ætlar að fara yfir það með landlækni og starfsfólki ráðuneytis síns á næstunni hvernig bregðast eigi við áformum MCPB ehf. um að reisa stórt sjúkrahús og hótel í Mosfellsbæ. Meira »

Fluttu yfir tæpa 220 lítra af eldsneyti

09:58 Varðskipið Týr var komið að áströlsku skútunni sem óskað hafði aðstoðar vegna leka rúmlega tíu í gærkvöldi. Varðskipsmenn fluttu tæpa 220 lítra af eldsneyti yfir til skútunnar og einnig könnuðu þeir skemmdir á henni. Meira »

Jón Þór vill aftur á þing

09:55 Jón Þór Ólafsson býður sig fram í prófkjöri Pírata í Reykjavík fyrir alþingiskosningarnar í haust. Jón Þór varð þingmaður Pírata eftir að hann var kjör­inn á þing í kosn­ing­un­um 2013 en lét af þing­mennsku í fyrra eft­ir hálft kjör­tíma­bil. Ásta Helgadóttir tók þá sæti Jóns Þórs á þingi. Meira »

Ástandið algerlega ólíðandi

09:39 Stjórn Ferðamálafélags Vestur-Húnavatnssýslu harmar viðvarandi og langvinnt sinnuleysi á viðhaldi og uppbyggingu Vatnsnesvegar (nr. 711) í nýrri ályktun félagsins. Þar segir að þrátt fyrir ítekraðar ábendingar til þingmanna, ráðherra og Vegagerðarinnar, til margra ára, sé ástand vegarins algerlega ólíðandi. Meira »

Bergþór stefnir á 1.-3. sætið

08:52 Bergþór Heimir Þórðarson, dyravörður, öryrki og nemi í hugbúnaðarverkfræði, hefur tilkynnt framboð sitt í prófkjöri Pírata á höfuðborgarsvæðinu fyrir alþingiskosningarnar í haust. Hann stefnir á 1.-3. sæti en segist í framboðslýsingu sinni taka hverju því sæti sem flokkurinn setji sig í. Meira »

2,3% atvinnuleysi í síðasta mánuði

09:22 Atvinnuleysi mældist 2,3% í síðasta mánuði og hefur ekki mælst jafnlágt í júnímánuði síðan árið 2008 þegar það mældist 2,2%. Samkvæmt vinnumarkaðsrannsókn Hagstofu Íslands voru að jafnaði 201.800 manns á aldrinum 16-74 ára á vinnumarkaði í júní 2016, sem jafngildir 85,3% atvinnuþátttöku. Meira »

Vonandi vísir að hugarfarsbreytingu

08:27 Alls verða sautján eftirlitsmyndavélar settar upp í Herjólfsdal og á svæðinu í kring vegna Þjóðhátíðar sem hefst á föstudaginn. Þær voru áður tólf en í ár verður fimm til viðbótar bætt við. Þjóðhátíðarnefnd mun í ár leggja sérstaka áherslu á forvarnir gegn öllu ofbeldi. Meira »

Kosningar í haust háðar skilyrðum

08:26 „Þegar boðaður var sá möguleiki að kjósa í haust þá var það háð skilyrðum. Það var algerlega ljóst. Það þýðir ekki fyrir stjórnarandstöðuna eða aðra að halda einhverju öðru fram,“ segir Gunnar Bragi Sveinsson, sjávarútvegs- og landbúnaðarráðherra. Meira »

Baðstaðurinn horfinn

08:18 Óvenjulegasti baðstaður á Íslandi, náttúrulaugin við norðausturjaðar Holuhrauns, sem mikilla vinsælda naut á síðasta ári er horfinn. Laug þessi myndaðist í kjölfar eldgossins þar sem stóð frá í ágúst 2014 fram í febrúar í fyrra. Meira »

Apinn í Hveragerði snýr aftur

07:57 Hinn frægi Hveragerðisapi sem árum saman var helsta aðdráttaraflið í sunnudagsbíltúrum Íslendinga er kominn aftur fram á sjónarsviðið og verður til sýnis á Hótel Eddu í Menntaskólanum að Laugarvatni um helgina. Meira »

Reisi sína eigin farþegabyggingu

07:51 Það kemur til greina að flugfélagið WOW air reisi sína eigin farþegabyggingu við Keflavíkurflugvöll. „WOW hefur mikinn áhuga á því að byggja eigin „terminal“ á núverandi flugvallarsvæði. Það er alþekkt fyrirkomulag og nokkuð sem við hefðum áhuga á að skoða og ég hef áður nefnt,“ segir Skúli Mogensen í samtali við Túrista. Meira »

Beit lögreglumann í fótinn

06:13 Maður í mjög annarlegu ástandi var handtekinn framan við veitingahús á Vegamótastíg klukkan 1:44 í nótt. Samkvæmt upplýsingum úr dagbók lögreglu var maðurinn kominn úr flestum fötum og var að egna til slagsmála og þegar færa átti hann í fangageymslu þá beit hann lögreglumann í fótinn. Maðurinn var vistaður í fangageymslu fyrir rannsókn máls. Meira »

Hafa ekki efni á eflingunni

05:30 Lögreglumenn á Akranesi og í Borgarnesi skiptast nú á að hafa eftirlit með byggðarlögunum tveimur að næturlagi, í stað sólarhringsvakta á báðum stöðum. Þetta segir Ólafur Guðmundsson, yfirlögregluþjónn hjá lögreglunni á Vesturlandi. Meira »

Norðursigling í víking í Noregi

07:37 Stjórnendur Norðursiglingar á Húsavík hafa ákveðið að gera skonnortuna Opal út á hvalaskoðun og norðurljós frá Tromsø í Noregi á komandi vetri og í framhaldinu á fjallaskíði, jafnvel til Svalbarða. Meira »

Elstu hverfin urðu verst úti

05:30 „Vatnið fer alltaf auðveldustu leið og því getur þrýstingur leitt vatnið upp úr vatnsleiðslukerfinu og getur komið upp um klósettin heima hjá fólki sem býr í gömlu hverfunum.“ Meira »

Stórt skarð höggvið í útgerðina

05:30 Gunnsteinn Ómarsson, bæjarstjóri Ölfuss, segir stórt skarð höggvið í útgerð og fiskvinnslu í Þorlákshöfn eftir kaup HB Granda á aflahlutdeildum í bolfiski af Hafnarnesi VER í bænum. Meira »
Rafstöðvar 10-50 kw 400/230v
Eigum nokkrar 10-15-30 kw DEK & DEUTZ 50 kw , rafstöðvar, til afgreiðslu str...
HÚSAVIÐHALD
Viðgerðir og viðhald fasteigna er okkar fag. Húsaklæðning ehf. hefur í áratugi ...
FASTEIGNAVIÐHALD
Við þjónustum þig með lítil sem stór verk. Tímavinna eða tilboð. sími: 544-44...
Fellihýsi Trail Manor 2720
Trail Manor 2720, fellihýsi verð 650 þús sjá auglýsingu á www.Bland.is Uppl. í s...