Hola í ósonlaginu þegar það ætti að vera þykkast

Ósonlagið var þunnt yfir landinu um helgina.
Ósonlagið var þunnt yfir landinu um helgina. mbl.is/Golli

Á þessum árstíma ætti ósonlagið að vera hvað þykkast og telst ástandið sem var yfir landinu um helgina því vera óvenjulegt. Hola í ósonlaginu fór yfir landið á 2-3 dögum og áætlar Árni Sigurðsson, veðurfræðingur á Veðurstofu Íslands, að miðað við venjulegt ástand hafi þynningin numið um 40% um helgina.

Þykkt ósonlagsins er óregluleg og þegar ósonlagið þynnist, eða holur fara yfir landið, hleypir ósonlagið meiru af útfjólubláu ljósi í gegnum sig og það getur haft skaðleg áhrif. Ósonlagið er að finna í heiðhvolfi lofthjúpsins, einkum í 10 til 30 km hæð, en óson er að finna í öllum lofthjúpnum, allt frá yfirborði jarðar.

Ósonmælingar hófust í Reykjavík í júní 1952 með Dobson litrófsmæli. Ósongat/-hola (Ozone hole) er skilgreint sem slíkt ef það fer niður fyrir 220 Dobson-einingar (DU), en venjulega er ósonið 250-260 DU um miðbik jarðar. Um helgina var ósonið mælt í kringum 230-240 DU, að sögn Árna.

Raki þéttist með kólnun

Hann segir að þegar kólni mikið í heiðhvolfinu geti raki þést og myndað þar breiður þunnra glitskýja og þegar klór-efnasambönd, sem hafi verið sleppt út í loftið, komast í samband við ískristallana sem skýin eru mynduð úr, geti með hjálp sólarljóss farið af stað efnahvörf þar sem klór binst súrefni og óson eyðist af þeim sökum.

Undanfarið hafi verið kuldapollur í heiðhvolfinu yfir hafinu í kringum Ísland. Á þessum árstíma sé þessi kuldapollur venjulega yfir Íshafinu í kringum Norðurpólinn, en hann geti þvælst um og farið yfir Síberíu, Kanada og jafnvel Skandinavíu, en nú hafi hann verið tíður gestur yfir Norður-Atlantshafi.

Aðspurður segir Árni að sérfræðingar hafi nokkrar áhyggjur af framhaldinu. Hringstraumur sé í heiðhvolfinu sem blæs rangsælis yfir Norðurpólnum, þó hann sé veikari en sá sem er yfir Suðurskautslandinu. Innan við og í þessum hringstraumi hafi þessi hola myndast í köldum loftpolli og hún geti verið á þvælingi.

Ósoneyðingin helst í hendur við kuldann og lengd sólskins á skýin, en óljóst er með framhaldið, sem ræðst af styrk hringstraumsins þegar sól smám saman hækkar á lofti. Þegar dagarnir lengjast getur ósoneyðingin orðið meiri og einnig getur þynningarsvæðið þvælst um og jafnvel yfir þéttbýl svæði. E.t.v. getur aukin tíðni ósonlítilla daga síðla vetrar leitt til hærri tíðni húðkrabbameins á norðlægum slóðum.

Magn ósons breytilegt

Á vef Veðurstofunnar segir að heildarmagn ósons í lofthjúpnum á norðlægum breiddargráðum sé mjög breytilegt eftir árstíma. Því valdi einkum mismikið aðstreymi ósons í háloftunum frá svæðunum kringum miðbaug þar sem myndun þess á sér að mestu leyti stað.

Mest er ósonmagnið síðla vetrar, nánar tiltekið eftir miðjan mars, en minnkar síðan jafnt og þétt er líður fram á vor og sumar og allt fram í október-nóvember og hefur þá minnkað um 25-30%. Síðan tekur það að aukast lítillega uns verulegur vöxtur kemur í það í febrúar og áfram fram yfir miðjan mars.

Frávik frá meðaltali, jákvæð eða neikvæð, eru að jafnaði mest á tímabilinu frá febrúar og fram í apríl þar sem þá er aðstreymi ósons frá miðbaug mest og breytileiki þess mikill frá degi til dags vegna lægðagangs og umhleypingasams veðurfars. Þegar veður kyrrist á sumrin eyðist óson vegna efnasambanda sem berast frá yfirborði hafsins upp í andrúmsloftið.

Ósonlagið 60% af þykkt sinni

Óvenjulágt óson yfir Íslandi

Innlent »

„Það ríkti mikil örvænting“

18:17 „Það var svona „panic-ástand“ eins og skapast í svona,“ segir formaður Björgunarsveitarinnar Ársólar á Reyðarfirði. Snjóflóð féll af þaki Fjarðabyggðarhallarinnar á Reyðarfirði um síðustu helgi og um stund var óttast að börn hefðu orðið undir flóðinu. Myndband fylgir fréttinni. Meira »

Einn dagur eftir

18:08 Allt bendir til þess að brennisteinsvetnismengunin frá Hellisheiðarvirkjun hafi farið tvisvar yfir sólarhrings viðmiðunarmörk á þessu ári. Aðeins er leyfi til þess að fara þrisvar yfir mörkin á ári. Orka náttúrunnar bregst við með því að hreinsa meira. Meira »

Vill láta loka United Silicon

17:52 Kolbrún Jóna Pétursdóttir, bæjarfulltrúi í Reykjanesbæ, vill að kísilverkmiðju United Silcon verði lokað. Bæjarstjórnin hefur óskað eftir fundi með Umhverfisstofnun í vikunni og vill Kolbrún að brugðist verði þannig við að „það hætti þessi tilraunastarfsemi USI gagnvart íbúum bæjarins“. Meira »

Jói Fel kjörinn formaður

17:14 Bakarinn Jóhannes Felixson, eða Jói Fel, hefur verið kjörinn formaður Landssambands bakarameistara.  Meira »

Hafið leit að 20 börnum í mars

16:23 Lögreglan á höfuðborgarsvæðinu hefur hafið leit að fleiri börnum í mars á þessu ári en leitað var að á fyrstu þremur mánuðum ársins í fyrra. Hafin hefur verið leit að 20 börnum í þessum mánuði og þykir það óvenjumikið miðað við árin á undan. Meira »

Fjögurra bíla árekstur í Breiðholti

16:19 Fjögurra bíla árekstur varð á gatnamótum Breiðholtsbrautar og Stekkjabakka um fjögurleytið í dag. Að sögn slökkviliðsins á höfuðborgarsvæðinu voru einhverjir fluttir á slysadeild. Meira »

Náðu í slasaða konu á Reykjafell

14:32 Sjúkraflutningamenn voru kallaðir út til að aðstoða slasaða konu í hlíðum Reykjafells í Skammadal í Mosfellssveit sem er líklega ökklabrotin. Meira »

Prestarnir sungu til fermingarbarna

16:08 Fyrstu fermingarnar á höfuðborgarsvæðinu hófust um helgina. Í dag voru fermd alls 60 fermingarbörn í Grafarvogskirkju í tveimur athöfnum en tæplega 200 börn fermast í kirkjunni í ár í alls tíu athöfnum. Meira »

Magnús endurkjörinn formaður SffR

14:13 Magnús Már Guðmundsson borgarfulltrúi var endurkjörinn formaður Samfylkingarfélagsins í Reykjavík á aðalfundi sem fram fór á fimmtudaginn. Á fundinum var jafnframt samþykkt eftirfarandi ályktun um heilbrigðisþjónustu við aldraða: Meira »

Hefur fundið fyrir fordómum

12:27 „Ég vil ekki alhæfa en hluti Íslendinga er með fordóma,“ svaraði Nichole Leigh Mosty, þingmaður Bjartrar framtíðar, spurð af þáttastjórnanda Silfursins á Rúv, hvort Íslendingar væru fordómafullir í garð innflytjenda. Meira »

Bankakerfi verði ekki „dragbítur“

11:59 Auka þarf traust á íslenska bankakerfinu en það hefur ekki tekist fram að þessu. Einnig þarf að taka ákvarðanir um framtíðarsýn um peningastefnu ríkisins. Þetta kom fram í umræðuþættinum Silfrinu á Rúv þegar rætt var um kaup á Arion banka. Meira »

Fór íbúðavillt í Grafarholti

11:37 Klukkan 6:40 í morgun var óskað eftir aðstoð lögreglu vegna karlmanns í annarlegu ástandi sem hafði ruðst inn í íbúð í hverfi 113. Sá sem tilkynnti um málið sagði að maðurinn teldi sig búa í íbúðinni en svo væri ekki. Meira »

Þurfum að ákveða að treysta regluverkinu

11:15 Fjármálaeftirlitið er orðið geysilega öflugt tæki til þess að grípa inn í á fjármálamarkaði og landsmenn þurfa á ákveðnum tímapunkti að ákveða að treysta regluverkinu. Þetta er meðal þess sem fram kom í orði Katrínar Júlíusdóttur, framkvæmdastjóra Samtaka fjármálafyrirtækja, í Sprengisandi á Bylgjunni í morgun. Meira »

Eitthvað um hálkubletti en víða autt

09:20 Það eru hálkublettir á Sandskeiði, Hellisheiði, Þrengslum og á Lyngdalsheiði, annars eru leiðir á Suðurlandi að mestu greiðfærar samkvæmt upplýsingum frá Vegagerðinni. Meira »

Hægt að skíða fyrir norðan

08:11 Opið er á skíðasvæðunum á Siglufirði og í Hlíðarfjalli í dag. Lokað er í Bláfjöllum og Skálafelli en lítið sem ekkert skyggni er á svæðinu. Meira »

Flogið til Ísafjarðar á ný

09:35 Flogið verður til Ísafjarðar í dag en flug þangað hefur legið niðri tvo daga í röð vegna veðurs. Flugið er á áætlun, samkvæmt upplýsingum á vefsíðu Flugfélags Íslands. Meira »

„Hvort heitirðu Grámann eða Bjartur?“

08:51 Þeir horfast í augu um stund. Svo læðist mannshönd að svörtu trýni. Kisi þefar og samþykkir hikandi klappið. Getur verið að villikötturinn Grámann sé heimiliskötturinn Bjartur sem týndist fyrir átta árum? mbl.is var viðstatt einstaka endurfundi í kisukoti Villikatta. Meira »

Rigning eða súld í dag

07:12 Gert er ráð fyrir suðvestanátt í dag með 5-13 metrum á sekúndu og súld eða rigningu en dálítilli snjókomu norðvestan til. Hiti verður á bilinu 1 til 13 stig, hlýjast austanlands. Á morgun er spáð hægum vindi og björtu veðri, hiti 2-8 stig að deginum. Meira »
GLERFILMUR
Glerfilmur, gluggafilmur, sand& sólarfilma. Merkismenn, sími 544- 2030 www.merk...
STIGAR OG HANDRIÐ ALLAR MÖGULEGAR GERÐIR
Sjá: http://www.youtube.com/watch?v=73dIQgOl2JQ&feature=channel Facebook > Mag...
Stórar kjarrivaxnar útsýnislóðir stutt frá Reykjavík
Lóðirnar eru í kjarrivaxinni brekku sem veit mót suðri. Frábært útsýni. Heitt va...
 
Framhald uppboðs
Nauðungarsala
Uppboð Einnig birt á www.naudungarsolu...
Starfsmaður óskast
Önnur störf
Starfsmaður óskast Vegna mikilla v...
Framhald uppboðs
Nauðungarsala
Uppboð Einnig birt á www.naudungarsolu...
Anr17030235 styrkur
Styrkir
Atvinnuvega- og nýsköpunarráðuneytið ...