Hola í ósonlaginu þegar það ætti að vera þykkast

Ósonlagið var þunnt yfir landinu um helgina.
Ósonlagið var þunnt yfir landinu um helgina. mbl.is/Golli

Á þessum árstíma ætti ósonlagið að vera hvað þykkast og telst ástandið sem var yfir landinu um helgina því vera óvenjulegt. Hola í ósonlaginu fór yfir landið á 2-3 dögum og áætlar Árni Sigurðsson, veðurfræðingur á Veðurstofu Íslands, að miðað við venjulegt ástand hafi þynningin numið um 40% um helgina.

Þykkt ósonlagsins er óregluleg og þegar ósonlagið þynnist, eða holur fara yfir landið, hleypir ósonlagið meiru af útfjólubláu ljósi í gegnum sig og það getur haft skaðleg áhrif. Ósonlagið er að finna í heiðhvolfi lofthjúpsins, einkum í 10 til 30 km hæð, en óson er að finna í öllum lofthjúpnum, allt frá yfirborði jarðar.

Ósonmælingar hófust í Reykjavík í júní 1952 með Dobson litrófsmæli. Ósongat/-hola (Ozone hole) er skilgreint sem slíkt ef það fer niður fyrir 220 Dobson-einingar (DU), en venjulega er ósonið 250-260 DU um miðbik jarðar. Um helgina var ósonið mælt í kringum 230-240 DU, að sögn Árna.

Raki þéttist með kólnun

Hann segir að þegar kólni mikið í heiðhvolfinu geti raki þést og myndað þar breiður þunnra glitskýja og þegar klór-efnasambönd, sem hafi verið sleppt út í loftið, komast í samband við ískristallana sem skýin eru mynduð úr, geti með hjálp sólarljóss farið af stað efnahvörf þar sem klór binst súrefni og óson eyðist af þeim sökum.

Undanfarið hafi verið kuldapollur í heiðhvolfinu yfir hafinu í kringum Ísland. Á þessum árstíma sé þessi kuldapollur venjulega yfir Íshafinu í kringum Norðurpólinn, en hann geti þvælst um og farið yfir Síberíu, Kanada og jafnvel Skandinavíu, en nú hafi hann verið tíður gestur yfir Norður-Atlantshafi.

Aðspurður segir Árni að sérfræðingar hafi nokkrar áhyggjur af framhaldinu. Hringstraumur sé í heiðhvolfinu sem blæs rangsælis yfir Norðurpólnum, þó hann sé veikari en sá sem er yfir Suðurskautslandinu. Innan við og í þessum hringstraumi hafi þessi hola myndast í köldum loftpolli og hún geti verið á þvælingi.

Ósoneyðingin helst í hendur við kuldann og lengd sólskins á skýin, en óljóst er með framhaldið, sem ræðst af styrk hringstraumsins þegar sól smám saman hækkar á lofti. Þegar dagarnir lengjast getur ósoneyðingin orðið meiri og einnig getur þynningarsvæðið þvælst um og jafnvel yfir þéttbýl svæði. E.t.v. getur aukin tíðni ósonlítilla daga síðla vetrar leitt til hærri tíðni húðkrabbameins á norðlægum slóðum.

Magn ósons breytilegt

Á vef Veðurstofunnar segir að heildarmagn ósons í lofthjúpnum á norðlægum breiddargráðum sé mjög breytilegt eftir árstíma. Því valdi einkum mismikið aðstreymi ósons í háloftunum frá svæðunum kringum miðbaug þar sem myndun þess á sér að mestu leyti stað.

Mest er ósonmagnið síðla vetrar, nánar tiltekið eftir miðjan mars, en minnkar síðan jafnt og þétt er líður fram á vor og sumar og allt fram í október-nóvember og hefur þá minnkað um 25-30%. Síðan tekur það að aukast lítillega uns verulegur vöxtur kemur í það í febrúar og áfram fram yfir miðjan mars.

Frávik frá meðaltali, jákvæð eða neikvæð, eru að jafnaði mest á tímabilinu frá febrúar og fram í apríl þar sem þá er aðstreymi ósons frá miðbaug mest og breytileiki þess mikill frá degi til dags vegna lægðagangs og umhleypingasams veðurfars. Þegar veður kyrrist á sumrin eyðist óson vegna efnasambanda sem berast frá yfirborði hafsins upp í andrúmsloftið.

Ósonlagið 60% af þykkt sinni

Óvenjulágt óson yfir Íslandi

Innlent »

Guðni með 65% fylgi

10:23 Guðni Th. Jóhannesson heldur töluverðri forystu í nýrri könnun MMR, en hann mælist með 65,6% fylgi. Fylgi Davíðs Oddssonar mældist 18,1%. Fylgi Andra Snæs Magnasonar mældist 11,0% og fylgi Höllu Tómasdóttur 2,2%. Aðrir frambjóðendur mældust samanlagt með 3,0% fylgi. Meira »

Laugardalslaug opnuð aftur

10:17 Laugardalslaug opnaði í morgun eftir að hafa verið lokuð í tvo daga vegna framkvæmda. Logi Sigurfinnsson, forstöðumaður Laugardalslaugar, segir að gert hafi verið við vatnslögn í aðalvatnslögn í kjallara gömlu laugarinnar. Meira »

Gyða Hrönn nýr varaformaður BHM

09:26 Fulltrúar á aðalfundi Bandalags háskólamanna (BHM) kusu Gyðu Hrönn Einarsdóttur sem nýjan varaformann bandalagsins. Hún hefur verið formaður Félags lífeindafræðinga frá árinu 2014 og starfað fyrir samninganefnd félagsins frá árinu 2005. Meira »

Þögn Samtaka atvinnulífsins „ærandi“

09:08 Stjórn og trúnaðarmannaráð stéttarfélagsins Framsýnar gagnrýna Samtök atvinnulífsins fyrir áhugaleysi um vinnustaðaeftirlit. Á sama tíma og kjarasamningsbrot og skattaundanskot komi ítrekað upp sé þögn samtakanna ærandi. Meira »

Starfsgrundvöllur leigumiðlara horfinn

08:18 Svanur Guðmundsson, formaður Félags löggiltra leigumiðlara, segir að rekstrargrundvöllur sjálfstæðra leigumiðlara sé ekki lengur fyrir hendi og hafi í raun ekki verið undanfarin tvö ár, þar sem verkefni þeirra hafi verið hverfandi. Meira »

Varað við stormi á Norðvesturlandi

08:01 Veðurstofan varar við mögulegum stormi á svæðinu frá Snæfellsnesi og norður og austur í Eyjafjörð í kvöld og seint í nótt. Skæðustu vindstrengirnir verða þar sem suðvestanáttin stendur af fjöllum. Þar sem vindur stendur af landi verður þurrara og bjartara. Meira »

Merki um bata í Evrópu

07:37 Forstöðumaður Kjötafurðastöðvar KS á Sauðárkróki segist sjá ýmis merki um að ástandið á kjötmörkuðum Evrópu sé að lagast.   Meira »

Kaupmáttur launa aldrei meiri

07:57 Kaupmáttur launa landsmanna mælist um þessar mundir hærri en nokkru sinn fyrr. Um næstkomandi helgi er ár liðið frá því að mestur hluti aðildarfélaga ASÍ undirritaði nýja kjarasamninga við Samtök atvinnulífsins. Meira »

Lægir en hvessir aftur í kvöld

07:05 Hvasst hefur verið á landinu en sunnanáttin á að ganga niður með morgninum og draga úr rigningu samkvæmt spá Veðurstofunnar. Það er hins vegar skammgóður vermir því hvessa á aftur í kvöld og nótt. Hiti á Norðausturlandi gæti náð allt að tuttugu stigum á morgun. Meira »

Handteknir á lokuðu hafnarsvæði

06:41 Lögreglan á höfuðborgarsvæðinu handtók sjö menn sem höfðu farið inn á lokað hafnarsvæði við Sundagarða í nótt. Fyrst var tilkynnt um fjóra menn á svæðinu sem voru teknir höndum í kjölfarið. Skömmu síðar var aftur tilkynnt um þrjá aðra menn sem einnig voru handteknir. Meira »

Þak fauk á Ísafirði

06:25 Björgunarsveitarmenn voru kallaðir út á Ísafirði í gærkvöldi vegna bárujárnsplatna sem höfðu fokið af húsum í hvassviðri sem gekk yfir landið. Að sögn lögreglu lægði undir miðnætti en fyrr um daginn var mannlausri skútu sem hafði losnað bjargað úr grjótgarði við Pollgötu. Meira »

Tilraunaveiði skilaði ekki árangri

05:30 Uppsjávarveiðiskipin Heimaey VE, Huginn VE og Ísleifur VE, sem fóru til tilraunaveiða á miðsjávartegundum á og við Reykjaneshrygginn á fimmtudag í síðustu viku, komu aftur til Vestmannaeyja í gær. Meira »

Rússar gera nýjar kröfur

05:30 „Ég upplifi það mjög sterkt að það er ekki vilji stjórnvalda í Rússlandi að heimila okkur að flytja út. Það koma sífellt nýjar kröfur þegar við höfum uppfyllt það sem þeir kröfðust síðast,“ segir Ágúst Andrésson, forstöðumaður Kjötafurðastöðvar KS á Sauðárkróki. Meira »

Fjalla áfram um þýska bankann

05:30 Ögmundur Jónasson, formaður stjórnskipunar- og eftirlitsnefndar, og Birgir Ármannsson, 1. varaformaður, segja að Alþingi þurfi að bregðast við ábendingu umboðsmanns Alþingis varðandi þátttöku þýska bankans Hauck & Aufhäuser Privatbankiers í kaupum á hlut ríkisins í Búnaðarbankanum árið 2003. Meira »

130 þúsund króna hraðaksturssekt

05:30 Allmargir ökumenn hafa verið kærðir fyrir of hraðan akstur í umdæmi lögreglunnar á Suðurnesjum á síðastliðnum dögum.   Meira »

107 sprengjuvélar í loftrýminu

05:30 Rússneskar sprengjuflugvélar komu í 48 tilvikum inn í íslenskt loftrými á árunum 2006-2015, með samtals 107 flugvélum.  Meira »

Þurfa treysta á gjafir velunnara

05:30 Óviðunandi er að þurfa reglulega að biðja stjórnvöld um meira fé til reksturs framhaldsskólanna. Þetta segir Hjalti Jón Sveinsson, skólameistari Kvennaskólans og formaður Skólameistarafélags Íslands. Meira »

Færri kolvetni draga úr sykursýki

05:30 Hægt er að hindra framgang sykursýki 2 með því að minnka neyslu kolvetnaríks matar og auka neyslu á fituríkum mat.  Meira »
EVERLIFT 2 og 4 pósta 4 og 5 tonna bílalyftur
Eigum á lager 2 pósta og 1 m skæralyftur, útvegum allar gerðir af bílalyftum. ...
40 hp nýr tvígengis utanborðsmótor
Nýr Parsun í kassanum, er með starti 40 hp, verð kr. 677.700 Kortalán í boði a...
* Öll stærstu á einum stað
Þú getur spilað með í yfir 49 stærstu Lottóum heimsins. Í yfir 12 ár hafa lottó...
 
Rafvirki - viðhald - húsvarsla rafvirkj
Önnur störf
Rafvirki - viðhald - húsvarsla Raf...
Smiðir óskast
Byggingarvinna
Smiðir óskast Gluggar og Garðhús hf. ...
Hluthafafundur vegna slitameðferðar m
Fundir - mannfagnaðir
Hluthafafundur vegna slitameðferðar...
Matreiðslumaður
Matvælaiðnaður
Framhaldsskólinn í Mosfellsbæ auglýs...