Hola í ósonlaginu þegar það ætti að vera þykkast

Ósonlagið var þunnt yfir landinu um helgina.
Ósonlagið var þunnt yfir landinu um helgina. mbl.is/Golli

Á þessum árstíma ætti ósonlagið að vera hvað þykkast og telst ástandið sem var yfir landinu um helgina því vera óvenjulegt. Hola í ósonlaginu fór yfir landið á 2-3 dögum og áætlar Árni Sigurðsson, veðurfræðingur á Veðurstofu Íslands, að miðað við venjulegt ástand hafi þynningin numið um 40% um helgina.

Þykkt ósonlagsins er óregluleg og þegar ósonlagið þynnist, eða holur fara yfir landið, hleypir ósonlagið meiru af útfjólubláu ljósi í gegnum sig og það getur haft skaðleg áhrif. Ósonlagið er að finna í heiðhvolfi lofthjúpsins, einkum í 10 til 30 km hæð, en óson er að finna í öllum lofthjúpnum, allt frá yfirborði jarðar.

Ósonmælingar hófust í Reykjavík í júní 1952 með Dobson litrófsmæli. Ósongat/-hola (Ozone hole) er skilgreint sem slíkt ef það fer niður fyrir 220 Dobson-einingar (DU), en venjulega er ósonið 250-260 DU um miðbik jarðar. Um helgina var ósonið mælt í kringum 230-240 DU, að sögn Árna.

Raki þéttist með kólnun

Hann segir að þegar kólni mikið í heiðhvolfinu geti raki þést og myndað þar breiður þunnra glitskýja og þegar klór-efnasambönd, sem hafi verið sleppt út í loftið, komast í samband við ískristallana sem skýin eru mynduð úr, geti með hjálp sólarljóss farið af stað efnahvörf þar sem klór binst súrefni og óson eyðist af þeim sökum.

Undanfarið hafi verið kuldapollur í heiðhvolfinu yfir hafinu í kringum Ísland. Á þessum árstíma sé þessi kuldapollur venjulega yfir Íshafinu í kringum Norðurpólinn, en hann geti þvælst um og farið yfir Síberíu, Kanada og jafnvel Skandinavíu, en nú hafi hann verið tíður gestur yfir Norður-Atlantshafi.

Aðspurður segir Árni að sérfræðingar hafi nokkrar áhyggjur af framhaldinu. Hringstraumur sé í heiðhvolfinu sem blæs rangsælis yfir Norðurpólnum, þó hann sé veikari en sá sem er yfir Suðurskautslandinu. Innan við og í þessum hringstraumi hafi þessi hola myndast í köldum loftpolli og hún geti verið á þvælingi.

Ósoneyðingin helst í hendur við kuldann og lengd sólskins á skýin, en óljóst er með framhaldið, sem ræðst af styrk hringstraumsins þegar sól smám saman hækkar á lofti. Þegar dagarnir lengjast getur ósoneyðingin orðið meiri og einnig getur þynningarsvæðið þvælst um og jafnvel yfir þéttbýl svæði. E.t.v. getur aukin tíðni ósonlítilla daga síðla vetrar leitt til hærri tíðni húðkrabbameins á norðlægum slóðum.

Magn ósons breytilegt

Á vef Veðurstofunnar segir að heildarmagn ósons í lofthjúpnum á norðlægum breiddargráðum sé mjög breytilegt eftir árstíma. Því valdi einkum mismikið aðstreymi ósons í háloftunum frá svæðunum kringum miðbaug þar sem myndun þess á sér að mestu leyti stað.

Mest er ósonmagnið síðla vetrar, nánar tiltekið eftir miðjan mars, en minnkar síðan jafnt og þétt er líður fram á vor og sumar og allt fram í október-nóvember og hefur þá minnkað um 25-30%. Síðan tekur það að aukast lítillega uns verulegur vöxtur kemur í það í febrúar og áfram fram yfir miðjan mars.

Frávik frá meðaltali, jákvæð eða neikvæð, eru að jafnaði mest á tímabilinu frá febrúar og fram í apríl þar sem þá er aðstreymi ósons frá miðbaug mest og breytileiki þess mikill frá degi til dags vegna lægðagangs og umhleypingasams veðurfars. Þegar veður kyrrist á sumrin eyðist óson vegna efnasambanda sem berast frá yfirborði hafsins upp í andrúmsloftið.

Ósonlagið 60% af þykkt sinni

Óvenjulágt óson yfir Íslandi

Innlent »

Rannsóknarnefnd flugslysa skoðar veikindin

Í gær, 23:45 Rannsóknarnefnd flugslysa tók að eigin frumkvæði ákvörðun um að rannsaka veikindi flugliða um borð í flugvélum Icelandair eftir að flugliði varð óvinnufær um borð vegna veikinda í febrúar, að því er fréttastofa RÚV greindi frá nú í kvöld. Meira »

Var látinn þegar bílinn fannst

Í gær, 23:15 Ökumaður bifreiðar sem fór í höfnina á Hvammstanga síðdegis í dag var látinn þegar bifreiðin fannst. Þetta kemur fram í fréttatilkynningu frá lögreglunni á Norðurlandi vestra. Meira »

Lögðu hald á þrjú skotvopn í skútunni

Í gær, 22:45 Lögreglan á Vestfjörðum lagði hald á þrjú skotvopn um borð í erlendu skútunni á Suðureyri, sem lögregla og sérsveitarmenn voru kallaðir út að sl. nótt. Meira »

Sleppa við sektirnar úr hraðamyndavélum

Í gær, 21:32 Færst hefur í aukana að númeraplötur séu fjarlægðar framan af bifreiðum til þess að komast hjá hraðasektum. Málið flækist síðan þegar um bílaleigubíla er að ræða en erfitt getur verið að innheimta hraðasektir hjá erlendum ferðamönnum sem nást á hraðamyndavélar. Meira »

Kalda stríðið endurómar við Höfða

Í gær, 20:40 Búið er að setja upp hvelfingu við Höfða sem minnir á ratsjárstöðvar sem algengar voru hér á landi þegar Kalda stríðið var í algleymingi í tilefni af því að í haust eru 30 ár frá því að leiðtogafundur þeirra Ronalds Reagans og Mikhails Gorbachevs fór fram í húsinu sögufræga. Meira »

Endurreisa trönurnar á Seltjarnarnesi

Í gær, 20:21 Íbúar Seltjarnarness ætla að taka höndum saman á morgun og endurreisa fiskitrönurnar sem stóðu á vestursvæðinu á Seltjarnarnesi. Trönurnar fuku niður í apríl 2015 vegna óveðurs. Meira »

Rukka ekki gjald vegna mótmæla

Í gær, 18:50 Ekki þarf að greiða sérstakt gjald skv. gjaldskrá Reykjavíkurborgar fyrir afnot af borgarlandi vegna mótmæla á Austurvelli. Viðburðir sem opnir eru almenningi og ekki eru í hagnaðarskyni eru þannig undanskildir gjaldtökunni. Meira »

Líklega margþættar skýringar

Í gær, 19:41 Um sex til átta mánuðir eru frá því að bera tók á auknum veikindum hjá flugliðum Icelandair. Axel F. Sigurðsson, trúnaðarlæknir Icelandair, segir veikindin sennilega eiga sér margþættar skýringar, en flugliðar hafa lýst höfuðverk, svima, doða í kringum varir, ógleði og almennri vanlíðan. Meira »

Hlakkar til að læra heima

Í gær, 18:42 „Bara gaman,“ segir Jakob Már Kjartansson snöggur til svars, spurður út í fyrsta skóladaginn. Hann er nýbyrjaður í 1. bekk í Vatnsendaskóla og líkar vel. Meira »

Einn vann 2 milljónir í Jóker

Í gær, 18:40 Þrír deildu með sér fyrsta vinningi í Víkingalottó kvöldsins og fengu tæpar 40 milljónir króna hver í sinn hlut. Tveir vinningsmiðanna voru seldir í Noregi og einn í Danmörku. Meira »

Nutu sólar í borginni

Í gær, 18:32 Hlýindin í ágústmánuði hafa glatt landsmenn sem hafa notið blíðunnar en dagarnir 15.-18. ágúst voru þeir hlýjustu á landinu á árinu. Í hádeginu mældist hiti í höfuðborginni um 16-18° og mátti sjá að fólk á höfuðborgarsvæðinu kunni vel að meta sólargeislana. Meira »

Bifreið í höfnina á Hvammstanga

Í gær, 18:16 Miklar aðgerðir standa nú yfir á Hvammstanga vegna bifreiðar sem fór í höfnina. Þyrla Landhelgisgæslunnar var kölluð til um kl. 16.15 og er komin á vettvang. Þá hefur mbl.is heimildir fyrir því að björgunarsveitin Húnar sé einnig á staðnum. Meira »

Ákvörðun ráðherra kom á óvart

Í gær, 17:43 „Þetta kom okkur mjög á óvart,“ segir Jón Atli Benediktsson, rektor Háskóla Íslands, um ákvörðun Illuga Gunnarssonar, mennta- og menningamálaráðherra, um að flytja lögreglunám til Háskólans á Akureyri þvert á niðurstöðu matsnefndar sem mat Háskóla Íslands hæfastan. Meira »

Reykjanesbraut lokað í norðurátt

Í gær, 17:21 Reykjanesbraut í norður, á móts við Vallarhverfi í Hafnarfirði, hefur verið lokað um óákveðinn tíma vegna umferðaróhapps. Umferð er bent um Strandgötu. Þetta segir í tilkynningu frá lögreglu. Meira »

Allt of lítið og allt of seint

Í gær, 16:36 Stýrivaxtalækkun Seðlabankans upp á 0,5 prósentustig, sem tilkynnt var í morgun, er allt of lítil og kemur allt of seint. Þetta sagði Þorsteinn Sæmundsson, þingmaður Framsóknarflokksins, á Alþingi í dag í umræðum um störf þingsins. Sagði hann fréttirnar eftir sem áður jákvæðar. Meira »

Komnir í gegnum Húsavíkurhöfða

Í gær, 17:27 Búið er að grafa í gegnum Húsavíkurhöfða en það var Erna Björnsdóttir, forseti sveitarstjórnar Norðurþings, sem sprengdi síðasta haftið. Göngin eru um eins kílómetra löng og tengja saman hafnarsvæðið á Húsavík og iðnaðarsvæðið á Bakka. Meira »

Börn í 1. bekk hafa forgang

Í gær, 16:52 Enn vantar 185 starfsmenn í um 90 stöðugildi á frístundaheimilum Reykjavíkurborgar. Fyrir um viku síðan vantaði 261 starfsmann til að fylla 127 ómönnuð stöðugildi en fólk er ráðið til starfa á hverjum degi. Uppi var svipuð staða í fyrra en jafnan er komið jafnvægi á mönnun um miðjan september. Meira »

Allt slakara úti á landi?

Í gær, 16:12 „Mér finnst það alveg hreint með ólíkindum þetta viðhorf að ef eitthvað sé úti á landi þá hljóti það að vera á einhvern hátt slakara. Við höfum aldrei fett fingur út í það þótt að hér hafi áratugum saman verið háskóli á höfuðborgarsvæðinu þar sem nemar af landsbyggðinni hafa bara sótt sér nám hingað suður og ekki þótt neitt tiltökumál.“ Meira »
Málningar- og viðhaldsvinna
Getum bætt við okkur inni- og útiverkefnum. Vönduð vinnubrögð og góð umgengni. T...
Lítið einbýlishús til leigu í 3 mánuði
Til leigu í þrjá mánuði lítið tveggja hæða einbýlishús að Suðurmýri 10, Seltjarn...
EINN EIGANDI LANGÖMMUBÍLLINN TIL SÖLU.Toyota Corolla
EINN EIGANDI LANGÖMMUBÍLLINN TIL SÖLU.Toyota Corolla árg. 2004 Ekin: 53,000,- vé...
 
Eldri borgarar
Staður og stund
Árskógar 4 Félagsvist með vinningum kl. ...
Félagsstarf
Staður og stund
Árskógar 4 Opið hús, spilað vist og brid...
Skipulagsauglýsingar
Tilkynningar
Borgarbyggð Skipulagsauglýsingar Hót...
Félagsstarf
Staður og stund
Árskógar 4 Smíðar og útskurður með leiðb...