Hola í ósonlaginu þegar það ætti að vera þykkast

Ósonlagið var þunnt yfir landinu um helgina.
Ósonlagið var þunnt yfir landinu um helgina. mbl.is/Golli

Á þessum árstíma ætti ósonlagið að vera hvað þykkast og telst ástandið sem var yfir landinu um helgina því vera óvenjulegt. Hola í ósonlaginu fór yfir landið á 2-3 dögum og áætlar Árni Sigurðsson, veðurfræðingur á Veðurstofu Íslands, að miðað við venjulegt ástand hafi þynningin numið um 40% um helgina.

Þykkt ósonlagsins er óregluleg og þegar ósonlagið þynnist, eða holur fara yfir landið, hleypir ósonlagið meiru af útfjólubláu ljósi í gegnum sig og það getur haft skaðleg áhrif. Ósonlagið er að finna í heiðhvolfi lofthjúpsins, einkum í 10 til 30 km hæð, en óson er að finna í öllum lofthjúpnum, allt frá yfirborði jarðar.

Ósonmælingar hófust í Reykjavík í júní 1952 með Dobson litrófsmæli. Ósongat/-hola (Ozone hole) er skilgreint sem slíkt ef það fer niður fyrir 220 Dobson-einingar (DU), en venjulega er ósonið 250-260 DU um miðbik jarðar. Um helgina var ósonið mælt í kringum 230-240 DU, að sögn Árna.

Raki þéttist með kólnun

Hann segir að þegar kólni mikið í heiðhvolfinu geti raki þést og myndað þar breiður þunnra glitskýja og þegar klór-efnasambönd, sem hafi verið sleppt út í loftið, komast í samband við ískristallana sem skýin eru mynduð úr, geti með hjálp sólarljóss farið af stað efnahvörf þar sem klór binst súrefni og óson eyðist af þeim sökum.

Undanfarið hafi verið kuldapollur í heiðhvolfinu yfir hafinu í kringum Ísland. Á þessum árstíma sé þessi kuldapollur venjulega yfir Íshafinu í kringum Norðurpólinn, en hann geti þvælst um og farið yfir Síberíu, Kanada og jafnvel Skandinavíu, en nú hafi hann verið tíður gestur yfir Norður-Atlantshafi.

Aðspurður segir Árni að sérfræðingar hafi nokkrar áhyggjur af framhaldinu. Hringstraumur sé í heiðhvolfinu sem blæs rangsælis yfir Norðurpólnum, þó hann sé veikari en sá sem er yfir Suðurskautslandinu. Innan við og í þessum hringstraumi hafi þessi hola myndast í köldum loftpolli og hún geti verið á þvælingi.

Ósoneyðingin helst í hendur við kuldann og lengd sólskins á skýin, en óljóst er með framhaldið, sem ræðst af styrk hringstraumsins þegar sól smám saman hækkar á lofti. Þegar dagarnir lengjast getur ósoneyðingin orðið meiri og einnig getur þynningarsvæðið þvælst um og jafnvel yfir þéttbýl svæði. E.t.v. getur aukin tíðni ósonlítilla daga síðla vetrar leitt til hærri tíðni húðkrabbameins á norðlægum slóðum.

Magn ósons breytilegt

Á vef Veðurstofunnar segir að heildarmagn ósons í lofthjúpnum á norðlægum breiddargráðum sé mjög breytilegt eftir árstíma. Því valdi einkum mismikið aðstreymi ósons í háloftunum frá svæðunum kringum miðbaug þar sem myndun þess á sér að mestu leyti stað.

Mest er ósonmagnið síðla vetrar, nánar tiltekið eftir miðjan mars, en minnkar síðan jafnt og þétt er líður fram á vor og sumar og allt fram í október-nóvember og hefur þá minnkað um 25-30%. Síðan tekur það að aukast lítillega uns verulegur vöxtur kemur í það í febrúar og áfram fram yfir miðjan mars.

Frávik frá meðaltali, jákvæð eða neikvæð, eru að jafnaði mest á tímabilinu frá febrúar og fram í apríl þar sem þá er aðstreymi ósons frá miðbaug mest og breytileiki þess mikill frá degi til dags vegna lægðagangs og umhleypingasams veðurfars. Þegar veður kyrrist á sumrin eyðist óson vegna efnasambanda sem berast frá yfirborði hafsins upp í andrúmsloftið.

Ósonlagið 60% af þykkt sinni

Óvenjulágt óson yfir Íslandi

Innlent »

Þjófurinn gaf sig fram

01:01 Lögreglan á höfuðborgarsvæðinu gerði húsleit í kvöld í kjallaraíbúð í Reykjavík og fann þar fjölda málverka eftir Karólínu Lárusdóttur listmálara. Þjófurinn gaf sig sjálfur fram. Meira »

Sérlega slæmt veður í efri byggðum

Í gær, 23:37 Í fyrramálið hvessir mjög af suðaustri og hlýnar hratt. Engu að síður verður úrkoman snjókoma eða slydda framan af degi en síðar rigning. Suðaustan stormur eða rok verður víða um land eftir hádegi og mjög slæmt ferðaveður. Versta veðrið verður fimm til sex tíma að ganga yfir hvern landshluta. Meira »

Líflegar umræður á íbúafundi

Í gær, 22:57 Fullt var út úr dyrum á íbúafundi í Gerðubergi vegna uppbyggingar í Breiðholti. Dagur B. Eggertsson, borgarstjóri, fór yfir stöðu mála og svaraði spurningum að því loknu. Að sögn gjaldkera íbúasamtakanna Betra Breiðholts voru líflegar umræður á fundinum. Meira »

Stal þremur „rándýrum“ úlpum

Í gær, 22:43 Búðarþjófi tókst að stela þremur „rándýrum“ úlpum úr verslun í miðbænum í kvöld, samkvæmt dagbók lögreglunnar á höfuðborgarsvæðinu. Hann hljóp á brott án þess að borga fyrir þær. Meira »

Hundraða milljóna tjón

Í gær, 21:53 Áætlað er að tjón vegna myglu og rakaskemmda í Kársnesskóla í Kópavogi nemi hundruðum milljóna króna. „Skemmdirnar eru mun meiri en við gerðum ráð fyrir,“ segir Ármann Kr. Ólafsson bæjarstjóri Kópavogs. Ekki liggja fyrir nákvæmar skemmdir á húsnæði né kostnaðurinn. Meira »

Nýjar víddir í Winter Park

Í gær, 21:25 Í Winter Park í Colorado í Bandaríkjunum er meðal annars boðið upp skipulögð skíðanámskeið fyrir ungt fólk með hreyfihömlun. Björk Sigurðardóttir kynnti sér starfsemina, sótti námskeið vestra fyrir skömmu og er reynslunni ríkari eftir vikudvöl á svæðinu. Meira »

Hóta að stöðva rekstur United Silicon

Í gær, 20:36 Umhverfisstofnun mun stöðva rekstur United Silicon í Helguvík ef ekki verður ráðist í tafarlausar úrbætur í mengunarmálum. Þetta kemur fram í bréfi sem stofnunin sendi fyrirtækinu í gær. Meira »

Bætir samskipti á tímum neyðarástands

Í gær, 21:19 Halldór Gíslason, sendifulltrúi Rauða krossins á Íslandi, er staddur í Malaví þar sem hann aðstoðar systurfélag Rauða krossins þar í landi við að brúa hið „stafræna“ bil og gera starfsfólki og sjálfboðaliðum þess kleift að nýta sér betur kosti upplýsingatækninnar í starfi sínu. Meira »

Gersemar frá landi rísandi sólar

Í gær, 19:51 Sýningin Dúkkurnar frá Japan, sem opnuð verður í Borgarbókasafninu, Menningarhúsi Gerðubergi, á laugardaginn, gefur áhugaverða sýn á margbreytilega japanska menningu. Meira »

„Þungbært“ að sjá brot á mannréttindum

Í gær, 19:31 „Við erum að sjálfsögðu ánægð með niðurstöðu Hæstaréttar. Á sama tíma er þungbært að horfa upp á að þessi grundvallarmannréttindi hafi verið brotin á fólki fyrir héraðsdómi,“ segir Kristín Edwald verjandi Magnúsar Guðmundssonar í Marple-málinu. Meira »

Búist við lokunum á mörgum vegum

Í gær, 19:13 Samkvæmt veðurspá kl. 18 í dag má búast við að færð spillist mjög víða á morgun og ekkert ferðaveður verði á landinu. Búast má við lokunum á mörgum vegum. Meira »

Elsti Íslendingurinn látinn

Í gær, 19:06 Georg Breiðfjörð Ólafsson, sem var elsti núlifandi einstaklingur á Íslandi, lést í gær, miðvikudaginn 22. febrúar, á Dvalarheimili Stykkishólms. Georg var jafnframt elstur karla hér á landi. Hann var fæddur 26. mars 1909 og vantaði því um einn mánuð upp á það að verða 108 ára. Meira »

Draga þarf lærdóm af mistökunum

Í gær, 18:42 Félagsstjórn Sjúkraliðafélags Íslands segir nauðsynlegt að draga lærdóm af þeim mistökum sem urðu vegna meðferðar á íbúum Kópavogshælis og að umræðan um það sem gerðist hafi verið þörf. Meira »

Tuttugu bílar út af eða fest sig

Í gær, 18:20 Tuttugu bílar hafa annaðhvort farið út af vegum eða fest sig á þeim víðs vegar um Suður- og Suðausturland frá klukkan 7 í morgun. Meira »

Fráveitumálin stærra úrlausnarefni

Í gær, 17:47 Sveitarstjórn Skútustaðahrepps telur mikilvægt að umfjöllun um fráveitumál við Mývatn nái til málsins í víðu samhengi. Jafnframt er nauðsynlegt að byggt sé á réttum upplýsingum um hlutverk einstakra stjórnvalda. Þetta kemur fram í tilkyninngu frá Skútustaðahreppi. Meira »

Drög að frumvarpi gegn misnotkun stera

Í gær, 18:23 Heilbrigðisráðherra hefur lagt fram drög að frumvarpi gegn misnotkun stera, vaxtarhormóna og sambærilegra vefaukandi efna og lyfja. Hægt er að skila inn umsögnum um frumvarpið til 6. mars. Efni frumvarpsins snýr að ólöglegum innflutningi, framleiðslu, sölu og dreifingu þessari efna. Meira »

Lýst yfir neyðarástandi í vélinni

Í gær, 18:02 Lýst var yfir neyðarástandi um borð í farþegaflugvél Icelandair á leið til Manchester í morgun því eldsneytið var orðið af skornum skammti. Flugvélin náði að lenda í þriðju tilraun en slæmt veður var í Bretlandi á þessum tíma. Meira »

Afnám einkaleyfis en ekki aukið aðgengi

Í gær, 17:45 Páll Magnússon, þingmaður Sjálfstæðisflokksins, segist ekki geta stutt áfengisfrumvarpið eins og það hefur verið sett fram. Engu að síður styður hann að einkaleyfi ríkisins til sölu áfengis verði afnumið. Hann segir að í afstöðu sinni felist umhyggja en ekki forræðishyggja. Meira »
HREINSA ÞAKRENNUR O.FL
Hreinsa þakrennur og tek að mér ýmis verkefni. Uppl. í síma 847 8704 manninn@hot...
NÝTT TUNIKA KJÓLL
Tískuverslunin Smart Grímsbæ/Bústaðavegi NÝTT - Tunika, kjóll Verð kr. 5.990 St....
Skoda Octavia 2003 ár
Skoda Octavia 1600cc besnin ek 207000 km sk 2017 er á ágætis nagladekkjum góður...
 
Félagslíf
Staður og stund
Aflagrandi 40 Opin vinnustofa kl. 9, gön...
Félagsstarf
Staður og stund
Aflagrandi 40 Opin vinnustofa kl. 9, gön...
Bankasýsla
Tilkynningar
Bankasýsla ríkisins leitar að einstaklin...
Onrs 2017-04 sandblástur
Tilboð - útboð
ONV 2014/04 / 26.06.2014 ONRS-2017-04/ ...