Hola í ósonlaginu þegar það ætti að vera þykkast

Ósonlagið var þunnt yfir landinu um helgina.
Ósonlagið var þunnt yfir landinu um helgina. mbl.is/Golli

Á þessum árstíma ætti ósonlagið að vera hvað þykkast og telst ástandið sem var yfir landinu um helgina því vera óvenjulegt. Hola í ósonlaginu fór yfir landið á 2-3 dögum og áætlar Árni Sigurðsson, veðurfræðingur á Veðurstofu Íslands, að miðað við venjulegt ástand hafi þynningin numið um 40% um helgina.

Þykkt ósonlagsins er óregluleg og þegar ósonlagið þynnist, eða holur fara yfir landið, hleypir ósonlagið meiru af útfjólubláu ljósi í gegnum sig og það getur haft skaðleg áhrif. Ósonlagið er að finna í heiðhvolfi lofthjúpsins, einkum í 10 til 30 km hæð, en óson er að finna í öllum lofthjúpnum, allt frá yfirborði jarðar.

Ósonmælingar hófust í Reykjavík í júní 1952 með Dobson litrófsmæli. Ósongat/-hola (Ozone hole) er skilgreint sem slíkt ef það fer niður fyrir 220 Dobson-einingar (DU), en venjulega er ósonið 250-260 DU um miðbik jarðar. Um helgina var ósonið mælt í kringum 230-240 DU, að sögn Árna.

Raki þéttist með kólnun

Hann segir að þegar kólni mikið í heiðhvolfinu geti raki þést og myndað þar breiður þunnra glitskýja og þegar klór-efnasambönd, sem hafi verið sleppt út í loftið, komast í samband við ískristallana sem skýin eru mynduð úr, geti með hjálp sólarljóss farið af stað efnahvörf þar sem klór binst súrefni og óson eyðist af þeim sökum.

Undanfarið hafi verið kuldapollur í heiðhvolfinu yfir hafinu í kringum Ísland. Á þessum árstíma sé þessi kuldapollur venjulega yfir Íshafinu í kringum Norðurpólinn, en hann geti þvælst um og farið yfir Síberíu, Kanada og jafnvel Skandinavíu, en nú hafi hann verið tíður gestur yfir Norður-Atlantshafi.

Aðspurður segir Árni að sérfræðingar hafi nokkrar áhyggjur af framhaldinu. Hringstraumur sé í heiðhvolfinu sem blæs rangsælis yfir Norðurpólnum, þó hann sé veikari en sá sem er yfir Suðurskautslandinu. Innan við og í þessum hringstraumi hafi þessi hola myndast í köldum loftpolli og hún geti verið á þvælingi.

Ósoneyðingin helst í hendur við kuldann og lengd sólskins á skýin, en óljóst er með framhaldið, sem ræðst af styrk hringstraumsins þegar sól smám saman hækkar á lofti. Þegar dagarnir lengjast getur ósoneyðingin orðið meiri og einnig getur þynningarsvæðið þvælst um og jafnvel yfir þéttbýl svæði. E.t.v. getur aukin tíðni ósonlítilla daga síðla vetrar leitt til hærri tíðni húðkrabbameins á norðlægum slóðum.

Magn ósons breytilegt

Á vef Veðurstofunnar segir að heildarmagn ósons í lofthjúpnum á norðlægum breiddargráðum sé mjög breytilegt eftir árstíma. Því valdi einkum mismikið aðstreymi ósons í háloftunum frá svæðunum kringum miðbaug þar sem myndun þess á sér að mestu leyti stað.

Mest er ósonmagnið síðla vetrar, nánar tiltekið eftir miðjan mars, en minnkar síðan jafnt og þétt er líður fram á vor og sumar og allt fram í október-nóvember og hefur þá minnkað um 25-30%. Síðan tekur það að aukast lítillega uns verulegur vöxtur kemur í það í febrúar og áfram fram yfir miðjan mars.

Frávik frá meðaltali, jákvæð eða neikvæð, eru að jafnaði mest á tímabilinu frá febrúar og fram í apríl þar sem þá er aðstreymi ósons frá miðbaug mest og breytileiki þess mikill frá degi til dags vegna lægðagangs og umhleypingasams veðurfars. Þegar veður kyrrist á sumrin eyðist óson vegna efnasambanda sem berast frá yfirborði hafsins upp í andrúmsloftið.

Ósonlagið 60% af þykkt sinni

Óvenjulágt óson yfir Íslandi

Innlent »

Ræða málin áfram óformlega

Í gær, 23:13 Viðræður fimm stjórnmálaflokka um myndun mögulegrar ríkisstjórnar eru enn óformlegar. Ekki hefur verið tekin ákvörðun um að hefja formlegar viðræður. Þetta hefur Ríkisútvarpið eftir Birgittu Jónsdóttur, þingmanni Pírata, en flokkur hennar hefur rætt við Vinstrihreyfinguna - grænt framboð, Viðreisn, Bjartra framtíð og Samfylkinguna undanfarna daga. Meira »

Vanhæfur fyrir og eftir hrun

Í gær, 22:44 Markús Sigurbjörnsson, forseti Hæstaréttar, var vanhæfur til þess að dæma í málum sem tengdust Glitni fyrir og eftir bankahrunið vegna eignar sinnar á hlutabréfum í bankanum. Meira »

Hrafn GK skammt frá Siglufirði

Í gær, 22:22 „Við förum bara að detta inn í fjörðinn fljótlega,“ segir Róbert Gils Róbertsson, skipstjóri á Hrafni GK en skipið, sem gert er út af útgerðarfélaginu Þorbirni í Grindavík, fékk veiðafæri í skrúfuna í morgun þegar það var statt norðaustur af Grímsey. Meira »

Sótti sjúkling við erfið skilyrði

Í gær, 22:00 Stjórnstöð Landhelgisgæslunnar barst skömmu eftir klukkan 18:00 beiðni um aðstoð björgunarþyrlu vegna sjúklings í Vestmannaeyjum sem koma þurfti til Reykjavíkur. Sjúkraflugvél hafði þá reynt að komast til Vestmannaeyja en þurft frá að hverfa vegna veðurs. Meira »

Litla lundapysjan heillar

Í gær, 21:30 „Það er svo mikið við þessa sögu sem segir að hún hafi alltaf átt að koma út,“ segir Örn Hilmisson.  Meira »

Besta útgáfan af strákum

Í gær, 21:20 Hvernig geta strákar eflt sjálfa sig og náð betri árangri í því sem þeir taka sér fyrir hendur? Í sjálfstyrkingarbókinni Öflugir strákar - Árangur er engin tilviljun bendir Bjarni Fritzson strákum á ýmsar leiðir til að styrkja sjálfsmynd sína, verða óstöðvandi, lifa í núinu, taka frumkvæði og fara út fyrir kassann. Meira »

„10 árum á eftir hinum“

Í gær, 20:44 „Það væri skrýtið ef við næðum ekki að snúa þessu við,“ segir Arnór Guðmundsson, forstjóri Menntamálastofnunar, spurður út í slakt gengi í PISA-könnun. Hann bendir á góðan árangur grunnskóla í þremur sveitarfélögum sem hafa bætt sig milli ára með lestrarverkefni í samvinnu skóla og sveitarfélaga. Meira »

Hnika ekki frá Dýrafjarðargöngum

Í gær, 21:20 Hvergi verður hnikað frá né frestað fyrirhuguðu útboði á Dýrafjarðargöngum í janúar. Þetta segir í yfirlýsingu frá sameiginlegum fundi þingmanna Norðvesturkjördæmis og Fjórðungssambands Vestfirðinga sem haldinn var í Reykjavík í dag. Meira »

Hugrún hætt að leggjast í híði

Í gær, 20:35 Í gær gekk Hugrún Halldórsdóttir á Esjuna. Á sama tíma í fyrra var hún að moka snjó af tröppum aðalbyggingar Háskóla Íslands með æfingahópnum sínum. Varla er hægt að ímynda sér ólíkari desemberdaga. Meira »

Búa ekki yfir nægri þautseigju

Í gær, 20:07 „Það er alltaf hluti nemenda sem hefur metnað fyrir námi sínu á meðan aðrir hafa ekki metnaðinn og þrautseigjuna sem þarf til að taka þátt í því sem þau hagnast ekki á sjálf,“ segir Valgerður G. Johnsen kennari, spurð út í mögulegar ástæður fyrir slöku gengi íslenskra nemenda í PISA-könnuninni. Meira »

Geislaskreytingar færast í aukana

Í gær, 19:59 Nú keppast landsmenn við að lýsa upp skammdegið með ljósaskreytingum af ýmsu tagi. Á undanförnum árum hefur færst í vöxt að fólk kjósi að lýsa upp hús og heimili með laser-geislum sem komið er fyrir utandyra og beint að veggjum. mbl.is fór á stúfana og kíkti á geislaskreytingar og jólaljós í borginni. Meira »

Mótmæla lokun Laugavegar

Í gær, 19:58 Miðbæjarfélagið, sem er hagsmunafélag atvinnurekenda og eigenda atvinnuhúsnæðis í miðbæ Reykjavíkur, mótmælir harðlega fyrirhuguðum lokunum á neðri hluta Skólavörðustígs og Laugavegar nú á aðventu. Meira »

Slydda og talsverð rigning í kortunum

Í gær, 19:30 Búast má við talsverðri rigningu eða slyddu á Ströndum á morgun samkvæmt upplýsingum frá Veðurstofunni. Veðurspá næsta sólarhringinn gerir annars ráð fyrir hægri austlægri átt á landinu í kvöld en vaxandi norðaustanátt norðvestan til. Meira »

Dæmdar bætur vegna handtöku

Í gær, 18:51 Héraðsdómur Reykjavíkur dæmdi í dag íslenska ríkið til þess að greiða karlmanni 800 þúsund krónur í miskabætur vegna handtöku í tengslum við rannsókn á meintri vændisstarfssemi. Maðurinn var handtekinn þar sem hann var að afgreiða viðskiptavini veitingastaðar í Reykjavík sem rannsókn lögreglunnar beindist að. Meira »

Sýndi barnabarni sínu kynfærin

Í gær, 17:49 Karlmaður var í dag dæmdur í 60 daga skilorðsbundið fangelsi í Héraðsdómi Reykjavíkur fyrir að hafa sært blygðunarsemi fjögurra ára gamals barnabarns síns. Maðurinn leyfði stúlkunni að skoða kynfæri sín undir sæng sem hann hafði yfir sér og notaði til þess vasaljós. Meira »

Þrír fá 32 milljónir króna

Í gær, 19:05 Fyrsti vinningur í Víkingalottóinu gekk út í kvöld en hann skiptist á milli þriggja heppinna lottóspilara. Hver og einn fær rúmar 32 milljónir króna í sinn hlut. Meira »

Tilfinningar fram yfir staðreyndir

Í gær, 18:22 Margt sameiginlegt var með orsökum niðurstöðu Brexit-þjóðaratkvæðagreiðslunnar í Bretlandi og kjörs Donalds Trump sem forseta Bandaríkjanna. Á fundi stjórnmálaskýrenda í Háskóla Íslands kom fram að hvoru tveggja byggði mikið á tilfinningum en minna á grjóthörðum staðreyndum. Meira »

Líkir fjárlagafrumvarpi við hamfarir

Í gær, 17:15 Páll Matthíasson, forstjóri Landspítalans, segir fjárlagafrumvarp fyrir árið 2017 vera gífurleg vonbrigði og í rauninni algjörar hamfarir. Hann segir ljóst að stjórnmálamenn hafi ekki verið að hlusta á umræðuna í samfélaginu um fjárþörf Landspítalans. Meira »
VILTU VITA HVAÐ ER FRAMUNDAN ?
Viltu fá hjálp að handan og leiðsögn þeirra sem farnir eru ? þér líður svo mikið...
Hörð taska fyrir hljómborð til sölu
Hörð taska fyrir 61 nótna hljómborð til sölu innanmál. BxLxD 40x117x18cm +...
Staðgreiðum og lánum gull
Staðgreiðum og lánum út á: gull, demanta, vönduð úr og málverk! Hringar, hálsmen...
Flísar og Fúga Flísalagnir
Vandaðar flísalagnir. Föst verðtilboð eða tímavinna þér að kostnaðarlausu. Vöndu...
 
Eldri borgarar
Staður og stund
Aflagrandi 40 Fastir liðir eins og venju...
Hólsvirkjun
Tilkynningar
Þingeyjarsveit Hólsvirkjun í Fnjóska...
Framhald
Nauðungarsala
Uppboð Einnig birt á www.naudungarsolu...
Framhald
Nauðungarsala
Uppboð Einnig birt á www.naudungarsolu...