Hola í ósonlaginu þegar það ætti að vera þykkast

Ósonlagið var þunnt yfir landinu um helgina.
Ósonlagið var þunnt yfir landinu um helgina. mbl.is/Golli

Á þessum árstíma ætti ósonlagið að vera hvað þykkast og telst ástandið sem var yfir landinu um helgina því vera óvenjulegt. Hola í ósonlaginu fór yfir landið á 2-3 dögum og áætlar Árni Sigurðsson, veðurfræðingur á Veðurstofu Íslands, að miðað við venjulegt ástand hafi þynningin numið um 40% um helgina.

Þykkt ósonlagsins er óregluleg og þegar ósonlagið þynnist, eða holur fara yfir landið, hleypir ósonlagið meiru af útfjólubláu ljósi í gegnum sig og það getur haft skaðleg áhrif. Ósonlagið er að finna í heiðhvolfi lofthjúpsins, einkum í 10 til 30 km hæð, en óson er að finna í öllum lofthjúpnum, allt frá yfirborði jarðar.

Ósonmælingar hófust í Reykjavík í júní 1952 með Dobson litrófsmæli. Ósongat/-hola (Ozone hole) er skilgreint sem slíkt ef það fer niður fyrir 220 Dobson-einingar (DU), en venjulega er ósonið 250-260 DU um miðbik jarðar. Um helgina var ósonið mælt í kringum 230-240 DU, að sögn Árna.

Raki þéttist með kólnun

Hann segir að þegar kólni mikið í heiðhvolfinu geti raki þést og myndað þar breiður þunnra glitskýja og þegar klór-efnasambönd, sem hafi verið sleppt út í loftið, komast í samband við ískristallana sem skýin eru mynduð úr, geti með hjálp sólarljóss farið af stað efnahvörf þar sem klór binst súrefni og óson eyðist af þeim sökum.

Undanfarið hafi verið kuldapollur í heiðhvolfinu yfir hafinu í kringum Ísland. Á þessum árstíma sé þessi kuldapollur venjulega yfir Íshafinu í kringum Norðurpólinn, en hann geti þvælst um og farið yfir Síberíu, Kanada og jafnvel Skandinavíu, en nú hafi hann verið tíður gestur yfir Norður-Atlantshafi.

Aðspurður segir Árni að sérfræðingar hafi nokkrar áhyggjur af framhaldinu. Hringstraumur sé í heiðhvolfinu sem blæs rangsælis yfir Norðurpólnum, þó hann sé veikari en sá sem er yfir Suðurskautslandinu. Innan við og í þessum hringstraumi hafi þessi hola myndast í köldum loftpolli og hún geti verið á þvælingi.

Ósoneyðingin helst í hendur við kuldann og lengd sólskins á skýin, en óljóst er með framhaldið, sem ræðst af styrk hringstraumsins þegar sól smám saman hækkar á lofti. Þegar dagarnir lengjast getur ósoneyðingin orðið meiri og einnig getur þynningarsvæðið þvælst um og jafnvel yfir þéttbýl svæði. E.t.v. getur aukin tíðni ósonlítilla daga síðla vetrar leitt til hærri tíðni húðkrabbameins á norðlægum slóðum.

Magn ósons breytilegt

Á vef Veðurstofunnar segir að heildarmagn ósons í lofthjúpnum á norðlægum breiddargráðum sé mjög breytilegt eftir árstíma. Því valdi einkum mismikið aðstreymi ósons í háloftunum frá svæðunum kringum miðbaug þar sem myndun þess á sér að mestu leyti stað.

Mest er ósonmagnið síðla vetrar, nánar tiltekið eftir miðjan mars, en minnkar síðan jafnt og þétt er líður fram á vor og sumar og allt fram í október-nóvember og hefur þá minnkað um 25-30%. Síðan tekur það að aukast lítillega uns verulegur vöxtur kemur í það í febrúar og áfram fram yfir miðjan mars.

Frávik frá meðaltali, jákvæð eða neikvæð, eru að jafnaði mest á tímabilinu frá febrúar og fram í apríl þar sem þá er aðstreymi ósons frá miðbaug mest og breytileiki þess mikill frá degi til dags vegna lægðagangs og umhleypingasams veðurfars. Þegar veður kyrrist á sumrin eyðist óson vegna efnasambanda sem berast frá yfirborði hafsins upp í andrúmsloftið.

Ósonlagið 60% af þykkt sinni

Óvenjulágt óson yfir Íslandi

Innlent »

Gert ráð fyrir 390 stúdentaíbúðum

Í gær, 23:44 Samþykkt var að auglýsa deiliskipulag fyrir 390 nýjar stúdentaíbúðir á svæði Háskóla Íslands í borgarráði Reykjavíkur í gær. Dagur B. Eggertsson borgarstjóri greindi frá þessu í vikulegum pistli sínum sem hann birti í dag og vonast borgarstjóri til að íbúðirnar komist hratt í uppbyggingu. Meira »

Stór skjálfti mældist kl. níu

Í gær, 22:32 Skjálfti að stærðinni 3,0 mældist í Mýrdalsjökli rétt fyrir klukkan 21:00 í kvöld, 6,2 kílómetrum austur af Goðabungu. Í hádeginu í dag mældust fjórir skjálftar yfir 3 að stærð og er skjálftinn í kvöld sá stærsti síðan þá. Meira »

Óvinsæl ríkisstjórn í miðju góðæri

Í gær, 22:27 Margt að því sem Vinstri grænir sögðu fyrir áratug síðan þótti róttækt og jafnvel neikvætt en er í dag komið á dagskrá og fólk hefur gleymt að þau voru neikvæð. Þetta sagði Katrín Jakobsdóttir, formaður Vinstri grænna, á flokksráðsfundi flokksins á Akureyri í kvöld. Meira »

Karlar ánægðari með búvörusamninga

Í gær, 22:20 Meirihluti landsmanna er óánægður við umdeilda búvörusamninga sem samþykktir voru á Alþingi nýverið. Þetta eru niðurstöður netkönnun sem gerð var dagana 21. - 28. september 2016 af Þjóðarpúlsi Gallup. Meira »

Íslendingur í Spartan Race

Í gær, 21:40 Heimsmeistaramótið í hindranahlaupinu Spartan Race fer fram um helgina. Íslendingar eiga fulltrúa á mótinu en hinn hálfíslenski William Dan Boyce er meðal keppenda. William komst áfram á heimsmeistaramótið í júní síðastliðnum, aðeins tveimur mánuðum eftir að hann keppti á sínu fyrsta móti í greininni. Meira »

„Viljum hafa vaðið fyrir neðan okkur“

Í gær, 21:37 Almannavarnadeild lögreglustjórans á Suðurlandi fundaði með lögreglustjóra og yfirlögregluþjónum umdæmisins fyrr í kvöld ásamt fulltrúum starfsstöðva embættisins á Klaustri, Vík, Hvollsvelli og Hellu. Lögreglan mun athuga vinsæla ferðamannastaði og biðja fólk um að flytja sig ef það á við. Meira »

Aldrei færri innbrot

Í gær, 20:53 Lögreglunni á höfuðborgarsvæðinu bárust 47 tilkynningar um innbrot í ágúst en ekki hafa borist jafn fáar tilkynningar í einum mánuði frá því að samræmdar skráningar brota hófust hjá lögreglu árið 1999. Þá fækkaði tilkynntum kynferðisafbrotum einnig. Meira »

Sólheimajökulsvegi lokað

Í gær, 21:06 Lögreglan á Suðurlandi hefur lokað fyrir umferð á vegi 221 við Sólheimajökul. Greint var frá þessu á Facebook-síðu embættisins nú fyrir stuttu en ákvörðunin var tekin í ljósi yfirstandandi skjálftahrinu í Mýrdalsjökli. Meira »

Óþarfi að mála skrattann á vegginn

Í gær, 20:50 „Þetta hafa nú verið skjálftar oft áður í Kötlu og það er best að vera ekkert að mála skrattann á vegginn,“ segir Jóhannes Kristjánsson, eigandi hótelsins á Höfðabrekku. Höfðabrekka stendur skammt frá Múlakvísl en Jóhannes telur rétt að leyfa hlutum að þróast áður en gert er frekara mál úr því. Meira »

„Megrunaræði, offita og útlitsdýrkun“

Í gær, 20:45 Auglýsingar og önnur markaðsöfl hafa gríðarleg áhrif á hugmynd samfélagsins um fegurð og líkamsímynd. Mikilvægt er að fólk geri sér grein fyrir þessum áhrifum og læri að meðhöndla upplýsingar og myndir sem því berst. Þetta segir dr. Jean Kilbourne, baráttukona um fjölmiðlalæsi. Meira »

Hvað mega kennarar segja?

Í gær, 20:41 Siðmennt stendur fyrir málþingi um tjáningarfrelsið á KEA hóteli á Akureyri á morgun. Tilefnið er umrót í bæjarfélaginu eftir að Snorra Óskarssyni, sem jafnan er kenndur við Betel, var vikið úr starfi kennara vegna skoðana sinna á samkynhneigð sem hann setti fram á persónulegu bloggi sínu. Meira »

Breytingar á stjórnsýslu Akureyrar

Í gær, 20:23 Bæjarráð Akureyrarbæjar hefur samþykkt tillögur stjórnsýslunefndar bæjarráðs um umbætur á stjórnsýslu bæjarins. Er markmið umbótanna „að laga stjórnsýslu bæjarins að breyttum tímum og ná fram aukinni skilvirkni til hagsbóta fyrir bæjarbúa,“ að því er segir í tilkynningu frá bænum. Meira »

Hvernig er viðbragðsáætlun fyrir Kötlu

Í gær, 19:53 Talsverð skjálftavirkni hefur verið í Kötlu síðustu daga og hafa Almannavarnir lýst yfir óvissustigi vegna þessa. Þótt óvíst sé hvort til jökulhlaups eða eldgoss komi er gott að vera meðvitaður um hvernig skal bregðast við kunni náttúruhamfarir að vera í aðsigi. Meira »

Preben og Dagný efst í NA

Í gær, 19:23 Dagný Rut Haraldsdóttir, 32 ára gömul tveggja barna móðir, mun verma annað sætið á lista Bjartrar framtíðar í Norðausturkjördæmi. Áður hafði verið greint frá því að Preben Pétursson, mjólkurtæknifræðingur og framkvæmdastjóri, myndi leiða listann. Meira »

Hefja innheimtu við Sólheimajökul

Í gær, 18:52 Félagið Bergrisi ehf. og Landeigendafélagið Sólheimajökli hafa gert með sér samning um uppsetningu á stöðumælastaurum við rætur Sólheimajökuls en hingað til hefur ekki verið tekið gjald fyrir þá þjónustu. Fyrsta skóflustunga vegna verksins var tekin í gær. Meira »

Uppfinningamaður á Djúpavogi

Í gær, 19:30 Það kennir margra grasa á alþjóðlegu sýningunni Iceland Fishing Expo 2016 í Laugardalshöll og þar er margt merkilegt að sjá. Meðal annars skötuskurðarvél, sem Karl Jónsson, vélasmiður og eigandi Smástáls á Djúpavogi, hannaði fyrir útgerðarfyrirtækið Vísi hf. í Grindavík. Meira »

Samþykktur listi Sjálfstæðisflokks í SV

Í gær, 19:15 Sjálfstæðisflokkur hefur birt fullan framboðslista í Suðvesturkjördæmi fyrir alþingiskosningarnar sem fram fara 29. október. Meira »

Almannavarnir lýsa yfir óvissustigi

Í gær, 18:05 Ríkislögreglustjórinn í samráði við lögreglustjórann á Suðurlandi hefur ákveðið að virkja viðbragðsáætlun vegna eldgoss undir Mýrdalsjökli á óvissustigi. Þetta kemur fram í tilkynningu frá Almannavörnum. Meira »
Stimplar
...
Herbergi til leigu á Akranesi
Herbergi til leigu í einbýlishúsi á Akranesi sem deilir aðgangi að eldhúsi, stof...
Suzuki Baleno sjálfs. 97'
Til sölu Suzuki Baleno 97' sjálfskiptur ekinn 182þ fæst á 150þ kr. Nagladekk fy...
 
M helgafell 6016092819 vi
Félagsstarf
? HELGAFELL 6016092819 VI Mynd af aug...
Framhald uppboðs
Nauðungarsala
Uppboð Einnig birt á www.naudungarsolu...
Félagsstarf
Staður og stund
Aflagrandi 40 Opin vinnustofa kl. 9, fél...
Hádegisfundur
Fundir - mannfagnaðir
ses.xd.is Samtök eldri sjálfstæði...