Hola í ósonlaginu þegar það ætti að vera þykkast

Ósonlagið var þunnt yfir landinu um helgina.
Ósonlagið var þunnt yfir landinu um helgina. mbl.is/Golli

Á þessum árstíma ætti ósonlagið að vera hvað þykkast og telst ástandið sem var yfir landinu um helgina því vera óvenjulegt. Hola í ósonlaginu fór yfir landið á 2-3 dögum og áætlar Árni Sigurðsson, veðurfræðingur á Veðurstofu Íslands, að miðað við venjulegt ástand hafi þynningin numið um 40% um helgina.

Þykkt ósonlagsins er óregluleg og þegar ósonlagið þynnist, eða holur fara yfir landið, hleypir ósonlagið meiru af útfjólubláu ljósi í gegnum sig og það getur haft skaðleg áhrif. Ósonlagið er að finna í heiðhvolfi lofthjúpsins, einkum í 10 til 30 km hæð, en óson er að finna í öllum lofthjúpnum, allt frá yfirborði jarðar.

Ósonmælingar hófust í Reykjavík í júní 1952 með Dobson litrófsmæli. Ósongat/-hola (Ozone hole) er skilgreint sem slíkt ef það fer niður fyrir 220 Dobson-einingar (DU), en venjulega er ósonið 250-260 DU um miðbik jarðar. Um helgina var ósonið mælt í kringum 230-240 DU, að sögn Árna.

Raki þéttist með kólnun

Hann segir að þegar kólni mikið í heiðhvolfinu geti raki þést og myndað þar breiður þunnra glitskýja og þegar klór-efnasambönd, sem hafi verið sleppt út í loftið, komast í samband við ískristallana sem skýin eru mynduð úr, geti með hjálp sólarljóss farið af stað efnahvörf þar sem klór binst súrefni og óson eyðist af þeim sökum.

Undanfarið hafi verið kuldapollur í heiðhvolfinu yfir hafinu í kringum Ísland. Á þessum árstíma sé þessi kuldapollur venjulega yfir Íshafinu í kringum Norðurpólinn, en hann geti þvælst um og farið yfir Síberíu, Kanada og jafnvel Skandinavíu, en nú hafi hann verið tíður gestur yfir Norður-Atlantshafi.

Aðspurður segir Árni að sérfræðingar hafi nokkrar áhyggjur af framhaldinu. Hringstraumur sé í heiðhvolfinu sem blæs rangsælis yfir Norðurpólnum, þó hann sé veikari en sá sem er yfir Suðurskautslandinu. Innan við og í þessum hringstraumi hafi þessi hola myndast í köldum loftpolli og hún geti verið á þvælingi.

Ósoneyðingin helst í hendur við kuldann og lengd sólskins á skýin, en óljóst er með framhaldið, sem ræðst af styrk hringstraumsins þegar sól smám saman hækkar á lofti. Þegar dagarnir lengjast getur ósoneyðingin orðið meiri og einnig getur þynningarsvæðið þvælst um og jafnvel yfir þéttbýl svæði. E.t.v. getur aukin tíðni ósonlítilla daga síðla vetrar leitt til hærri tíðni húðkrabbameins á norðlægum slóðum.

Magn ósons breytilegt

Á vef Veðurstofunnar segir að heildarmagn ósons í lofthjúpnum á norðlægum breiddargráðum sé mjög breytilegt eftir árstíma. Því valdi einkum mismikið aðstreymi ósons í háloftunum frá svæðunum kringum miðbaug þar sem myndun þess á sér að mestu leyti stað.

Mest er ósonmagnið síðla vetrar, nánar tiltekið eftir miðjan mars, en minnkar síðan jafnt og þétt er líður fram á vor og sumar og allt fram í október-nóvember og hefur þá minnkað um 25-30%. Síðan tekur það að aukast lítillega uns verulegur vöxtur kemur í það í febrúar og áfram fram yfir miðjan mars.

Frávik frá meðaltali, jákvæð eða neikvæð, eru að jafnaði mest á tímabilinu frá febrúar og fram í apríl þar sem þá er aðstreymi ósons frá miðbaug mest og breytileiki þess mikill frá degi til dags vegna lægðagangs og umhleypingasams veðurfars. Þegar veður kyrrist á sumrin eyðist óson vegna efnasambanda sem berast frá yfirborði hafsins upp í andrúmsloftið.

Ósonlagið 60% af þykkt sinni

Óvenjulágt óson yfir Íslandi

Innlent »

Strekkings norðanátt á landinu í dag

08:40 Áframhaldandi strekkings norðanátt verður á landinu í dag með talsverðu vatnsveðri fyrir norðan, en víða verður léttskýjað syðra. Norðanátti gengur síðan niður á morgun og veður fer skánandi. Meira »

Ekki vitað um íslensk fórnarlömb

08:21 Eng­ar upp­lýs­ing­ar hafa borist ut­an­rík­is­ráðuneyt­inu um að ís­lensk­ir rík­is­borg­ar­ar séu á meðal þeirra sem létu lífið eða særðust í hryðju­verk­inu í Barcelona í gærdag, þegar sendiferðabíl var ekið á hóp fólks á Römblunni. Meira »

Plakat Loftleiða falt fyrir 65.000 kr.

08:18 Gamalt plakat frá flugfélaginu Loftleiðum, líklega frá árinu 1955, er nú til sölu á vefsíðunni eBay. Athygli vekur að verðmiðinn er um 600 Bandaríkjadalir, eða um 65 þúsund íslenskar krónur. Meira »

Vilja reisa minnisvarða við Höfða

07:57 Bandaríska stríðsminnisvarðanefndin hefur sótt um leyfi til að reisa minnisvarða um seinni heimsstyrjöldina í Reykjavík.  Meira »

Fær ekki greiddar frekari bætur

07:37 Samgöngustofa hefur úrskurðað að kona sem ferðaðist til Rómar með Wow Air í september síðastliðnum fái ekki bætur umfram þær sem Wow Air hefur nú þegar boðið henni vegna fimm daga farangurstafa. Meira »

5 teknir við ölvunarakstur

06:43 Lögreglan á höfuðborgarsvæðinu stöðvaði 30 ökumenn við eftirlit með ölvunarakstri í nótt. 25 þeirra reyndust vera undir mörkum, en bifreiðum þeirra var lagt og bíllyklar teknir í vörslu lögreglu að því er segir í dagbók lögreglu. Meira »

Fleiri vinna 40 stundir í viku

05:30 Um þriðjungur starfandi fólks á íslenskum vinnumarkaði segist nú vinna sléttar 40 stundir að jafnaði í venjulegri viku og er það 2,2% aukning frá sama tíma í fyrra. Meira »

Nýtt torg við Hlemm

05:30 Hafinn er undirbúningur deiliskipulags fyrir Hlemmsvæðið í Reykjavík. Þar er gert ráð fyrir að nýtt almenningstorg í líkingu við Austurvöll eða Lækjartorg verði þar sem nú er bílastæði við gamla banka- og pósthúsið við Rauðarárstíg. Meira »

Ferðatöskur fullar af eikarfræjum

05:30 Aðalsteinn Sigurgeirsson, skógfræðingur og fagmálastjóri Skógræktarinnar, safnaði ásamt félögum sínum eikarfræjum úr 300 ára gömlum eikarskógi í fjöllunum suðvestan við Göttingen í Þýskalandi. Meira »

Vill tryggja útgáfuna

05:30 „Tilefnið er einfaldlega hin harðnandi og mikla samkeppni sem íslenskan á í og er að glíma við um þessar mundir og birtist meðal annars í stöðu bókaútgáfunnar sem útgefendur hafa nú kynnt.“ Meira »

Aukið framboð á félagslegu húsnæði

05:30 Velferðarráð Reykjavíkurborgar samþykkti á fundi sínum í gær að auka framboð á félagslegu húsnæði til samræmis við húsnæðisáætlun Reykjavíkurborgar. Meira »

Vöxtur á landsbyggðinni

05:30 Skýrsla Byggðastofnunar um Hagvöxt landshluta 2008 til 2015 er komin út. Þetta er áttunda skýrslan sem Þróunarsvið Byggðastofnunar, í samvinnu við Hagfræðistofnun Háskóla Íslands, gefur út. Meira »

Neysluvatn í Atlavík ekki drykkjarhæft

05:30 Bilun í tækjabúnaði veldur því að sjóða þarf neysluvatn á tjaldsvæðinu í Atlavík áður en það er drukkið.   Meira »

Hlustendur verða hluti af verkinu

Í gær, 21:30 Ingibjörg Friðriksdóttir, tónskáld, söngkona og hljóðlistakona, hefur lengi fengist við tónsmíðar og listsköpun. Hún útskrifaðist frá Mills College í Bandaríkjunum og er útskriftarverkefni hennar til sýnis í Hörpu fram yfir Menninganótt. Í verkinu sameinar Ingibjörg ástríðu sína fyrir tónlist og listsköpun, en allir þeir sem koma og upplifa verk hennar verða ósjálfrátt hluti af því. Meira »

„Geirvörtusmyrsl og vasilín á hæla“

Í gær, 20:42 „Ef ég get hlaupið 21 kílómetra þá geta allir hlaupið. Það er engin afsökun,“ segir grínistinn Steindi Jr. Hann kveðst ekki vera mikill hlaupari en ætlar að hlaupa 21 kílómetra í Reykjavíkurmaraþoninu Meira »

Áhuginn mun aukast mikið

Í gær, 22:54 „Þetta eru frábær kaup, mér líst alveg ljómandi vel á þetta,“ segir Magnús Steindórsson, Eyjamaður og stuðningsmaður Everton, um kaup enska knattspyrnufélagsins Everton á landsliðsmanninum Gylfa Þór Sigurðssyni. Meira »

Fjölskyldur sameinast á Dönskum dögum

Í gær, 20:55 Bæjarhátíðin Danskir dagar í Stykkishólmi fer fram í 23. sinn um helgina þar sem fjölskyldur koma saman og njóta fjölbreyttrar dagskrár með dönskum blæ. Meira »

Hleypur kasólétt í Reykjavíkurmaraþoninu

Í gær, 20:35 „Við ætlum að fara saman, ég og Nían,“ segir Kolbrún Ýr Einarsdóttir, sem tekur þátt í Reykjavíkurmaraþoninu, kasólétt. Kolbrún hleypur fyrir Neistann, styrktarfélag hjartaveikra barna, í minningu sonar síns Rökkva Þórs Sigurðssonar, sem lést aðeins sjö vikna gamall. Meira »
Gisting við Gullna hringinn..
Studio herb. með sérbaði og eldunaraðstöðu, heitur pottur utandyra, 6 mínútur fr...
TIL LEIGU MJÖG GOTT 180 FM ATVINNUHÚSNÆÐI Í REYKJANESBÆ
Til leigu mjög gott 180 fm atvinnuhúsnæði á góðum stað í Njarðvík, við Reykjan...
HÚSAVIÐHALD
Viðgerðir og viðhald fasteigna er okkar fag. Húsaklæðning ehf. hefur í áratugi ...
Bílskúr/garðhús - Stapi 15 fm bjálkahús - kr. 395.000,-
Stapi er splunkunýtt hús sem við höfum hannað sérstaklega fyrir íslenskan markað...
 
Vélavörður
Sjávarútvegur
Vélavörður Vísir hf. óskar ef...
Háseti
Sjávarútvegur
Háseti Vísir hf óskar eftir a...
Félagsstarf
Staður og stund
Árskógar Opin smíðastofa kl. 9-15. Opið ...
Félagsstarf
Staður og stund
Árskógar Hádegismatur, mexíkanskur hakkr...