Hola í ósonlaginu þegar það ætti að vera þykkast

Ósonlagið var þunnt yfir landinu um helgina.
Ósonlagið var þunnt yfir landinu um helgina. mbl.is/Golli

Á þessum árstíma ætti ósonlagið að vera hvað þykkast og telst ástandið sem var yfir landinu um helgina því vera óvenjulegt. Hola í ósonlaginu fór yfir landið á 2-3 dögum og áætlar Árni Sigurðsson, veðurfræðingur á Veðurstofu Íslands, að miðað við venjulegt ástand hafi þynningin numið um 40% um helgina.

Þykkt ósonlagsins er óregluleg og þegar ósonlagið þynnist, eða holur fara yfir landið, hleypir ósonlagið meiru af útfjólubláu ljósi í gegnum sig og það getur haft skaðleg áhrif. Ósonlagið er að finna í heiðhvolfi lofthjúpsins, einkum í 10 til 30 km hæð, en óson er að finna í öllum lofthjúpnum, allt frá yfirborði jarðar.

Ósonmælingar hófust í Reykjavík í júní 1952 með Dobson litrófsmæli. Ósongat/-hola (Ozone hole) er skilgreint sem slíkt ef það fer niður fyrir 220 Dobson-einingar (DU), en venjulega er ósonið 250-260 DU um miðbik jarðar. Um helgina var ósonið mælt í kringum 230-240 DU, að sögn Árna.

Raki þéttist með kólnun

Hann segir að þegar kólni mikið í heiðhvolfinu geti raki þést og myndað þar breiður þunnra glitskýja og þegar klór-efnasambönd, sem hafi verið sleppt út í loftið, komast í samband við ískristallana sem skýin eru mynduð úr, geti með hjálp sólarljóss farið af stað efnahvörf þar sem klór binst súrefni og óson eyðist af þeim sökum.

Undanfarið hafi verið kuldapollur í heiðhvolfinu yfir hafinu í kringum Ísland. Á þessum árstíma sé þessi kuldapollur venjulega yfir Íshafinu í kringum Norðurpólinn, en hann geti þvælst um og farið yfir Síberíu, Kanada og jafnvel Skandinavíu, en nú hafi hann verið tíður gestur yfir Norður-Atlantshafi.

Aðspurður segir Árni að sérfræðingar hafi nokkrar áhyggjur af framhaldinu. Hringstraumur sé í heiðhvolfinu sem blæs rangsælis yfir Norðurpólnum, þó hann sé veikari en sá sem er yfir Suðurskautslandinu. Innan við og í þessum hringstraumi hafi þessi hola myndast í köldum loftpolli og hún geti verið á þvælingi.

Ósoneyðingin helst í hendur við kuldann og lengd sólskins á skýin, en óljóst er með framhaldið, sem ræðst af styrk hringstraumsins þegar sól smám saman hækkar á lofti. Þegar dagarnir lengjast getur ósoneyðingin orðið meiri og einnig getur þynningarsvæðið þvælst um og jafnvel yfir þéttbýl svæði. E.t.v. getur aukin tíðni ósonlítilla daga síðla vetrar leitt til hærri tíðni húðkrabbameins á norðlægum slóðum.

Magn ósons breytilegt

Á vef Veðurstofunnar segir að heildarmagn ósons í lofthjúpnum á norðlægum breiddargráðum sé mjög breytilegt eftir árstíma. Því valdi einkum mismikið aðstreymi ósons í háloftunum frá svæðunum kringum miðbaug þar sem myndun þess á sér að mestu leyti stað.

Mest er ósonmagnið síðla vetrar, nánar tiltekið eftir miðjan mars, en minnkar síðan jafnt og þétt er líður fram á vor og sumar og allt fram í október-nóvember og hefur þá minnkað um 25-30%. Síðan tekur það að aukast lítillega uns verulegur vöxtur kemur í það í febrúar og áfram fram yfir miðjan mars.

Frávik frá meðaltali, jákvæð eða neikvæð, eru að jafnaði mest á tímabilinu frá febrúar og fram í apríl þar sem þá er aðstreymi ósons frá miðbaug mest og breytileiki þess mikill frá degi til dags vegna lægðagangs og umhleypingasams veðurfars. Þegar veður kyrrist á sumrin eyðist óson vegna efnasambanda sem berast frá yfirborði hafsins upp í andrúmsloftið.

Ósonlagið 60% af þykkt sinni

Óvenjulágt óson yfir Íslandi

Innlent »

Kynjaskipting í þágu barnanna

Í gær, 23:59 Forsvarsmenn Orkumótsins í Vestmannaeyjum hafa sent frá sér fréttatilkynningu vegna umfjöllunar um að stúlka hafi ekki fengið að taka þátt í leik landsliðs og pressuliðs á föstudagskvöldið. Meira »

Gaman að sjá stemninguna og gleðina

Í gær, 23:05 „Mér finnst gaman að sjá núna sem áhorfandi þegar maður er hættur í þessu hvað fótbolti og hvað þessi stemning gefur mikla gleði og gefur mörgu fólki ótrúlega mikið,“ segir Ólína Viðarsdóttir, fyrrverandi landsliðskona í knattspyrnu. Meira »

Of mikið af jákvæðu áreiti

Í gær, 22:39 „Við vorum í búningum í gær og ég verð að segja að það var of mikið áreiti svo við fórum upp á herbergi og skiptum. Fórum bara í venjuleg föt og aftur út,“ segir Steinar Atli Skarphéðinsson í samtali við mbl.is í Nice í Frakklandi. Meira »

Útafakstur á Eyjafjarðarbraut eystri

Í gær, 22:06 Bifreið var ekið út af Eyjafjarðarbraut eystri rétt fyrir klukkan fimm í dag. Einn var fluttur á bráðamóttöku til skoðunar með minniháttar meiðsl. Meira »

Mátti ekki tilnefna stelpu í liðið

Í gær, 20:23 „Mér finnst afskaplega dapurt að gamaldags viðhorf séu enn áberandi í íslenskum fótbolta og því ákvað ég að vekja athygli á þessu,“ segir Pétur Már Harðarson, þjálfari hjá Gróttu, á Facebook-síðu sinni í dag. Meira »

Guðna fagnað við heimili sitt myndasyrpa

Í gær, 20:18 Mik­ill mann­fjöldi kom sam­an við heim­ili Guðna Th. Jó­hann­es­son­ar, ný­kjör­ins for­seta Íslands, við Tjarn­ar­stíg á Seltjarn­ar­nesi í dag. Ljósmyndari mbl.is var á svæðinu og fangaði stemninguna. Meira »

Í tíunda sinn yfir Grænlandsjökul

Í gær, 19:10 „Það er viss áfangi fyrir okkur að hafa núna verið að fara þarna yfir í tíunda skiptið,“ segir Björgvin Hilmarsson, umsjónarmaður leiðangra hjá Íslenskum fjallaleiðsögumönnum sem kláruðu sinn tíunda leiðangur yfir Grænlandsjökul núna í maí. Meira »

Ástþór kærir kosningarnar

Í gær, 19:21 Forsetakosningin var kærð á föstudaginn til Hæstaréttar af forsetaframbjóðandanum Ástþóri Magnússyni vegna utankjörfundaratkvæðagreiðslu kosninganna. Meira »

Stefnan að sameina en ekki sundra

Í gær, 18:50 „Ég vil læra af sögunni um leið og ég lít bjartsýnn fram á veg, fylgja hinu góða fordæmi þeirra sem áður hafa gegnt embætti forseta Íslands,“ sagði Guðni Th. Jóhannesson, nýkjörinn forseti Íslands, þegar hann ávarpaði mannfjöldann fyrir utan heimili hans á Seltjarnarnesi í dag. Meira »

Bílvelta á Strandarheiði

Í gær, 18:42 Bílvelta varð á Strandarheiði mitt á milli Keflavíkur og Reykjavíkur klukkan 17:30 í dag. Þrír voru fluttir á slysadeild til aðhlynningar en meiðsl þeirra eru ekki talin alvarleg. Allri vinnu er lokið á vettvangi. Meira »

Vonar að Guðni fái vitrun

Í gær, 18:17 Ástþór Magnússon forsetaframbjóðandi segir það sorglegt að þjóðin sé ekki betur vakandi fyrir því að Ísland eigi tækifæri á að taka forystu í friðarmálum og byggja hér upp starfsemi sem friðarríki. Meira »

„Hann er miklu betri en gamli karlinn“

Í gær, 18:05 Mik­ill mann­fjöldi kom sam­an við heim­ili Guðna Th. Jó­hann­es­son­ar, ný­kjör­ins for­seta Íslands, við Tjarn­ar­stíg á Seltjarn­ar­nesi í dag. mbl.is tók púlsinn á fólki og spurði það út í nýkjörinn forseta. Meira »

Hildur er hvergi hætt

Í gær, 18:00 „Ég er öflug kona og fersk, og þori alveg að standa á móti kerfinu,“ segir Hildur Þórðardóttir, fyrrverandi forsetaframbjóðandi, í samtali við mbl.is og kveðst sátt við sitt framlag í kosningabaráttunni. „Ég fór af stað með ákveðna hugsjón og ákveðinn vilja til að breyta samfélaginu og mér hefur tekist það alla vega að vekja fólk til umhugsunar á þessu ferli,“ segir Hildur. Meira »

Rólegt veður um land allt á morgun

Í gær, 17:21 Sumarlegt verður um að litast í Nice á morgun þar sem Ísland leikur á móti Englandi í 16-liða úrslitum á EM í knattspyrnu. Hér á Íslandi verður rólegt veður, frekar hægur vindur um mestallt land en búast má við skúrum svo vissara gæti verið að hafa með sér regnhlífina í EM-partíið. Meira »

Búist við rúmlega 10 þúsund manns

Í gær, 16:47 Búist er við 10 til 15 þúsund manns á Arnarhól á morgun þar sem leikur Íslands og Englands verður sýndur á risaskjá. Mikið var þrýst á aðstandendur EM-torgsins að færa leikinn á stærra svæði þar sem Ingólfstorg var sprungið vegna áhuga Íslendinga og erlendra ferðamanna á landsleikjum Íslands á mótinu. Um 4 þúsund manns mættu á leiki Íslands á Ingólfstorgi í riðlakeppninni. Meira »

Mikilvæg rödd kristninnar

Í gær, 17:30 Guðrún Margrét Pálsdóttir er glöð yfir að hafa boðið sig fram til forseta og kveðst ánægð með niðurstöðuna. „Það var búið að vara mig við að ég væri að stökkva út í ótrúlega djúpa hákarlalaug,“ segir Guðrún í samtali við mbl.is. Meira »

Óskar þjóðinni til hamingju með Guðna

Í gær, 17:01 Sturla Jónsson forsetaframbjóðandi segir niðurstöður kosninganna leggjast ágætlega í sig. „Þjóðin talaði og það þýðir ekkert annað en að óska þjóðinni til hamingju með sinn forseta,“ segir Sturla í samtali við mbl.is. Meira »

Ráðist á vef Ríkisútvarpsins

Í gær, 16:31 Vefur Ríkisútvarpsins varð fyrir netárás laust eftir miðnætti en ekki er vitað hvaðan þær komu. Greint er frá þessu á fréttavef Ríkisútvarpsins. Þar segir að mildi þyki að árásin hafi verið uppgötvuð fljótt þar sem áhersla hafi verið á að sinna kosningasjónvarpinu. Meira »
VILTU VITA HVAÐ ER FRAMUNDAN.?
Segi þer það sem þeir sem farnir eru segja mer um framtíð þina - tatot lestur- b...
Eltak
...
* Öll stærstu á einum stað
Þú getur spilað með í yfir 49 stærstu Lottóum heimsins. Í yfir 12 ár hafa lottó...
 
Skólastjóri tónlistarskólans
Stjórnunarstörf
Laus störf í Skaftárhreppi Skólastjóri ...
Félagsstarf
Staður og stund
Árskógar 4 Opið í smíðar og útskurð kl. ...
Ritari óskast hálfan daginn
Skrifstofustörf
Ritari óskast ½ daginn Rótgróin fa...
Félagsstarf
Staður og stund
Árskógar 4 Opið í smíðar og útskurð kl. ...