Tapa milljónum á gagnagíslingu

Dæmi um skilaboð á íslensku sem birtist fórnarlömbum spilliforrita sem ...
Dæmi um skilaboð á íslensku sem birtist fórnarlömbum spilliforrita sem dulkóða gögn og krefjast lausnargjalds fyrir þau. mynd/Advania

Dæmi eru um að íslensk fyrirtæki hafi tapað milljónum á því að lenda í spilliforritum sem dulkóða gögn og krefjast lausnargjalds fyrir endurheimt þeirra. Advania hefur séð ástæðu til þess að vara sérstaklega við slíkum forritum en kerfisstjóri fyrirtækisins segir það að greiða lausnargjaldið það versta sem hægt sé að gera.

Á meðal þess aragrúa veira og spilliforrita sem ganga um netið er sérstakur hugbúnaður sem óprúttnir aðilar reyna að gabba upp á fólk með viðhengjum í tölvupóstum. Viðhengin reynast spilliforrit sem taka sér bólfestu í tölvum og taka gögn í gíslingu með því að dulkóða þau svo kyrfilega að engin leið er að endurheimta þau. Krefjast þrjótarnir síðan lausnargjalds, oft í formi rafmyntarinnar bitcoin, gegn því að að þeir láti fórnarlambinu lykil að dulkóðuninni í té.

Sigurmundur Páll Jónsson, kerfisstjóri hjá Advania, segir ástæðuna fyrir því að fyrirtækið sér tilefni til að vara sérstaklega fyrir þessum spilliforritum nú þá að viðskiptavinir og fyrirtæki úti í bæ hafi orðið fyrir barðinu á þeim undanfarið. Engin leið sé til að fá gögnin til baka ef ekki eru til afrit af þeim og það geti haft mikil áhrif á rekstur fyrirtækja.

Ferðaþjónustufyrirtæki þurft að loka í heilan dag

Þrjótarnir dreifa forritunum gjarnan með tölvupóstsendingum sem eru látnar líta út fyrir að vera frá traustverðugum aðilum, til dæmis hraðsendingarfyrirtækjum. Viðtakendurnir eru þá beðnir um að opna viðhengi en ef þeir gera það hleður tölvan niður forritinu. Þá er voðinn vís. Bestu vörnina segir Sigurmundur vera varkárni og að falla ekki fyrir þessum brögðum.

„Það er oftast það sem er að klikka. Fólk er forvitið. Þeir eru mislunknir í því að fá þig til að lesa póstana. Það er í flestum tilfellum þannig sem þetta er að smitast. Þú varst kannski að panta eitthvað af Ali Express og valdir DHL-sendingu. Svo kemur póstur sex klukkustundum síðar fyrir tilviljun að DHL sé að reyna að senda þér einhvern pakka og þurfi að fá staðfestingu frá þér. Þú opnar þetta og keyrir einhverja zip-skrá og þá fer allt til fjandans,“ segir Sigurmundur.

Veirur af þessu tagi geta læst sig í sameiginlegar möppur og drif í tölvukerfum fyrirtækja og því getur verið nóg að einn starfsmaður fari ógætilega og opni varhugarvert skjal til að illa fari. Sigurmundur segir mikilvægt að koma fljótt auga á smituðu tölvuna því dulkóðunin fari yfirleitt fram í gegnum hana. Ef grunur leiki á að tölva sé smituð sé best að slökkva á henni strax og kalla til aðstoð sérfræðinga.

Þetta getur þýtt gríðarlega röskun fyrir starfsemi fyrirtækja. Sigurmundur þekkir dæmi hér á landi um fyrirtæki sem hafa tapað milljónum á því að þurfa að stöðva starfsemi síðan á meðan veiran var upprætt. Þannig hafi ferðaþjónustufyrirtæki sem var að taka við erlendum gestum þurft að loka í heilan dag af þessum sökum.

„Þetta er að hafa alvarleg áhrif,“ segir hann.

Skýþjónustur geta veitt falskt öryggi

Það versta sem hægt er að gera er að greiða þrjótunum enda segir Sigurmundur að ef enginn gerði það myndu þeir fljótt gefast upp á tiltækinu. Hann leggur áherslu á veiruvarnir með nýjustu uppfærslum en ennþá meiri á að einstaklingar og fyrirtæki taki reglulega afrit af mikilvægum gögnum. Veiruvarnir dugi ekki alltaf gegn þessum forritum.

„Þetta er náttúrulega bara keyrt af mafíum, oftast í Austur-Evrópu. Þeir eru að taka inn tugi milljónir dollara í tekjur af þessu og eru með hágæðaforritara í vinnu. Þeir prófa nýjar útgáfur af þessum forritum á vírusvörnum í dag til að komast fram hjá þeim. Þá tekur það kannski vírusvarnarfyrirtækin einn, tvo sólarhringa eða jafnvel meira að koma með viðbót þannig að þú ert aldrei alveg öruggur. Þú gætir verið einn af þessum óheppnu sem fær vírusinn á þeim tíma og þá er ekkert sem bjargar þér nema hvenær þú tókst afrit síðast,“ segir Sigurmundur. 

Sumir telji sig örugga því að þeir afriti gögnin í skýþjónustu eins og Google Drive eða Dropbox. Slík þjónusta getur hins vegar í sumum tilfellum veitt falskt öryggi, að sögn Sigurmundar. Veiran fari í skjalamöppur og dulkóði skjölin. Þegar þær breytingar verða á skjölunum getur það gerst að skýþjónusturnar yfirskrifi óspilltu gögnin sem þar voru geymd til samræmis.

Hafa þurft að loka fyrirtæki í heilan dag

Finnski netöryggissérfræðingurinn Mikko Hypponen hélt fyrirlestur á hausráðstefnu Advania í hittifyrra. Þar ræddi hann meðal annars um lausnargjaldstrjóuhesta af þessu tagi. Sagði hann að glæpamennirnir þyrftu að hafa ákveðinn trúverðugleika hvað það varðaði að skila gögnunum ef fórnarlömb greiddu lausnargjaldið. Þeir þyrftu í raun að huga að orðspori sínu.

Sigurmundur kannast hins vegar ekki við það. Hann hafi heyrt að þó að fólk greiði fyrir gögnin þá endurheimti það þau ekki. Hann hefur ekki heyrt af því að íslenskir aðilar hafi reynt að fara þá leið að greiða lausnargjaldið.

„Það eru aldrei nein nöfn á bak við þetta. Þú færð ekkert póst til baka þegar þú ert búinn að borga: „Við þökkum fyrir viðskiptin. Með kveðju, rússneska mafían“,“ segir Sigurmundur og hlær.

Þrjótarnir vilji alls ekki að fólk viti hverjir þeir eru og því erfitt að sjá hvaða orðspor þeir ættu að reyna að verja með því að standa við það að skila gögnunum.

Grein á vef Advania um spilliforrit sem krefjast lausnargjalds 

Það er aldrei of varlega farið þegar netöryggi er annars ...
Það er aldrei of varlega farið þegar netöryggi er annars vegar.
Sigurmundur Páll Jónsson, kerfisstjóri hjá Advania.
Sigurmundur Páll Jónsson, kerfisstjóri hjá Advania. mynd/Advania
mbl.is

Innlent »

Unnu 87 milljónir í Víkingalottóinu

19:43 Tveir Norðmenn höfðu heppnina með sér í útdrætti vikunnar í Víkingalottóinu og voru með allar aðaltölurnar réttar. Hljóta þeir rúmar 86,7 milljónir króna hver í vinning. Meira »

Óska eftir rökstuðningi dómara

19:42 Fjölskylda Huldu Bjarkar Þóroddsdóttur, sem lést í svifvængjaflugi skammt frá borginni Zurich í Sviss fyrir þremur árum, óskar í dag formlega eftir rökstuðningi dómara fyrir sýknun í máli hennar gegn leiðbeinanda Huldu Bjarkar. Meira »

Áhugi Evrópu á Íslandi aldrei meiri

19:30 Áhugi Evrópubúa á Íslandi hefur aldrei verið meiri en núna þegar íslenska liðið er að keppa á Evrópumótinu í Frakklandi með sinni ótrúlegu framgöngu. Slá vinsældirnar núna út áhuganum á landi og þjóð þegar Eyjafjallajökulsgosið átti sér stað árið 2010. Þetta má sjá á tölum Google index. Meira »

Sjúkrahótelið verði tilbúið 2017

18:30 Gunnar Svavarsson tekur formlega við starfi framkvæmdastjóra Nýs Landspítala hinn 1. júlí næstkomandi. „Ég er í raun og veru búinn að gegna þessu starfi frá 1. janúar,“ segir Gunnar í samtali við mbl.is. Gunnar hefur komið að verkefninu frá 2009 með einum eða öðrum hætti. Meira »

Mátti tjá sig um umsóknarferlið

18:00 Kristín Völundardóttir, forstjóri Útlendingastofnunar, fór ekki út fyrir heimildir sínar í útvarpsviðtali í Ríkisútvarpinu árið 2012 þannig að brotið hafi verið gegn lögum um persónuupplýsingar, samkvæmt nýjum úrskurði Persónuverndar. Meira »

Líta ástandið í Írak öðrum augum

17:59 „Það er miklu lægra hlutfall Íraka sem fær hæli í Noregi en í öðrum Evrópuríkjum. Þeir hafa bara mjög harða stefnu í þessum málaflokki og líta ástandið í Írak öðrum augum en við. Það er ekki hægt að útskýra það öðruvísi,“ segir lögfræðingur Rauða krossins um stöðu hælisleitenda frá Írak í Noregi. Meira »

Málefnin sigruðu - ekki persónan

16:58 Einar Aðalsteinn Brynjólfsson, efsti maður á lista Pírata í Norðaustur-kjördæmi, vísar því á bug að ójafnræði og vanbúnaður hafi ráðið ríkjum í prófkjörinu sem lauk á miðnætti 27. júní sl. „Ég er líka nýliði meðal Pírata, rétt eins og Björn Þorláksson,“ segir Einar. Meira »

Telur sér heimilt að bregðast við

17:22 Útlendingastofnun telur sér heimilt og, í ljósi ákvæða upplýsingalaga, að nokkru marki skylt að bregðast við fyrirspurnum varðandi mál sem eru til umfjöllunar í fjölmiðlum. Meira »

Tveir leikskólar sameinaðir

16:44 Skóla- og frístundaráð Reykjavíkurborgar ákvað á fundi sínum í dag að sameina tvo leikskóla í Vesturbæ undir eina stjórn, leikskólann Mýri í litla Skerjafirði og Hagaborg. Sameiningin kemur til framkvæmda 1. september og er hugsuð sem tímabundin lausn til eins árs. Meira »

Safnast saman á Ráðhústorginu

16:38 Danska blaðið Politiken hefur boðað stuðningsmenn íslenska landsliðsins á Ráðhústorgið í Kaupmannahöfn í hádeginu á föstudag og er tilgangur samkomunnar sá að taka upp heróp Íslendinga og senda landsliðinu kveðju. Meira »

Íslendingar fá jafnmarga miða á undanúrslitin

16:35 Íslendingar fengu 6.000 miða á leikinn gegn Frökkum, utan þeirra sem fóru í almenna miðasölu. Þetta staðfestir UEFA í samtali við mbl.is. Meira »

Innkalla heimilisskinku

16:16 Norðlenska matborðið ehf. hefur ákveðið að taka úr sölu og innkalla frá neytendum Bautabúrið heimilisskinku.   Meira »

Dæmd í fangelsi fyrir 77 afbrot

16:06 Karlmaður um þrítugt og kona um fertugt voru í dag dæmd í Héraðsdómi Reykjavíkur fyrir fjölmörg hegningarlaga- og umferðalagabrot. Um er að ræða samtals 77 brot sem framin voru frá því í desember 2014 til mars á þessu ári. Meira »

Sprenging í hraðafgreiðslu vegabréfa

15:50 Þriðjudaginn 28. júní 2016, daginn eftir að Ísland sigraði England og komst áfram í átta liða úrslit á EM, bárust Þjóðskrá 197 beiðnir um hraðafgreiðslur á vegabréfum. Á sama tíma í fyrra voru beiðnirnar 69. Þessa miklu fjölgun má rekja til velgengni íslenska karlalandsliðsins. Meira »

WOW býður Tólfunni til Frakklands

15:20 WOW air hefur ákveðið að bjóða tólf félögum stuðningsmannasveitarinnar Tólfunnar til Frakklands, fyrir leik Íslendinga gegn heimamönnum á Evrópumótinu á sunnudag. Meira »

Vörukarfan hækkað í átta verslunum

16:05 Vörukarfa ASÍ hefur hækkað í átta verslunum frá því í febrúar þar til nú um miðjan júní. Í þremur verslunum hefur vörukarfan lækkað, mest um 1,5% hjá Krónunni og um 1,4% hjá Bónus. Á sama tímabili hefur matur og drykkur hækkað um 0,4% í vísitölu neysluverðs. Meira »

Höfuðábyrgð að tryggja jafnræði

15:42 „Stjórnin gerði allt til að tryggja eigin hag, það liggur alveg fyrir,“ segir Björn Þorláksson blaðamaður sem hafnaði í sjöunda sæti í prófkjöri Pírata í Norðaustur-kjördæmi. Það hafi alls ekki legið á að halda prófkjörið, sem hafi einvörðungu verið auglýst meðal Pírata. Meira »

Gunnar stýrir Nýjum Landspítala ohf.

14:50 Gunnar Svavarsson, fyrrverandi stjórnarformaður Nýs Landspítala ohf., hefur verið ráðinn framkvæmdastjóri hlutafélagsins opinbera. Það var Capacent sem annaðist ráðninguna en alls sóttu 12 manns um starfið. Meira »
Toyota Land crusier
Til sölu árg '13 ekinn 61.þ. filmur og húdd og glugga hlífar. Krókur laus. Handf...
Siemens Ísskápur fæst gefins.
[Siemens 3 Plus elctronic 193*60*60] Ísskápur fæst gefins í Ljárskógar, 109 Reyk...
Hyundai 200 kw rafstöðvar trailer eða í kassa-tilboð
Getum útvegað á góðu verði Rafstöðvar á vagni með Hyundai D6AC-G1 6 cyl vél og...
 
Tæknimaður óskast
Iðnaðarmenn
Tæknimaður ????? ???? ?????????? ??...
Framhald uppboðs
Nauðungarsala
Uppboð Einnig birt á www.naudungarsolu...
20342 hafrannsóknastofnun
Til leigu
ÓSKAST TIL LEIGU 20342 -...
Aðstoð á tannlæknastofu
Heilbrigðisþjónusta
Aðstoð óskast á tannlæknastofu Um...