Tapa milljónum á gagnagíslingu

Dæmi um skilaboð á íslensku sem birtist fórnarlömbum spilliforrita sem ...
Dæmi um skilaboð á íslensku sem birtist fórnarlömbum spilliforrita sem dulkóða gögn og krefjast lausnargjalds fyrir þau. mynd/Advania

Dæmi eru um að íslensk fyrirtæki hafi tapað milljónum á því að lenda í spilliforritum sem dulkóða gögn og krefjast lausnargjalds fyrir endurheimt þeirra. Advania hefur séð ástæðu til þess að vara sérstaklega við slíkum forritum en kerfisstjóri fyrirtækisins segir það að greiða lausnargjaldið það versta sem hægt sé að gera.

Á meðal þess aragrúa veira og spilliforrita sem ganga um netið er sérstakur hugbúnaður sem óprúttnir aðilar reyna að gabba upp á fólk með viðhengjum í tölvupóstum. Viðhengin reynast spilliforrit sem taka sér bólfestu í tölvum og taka gögn í gíslingu með því að dulkóða þau svo kyrfilega að engin leið er að endurheimta þau. Krefjast þrjótarnir síðan lausnargjalds, oft í formi rafmyntarinnar bitcoin, gegn því að að þeir láti fórnarlambinu lykil að dulkóðuninni í té.

Sigurmundur Páll Jónsson, kerfisstjóri hjá Advania, segir ástæðuna fyrir því að fyrirtækið sér tilefni til að vara sérstaklega fyrir þessum spilliforritum nú þá að viðskiptavinir og fyrirtæki úti í bæ hafi orðið fyrir barðinu á þeim undanfarið. Engin leið sé til að fá gögnin til baka ef ekki eru til afrit af þeim og það geti haft mikil áhrif á rekstur fyrirtækja.

Ferðaþjónustufyrirtæki þurft að loka í heilan dag

Þrjótarnir dreifa forritunum gjarnan með tölvupóstsendingum sem eru látnar líta út fyrir að vera frá traustverðugum aðilum, til dæmis hraðsendingarfyrirtækjum. Viðtakendurnir eru þá beðnir um að opna viðhengi en ef þeir gera það hleður tölvan niður forritinu. Þá er voðinn vís. Bestu vörnina segir Sigurmundur vera varkárni og að falla ekki fyrir þessum brögðum.

„Það er oftast það sem er að klikka. Fólk er forvitið. Þeir eru mislunknir í því að fá þig til að lesa póstana. Það er í flestum tilfellum þannig sem þetta er að smitast. Þú varst kannski að panta eitthvað af Ali Express og valdir DHL-sendingu. Svo kemur póstur sex klukkustundum síðar fyrir tilviljun að DHL sé að reyna að senda þér einhvern pakka og þurfi að fá staðfestingu frá þér. Þú opnar þetta og keyrir einhverja zip-skrá og þá fer allt til fjandans,“ segir Sigurmundur.

Veirur af þessu tagi geta læst sig í sameiginlegar möppur og drif í tölvukerfum fyrirtækja og því getur verið nóg að einn starfsmaður fari ógætilega og opni varhugarvert skjal til að illa fari. Sigurmundur segir mikilvægt að koma fljótt auga á smituðu tölvuna því dulkóðunin fari yfirleitt fram í gegnum hana. Ef grunur leiki á að tölva sé smituð sé best að slökkva á henni strax og kalla til aðstoð sérfræðinga.

Þetta getur þýtt gríðarlega röskun fyrir starfsemi fyrirtækja. Sigurmundur þekkir dæmi hér á landi um fyrirtæki sem hafa tapað milljónum á því að þurfa að stöðva starfsemi síðan á meðan veiran var upprætt. Þannig hafi ferðaþjónustufyrirtæki sem var að taka við erlendum gestum þurft að loka í heilan dag af þessum sökum.

„Þetta er að hafa alvarleg áhrif,“ segir hann.

Skýþjónustur geta veitt falskt öryggi

Það versta sem hægt er að gera er að greiða þrjótunum enda segir Sigurmundur að ef enginn gerði það myndu þeir fljótt gefast upp á tiltækinu. Hann leggur áherslu á veiruvarnir með nýjustu uppfærslum en ennþá meiri á að einstaklingar og fyrirtæki taki reglulega afrit af mikilvægum gögnum. Veiruvarnir dugi ekki alltaf gegn þessum forritum.

„Þetta er náttúrulega bara keyrt af mafíum, oftast í Austur-Evrópu. Þeir eru að taka inn tugi milljónir dollara í tekjur af þessu og eru með hágæðaforritara í vinnu. Þeir prófa nýjar útgáfur af þessum forritum á vírusvörnum í dag til að komast fram hjá þeim. Þá tekur það kannski vírusvarnarfyrirtækin einn, tvo sólarhringa eða jafnvel meira að koma með viðbót þannig að þú ert aldrei alveg öruggur. Þú gætir verið einn af þessum óheppnu sem fær vírusinn á þeim tíma og þá er ekkert sem bjargar þér nema hvenær þú tókst afrit síðast,“ segir Sigurmundur. 

Sumir telji sig örugga því að þeir afriti gögnin í skýþjónustu eins og Google Drive eða Dropbox. Slík þjónusta getur hins vegar í sumum tilfellum veitt falskt öryggi, að sögn Sigurmundar. Veiran fari í skjalamöppur og dulkóði skjölin. Þegar þær breytingar verða á skjölunum getur það gerst að skýþjónusturnar yfirskrifi óspilltu gögnin sem þar voru geymd til samræmis.

Hafa þurft að loka fyrirtæki í heilan dag

Finnski netöryggissérfræðingurinn Mikko Hypponen hélt fyrirlestur á hausráðstefnu Advania í hittifyrra. Þar ræddi hann meðal annars um lausnargjaldstrjóuhesta af þessu tagi. Sagði hann að glæpamennirnir þyrftu að hafa ákveðinn trúverðugleika hvað það varðaði að skila gögnunum ef fórnarlömb greiddu lausnargjaldið. Þeir þyrftu í raun að huga að orðspori sínu.

Sigurmundur kannast hins vegar ekki við það. Hann hafi heyrt að þó að fólk greiði fyrir gögnin þá endurheimti það þau ekki. Hann hefur ekki heyrt af því að íslenskir aðilar hafi reynt að fara þá leið að greiða lausnargjaldið.

„Það eru aldrei nein nöfn á bak við þetta. Þú færð ekkert póst til baka þegar þú ert búinn að borga: „Við þökkum fyrir viðskiptin. Með kveðju, rússneska mafían“,“ segir Sigurmundur og hlær.

Þrjótarnir vilji alls ekki að fólk viti hverjir þeir eru og því erfitt að sjá hvaða orðspor þeir ættu að reyna að verja með því að standa við það að skila gögnunum.

Grein á vef Advania um spilliforrit sem krefjast lausnargjalds 

Það er aldrei of varlega farið þegar netöryggi er annars ...
Það er aldrei of varlega farið þegar netöryggi er annars vegar.
Sigurmundur Páll Jónsson, kerfisstjóri hjá Advania.
Sigurmundur Páll Jónsson, kerfisstjóri hjá Advania. mynd/Advania
mbl.is

Innlent »

Þingmenn skora á HB Granda

Í gær, 23:56 Þingmenn Norðvesturkjördæmis hafa sent frá sér áskorun til stjórnar HB Granda um að fresta fyrirhuguðum áformum sínum um að loka botnfiskvinnslu fyrirtækisins á Akranesi og taka þess í stað upp viðræður við bæjaryfirvöld á staðnum um áform sem verið hafi í undirbúningi um framtíðaruppbyggingu fyrirtækisins þar. Meira »

Víðast hvar greiðfært á vegum

Í gær, 23:46 Vegir eru greiðfærir á Suður- og Vesturlandi samkvæmt upplýsingum frá Vegagerðinni en á Vestfjörðum er sums staðar snjóþekja, hálka eða hálkublettir á heiðum og hálsum en að mestu autt á láglendi. Meira »

Ísland næstbest í Evrópu

Í gær, 21:15 Ísland hafnaði í öðru sæti yfir þau Evrópulönd sem lesendur breska blaðsins The Telegraph njóta helst að sækja heim. 75.000 lesendur tóku þátt í því að velja uppáhaldslandið sitt á síðasta ári. Meira »

Farið yfir málin á morgun

Í gær, 21:02 „Við munum bara fara yfir þessi mál á morgun,“ segir Vilhjálmur Vilhjálmsson, forstjóri HB Granda, vegna viljayfirlýsingar bæjarstjórnar Akraness sem samþykkt var einróma á bæjarstjórnarfundi í dag um uppbyggingu hafnarmannvirkja á staðnum. Meira »

„Helmingurinn hérna inni vill ríða þér“

Í gær, 20:50 „Ég er búin að vera í tónlistarbransanum frá því að ég byrjaði að spila með Stuðmönnum 16 ára og get eiginlega talið á fingrum mér hversu oft ég hef fengið einhver komment sem stinga mig,“ segir tónlistarkonan Stefanía Svavarsdóttir. Hún lenti þó nýlega í uppákomu sem hún er ekki til í að leiða hjá sér. Meira »

Saka þingmann um rangfærslur

Í gær, 20:48 „Hjá United Silicon hf. starfa í dag 65 manns auk þess sem keypt er þjónusta af fjölmörgum fyrirtækjum víða í Reykjanesbæ. Við teljum það ekki rétta lýsingu á störfum alls þessa fólks þegar þingmaðurinn segir fyrirtækið hvorki vinna fyrir né með samfélaginu í Reykjanesbæ.“ Meira »

Lögreglan braut jafnréttislög

Í gær, 20:32 Héraðsdómur Reykjavíkur dæmdi í dag íslenska ríkið til að greiða lögreglukonu 800.000 krónur í miskabætur. Hún stefndi ríkinu eftir að þrír karlar voru skipaðir í embætti aðstoðaryfirlögregluþjóna hjá lögreglunni á höfuðborgarsvæðinu fyrir þremur árum. Meira »

Flestir geta tengt við unglingana í SKAM

Í gær, 20:37 Frásögnin í norsku unglingaþáttunum SKAM er hrein og bein án þess að ofbjóða og flestir geta tengt við sögurnar og það sem persónur þáttana eru að glíma við. Þetta segir markaðsstjóri Norræna hússins í samtali við mbl.is en síðar í vikunni hefst þar fjögurra daga SKAM-hátíð. Meira »

Sóttu of seint um styrkinn

Í gær, 20:25 Helgafell við Stykkishólm hefur hlotið styrk úr Framkvæmdasjóði ferðamannastaða en eigendur jarðarinnar sóttu of seint um styrk úr sjóðnum vegna þessa árs. Landeigendurnir hafa ákveðið að innheimta 400 króna gjald á staðinn. Meira »

Dósasöfnun er della Guðna

Í gær, 19:30 „Sjálfsagt væri oft tími til heimspekilegra hugleiðinga á þessu rölti en ég kýs frekar að njóta útiverunnar og teyga að mér súrefni. Bíð svo eftir því að finna næstu dollu – rétt eins og veiðimaðurinn er spenntur eftir því að fiskur bíti á öngulinn,“ segir Guðni Guðmundsson, sem býr á bænum Þverlæk í Holtum í Rangárvallasýslu. Meira »

Skallaði starfsmann verslunar

Í gær, 19:20 Héraðsdómur Reykjavíkur dæmdi í dag karlmann í sex mánaða fangelsi fyrir þjófnað og líkamsárás fyrir að hafa stolið matvöru úr verslun í Reykjavík fyrir rúmlega þrjú þúsund krónur og í kjölfarið skallað starfsmann verslunarinnar, sem veitti honum eftirför, í andlitið með þeim afleiðingum að sá hlaut blóðnasir og skrámu á nefi. Meira »

Styrkir félagasamtök um 72 milljónir

Í gær, 19:04 Óttarr Proppé heilbrigðisráðherra hefur ákveðið úthlutun velferðarstyrkja, samtals um 72 milljónir króna. Styrkirnir renna til 28 verkefna á vegum íslenskra félagasamtaka sem starfa á sviði heilbrigðismála og lúta einkum að forvarnar-, fræðslu- og ráðgjafarstarfi. Meira »

Afkoman í frjálsu falli

Í gær, 18:45 Sterkt gengi krónunnar hefur veruleg áhrif á rekstur þeirra fyrirtækja sem fara með vinnslu botnfisks hér á landi. Ferðaþjónustan ryður öðrum greinum frá sér og afkoma sjómanna og útgerða er í frjálsu falli. Þetta segir Guðmundur Smári Guðmundsson, framkvæmdastjóri G.Run í Grundarfirði. Meira »

Eldur í bruggverksmiðju

Í gær, 18:27 Eldur kom upp í bruggverksmiðjunni Segull 67 á Siglufirði um klukkan sex og var slökkviliðið á staðnum að berjast við eldinn þegar mbl.is náði í slökkviliðsstjórann Ámunda Gunnarsson. Sagði hann vel ganga að slökkva eldinn. Meira »

Fáir valkostir eftir áratugastörf

Í gær, 18:00 „Kannski að maður setjist á skólabekk eða kannski ég verði heimavinnandi amma,“ segir Skúlína Hlíf Guðmundsdóttir, starfsmaður HB Granda á Akranesi, vegna stöðunnar sem komin er upp þar. „Vonandi get ég fengið einhverja vinnu,“ segir Jóhann Þór Sigurðsson en þau hafa unnið í 22 og 39 ár í fiskvinnslunni. Meira »

Draumurinn um svefn

Í gær, 18:30 „Segja má að við fæðumst með tvöfaldan ríkisborgararétt, í landi svefns og landi vöku. Hvort sem okkur líkar betur eða verr dveljum við flest um það bil helming æskuáranna og þriðjung fullorðinsáranna í landi svefnsins og ekki að ástæðulausu,“ skrifar dr. Erla Björnsdóttir í formála nýútkominnar bókar sinnar, Svefn. Sjálf er hún vakin og sofin í báðum löndum. Meira »

Vill bæta aðstöðu fyrirtækisins

Í gær, 18:19 „Bæjarstjórn Akraness lýsir yfir eindregnum vilja til að ganga frá samkomulagi við HB Granda og Faxaflóahafnir um gerð landfyllingar og nauðsynlegar endurbætur á hafnaraðstöðu við Akraneshöfn til að unnt sé að koma til framkvæmda áformum fyrirtækisins frá 2007 og 2014 um uppbyggingu á Akranesi.“ Meira »

Gætu slegið í gegn eftir 4-5 vikur

Í gær, 17:55 Vaðlaheiðargöng lengdust um 58,5 metra síðustu viku en eftir á að grafa 321 metra. Vel hefur gengið undanfarið, eftir að þykkt setlag, sem komið var að í desember, tafði för. Valgeir Bergmann, framkvæmdastjóri Vaðlaheiðarganga, segir ekki ólíklegt að slegið verði í gegn eftir 4-5 vikur. Meira »
Icelandic River Saga
til sölu þessi fágæta bók, Icelandic Saga river eftir Nelson S. Gerrard. Nauðsyn...
Skattframtal 2017
Vönduð og traust framtalsaðstoð fyrir einstaklinga og rekstraraðila. Framtals...
Sumarhúsasmíði Sveins.
Íslensk hágæða framleiðsla. Löggiltur húsasmíðameistari. Smíðum eftir þínum teik...
Harðviður til húsbygginga
Harðviður til húsabygginga Sjá nánar á www.vidur.is Vatnsklæðning, panill, palla...
 
Félagsstarf
Staður og stund
Aflagrandi 40 Opin vinnustofa kl. 9, mor...
Eldri borgarar
Staður og stund
Aflagrandi 40 Opin vinnustofa kl. 9, mor...
Starfsmaður óskast
Önnur störf
Starfsmaður óskast Vegna mikilla v...
Laus störf
Önnur störf
LAUS STÖRF FYRIR RÉTTA EINSTAKLINGA ...