Tapa milljónum á gagnagíslingu

Dæmi um skilaboð á íslensku sem birtist fórnarlömbum spilliforrita sem ...
Dæmi um skilaboð á íslensku sem birtist fórnarlömbum spilliforrita sem dulkóða gögn og krefjast lausnargjalds fyrir þau. mynd/Advania

Dæmi eru um að íslensk fyrirtæki hafi tapað milljónum á því að lenda í spilliforritum sem dulkóða gögn og krefjast lausnargjalds fyrir endurheimt þeirra. Advania hefur séð ástæðu til þess að vara sérstaklega við slíkum forritum en kerfisstjóri fyrirtækisins segir það að greiða lausnargjaldið það versta sem hægt sé að gera.

Á meðal þess aragrúa veira og spilliforrita sem ganga um netið er sérstakur hugbúnaður sem óprúttnir aðilar reyna að gabba upp á fólk með viðhengjum í tölvupóstum. Viðhengin reynast spilliforrit sem taka sér bólfestu í tölvum og taka gögn í gíslingu með því að dulkóða þau svo kyrfilega að engin leið er að endurheimta þau. Krefjast þrjótarnir síðan lausnargjalds, oft í formi rafmyntarinnar bitcoin, gegn því að að þeir láti fórnarlambinu lykil að dulkóðuninni í té.

Sigurmundur Páll Jónsson, kerfisstjóri hjá Advania, segir ástæðuna fyrir því að fyrirtækið sér tilefni til að vara sérstaklega fyrir þessum spilliforritum nú þá að viðskiptavinir og fyrirtæki úti í bæ hafi orðið fyrir barðinu á þeim undanfarið. Engin leið sé til að fá gögnin til baka ef ekki eru til afrit af þeim og það geti haft mikil áhrif á rekstur fyrirtækja.

Ferðaþjónustufyrirtæki þurft að loka í heilan dag

Þrjótarnir dreifa forritunum gjarnan með tölvupóstsendingum sem eru látnar líta út fyrir að vera frá traustverðugum aðilum, til dæmis hraðsendingarfyrirtækjum. Viðtakendurnir eru þá beðnir um að opna viðhengi en ef þeir gera það hleður tölvan niður forritinu. Þá er voðinn vís. Bestu vörnina segir Sigurmundur vera varkárni og að falla ekki fyrir þessum brögðum.

„Það er oftast það sem er að klikka. Fólk er forvitið. Þeir eru mislunknir í því að fá þig til að lesa póstana. Það er í flestum tilfellum þannig sem þetta er að smitast. Þú varst kannski að panta eitthvað af Ali Express og valdir DHL-sendingu. Svo kemur póstur sex klukkustundum síðar fyrir tilviljun að DHL sé að reyna að senda þér einhvern pakka og þurfi að fá staðfestingu frá þér. Þú opnar þetta og keyrir einhverja zip-skrá og þá fer allt til fjandans,“ segir Sigurmundur.

Veirur af þessu tagi geta læst sig í sameiginlegar möppur og drif í tölvukerfum fyrirtækja og því getur verið nóg að einn starfsmaður fari ógætilega og opni varhugarvert skjal til að illa fari. Sigurmundur segir mikilvægt að koma fljótt auga á smituðu tölvuna því dulkóðunin fari yfirleitt fram í gegnum hana. Ef grunur leiki á að tölva sé smituð sé best að slökkva á henni strax og kalla til aðstoð sérfræðinga.

Þetta getur þýtt gríðarlega röskun fyrir starfsemi fyrirtækja. Sigurmundur þekkir dæmi hér á landi um fyrirtæki sem hafa tapað milljónum á því að þurfa að stöðva starfsemi síðan á meðan veiran var upprætt. Þannig hafi ferðaþjónustufyrirtæki sem var að taka við erlendum gestum þurft að loka í heilan dag af þessum sökum.

„Þetta er að hafa alvarleg áhrif,“ segir hann.

Skýþjónustur geta veitt falskt öryggi

Það versta sem hægt er að gera er að greiða þrjótunum enda segir Sigurmundur að ef enginn gerði það myndu þeir fljótt gefast upp á tiltækinu. Hann leggur áherslu á veiruvarnir með nýjustu uppfærslum en ennþá meiri á að einstaklingar og fyrirtæki taki reglulega afrit af mikilvægum gögnum. Veiruvarnir dugi ekki alltaf gegn þessum forritum.

„Þetta er náttúrulega bara keyrt af mafíum, oftast í Austur-Evrópu. Þeir eru að taka inn tugi milljónir dollara í tekjur af þessu og eru með hágæðaforritara í vinnu. Þeir prófa nýjar útgáfur af þessum forritum á vírusvörnum í dag til að komast fram hjá þeim. Þá tekur það kannski vírusvarnarfyrirtækin einn, tvo sólarhringa eða jafnvel meira að koma með viðbót þannig að þú ert aldrei alveg öruggur. Þú gætir verið einn af þessum óheppnu sem fær vírusinn á þeim tíma og þá er ekkert sem bjargar þér nema hvenær þú tókst afrit síðast,“ segir Sigurmundur. 

Sumir telji sig örugga því að þeir afriti gögnin í skýþjónustu eins og Google Drive eða Dropbox. Slík þjónusta getur hins vegar í sumum tilfellum veitt falskt öryggi, að sögn Sigurmundar. Veiran fari í skjalamöppur og dulkóði skjölin. Þegar þær breytingar verða á skjölunum getur það gerst að skýþjónusturnar yfirskrifi óspilltu gögnin sem þar voru geymd til samræmis.

Hafa þurft að loka fyrirtæki í heilan dag

Finnski netöryggissérfræðingurinn Mikko Hypponen hélt fyrirlestur á hausráðstefnu Advania í hittifyrra. Þar ræddi hann meðal annars um lausnargjaldstrjóuhesta af þessu tagi. Sagði hann að glæpamennirnir þyrftu að hafa ákveðinn trúverðugleika hvað það varðaði að skila gögnunum ef fórnarlömb greiddu lausnargjaldið. Þeir þyrftu í raun að huga að orðspori sínu.

Sigurmundur kannast hins vegar ekki við það. Hann hafi heyrt að þó að fólk greiði fyrir gögnin þá endurheimti það þau ekki. Hann hefur ekki heyrt af því að íslenskir aðilar hafi reynt að fara þá leið að greiða lausnargjaldið.

„Það eru aldrei nein nöfn á bak við þetta. Þú færð ekkert póst til baka þegar þú ert búinn að borga: „Við þökkum fyrir viðskiptin. Með kveðju, rússneska mafían“,“ segir Sigurmundur og hlær.

Þrjótarnir vilji alls ekki að fólk viti hverjir þeir eru og því erfitt að sjá hvaða orðspor þeir ættu að reyna að verja með því að standa við það að skila gögnunum.

Grein á vef Advania um spilliforrit sem krefjast lausnargjalds 

Það er aldrei of varlega farið þegar netöryggi er annars ...
Það er aldrei of varlega farið þegar netöryggi er annars vegar. EPA
Sigurmundur Páll Jónsson, kerfisstjóri hjá Advania.
Sigurmundur Páll Jónsson, kerfisstjóri hjá Advania. mynd/Advania
mbl.is

Innlent »

Hvers virði er mannslífið?

17:36 Mikil framþróun hefur verið í gerð lyfja sem geta læknað lifrarbólgu C á síðustu árum, sem hefur veitt þeim milljónum sem eru með sjúkdóminn von um lækningu. Lyfin eru hins vegar dýr og heilbrigðiskerfi efnameiri ríkja hika við að veita nema þeim allra veikustu lyfin. Meira »

Interpol lýsir eftir Íslendingi

17:33 Alþjóðalögreglan Interpol lýsir eftir Íslendingi á vefsíðu sinni. Maðurinn er eftirlýstur vegna alvarlegrar líkamsárásar en það eru yfirvöld á Íslandi sem lýsa eftir honum. Meira »

Formannskjör Samfylkingarinnar hafið

16:15 Kosning um það hver verður næsti formaður Samfylkingarinnar hófst á hádegi í dag og stendur yfir til föstudagsins 3. júní þegar landsfundur flokksins hefst. Kosningin fer aðallega fram rafrænt en á kjörskrá eru um 17 þúsund manns. Meira »

Vill framlengja innflutningsbannið

16:01 Rússnesk stjórnvöld gætu framlengt innflutningsbann á matvælum frá Vesturlöndum, þar á meðal Íslandi, til loka árs 2017, að sögn Dmitry Medvedev, forsætisráðherra Rússlands. Vilji hans stendur til þess. Meira »

Fjölmenning í Hörpu í dag

15:48 Fjölmenningardagurinn er haldinn hátíðlegur í dag, en hann hófst formlega með fjölþjóðlegri skrúðgöngu frá Skólavörðuholti klukkan 13. Þátttakendur voru margir hverjir klæddir þjóðbúningum frá hinum ýmsu löndum sem lífgaði upp á gönguna, samkvæmt tilkynningu frá Reykjavíkurborg. Meira »

Fundum aflýst vegna veikinda móður Davíðs

15:06 Davíð Oddsson forsetaframbjóðandi hefur aflýst áætluðum fundum í dag og næstu daga vegna alvarlegra veikinda móður sinnar.  Meira »

Þrjátíu og fimm nýir sjúkraliðar

14:25 Þrjátíu og fimm nemendur útskrifuðust af sjúkraliðabraut frá Fjölbrautaskólanum í Breiðholti 25. maí sl. en það er stærsti verknámshópurinn sem útskrifaðist úr skólanum. Alls útskrifuðust 150 nemendur frá skólanum, en athöfnin fór fram í Silfurbergi Hörpu. Meira »

Salernistankur olli seinkun

14:43 Fimm tíma seinkun var á flugi Icelandair frá Keflavík til Schiphol-flugvallar í Amsterdam í morgun. Um farþegaþotu Icelanda­ir af gerðinni Boeing 767 er að ræða, þá sömu og festist í Amsterdam á mánudag vegna bilunar í rafeindakerfi síðastliðinn mánudag og í Boston mánudaginn þar áður vegna bilunar í hjólabúnaði. Meira »

Davíð opnar stuðningsmannakerfi

14:07 Davíð Oddsson hefur opnað sérstakt stuðningsmannakerfi á netinu sem gerir stuðningsmönnum um allt land kleift að taka beinan þátt í kosningabaráttu hans. Meira »

Delta bætir við flugleið

13:58 Flugfélagið Delta hóf í gær flug á milli Keflavíkurflugvallar og Minneapolis. Flugfélagið mun bjóða upp á daglegt flug á milli áfangastaðanna fram til 6. september, en þetta er annar áfangastaður Delta frá Keflavíkurflugvelli því félagið flýgur einnig til New York JFK. Meira »

Köttunum fjölgar í Kattholti á sumrin

13:30 Síðustu daga hefur óskilaköttum fjölgað í Kattholti, en þó nokkuð er um að fólk fái sér kött á haustin en losi sig svo við hann á ný áður en það fer í sumarfrí. Halldóra Snorradóttir, starfsmaður í Kattholti, segir fleiri ketti hafa komið í Kattholt undanfarna daga, en vikurnar á undan. Meira »

Tjölduðu í veðurblíðu á Þórshöfn

13:27 „Hér eru allir á kafi í garðverkum og allt voðalega yndislegt. Það lifnar svo yfir öllum þegar sólin skín,“ segir Líney Sigurðardóttir, íbúi á Þórshöfn, en veðurblíða er í bænum í dag. Eins og fram kom í frétt mbl.is fyrr í dag gæti hiti fyrir norðan og austan náð langleiðina í 20 stig í dag. Meira »

Flestir telja lambakjötið þjóðarrétt

13:01 Samkvæmt niðurstöðum rannsóknar sem Gallup vann fyrir kokkalandsliðið telja Íslendingar að lambakjöt sé þjóðarréttur Íslendinga. Meira »

Sér forsetaembættið sem texta

12:26 Andri Snær Magnason skrifaði einu sinni sjálfshjálparbók handa hræddri þjóð og nú vill hann leiða hana. Þjóðina, það er. Andri bjó ungur í Bandaríkjunum og segist hafa lært að sjá Ísland með öðrum augum og eins lært að kunna að meta allt það skrítna við Ísland. Meira »

Íslensk eldfjöll frekar áhrifalítil

11:00 Þrátt fyrir stór og smá eldgos hér á landi sem hafa dælt gríðarlegu magni af brennisteinsdíoxíði út í andrúmsloftið, og jafnvel valdið veðurbreytingum á norðurhveli jarðar, eru íslensk eldfjöll alla jafna nokkuð áhrifalítil þegar kemur að hitastigsbreytingum jarðarinnar. Meira »

Í þyrlu á meðan aðrir greiði bílalán

12:38 „Þarna eru einstaklingar sem við vitum að brutu gegn samfélaginu og hefur verið refsað. Þeir hafa fengið miklar afskriftir og eru með eignir í skattaskjólum, en eru svo að dingla sér í þyrlunni sinni á meðan við hin erum með bílana okkar á bílalánum,“ sagði Katrín Júlíusdóttir, þingmaður Sam­fylk­ing­ar­inn­ar, í þætt­in­um Viku­lok­in á Rás 1. Meira »

Mikill reykur í Bankastræti 6

11:40 Tilkynnt var um eld í Bankastræti 6 klukkan 10 mínútur yfir 11 í dag. Búið var að slökkva eldinn fimm mínútum síðar en töluverður reykur hlaust af. Meira »

Frumsýna fótbolta-óperu

10:54 Fjölskyldur sem elska tónlist og fótbolta ættu ekki að láta fjölskyldustund dagsins í Salnum, Kópavogi, fram hjá sér fara.  Meira »
Til sölu lítill og léttur sláttutraktor
Til sölu STIGA sláttutraktor. 12,5 hö. rafstart, 5 áframgírar, bakkgír, 5 hæðars...
Höfuðverkur, endalaus þreyta, svefnleysi
Er með til leigu OZONE lofthreinsitæki. Eyðir ólykt, m.a. myglu-gró/svepp, dýr...
Ódýr bleikju- og laxveiði
Forsala á veiðileyfum í Dalsá í Fáskrúðsfirði. Ódýr og góð gisting einnig í boði...
Combi Camp Family
Combi Camp Venezia Árg 2005 Blár að lit. Fortjald, Nýleg yfirbreiðsla. Verð 5...
 
Sérfræðingur
Sérfræðistörf
Sérfræðingur óskast til starfa á Nátt...
Almennur safnaðarfundur
Fundir - mannfagnaðir
Almennur safnaðarfundur Ár...
Útboð norðurá bs. óskar tilboða í verki
Tilboð - útboð
Útboð Norðurá bs. óskar tilboða í verk...
Framhald uppboðs
Nauðungarsala
Uppboð Einnig birt á www.naudungarsolu...