Rökstuddur grunur um 10 mansalsmál

AFP

Á síðustu tveimur árum hafa komið um 10 mál þar sem rökstuddur grunur hefur verið um mansal. Mun fleiri mál hafa komið upp þar sem talið var líklegt að slíkt ætti sér stað en ekki var hægt að fylgja málunum eftir. Hvert og eitt mál er sérstakt og getur reynst mjög erfitt að sannfæra þolendur að þeir séu í aðstæðum sem þeir þurfi að komast úr.

Þetta segir Snorri Birgisson, rannsóknarlögreglumaður hjá lögreglustjóranum á höfuðborgarsvæðinu og sérfræðingur í rannsóknum mansalsmála. Hann hefur farið fyrir svokölluðum mansalshóps lögreglunnar sem kom meðal annars að málinu í Vík í vikunni. Mbl.is ræddi við hann um mansalsmál hér á landi og verklag í kringum slík mál.

Mansal ekki bara í vændi
Mansal ekki bara í vændi AFP

Þurfa að sannfæra þolendur að koma „úr klóm kvalara sinna“

Þegar upp koma mál þar sem grunur er um mansal segir Snorri að númer eitt, tvö og þrjú sé að koma þolendum í öruggt skjól. Það snúist oft um að að sannfæra þolendur um að þeir séu í raun þolendur og að koma þurfi þeim „úr klóm kvalara sinna,“ segir hann. Það sem spilar inn í svona mál eru tilfinningar fólks og segir Snorri að fólk trúi því oft ekki að það séu þolendur.

Þegar þetta fyrsta skref hefur verið yfirstigið segir Snorri að stundum þurfi að meðhöndla geranda í málinu, en í því getur m.a. falist nálgunarbann eða handtaka.

Viðamikil verklag þegar kemur að mansalsmálum

Á sama tíma þarf að fara yfir möguleg úrræði fyrir þolendur. Segir hann hvert og eitt mál metið sérstaklega, en fólk fái réttargæslumann og þá sé oft horft til sálfræðilegrar aðstoðar. Úrræði fyrir brotaþola mansalsmála er á könnu velferðarráðuneytisins, en ábyrgð á verklaginu er á höndum innanríkisráðuneytisins.

Snorri segir að hjá velferðarráðuneytinu sé starfandi hópur sem greini hver þörfin sé. Þar séu aðilar frá ráðuneytinu, mannréttindaskrifstofu Íslands og Reykjavíkur, Útlendingastofnun, lögreglunni og félagsþjónustunni. Auk sálfræðiaðstoðar er meðal annars horf til þess hvort viðkomandi þurfi læknisaðstoð o.s.frv.

Snorri Birgisson, rannsóknarlögreglumaður hjá lögreglustjóranum á höfuðborgarsvæðinu og sérfræðingur í ...
Snorri Birgisson, rannsóknarlögreglumaður hjá lögreglustjóranum á höfuðborgarsvæðinu og sérfræðingur í rannsóknum mansalsmála. Mynd/Snorri Birgisson

Oftast er farið með þolendur mansals fyrst í Kvennaathvarfið og segir Snorri það einstaka þjónustu sem þar sé veitt og gríðarlega mikilvæga. Því miður er ekki enn til slíkur staður fyrir karlkyns þolendur, en Snorri segir að það standi víst til bóta á næstunni. Þrátt fyrir góða aðstöðu segir Snorri að Kvennaathvarfið sé ekki framtíðarlausn fyrir þolendur og sé það hlutverk viðkomandi sveitarfélags þar sem mál koma upp um að tryggja að húsnæði sé til staðar.

Aðspurður hvort slíkt eigi við jafnvel þótt um lítil sveitarfélög sé að ræða segir Snorri að þá sé stundum þörf að „hugsa út fyrir kassann.“ Þá getur verið að velferðarráðuneytið komi að málinu og aðstoði með húsnæði fyrir viðkomandi.

Í mörgum tilfellum vilja þolendur bara komast í burtu

Eitt af vandamálum sem geta komið upp í mansalsmálum er að í þeim er þolandinn oft erlendur aðili. Segir Snorri að þá þurfi að selja viðkomandi að þeir geti treyst yfirvöldum, en slíku sé ekki alltaf að skipta þaðan sem þolendurnir komi frá. Samkvæmt lögum eiga þolendur mansals rétt á sex mánaða mansalsdvalarleyfi, en það er umþóttunartími sem viðkomandi hefur eftir að mál kemur upp. Segir Snorri að það sé svo í höndum Útlendingastofnunar að ákveða framhaldið og hvort dvalarleyfi sé gefið út.

Í mörgum tilfellum er þó vilji þolandans að komast bara í burtu og segir Snorri að í slíkum málum sé ekki hægt að þröngva aðstoð upp á fólk sem ekki vilji hana. Í slíkum tilfellum getur oft verið erfitt að fylgja málum eftir að fullu.

Mansal getur átt sér stað í fjölmörgum atvinnugreinum
Mansal getur átt sér stað í fjölmörgum atvinnugreinum AFP

Mansal ekki bara í vændi

Undanfarin ár hefur verið mikil vakning í málefnum tengdum mansali og segir Snorri að fyrir tveimur árum síðan hafi meðal annars verið farin hringferð á vegum mansalshópsins þar sem þau hafi hitt heilbrigðisstarfsfólk, starfsmenn verkalýðsfélaga, skattayfirvöld og alla þá sem koma mögulega að málefnum þar sem aðstæður fólks eru skoðaðar.

Hann segir marga hafa horft til baka eftir þetta og gert sér grein fyrir að mál sem komu upp áður gætu vel hafa verið mansalsmál. Segir hann það blinda marga að staðalímynd mansals sé vændiskona og sala vændis. Það sé reyndar stærsti hluti mansals í heiminum, en menn gleymi oft vinnumansali, sem kallast öðru nafni þrældómur.

Segir hann vinnumansal geta verið á fjölmarga vegi, allt frá störfum þar sem réttindi séu sniðgengin og yfir í hreina kúgun þar sem fólki er haldið föngum. Þá séu líka dæmi um húsþræla í gegnum svokallað au-pair starf.

Ætlum við að gera eitthvað eða horfa til hliðar?“

Snorri segir að málum fari fjölgandi. Aðspurður hvort það þýði að mansal sé núna algengara en áður segist hann fyrst og fremst telja að vitneskja og skilningur á málaflokknum sé núna að skila sér í að fleiri mál komi upp. „Þetta er neðanjarðarstarfsemi sem hefur því miður viðgengist og mun gera áfram. En hvaða afstöðu ætlum við að taka til þeirra brota? Ætlum við að gera eitthvað eða horfa til hliðar?“ spyr Snorri og svarar því sjálfur að miðað við fjölmiðlaumfjöllun undanfarna daga virðist sér ljóst að Íslendingar séu ekki tilbúnir að láta þetta líðast hér á landi.

AFP
mbl.is

Bloggað um fréttina

Innlent »

Jöklarnir þynnast um metra á ári

19:07 Ef fram heldur sem horfir verða jöklar á Íslandi horfnir að öllu leyti eftir 150 til 200 ár, en þeir rýrna nú hraðar en heimildir eru fyrir í Íslandssögunni. Þetta segir Tómas Jóhannesson, jarðeðlisfræðingur hjá Veðurstofu Íslands. Meira »

Ofninn gangsettur að nýju

18:23 Ljósbogaofn kís­il­málm­verk­smiðju United Silicon í Helgu­vík var gangsettur að nýju í gærkvöldi eftir að hafa stöðvast á þriðjudagskvöld vegna þess að eitt af rafskautum ofnsins brotnaði. Meira »

Vigdís gengur í Framfarafélagið

18:23 Vigdís Hauksdóttir, fyrrverandi þingmaður Framsóknarflokksins, ætlar að taka þátt í starfi Framfarafélagsins, nýs félags Sigmundar Davíðs Gunnlaugssonar, fyrrverandi formanns flokksins, sem formlega verður stofnað á laugardaginn. Meira »

„Dásamleg, kurteis og harðdugleg“

17:34 „Ég hef aldrei tjáð mig um áhöfn Baldurs, nema jú til að hrósa henni. Það hef ég ítrekað gert,“ segir Elliði Vignisson, bæjarstjóri í Vestmannaeyjum, í samtali við mbl.is. Hann er afar ósáttur við orð Halldórs Jóhannessonar, yfirstýrimanns á Breiðafjarðarferjunni Baldri. Meira »

Ær og lömb krubbuð í krubbur

17:04 Starfið er margt hjá bændum á sauðfjárbúum þar sem sauðburður er víðast langt kominn. Fjárhús eru víða full af nýlega bornum ám sem eru samviskusamlega krubbaðar sundur ein og tvær í krubbu eftir aldri lambanna. Meira »

Costco lækkar olíuverð

16:52 Lítrinn á díselolíu hjá Costco hefur lækkað úr 164,9 krónum niður í 161,9 krónur. Brett Vig­elskas, fram­kvæmda­stjóri Costco á Íslandi, staðfestir að verðið hafi lækkað um þrjár krónur. Meira »

Stórstjarna keppir á Ísland í sumar

15:48 Kanadíski hjólreiðamaðurinn Ryder Hesjedal verður meðal keppenda í Kia-gullhringnum í júlí, en hann sigraði meðal annars Giro D`Italia-keppnina árið 2012, en það er ein af þremur stærstu götuhjólakeppnum hvers árs og er samtals hjólað í 21 dag. Meira »

Mikil örtröð í Costco

16:32 Mikil örtröð hefur verið við Costco í Kauptúni í Garðabæ síðan í morgun og ljóst er að fjölmargir hafa nýtt sér þennan frídag til að gera sér ferð í verslunina. Röð viðskiptavina hefur verið inn í verslunina síðan hún opnaði í morgun klukkan tíu. Meira »

Sigmundur fær sömu tækifæri og aðrir

15:35 „Ég er í mjög öflugum lýðræðislegum samvinnuflokki og fæ útrás þar. Ég er hins vegar alveg ánægður með að menn finni hugsjónum sínum einhvern farveg,“ segir Sigurður Ingi Jóhannsson, formaður Framsóknarflokksins. Meira »

Fyrsta alþjóðlega salsadanshátíðin

15:06 Alþjóðlega salsadanshátíðin Midnight Sun Salsa hefst í dag en þetta er í fyrsta skipti sem hátíðin er haldin hér á landi.  Meira »

Fleiri feður fá hámarksgreiðslur

14:36 Árið 2016 fengu 53 prósent þeirra feðra sem tóku fæðingarorlof hámarksgreiðslu úr fæðingarorlofssjóði á meðan aðeins tæp 25 prósent kvenna fengu hámarksgreiðslu. Þetta kemur fram í svari Þorsteins Víglundssonar, félags- og jafnréttismálaráðherra. Meira »

Dapurleg síðustu Síldarævintýri

14:18 „Undanfarin ár hefur verið mjög dræm mæting á þessa hátíð. Það hefur verið ansi dapurt og veðrið kannski sett strik í reikninginn,“ segir Gunnar I. Birgisson, bæjarstjóri í Fjallabyggð, um Síldarævintýri á Siglufirði sem haldið hefur verið árlega síðan 1991. Meira »

Sæbjúgnaveiðarnar upp á næsta stig

13:15 Tilraunir með ný veiðarfæri gefa góða raun og unnið er að því að þróa vélar sem nota vatnsskurð og myndgreiningu til að verka sæbjúgun. Stór ESB-styrkur gefur vind í seglin. Meira »

„Talaði um bátinn sem drullupung“

11:57 „Það var leiðindamórall hérna fyrst gagnvart okkur, sérstaklega frá honum. Hann talaði um bátinn sem drullupung, sem einhvern lundaskoðunarbát úr Breiðafirði. Hann talaði svolítið niður til okkar allan tímann, þannig að hann hlýtur að geta tekið á móti þessu,“ segir Halldór Jóhannesson. Meira »

Opnar safn með gömlum Íslandskortum

11:05 Reynir Grétarsson á 80% í Creditinfo Group. Hann seldi 10% hlut í fyrra til Compusan, stærsta sjálfstætt starfandi lánshæfismatsfyrirtæki Afríku, og ætlar að selja önnur 10% síðar á þessu ári. Hvað gerirðu við peningana sem þú færð út úr sölunni? Meira »

Dúxinn fór beint í sauðburð

13:01 Tækniskólinn útskrifaði í gær 464 nemendur af framhalds- og fagháskólastigi. Þá voru í fyrsta sinn nemendur útskrifaðir frá þremur brautum; hönnunar og nýsköpunarbraut, kvikmyndatækni og frá Vefskólanum, en Vefskólinn er tveggja ára diplómanám sérsniðið að vefhönnun og forritun veflausna. Meira »

Fundaði með forseta Alþjóðabankans

11:53 Guðlaugur Þór Þórðarson utanríkisráðherra tók í gær þátt í árlegum samráðsfundi ráðherra kjördæmis Norðurlanda og Eystrasaltsríkja í Alþjóðabankanum með Jim Young Kim, forseta bankans. Meira »

Fjárfesting og tækniþróun lykilþættir

10:58 Áframhaldandi fjárfesting og tækniþróun eru lykilþættir í framleiðniaukningu sjávarútvegs og samkeppnishæfni greinarinnar. Þetta er meðal þess sem fram kemur í skýrslu sem ráðgjafafyrirtækið Aton vann fyrir Samtök fyrirtækja í sjávarútvegi. Meira »

Vilborg Arna klífur Everest 2017

Einstakt tilboð - 14,44 fm Garðhús - kr. 321.300,-
Naust er bjálkahús úr 34mm bjálka með tvöfaldri nót. Húsið er 3,8m x 3,8m og er...
Koja
Til sölu þessi fallega koja. Tekkviður og góðar svampdýnur. Líka hægt að hafa se...
Málaratrönur.
Til sölu góðar málaratrönur. Sími 893 0878...
 
Samkoma
Félagsstarf
Samkoma kl. 20 í Kristniboðs- salnum. R...
Hvammsvirkjun
Tilkynningar
Rangárþing ytra Auglýsing um skipulags...
Deiliskupulag
Tilkynningar
Samþykkt breyting deiliskipulag...
Aðalfundur 2017
Fundir - mannfagnaðir
Aðalfundur Lögfræðingafélags Íslands ...