Rökstuddur grunur um 10 mansalsmál

AFP

Á síðustu tveimur árum hafa komið um 10 mál þar sem rökstuddur grunur hefur verið um mansal. Mun fleiri mál hafa komið upp þar sem talið var líklegt að slíkt ætti sér stað en ekki var hægt að fylgja málunum eftir. Hvert og eitt mál er sérstakt og getur reynst mjög erfitt að sannfæra þolendur að þeir séu í aðstæðum sem þeir þurfi að komast úr.

Þetta segir Snorri Birgisson, rannsóknarlögreglumaður hjá lögreglustjóranum á höfuðborgarsvæðinu og sérfræðingur í rannsóknum mansalsmála. Hann hefur farið fyrir svokölluðum mansalshóps lögreglunnar sem kom meðal annars að málinu í Vík í vikunni. Mbl.is ræddi við hann um mansalsmál hér á landi og verklag í kringum slík mál.

Mansal ekki bara í vændi
Mansal ekki bara í vændi AFP

Þurfa að sannfæra þolendur að koma „úr klóm kvalara sinna“

Þegar upp koma mál þar sem grunur er um mansal segir Snorri að númer eitt, tvö og þrjú sé að koma þolendum í öruggt skjól. Það snúist oft um að að sannfæra þolendur um að þeir séu í raun þolendur og að koma þurfi þeim „úr klóm kvalara sinna,“ segir hann. Það sem spilar inn í svona mál eru tilfinningar fólks og segir Snorri að fólk trúi því oft ekki að það séu þolendur.

Þegar þetta fyrsta skref hefur verið yfirstigið segir Snorri að stundum þurfi að meðhöndla geranda í málinu, en í því getur m.a. falist nálgunarbann eða handtaka.

Viðamikil verklag þegar kemur að mansalsmálum

Á sama tíma þarf að fara yfir möguleg úrræði fyrir þolendur. Segir hann hvert og eitt mál metið sérstaklega, en fólk fái réttargæslumann og þá sé oft horft til sálfræðilegrar aðstoðar. Úrræði fyrir brotaþola mansalsmála er á könnu velferðarráðuneytisins, en ábyrgð á verklaginu er á höndum innanríkisráðuneytisins.

Snorri segir að hjá velferðarráðuneytinu sé starfandi hópur sem greini hver þörfin sé. Þar séu aðilar frá ráðuneytinu, mannréttindaskrifstofu Íslands og Reykjavíkur, Útlendingastofnun, lögreglunni og félagsþjónustunni. Auk sálfræðiaðstoðar er meðal annars horf til þess hvort viðkomandi þurfi læknisaðstoð o.s.frv.

Snorri Birgisson, rannsóknarlögreglumaður hjá lögreglustjóranum á höfuðborgarsvæðinu og sérfræðingur í ...
Snorri Birgisson, rannsóknarlögreglumaður hjá lögreglustjóranum á höfuðborgarsvæðinu og sérfræðingur í rannsóknum mansalsmála. Mynd/Snorri Birgisson

Oftast er farið með þolendur mansals fyrst í Kvennaathvarfið og segir Snorri það einstaka þjónustu sem þar sé veitt og gríðarlega mikilvæga. Því miður er ekki enn til slíkur staður fyrir karlkyns þolendur, en Snorri segir að það standi víst til bóta á næstunni. Þrátt fyrir góða aðstöðu segir Snorri að Kvennaathvarfið sé ekki framtíðarlausn fyrir þolendur og sé það hlutverk viðkomandi sveitarfélags þar sem mál koma upp um að tryggja að húsnæði sé til staðar.

Aðspurður hvort slíkt eigi við jafnvel þótt um lítil sveitarfélög sé að ræða segir Snorri að þá sé stundum þörf að „hugsa út fyrir kassann.“ Þá getur verið að velferðarráðuneytið komi að málinu og aðstoði með húsnæði fyrir viðkomandi.

Í mörgum tilfellum vilja þolendur bara komast í burtu

Eitt af vandamálum sem geta komið upp í mansalsmálum er að í þeim er þolandinn oft erlendur aðili. Segir Snorri að þá þurfi að selja viðkomandi að þeir geti treyst yfirvöldum, en slíku sé ekki alltaf að skipta þaðan sem þolendurnir komi frá. Samkvæmt lögum eiga þolendur mansals rétt á sex mánaða mansalsdvalarleyfi, en það er umþóttunartími sem viðkomandi hefur eftir að mál kemur upp. Segir Snorri að það sé svo í höndum Útlendingastofnunar að ákveða framhaldið og hvort dvalarleyfi sé gefið út.

Í mörgum tilfellum er þó vilji þolandans að komast bara í burtu og segir Snorri að í slíkum málum sé ekki hægt að þröngva aðstoð upp á fólk sem ekki vilji hana. Í slíkum tilfellum getur oft verið erfitt að fylgja málum eftir að fullu.

Mansal getur átt sér stað í fjölmörgum atvinnugreinum
Mansal getur átt sér stað í fjölmörgum atvinnugreinum AFP

Mansal ekki bara í vændi

Undanfarin ár hefur verið mikil vakning í málefnum tengdum mansali og segir Snorri að fyrir tveimur árum síðan hafi meðal annars verið farin hringferð á vegum mansalshópsins þar sem þau hafi hitt heilbrigðisstarfsfólk, starfsmenn verkalýðsfélaga, skattayfirvöld og alla þá sem koma mögulega að málefnum þar sem aðstæður fólks eru skoðaðar.

Hann segir marga hafa horft til baka eftir þetta og gert sér grein fyrir að mál sem komu upp áður gætu vel hafa verið mansalsmál. Segir hann það blinda marga að staðalímynd mansals sé vændiskona og sala vændis. Það sé reyndar stærsti hluti mansals í heiminum, en menn gleymi oft vinnumansali, sem kallast öðru nafni þrældómur.

Segir hann vinnumansal geta verið á fjölmarga vegi, allt frá störfum þar sem réttindi séu sniðgengin og yfir í hreina kúgun þar sem fólki er haldið föngum. Þá séu líka dæmi um húsþræla í gegnum svokallað au-pair starf.

Ætlum við að gera eitthvað eða horfa til hliðar?“

Snorri segir að málum fari fjölgandi. Aðspurður hvort það þýði að mansal sé núna algengara en áður segist hann fyrst og fremst telja að vitneskja og skilningur á málaflokknum sé núna að skila sér í að fleiri mál komi upp. „Þetta er neðanjarðarstarfsemi sem hefur því miður viðgengist og mun gera áfram. En hvaða afstöðu ætlum við að taka til þeirra brota? Ætlum við að gera eitthvað eða horfa til hliðar?“ spyr Snorri og svarar því sjálfur að miðað við fjölmiðlaumfjöllun undanfarna daga virðist sér ljóst að Íslendingar séu ekki tilbúnir að láta þetta líðast hér á landi.

AFP
mbl.is

Bloggað um fréttina

Innlent »

Baldur dró farþegabát til hafnar

23:30 Sjómælinga- og eftirlitsbátur landhelgisgæslunnar Baldur þurfti að draga farþegabát til hafnar í dag eftir að báturinn óskaði eftir aðstoð vegna gangtruflana í vélum. Meira »

Fögnuðu í flugvél

21:49 Flugstjóri WOW-Air vélar sem fljúga átti frá Alicante til Íslands neitaði að taka af stað fyrr en leik Íslands og Englands væri lokið svo farþegar gætu fylgst með síðustu mínútunum. Meira »

Afreksnemar hljóta styrk í HÍ

21:44 14 karlar og 14 konur tóku í dag við styrkjum úr afreks- og hvatningarsjóði stúdenta Háskóla Íslands við hátíðlega athöfn á Háskólatorgi. Hver styrkur nemur 375 þúsund krónum og samanlögð styrkupphæð því rúmar 10 milljónir króna. Meira »

Ekki vitað hve margir fengu miða

21:08 Ekki er vitað fyrir víst hversu margir Íslendingar verða á leik íslenska landsliðsins gegn því franska á Stade de France, þjóðarleikvangi þeirra Frakka, í átta liða úrslitum Evrópukeppninnar í knattspyrnu á sunnudaginn. Meira »

„Kraftaverk gerast og þau gerast enn“

20:41 „Við höfðum alltaf væntingar þar sem liðið hefur staðið sig vel í undankeppninni. En fæstir bjuggust við að þeir kæmust í útsláttarkeppnina. En kraftaverk gerast og þau gerast enn,“ sagði Þórður Óskarsson, sendiherra Íslands í Bretlandi í viðtali við Sky News í dag. Meira »

Eyja sem líkist ævintýramána

19:30 Janina Ryszarda Szymkiewicz er svo hugfangin af landi og þjóð að hún ekki aðeins fluttist hingað búferlum frá Póllandi heldur hefur hún gefið út tvær ferðabækur um Ísland. Auk þess skrifar hún reglulega greinar um landið í pólsk ferðatímarit. Meira »

Slasaðist á göngu við Rauðfeldargjá

18:01 Björgunarsveitin Lífsbjörg á Snæfellsnesi var kölluð út síðdegis í dag þegar tilkynning barst um erlenda konu sem slasaðist á göngu við Rauðfeldargjá. Konan var flutt af slysstað á sexhjóli og gekk flutningurinn mjög vel, samkvæmt upplýsingum frá björgunarsveitinni. Meira »

Ekki víst að Bretar fari úr ESB

19:22 Stjórnmálafræðiprófessorinn Baldur Þórhallsson segir það ekki öruggt að Bretar séu á leið úr Evrópusambandinu þrátt fyrir að meirihluti þjóðarinnar hafi kosið úrsögn í þjóðaratkvæðagreiðslunni á fimmtudaginn var. Meira »

Heildsöluverð mjólkur hækkar um 2,5%

17:51 Verðlagsnefnd búvara hefur ákveðið að hækka heildsöluverð á mjólk og mjólkurafurðum um 2,5% 1. júlí næstkomandi. Þetta kemur fram í tilkynningu frá verðlagsnefndinni á vef atvinnuvega- og nýsköpunarráðuneytisins. Meira »

Feðgar föðmuðust

17:31 Benedikt Atli Jónsson er einn þeirra 2.108 nemenda sem brautskráðust frá Háskóla Íslands um helgina. Eftir að hafa tekið í hönd yfir 1.800 útskriftarnema við athöfnina, gafst Jóni Atla Benediktssyni, rektor HÍ, tækifæri til að breyta handatakinu í faðmlag þegar röðin kom að Benedikt. Meira »

Býður Íslendingum upp á bjór

17:28 Friðrik Weisshappel efnir til sannkallaðrar Íslendingahátíðar í Kaupmannahöfn í kvöld en hann hyggst bjóða öllum Íslendingum í borginni upp á bjór á Laundromat Café við Elmegade í Nørrebro. Meira »

Mokafli dragnótabáta í Ólafsvík

17:28 Síðustu daga hefur verið mokafli hjá dragnótabátum sem róa frá Ólafsvík og hefur aflinn komist upp í 32 tonn eins og hjá bátnum Agli SH. Meira »

Icelandair bætir við sig öðru flugi

17:01 Icelandair hefur bætt við aukaflugi til Parísar vegna leiks Íslands við Frakkland á EM í knattspyrnu. Fyrr í dag bætti Icelandair við tveimur flugum til Parísar og seldust þau sæti upp á skömmum tíma að sögn Icelandair. Meira »

Mikil uppbygging í Sóltúni

16:06 Framkvæmdir standa nú yfir í Sóltúni í Reykjavík við nýjar öryggis- og þjónustuíbúðir fyrir eldri borgara. Fyrirhugað er að byggja upp alhliða þjónustu fyrir eldri borgara á svæðinu sem ber heitið Sóltúnsþorpið. Íbúðirnar verða afhentar vorið 2017 og er sala á þeim hafin. Meira »

Risaskjár á Akranesi á sunnudag

15:19 Skagamenn munu setja upp risaskjá í skógræktinni Garðalundi fyrir leik Íslands og Frakklands á sunnudag. Skjárinn verður jafnstór og sá við Arnarhól; 26 fermetrar eða rúmlega 300 tommur og því töluvert stærri en skjárinn á EM-torginu á Ingólfstorgi. Meira »

Fljúga frá Akureyri til Parísar

16:10 „Það er uppselt í 50 sæta þotuna og við erum að taka nöfn á biðlista fyrir stærri vélina,“ segir Þorvaldur Lúðvík Sigurjónsson hjá Circle Air, sem hyggst bjóða upp á beint flug frá Akureyri til Parísar vegna leiks Frakklands og Íslands í 8 liða úrslitum Evrópumótsins á sunnudaginn. Meira »

Vilja vita hver maðurinn er

15:44 Lögreglan á höfuðborgarsvæðinu óskar eftir upplýsingum um hver maðurinn sem er á myndinni sem fylgir fréttinni er. Mannsins er leitað í tengslum við rannsókn máls. Meira »

Geðveikt bingó

15:10 Á vordögum stofnuðu nemendur í hjúkrunarfræði, læknisfræði og sálfræði við Háskóla Íslands félagið Hugrúnu, sem hyggst standa fyrir fræðslu í menntaskólum landsins um andlega heilsu og geðræn málefni. Félagið stendur fyrir geðveiku bingói á morgun, miðvikudag. Meira »
ÓSKA EFTIR GÖMLUM SKJALASKÁPUM
Óska eftir að kaupa gamla SKJALASKÁPA úr járni, helst á hjólum. Þurfa að vera ...
Eltak
...
HARMONIKKUHURÐIR SPARA MIKIÐ PLÁSS
Margar gerðir eftir máli, verð frá kr. 13.900,- Sími 848 3215 Svörum 9 - 21 all...
Ertu komin í saumaskap ??
Nýjar og notaðar saumavélar í úrvali. Nýjar vélar með 3 ára ábyrgð. Notaðar véla...
 
Félagsstarf
Staður og stund
Árskógar 4 Opið í smíðar og útskurð kl. ...
Deildarstjóri
Grunn-/framhaldsskóla
Sérkennari Grunnskólinn í Stykkis...
Yfirkjörstjórn suðurkjördæmis
Tilkynningar
Yfirkjörstjórn Suðurkjördæmis Aug...
Aðstoð á tannlæknastofu
Heilbrigðisþjónusta
Aðstoð óskast á tannlæknastofu Um...