Rökstuddur grunur um 10 mansalsmál

AFP

Á síðustu tveimur árum hafa komið um 10 mál þar sem rökstuddur grunur hefur verið um mansal. Mun fleiri mál hafa komið upp þar sem talið var líklegt að slíkt ætti sér stað en ekki var hægt að fylgja málunum eftir. Hvert og eitt mál er sérstakt og getur reynst mjög erfitt að sannfæra þolendur að þeir séu í aðstæðum sem þeir þurfi að komast úr.

Þetta segir Snorri Birgisson, rannsóknarlögreglumaður hjá lögreglustjóranum á höfuðborgarsvæðinu og sérfræðingur í rannsóknum mansalsmála. Hann hefur farið fyrir svokölluðum mansalshóps lögreglunnar sem kom meðal annars að málinu í Vík í vikunni. Mbl.is ræddi við hann um mansalsmál hér á landi og verklag í kringum slík mál.

Mansal ekki bara í vændi
Mansal ekki bara í vændi AFP

Þurfa að sannfæra þolendur að koma „úr klóm kvalara sinna“

Þegar upp koma mál þar sem grunur er um mansal segir Snorri að númer eitt, tvö og þrjú sé að koma þolendum í öruggt skjól. Það snúist oft um að að sannfæra þolendur um að þeir séu í raun þolendur og að koma þurfi þeim „úr klóm kvalara sinna,“ segir hann. Það sem spilar inn í svona mál eru tilfinningar fólks og segir Snorri að fólk trúi því oft ekki að það séu þolendur.

Þegar þetta fyrsta skref hefur verið yfirstigið segir Snorri að stundum þurfi að meðhöndla geranda í málinu, en í því getur m.a. falist nálgunarbann eða handtaka.

Viðamikil verklag þegar kemur að mansalsmálum

Á sama tíma þarf að fara yfir möguleg úrræði fyrir þolendur. Segir hann hvert og eitt mál metið sérstaklega, en fólk fái réttargæslumann og þá sé oft horft til sálfræðilegrar aðstoðar. Úrræði fyrir brotaþola mansalsmála er á könnu velferðarráðuneytisins, en ábyrgð á verklaginu er á höndum innanríkisráðuneytisins.

Snorri segir að hjá velferðarráðuneytinu sé starfandi hópur sem greini hver þörfin sé. Þar séu aðilar frá ráðuneytinu, mannréttindaskrifstofu Íslands og Reykjavíkur, Útlendingastofnun, lögreglunni og félagsþjónustunni. Auk sálfræðiaðstoðar er meðal annars horf til þess hvort viðkomandi þurfi læknisaðstoð o.s.frv.

Snorri Birgisson, rannsóknarlögreglumaður hjá lögreglustjóranum á höfuðborgarsvæðinu og sérfræðingur í ...
Snorri Birgisson, rannsóknarlögreglumaður hjá lögreglustjóranum á höfuðborgarsvæðinu og sérfræðingur í rannsóknum mansalsmála. Mynd/Snorri Birgisson

Oftast er farið með þolendur mansals fyrst í Kvennaathvarfið og segir Snorri það einstaka þjónustu sem þar sé veitt og gríðarlega mikilvæga. Því miður er ekki enn til slíkur staður fyrir karlkyns þolendur, en Snorri segir að það standi víst til bóta á næstunni. Þrátt fyrir góða aðstöðu segir Snorri að Kvennaathvarfið sé ekki framtíðarlausn fyrir þolendur og sé það hlutverk viðkomandi sveitarfélags þar sem mál koma upp um að tryggja að húsnæði sé til staðar.

Aðspurður hvort slíkt eigi við jafnvel þótt um lítil sveitarfélög sé að ræða segir Snorri að þá sé stundum þörf að „hugsa út fyrir kassann.“ Þá getur verið að velferðarráðuneytið komi að málinu og aðstoði með húsnæði fyrir viðkomandi.

Í mörgum tilfellum vilja þolendur bara komast í burtu

Eitt af vandamálum sem geta komið upp í mansalsmálum er að í þeim er þolandinn oft erlendur aðili. Segir Snorri að þá þurfi að selja viðkomandi að þeir geti treyst yfirvöldum, en slíku sé ekki alltaf að skipta þaðan sem þolendurnir komi frá. Samkvæmt lögum eiga þolendur mansals rétt á sex mánaða mansalsdvalarleyfi, en það er umþóttunartími sem viðkomandi hefur eftir að mál kemur upp. Segir Snorri að það sé svo í höndum Útlendingastofnunar að ákveða framhaldið og hvort dvalarleyfi sé gefið út.

Í mörgum tilfellum er þó vilji þolandans að komast bara í burtu og segir Snorri að í slíkum málum sé ekki hægt að þröngva aðstoð upp á fólk sem ekki vilji hana. Í slíkum tilfellum getur oft verið erfitt að fylgja málum eftir að fullu.

Mansal getur átt sér stað í fjölmörgum atvinnugreinum
Mansal getur átt sér stað í fjölmörgum atvinnugreinum AFP

Mansal ekki bara í vændi

Undanfarin ár hefur verið mikil vakning í málefnum tengdum mansali og segir Snorri að fyrir tveimur árum síðan hafi meðal annars verið farin hringferð á vegum mansalshópsins þar sem þau hafi hitt heilbrigðisstarfsfólk, starfsmenn verkalýðsfélaga, skattayfirvöld og alla þá sem koma mögulega að málefnum þar sem aðstæður fólks eru skoðaðar.

Hann segir marga hafa horft til baka eftir þetta og gert sér grein fyrir að mál sem komu upp áður gætu vel hafa verið mansalsmál. Segir hann það blinda marga að staðalímynd mansals sé vændiskona og sala vændis. Það sé reyndar stærsti hluti mansals í heiminum, en menn gleymi oft vinnumansali, sem kallast öðru nafni þrældómur.

Segir hann vinnumansal geta verið á fjölmarga vegi, allt frá störfum þar sem réttindi séu sniðgengin og yfir í hreina kúgun þar sem fólki er haldið föngum. Þá séu líka dæmi um húsþræla í gegnum svokallað au-pair starf.

Ætlum við að gera eitthvað eða horfa til hliðar?“

Snorri segir að málum fari fjölgandi. Aðspurður hvort það þýði að mansal sé núna algengara en áður segist hann fyrst og fremst telja að vitneskja og skilningur á málaflokknum sé núna að skila sér í að fleiri mál komi upp. „Þetta er neðanjarðarstarfsemi sem hefur því miður viðgengist og mun gera áfram. En hvaða afstöðu ætlum við að taka til þeirra brota? Ætlum við að gera eitthvað eða horfa til hliðar?“ spyr Snorri og svarar því sjálfur að miðað við fjölmiðlaumfjöllun undanfarna daga virðist sér ljóst að Íslendingar séu ekki tilbúnir að láta þetta líðast hér á landi.

AFP
mbl.is

Bloggað um fréttina

Innlent »

Vegfarendur fari varlega við ár

Í gær, 22:56 Búast má við leysingum og vatnavöxtum næstu daga samkvæmt upplýsingum frá Veðurstofu Íslands. Fram kemur í athugasemdum veðurfræðings að þónokkur snjór sé í fjöllum, einkum um landið norðan- og austanvert. Meira »

Mótmæltu brottvísun hælisleitanda

Í gær, 21:47 Um 30 manns komu saman fyrir utan lögreglustöðina á Hverfisgötu í kvöld til að mótmæta brottvísun Ezes Okafors, fórnarlambs hryðjuverkasamtakanna Boko Haram í Nígeríu, en til stendur að senda hann úr landi í fyrramálið. Meira »

Stundum pirruð en annars fullkomin

Í gær, 21:09 Forsetaframbjóðandinn Elísabet Jökulsdóttir segir það draum sinn að gera Bessastaði að barna- og unglingamiðstöð. Þetta kom meðal annars fram þegar hún svaraði spurningum áhorfenda í beinni útsendingu á facebooksíðu Nova í dag. Meira »

Snæfríður og Kópavogsbær ná sátt

Í gær, 20:26 Forráðamenn Snæfríðar Ingadóttur og Kópavogsbær hafa náð sátt í dómsmáli sem foreldrarnir höfðuðu gegn Kópavogsbæ. Eins og mbl.is fjallaði um í dag snerist málið um þá ákvörðun bæjarins að synja Snæfríði, sem er með sjaldgæfan augnsjúkdóm og skilgreind lögblind, um þá ósk að fá sams konar leigubílaþjónustu og nágrannasveitarfélögin bjóða upp á. Meira »

Þyrlan komin af slysstað

Í gær, 20:22 Flak þyrlu Ólafs Ólafs­son­ar var í dag flutt af slysstað, en þyrla Landhelgisgæslunnar, TF-LÍF, aðstoðaði Rannsóknarnefnd samgönguslysa við að flytja hana niður að Nesjavallavirkjun. Þaðan var þyrlan flutt til Reykjavíkur með flutningabíl. Meira »

„Þetta er bara hættulegt“

Í gær, 20:20 Hjólreiðafólki hefur fjölgað talsvert á Íslandi og sést það best á aukinni umferð þess á höfuðborgarsvæðinu. Byggðir hafa verið hjólastígar víða og í vor var byrjað að hreinsa þá af sandi sem þar safnast yfir vetrartímann. María Ögn Guðmundsdóttir hjólaþjálfari segir hreinsunina þó ganga hægt. Meira »

Tímamót hjá United Silicon

Í gær, 19:45 Á mánudagskvöldið kom fyrsti farmurinn af hráefni fyrir nýtt kísilmálmver United Silicon í Helguvík. Um var að ræða tæplega sex þúsund tonn af kvars, steintegund sem er meðal grunnefna sem notuð eru við kísilmálmvinnsluna. Gert er ráð fyrir að framleiðsla hefjist að fullu í lok júlí. Meira »

Vill taka Hollywood til Íslands

Í gær, 19:49 „Fólk er oft að spyrja mig af hverju ég er ekki úti í Hollywood en ég segi þá bara að mig langi að taka Hollywood hingað, og það góða af því,“ segir Baltasar Kormákur, en borgarráð samþykkti á dögunum að selja framleiðslufyrirtæki hans, RVK-studios, fjórar fasteignir í Gufunesi. Meira »

Lagaði borðið upp á eigin spýtur

Í gær, 19:37 Bókasafnsfræðingurinn Dröfn Vilhjálmsdóttir trúði varla sínum eigin augum í dag þegar nemandi Seljaskóla, þar sem hún starfar, rogaðist með fallegt borð inn á skólasafnið. Í síðustu viku fékk hann leyfi til að laga ónýtt borð sem átti að henda og kom árangurinn kennurum og samnemendum hans á óvart. Meira »

Guðni með 57% fylgi

Í gær, 19:16 Davíð Oddsson nýtur stuðnings 22% kjósenda til embættis forseta Íslands samkvæmt niðurstöðum nýrrar skoðanakönnunar Gallups sem gerð var fyrir stuðningsmenn Davíðs, en um 57% kjósenda vilja Guðna Th. Jóhannesson í embættið. Meira »

„Þetta setur allt úr skorðum“

Í gær, 19:07 „Okkur finnst bagalegt að flugvellinum sé lokað í svona langan tíma,“ segir Svanhvít Friðriksdóttir, upplýsingafulltrúi flugfélagsins WOW air, en yfirvinnubann flugumferðarstjóra mun hafa áhrif á um 20 ferðir flugfélagsins í nótt. Meira »

Sóley hættir í borgarstjórn

Í gær, 19:03 Sóley Tómasdóttir, borgarfulltrúi Vinstrihreyfingarinnar – græns framboðs, ætlar að hætta í borgarstjórn Reykjavíkur í haust. Þetta tilkynnir hún á Facebook í kvöld. Fjölskyldan ætli að flytjast til Hollands þar sem eiginmaður hennar Aart fer í nýtt starf hjá Marel þar í landi og hún í meistaranám í uppeldisfræði. Meira »

38 milljónir á íslenskan miða

Í gær, 18:37 Fimm heppnir lottóspilarar skipta með sér fyrsta vinningnum í Víkingalottói kvöldsins og fær hver um sig rúmlega 62 milljónir króna í sinn hlut. Meira »

Mjög þrengt að háskólakennslu

Í gær, 18:24 Gerðar eru alvarlegar athugasemdir við fjármálaáætlun fjármála- og efnahagsráðuneytisins fyrir árin 2017–2021 í ályktun sem aðalfundur Félags prófessora við ríkisháskóla hefur sent frá sér og samþykkt var samhljóða í dag. Meira »

Frumvarp gegn skattsvikum í lágskattaríkjum

Í gær, 18:04 Bjarni Benediktsson, fjármála- og efnahagsráðherra, hefur lagt fram á Alþingi frumvarp til laga um aðgerðir stjórnvalda til að sporna við skattsvikum vegna eignarhalds í lágskattaríkjum. Fram kemur í fréttatilkynningu að frumvarpið feli í sér ýmsar breytingar á skatta- og tollalögum. Meira »

1,9 milljónir í skaðabætur vegna lekans

Í gær, 18:27 Héraðsdómur Reykjavíkur dæmdi í dag Fjarskipti hf., eiganda Vodafone, til að greiða einstaklingi rúmar 1,9 milljónir í skaðabætur vegna gagnaleka sem varð í nóvember 2013. Byggði hann á því að hafa orðið fyrir tjóni vegna upplýsinga sem tölvuþrjótur stal af „Mínum síðum“ á heimasíðu Fjarskipta hf. Meira »

Línur á korti eða manngert kerfi?

Í gær, 18:15 „Áður en við byrjuðum vissi ég nánast ekki neitt um hvernig allt þetta ferli virkaði og fyrir mér voru landamæri einmitt bara línur á landakorti,“ segir Katrín Ásmundsdóttir, annar stjórnandi sjónvarpsþáttarins Hæpsins á RÚV. Meira »

Jafnréttisviðurkenning til Reykjavíkurborgar og Kvennaathvarfs

Í gær, 18:01 Reykjavíkurborg og starfsfólk borgarinnar og Samtök um kvennaathvarf hafa hlotið jafnréttisviðurkenningu Jafnréttisráðs árið 2016. Eygló Harðardóttir, félags- og húsnæðismálaráðherra, afhenti viðurkenningarnar við hátíðlega athöfn í gær. Meira »
Reiðhjólaviðgerðir
Hjólaspítalinn Auðbrekku 4. Viðgerðir á öllum gerðum hjóla, stuttur biðtími, flj...
HANDRIÐ, SMÍÐUM OG SETJUM UPP
Þú finnur yfir 1000 myndir á FACEBOOK síðunni okkar > Mex byggingavörur, myndir,...
SUMARHÚSALÓÐ Í ÖNDVERÐARNESI TIL SÖLU
Á BESTA STAÐ. INNST Í BOTLANGA með glæsilegu útsýni yfir golfvöllinn og nærsveit...
MB Sprinter 16 manna árg. 2005
Til sölu MB Sprinter 16 manna árg. 2005, ekinn 580 þús. km. Góður bíll en þarfna...
 
Bílstjóra- og lagerstörf
Akstur
GER innflutningur, rekstraraðili Hú...
Útboð pcc
Tilboð - útboð
S EAV I E W R ES I D E N C ES Útboð ...
Hluthafafundur vegna slitameðferðar m
Fundir - mannfagnaðir
Hluthafafundur vegna slitameðferðar...
Verkfræðingur
Iðnaðarmenn
Byggingaverkfræðingar / tæknifræðingar ...