Rökstuddur grunur um 10 mansalsmál

AFP

Á síðustu tveimur árum hafa komið um 10 mál þar sem rökstuddur grunur hefur verið um mansal. Mun fleiri mál hafa komið upp þar sem talið var líklegt að slíkt ætti sér stað en ekki var hægt að fylgja málunum eftir. Hvert og eitt mál er sérstakt og getur reynst mjög erfitt að sannfæra þolendur að þeir séu í aðstæðum sem þeir þurfi að komast úr.

Þetta segir Snorri Birgisson, rannsóknarlögreglumaður hjá lögreglustjóranum á höfuðborgarsvæðinu og sérfræðingur í rannsóknum mansalsmála. Hann hefur farið fyrir svokölluðum mansalshóps lögreglunnar sem kom meðal annars að málinu í Vík í vikunni. Mbl.is ræddi við hann um mansalsmál hér á landi og verklag í kringum slík mál.

Mansal ekki bara í vændi
Mansal ekki bara í vændi AFP

Þurfa að sannfæra þolendur að koma „úr klóm kvalara sinna“

Þegar upp koma mál þar sem grunur er um mansal segir Snorri að númer eitt, tvö og þrjú sé að koma þolendum í öruggt skjól. Það snúist oft um að að sannfæra þolendur um að þeir séu í raun þolendur og að koma þurfi þeim „úr klóm kvalara sinna,“ segir hann. Það sem spilar inn í svona mál eru tilfinningar fólks og segir Snorri að fólk trúi því oft ekki að það séu þolendur.

Þegar þetta fyrsta skref hefur verið yfirstigið segir Snorri að stundum þurfi að meðhöndla geranda í málinu, en í því getur m.a. falist nálgunarbann eða handtaka.

Viðamikil verklag þegar kemur að mansalsmálum

Á sama tíma þarf að fara yfir möguleg úrræði fyrir þolendur. Segir hann hvert og eitt mál metið sérstaklega, en fólk fái réttargæslumann og þá sé oft horft til sálfræðilegrar aðstoðar. Úrræði fyrir brotaþola mansalsmála er á könnu velferðarráðuneytisins, en ábyrgð á verklaginu er á höndum innanríkisráðuneytisins.

Snorri segir að hjá velferðarráðuneytinu sé starfandi hópur sem greini hver þörfin sé. Þar séu aðilar frá ráðuneytinu, mannréttindaskrifstofu Íslands og Reykjavíkur, Útlendingastofnun, lögreglunni og félagsþjónustunni. Auk sálfræðiaðstoðar er meðal annars horf til þess hvort viðkomandi þurfi læknisaðstoð o.s.frv.

Snorri Birgisson, rannsóknarlögreglumaður hjá lögreglustjóranum á höfuðborgarsvæðinu og sérfræðingur í ...
Snorri Birgisson, rannsóknarlögreglumaður hjá lögreglustjóranum á höfuðborgarsvæðinu og sérfræðingur í rannsóknum mansalsmála. Mynd/Snorri Birgisson

Oftast er farið með þolendur mansals fyrst í Kvennaathvarfið og segir Snorri það einstaka þjónustu sem þar sé veitt og gríðarlega mikilvæga. Því miður er ekki enn til slíkur staður fyrir karlkyns þolendur, en Snorri segir að það standi víst til bóta á næstunni. Þrátt fyrir góða aðstöðu segir Snorri að Kvennaathvarfið sé ekki framtíðarlausn fyrir þolendur og sé það hlutverk viðkomandi sveitarfélags þar sem mál koma upp um að tryggja að húsnæði sé til staðar.

Aðspurður hvort slíkt eigi við jafnvel þótt um lítil sveitarfélög sé að ræða segir Snorri að þá sé stundum þörf að „hugsa út fyrir kassann.“ Þá getur verið að velferðarráðuneytið komi að málinu og aðstoði með húsnæði fyrir viðkomandi.

Í mörgum tilfellum vilja þolendur bara komast í burtu

Eitt af vandamálum sem geta komið upp í mansalsmálum er að í þeim er þolandinn oft erlendur aðili. Segir Snorri að þá þurfi að selja viðkomandi að þeir geti treyst yfirvöldum, en slíku sé ekki alltaf að skipta þaðan sem þolendurnir komi frá. Samkvæmt lögum eiga þolendur mansals rétt á sex mánaða mansalsdvalarleyfi, en það er umþóttunartími sem viðkomandi hefur eftir að mál kemur upp. Segir Snorri að það sé svo í höndum Útlendingastofnunar að ákveða framhaldið og hvort dvalarleyfi sé gefið út.

Í mörgum tilfellum er þó vilji þolandans að komast bara í burtu og segir Snorri að í slíkum málum sé ekki hægt að þröngva aðstoð upp á fólk sem ekki vilji hana. Í slíkum tilfellum getur oft verið erfitt að fylgja málum eftir að fullu.

Mansal getur átt sér stað í fjölmörgum atvinnugreinum
Mansal getur átt sér stað í fjölmörgum atvinnugreinum AFP

Mansal ekki bara í vændi

Undanfarin ár hefur verið mikil vakning í málefnum tengdum mansali og segir Snorri að fyrir tveimur árum síðan hafi meðal annars verið farin hringferð á vegum mansalshópsins þar sem þau hafi hitt heilbrigðisstarfsfólk, starfsmenn verkalýðsfélaga, skattayfirvöld og alla þá sem koma mögulega að málefnum þar sem aðstæður fólks eru skoðaðar.

Hann segir marga hafa horft til baka eftir þetta og gert sér grein fyrir að mál sem komu upp áður gætu vel hafa verið mansalsmál. Segir hann það blinda marga að staðalímynd mansals sé vændiskona og sala vændis. Það sé reyndar stærsti hluti mansals í heiminum, en menn gleymi oft vinnumansali, sem kallast öðru nafni þrældómur.

Segir hann vinnumansal geta verið á fjölmarga vegi, allt frá störfum þar sem réttindi séu sniðgengin og yfir í hreina kúgun þar sem fólki er haldið föngum. Þá séu líka dæmi um húsþræla í gegnum svokallað au-pair starf.

Ætlum við að gera eitthvað eða horfa til hliðar?“

Snorri segir að málum fari fjölgandi. Aðspurður hvort það þýði að mansal sé núna algengara en áður segist hann fyrst og fremst telja að vitneskja og skilningur á málaflokknum sé núna að skila sér í að fleiri mál komi upp. „Þetta er neðanjarðarstarfsemi sem hefur því miður viðgengist og mun gera áfram. En hvaða afstöðu ætlum við að taka til þeirra brota? Ætlum við að gera eitthvað eða horfa til hliðar?“ spyr Snorri og svarar því sjálfur að miðað við fjölmiðlaumfjöllun undanfarna daga virðist sér ljóst að Íslendingar séu ekki tilbúnir að láta þetta líðast hér á landi.

AFP
mbl.is

Bloggað um fréttina

Innlent »

Hálka á Holtavörðuheiði

08:01 Á Vesturlandi er hálka eða hálkublettir á flestum leiðum. Hálka og éljagangur er á Holtavörðuheiði og þæfingur á Bröttubrekku. Meira »

Iðnaðarmenn hafa margir snúið aftur

07:57 „Mín tilfinning er sú að þeir sem fóru utan til að vinna í einhverjum afmörkuðum verkefnum séu komnir heim aftur. En töluvert margir þeirra sem fluttu með fjölskylduna með sér eru hins vegar enn úti.“ Meira »

1.340 starfsmenn í fiskvinnslu á skrá

07:37 Verkfall sjómanna hefur haft mikil áhrif á fiskvinnsluna í landinu. Mörg fiskvinnslufyrirtæki hafa brugðið á það ráð að segja upp starfsfólki sínu, sem í framhaldinu skráir sig á atvinnuleysiskrá hjá Vinnumálastofnun. Meira »

Allsherjarútkall í birtingu

06:53 Allt tiltækt lið björgunarsveita, lögreglu og Landhelgisgæslunnar verður kallað út til leitar í birtingu en ekkert nýtt hefur komið fram varðandi hvarf Birnu Brjánsdóttur frá því skópar, sem talið er að geti verið skór hennar, fannst við Hafnarfjarðarhöfn seint í gærkvöldi. Meira »

Kuldalegt með útsynningi og éljum

06:00 Dagurinn byrjar kuldalega með allhvössum útsynningi og éljagangi, en lægir síðan smám saman og rofar til, segir í hugleiðingum veðurfræðings á vef Veðurstofu Íslands. Meira »

Viðræðurnar eru á viðkvæmum punkti

05:30 „Kröfur sjómanna eru alveg skýrar og okkur var líka mikils um vert að sýna landverkafólki samstöðu, enda finnur það mjög fyrir verkfallinu þegar enginn afli berst á land,“ segir Þórólfur Júlían Dagsson sjómaður. Meira »

Þór sigldi til Færeyja eftir olíu

05:30 Varðskipið Þór, sem var á Austfjarðamiðum fyrir helgi, skaust þaðan til Færeyja og tók þar 550 þúsund lítra af olíu.   Meira »

Slys tíð og of fáir í áhöfn

05:30 Hagræðing í sjávarútvegi hefur þá grimmu birtingarmynd að ekki eru jafn margir í áhöfum báta og skipa sem vera skyldi.  Meira »

Ný nefnd taki ákvörðunina

05:30 Anna Lilja Þórisdóttir annalilja@mbl.is Lækkun á ferða- og starfsgreiðslum þingmanna í kjölfar umdeildrar hækkunar á þingfararkaupi sem ákveðin var af Kjararáði í lok október í fyrra var til umræðu á fundi forsætisnefndar Alþingis í gær. Meira »

Mega vera einir á ný

05:30 Flugfélögin Icelandair og WOW air hafa slakað á þeirri öryggisreglu að aldrei séu færri en tveir úr áhöfn inni í flugstjórnarklefa farþegaþotna sinna. Reglunni var komið á eftir að flugmaður þotu Germanwings sem þjáðist af þunglynd grandaði vél sinni vísvitandi í frönsku Ölpunum í mars árið 2015. Meira »

200 króna klósettgjald í Dyrhólaey

05:30 Ný salernisaðstaða við Dyrhólaey kostar tæpar 40 milljónir, en stefnt er að því að hún verði komin í gagnið í mars næstkomandi. Bæði þarf að leggja rafmagn og bora fyrir vatni á staðnum. Meira »

Lögregla lokar af Hafnarfjarðarhöfn

01:35 Lögreglan er búin að loka af svæði við syðsta hluta hafnarsvæðisins við Hafnarfjarðarhöfn. Fjölmiðlum er meinaður aðgangur að svæðinu. Ágúst Svansson aðalvarðstjóri hjá lögreglunni sagði í samtali við mbl.is að fundist hafi skór sem gæti hafa verið af Birnu. Meira »

Skór fannst í nágrenni Hafnarfjarðar

01:28 Skór af gerðinni Dr. Martens fannst í eða við Hafnarfjörð í kvöld, en þar hafa sjálfboðaliðar tekið þátt í að leita að Birnu Brjánsdóttur, sem hefur verið saknað frá því aðfaranótt laugardags. Ekki hefur verið staðfest hvort skórinn sé í eigu Birnu, en í lýsingu lögreglu var hún klædd í slíka skó. Meira »

Fleira þarf í dansinn en fagra skóna

Í gær, 21:40 Dansarinn Lilja Rúriksdóttir er útskrifuð frá dansdeild The Juilliard School í New York og starfar nú með danshópnum L.A. Dance Project í Los Angeles undir stjórn Benjamins Millepied, eins virtasta danshöfundar samtímans. Meira »

Stórhríð á Vatnsskarði og Öxnadalsheiði

Í gær, 21:30 Stórhríð og snjóþekja er á Öxnadalsheiði og þæfingsfærð og stórhríð á Vatnsskarði. Þá er hálka og stórhríð á Holtavörðuheiði. Hvasst er og skafrenningur á flestum fjallvegum um norðvestanvert landið. Meira »

Standa frammi fyrir 1.000 bita púsli

Í gær, 22:31 Lögreglan er áfram á fullu að greina gögn og feta sig áfram í gegnum þær mögulegu vísbendingar sem hafa borist um hvarf Birnu Brjánsdóttur, sem ekki hefur sést síðan aðfaranótt laugardags. Þetta segir Ágúst Svansson, aðalvarðstjóri hjá lögreglunni og yfirmaður leitar og björgunar. Meira »

Ákærð fyrir 40 milljóna skattsvik

Í gær, 21:31 Embætti héraðssaksóknara hefur ákært þrjá einstaklinga fyrir meiri háttar brot gegn skattalögum með því að hafa ekki staðið skil á um 40 milljónum í virðisaukaskatt og opinbera staðgreiðslu á árunum 2012-2014 fyrir einkahlutafélag. Meira »

Bjóða öllum skólum hugbúnað

Í gær, 21:02 „Við höfum fengið mjög góð viðbrögð frá skólunum og vonumst til þess að sjá sem flesta á kynningunni,“ segir Steinunn Anna Gunnlaugsdóttir, framkvæmdastjóri hugbúnaðarfyrirtækisins Locatify í Hafnarfirði, sem á undanförnum árum hefur þróað hugbúnað til sköpunar bóka og ratleikja fyrir grunnskóla. Meira »
Renault Master árgerð 2007 - lítið ekinn
Millilangur háþekju VSK bíll.Lítið ekinn og vel við haldið. Skilrúm með glugga, ...
Höfuðverkur, endalaus þreyta, svefnleysi
Er með til leigu OZONE lofthreinsitæki ( margir kalla þetta JÓNAR tæki ). Eyði...
LOFTASTIGAR _ LÚGUSTIGAR _ LÍKA EFTIR MÁLI
Vel einangraðir lofta/lúgu stigar: 68x85 og 55x113. Smíðum líka eftir máli. Álst...
 
Félagsstarf
Staður og stund
Aflagrandi 40 Opin vinnustofa kl. 9, bin...
Félagsstarf aldraðra
Staður og stund
Aflagrandi 40 Opin vinnustofa kl. 9, gön...
I.o.o.f. ob.1,petrus - 19701178-m.t.w.á
Félagsstarf
I.O.O.F. Ob.1,Petrus - 19701178- M.T.W....
Stjórnendanám
Kennsla
Stjórnendanám í fjarnámi Verkstjórn ...