Rökstuddur grunur um 10 mansalsmál

AFP

Á síðustu tveimur árum hafa komið um 10 mál þar sem rökstuddur grunur hefur verið um mansal. Mun fleiri mál hafa komið upp þar sem talið var líklegt að slíkt ætti sér stað en ekki var hægt að fylgja málunum eftir. Hvert og eitt mál er sérstakt og getur reynst mjög erfitt að sannfæra þolendur að þeir séu í aðstæðum sem þeir þurfi að komast úr.

Þetta segir Snorri Birgisson, rannsóknarlögreglumaður hjá lögreglustjóranum á höfuðborgarsvæðinu og sérfræðingur í rannsóknum mansalsmála. Hann hefur farið fyrir svokölluðum mansalshóps lögreglunnar sem kom meðal annars að málinu í Vík í vikunni. Mbl.is ræddi við hann um mansalsmál hér á landi og verklag í kringum slík mál.

Mansal ekki bara í vændi
Mansal ekki bara í vændi AFP

Þurfa að sannfæra þolendur að koma „úr klóm kvalara sinna“

Þegar upp koma mál þar sem grunur er um mansal segir Snorri að númer eitt, tvö og þrjú sé að koma þolendum í öruggt skjól. Það snúist oft um að að sannfæra þolendur um að þeir séu í raun þolendur og að koma þurfi þeim „úr klóm kvalara sinna,“ segir hann. Það sem spilar inn í svona mál eru tilfinningar fólks og segir Snorri að fólk trúi því oft ekki að það séu þolendur.

Þegar þetta fyrsta skref hefur verið yfirstigið segir Snorri að stundum þurfi að meðhöndla geranda í málinu, en í því getur m.a. falist nálgunarbann eða handtaka.

Viðamikil verklag þegar kemur að mansalsmálum

Á sama tíma þarf að fara yfir möguleg úrræði fyrir þolendur. Segir hann hvert og eitt mál metið sérstaklega, en fólk fái réttargæslumann og þá sé oft horft til sálfræðilegrar aðstoðar. Úrræði fyrir brotaþola mansalsmála er á könnu velferðarráðuneytisins, en ábyrgð á verklaginu er á höndum innanríkisráðuneytisins.

Snorri segir að hjá velferðarráðuneytinu sé starfandi hópur sem greini hver þörfin sé. Þar séu aðilar frá ráðuneytinu, mannréttindaskrifstofu Íslands og Reykjavíkur, Útlendingastofnun, lögreglunni og félagsþjónustunni. Auk sálfræðiaðstoðar er meðal annars horf til þess hvort viðkomandi þurfi læknisaðstoð o.s.frv.

Snorri Birgisson, rannsóknarlögreglumaður hjá lögreglustjóranum á höfuðborgarsvæðinu og sérfræðingur í ...
Snorri Birgisson, rannsóknarlögreglumaður hjá lögreglustjóranum á höfuðborgarsvæðinu og sérfræðingur í rannsóknum mansalsmála. Mynd/Snorri Birgisson

Oftast er farið með þolendur mansals fyrst í Kvennaathvarfið og segir Snorri það einstaka þjónustu sem þar sé veitt og gríðarlega mikilvæga. Því miður er ekki enn til slíkur staður fyrir karlkyns þolendur, en Snorri segir að það standi víst til bóta á næstunni. Þrátt fyrir góða aðstöðu segir Snorri að Kvennaathvarfið sé ekki framtíðarlausn fyrir þolendur og sé það hlutverk viðkomandi sveitarfélags þar sem mál koma upp um að tryggja að húsnæði sé til staðar.

Aðspurður hvort slíkt eigi við jafnvel þótt um lítil sveitarfélög sé að ræða segir Snorri að þá sé stundum þörf að „hugsa út fyrir kassann.“ Þá getur verið að velferðarráðuneytið komi að málinu og aðstoði með húsnæði fyrir viðkomandi.

Í mörgum tilfellum vilja þolendur bara komast í burtu

Eitt af vandamálum sem geta komið upp í mansalsmálum er að í þeim er þolandinn oft erlendur aðili. Segir Snorri að þá þurfi að selja viðkomandi að þeir geti treyst yfirvöldum, en slíku sé ekki alltaf að skipta þaðan sem þolendurnir komi frá. Samkvæmt lögum eiga þolendur mansals rétt á sex mánaða mansalsdvalarleyfi, en það er umþóttunartími sem viðkomandi hefur eftir að mál kemur upp. Segir Snorri að það sé svo í höndum Útlendingastofnunar að ákveða framhaldið og hvort dvalarleyfi sé gefið út.

Í mörgum tilfellum er þó vilji þolandans að komast bara í burtu og segir Snorri að í slíkum málum sé ekki hægt að þröngva aðstoð upp á fólk sem ekki vilji hana. Í slíkum tilfellum getur oft verið erfitt að fylgja málum eftir að fullu.

Mansal getur átt sér stað í fjölmörgum atvinnugreinum
Mansal getur átt sér stað í fjölmörgum atvinnugreinum AFP

Mansal ekki bara í vændi

Undanfarin ár hefur verið mikil vakning í málefnum tengdum mansali og segir Snorri að fyrir tveimur árum síðan hafi meðal annars verið farin hringferð á vegum mansalshópsins þar sem þau hafi hitt heilbrigðisstarfsfólk, starfsmenn verkalýðsfélaga, skattayfirvöld og alla þá sem koma mögulega að málefnum þar sem aðstæður fólks eru skoðaðar.

Hann segir marga hafa horft til baka eftir þetta og gert sér grein fyrir að mál sem komu upp áður gætu vel hafa verið mansalsmál. Segir hann það blinda marga að staðalímynd mansals sé vændiskona og sala vændis. Það sé reyndar stærsti hluti mansals í heiminum, en menn gleymi oft vinnumansali, sem kallast öðru nafni þrældómur.

Segir hann vinnumansal geta verið á fjölmarga vegi, allt frá störfum þar sem réttindi séu sniðgengin og yfir í hreina kúgun þar sem fólki er haldið föngum. Þá séu líka dæmi um húsþræla í gegnum svokallað au-pair starf.

Ætlum við að gera eitthvað eða horfa til hliðar?“

Snorri segir að málum fari fjölgandi. Aðspurður hvort það þýði að mansal sé núna algengara en áður segist hann fyrst og fremst telja að vitneskja og skilningur á málaflokknum sé núna að skila sér í að fleiri mál komi upp. „Þetta er neðanjarðarstarfsemi sem hefur því miður viðgengist og mun gera áfram. En hvaða afstöðu ætlum við að taka til þeirra brota? Ætlum við að gera eitthvað eða horfa til hliðar?“ spyr Snorri og svarar því sjálfur að miðað við fjölmiðlaumfjöllun undanfarna daga virðist sér ljóst að Íslendingar séu ekki tilbúnir að láta þetta líðast hér á landi.

AFP
mbl.is

Bloggað um fréttina

Innlent »

„Komið að þolmörkum“

Í gær, 21:52 „Við teljum að við séum komin niður í óviðunandi ástand í rekstri grunnskólanna,“ segir Magnús Þór Jónsson, skólastjóri Seljaskóla. Skólastjórar í grunnskólum Reykjavíkurborgar hafa lýst yfir verulegum áhyggjum af fjárhagslegri stöðu grunnskólanna í borginni. Meira »

Íslensku snúðarnir slá í gegn

Í gær, 21:19 Þegar Haukur Leifs Hauksson ákvað að opna íslenskt bakarí í bænum St. John's á Nýfundnalandi hafði hann áhyggjur af því að heimamenn myndu ekki falla fyrir íslensku bakkelsi. Móttökurnar hafa hins vegar verið vonum framar og sérstaklega hafa íslensku snúðarnir slegið í gegn. Meira »

Vara við gasmengun við Múlakvísl

Í gær, 20:52 Veðurstofan og Almannavarnir ríkislögreglustjóra hafa varað fólk við að staldra lengi við í nágrenni við Múlakvísl vegna gasmengunarinnar. Aukin rafleiðni og mikil gasmengun hefur mælst í Múlakvísl dag. Þetta segir sérfræðingur á sviði jarðvár hjá Veðurstofu Íslands Meira »

Vill endurvekja sykurskattinn

Í gær, 20:24 Lára Sigurðardóttir, læknir og fræðslustjóri Krabbameinsfélagsins, mælir með því að sykurskattur verði aftur lagður á hér á landi. Framkvæmd hans þurfi þó að vera öðruvísi. Hún segir skýrslu um tengsl ofþyngdar við átta ný krabbamein vera stórmerkilega. Meira »

Harkaleg lending, ókyrrð eða mistök

Í gær, 19:42 Ókyrrð, harkaleg lending eða mannleg mistök kunna að vera ástæður þess að neyðarsendir fór í gang í íslenskri flugvél sem var á leið til lendingar í Skagafirði í gær, með þeim afleiðingum að mik­ill viðbúnaður var virkjaður í stjórn­stöð Land­helg­is­gæsl­unn­ar. Meira »

Karitas Freyja fundin

Í gær, 19:30 Karitas Freyja Hallgrímsdóttir, átta ára, sem lögreglan lýsti eftir fyrr í kvöld, er fundin heil á húfi. Þetta kemur fram í tilkynningu frá lögreglu. Meira »

Rekstur grunnskóla „óviðráðanlegur“

Í gær, 18:42 Skólastjórar í grunnskólum Reykjavíkurborgar lýsa yfir verulegum áhyggjum af fjárhagslegri stöðu grunnskólanna í borginni sem leitt hafi til skertrar þjónustu við nemendur. Krefjast þeir þess að kjörnir fulltrúar forgangsraði í þágu barnanna í borginni. Meira »

Útþráin leiddi til Ísafjarðar

Í gær, 19:20 Segja má að líf Bandaríkjamannsins Jennifer Grace Smith hafi tekið miklum breytingum þegar hún ákvað skyndilega að flytja til Ísafjarðar, eftir að hafa búið í þéttbýlum stórborgum allt sitt líf. Meira »

Grunaður um umfangsmikið smygl

Í gær, 18:36 Hæstiréttur hefur staðfest farbann yfir manni sem grunaður er um aðild að umfangsmiklum og skipulögðum innflutningi fíkniefna hingað til lands. Hann er talinn hafa skipulagt smygl á tæplega 900 grömmum af kókaíni. Meira »

Nýtur og forðast sykur samtímis

Í gær, 18:30 Er sykurlaus lífsstíll raunhæfur? Matvæla- og næringarfræðingurinn Geir Gunnar Markússon hefur velt þessu fyrir sér og mun deila hugsunum sínum með áhugasömum á samnefndum fyrirlestri á fimmtudag. Meira »

Þykjast vera á vegum Þroskahjálpar

Í gær, 18:30 Tveir karlmenn hafa undanfarna daga safnað dósum í Reykjanesbæ, en þeir ganga í hús og segjast vera á vegum Þroskahjálpar. Samkvæmt lögreglu er engin slík söfnun í gangi. Meira »

Lýst eftir átta ára gamalli stúlku

Í gær, 18:13 Lögreglan á höfuðborgarsvæðinu lýsir eftir Karitas Freyju Hallgrímsdóttur, átta ára, en síðast er vitað um ferðir hennar við Setbergsskóla í Hafnarfirði á fjórða tímanum í dag. Karitas, sem er einhverf, er há og grönn, ljóshærð með sítt slétt hár. Meira »

Engin merki um kvikuhreyfingar

Í gær, 17:58 „Menn eru búnir að bíða svo lengi eftir Kötlu að ég held að menn geti beðið í einhvern tíma í viðbót,“ segir Gunnar B. Guðmundsson, sérfræðingur á sviði jarðvár hjá Veðurstofu Íslands. Hann segir að engin merki séu um kvikuhreyfingar við Kötlu þrátt fyrir jarðskjálftahrinu í Kötluöskjunni í nótt. Meira »

Aldrei kynnst viðlíka óheiðarleika

Í gær, 17:15 Jóhannes Þór Skúlason, aðstoðarmaður Sigmundar Davíðs Gunnlaugssonar, formanns Framsóknarflokksins og fyrrverandi forsætisráðherra, er harðorður í garð íslenskra og sænskra fjölmiðlamanna í ítarlegum pistli sem hann birti á heimasíðu sinni í dag. Segist hann hafa verið beittur ítrekuðum blekkingum. Meira »

Tækifæri til að efla háskólanám á landsbyggðinni

Í gær, 16:45 „Ég tel að með þessu hafi verið tekið stórt skref í þá átt að efla nám á háskólastigi á landsbyggðinni,“ sagði Illugi Gunnarsson menntamálaráðherra á Alþingi í dag þar sem hann ræddi þá ákvörðun sína að lögreglunám yrði framvegis kennt við Háskólann á Akureyri. Meira »

Farbann vegna falsaðs vegabréfs

Í gær, 17:51 Hæstiréttur hefur fellt úr gildi úrskurð Héraðsdóms Reykjavíkur um að maður skuli sæta gæsluvarðhaldi fyrir að hafa framvísað fölsuðu vegabréfi hjá Þjóðskrá Íslands í þeim tilgangi að fá íslenska kennitölu. Hæstiréttur úrskurðaði manninn þess í stað í farbann. Meira »

Aðeins átta mánuði tók að kaupa gögnin

Í gær, 17:00 Fjármálaráðherra vísar því á bug að kaup skattrannsóknastjóra á gögnum um íslensk félög í skattaskjólum hafi dregist á langinn. Í svari Bjarna Benediktssonar við skriflegri fyrirspurn Rósu Bjarkar Brynjólfsdóttur, varaþingmanns Vinstri grænna, bendir hann á að átta mánuðir hafi liðið frá því að fjármálaráðuneytið hafi fengið vitneskju um gögnin þar til gengið hafði verið frá samningi um kaup á þeim, eða frá september 2014 til maí 2015. Meira »

Umhverfisslys á ábyrgð leyfishafa

Í gær, 16:32 Komi til umhverfisslysa í tengslum við borun tilraunahola á Drekasvæðinu er leyfishafi alfarið skaðabótaskyldur fyrir hvers konar tjóni sem stafar af þeirri starfsemi. Þetta kemur meðal annars fram í svari Ragnheiðar Elínar Árnadóttur, iðnaðar- og viðskiptaráðherra, við skriflegri fyrirspurn Óttars Proppé, formanns Bjartrar framtíðar. Meira »
HONDA CR-V VARAHLUTIR 1998-2001+Hyunday Tuson hedd
Á til notaða varahluti í Honda CR-V 1997-2001 td. drif toppgrind,hedd afturljós ...
Everet Sprautuklefar allar stærðir í boði.Gott verð.
Vélaverkstæði/Vélasala Holts www.holt1.is S 4356662 / 8956662...
Pípulagnaþjónusta - Vatnshrúturinn
Pípulagnameistari getur tekið að sér ýmiskonar pípulagnavinnu. Upplýsingar gef...
HARMONIKKUHURÐIR SPARA MIKIÐ PLÁSS
Margar gerðir eftir máli, verð frá kr. 13.900,- Sími 848 3215 Svörum 9 - 21 all...
 
Félagsstarf
Staður og stund
Árskógar 4 Opið hús, spilað vist og brid...
Félagsstarf
Staður og stund
Árskógar 4 Smíðar/útskurður m/ leiðb. kl...
Félagsstarf
Staður og stund
Árskógar 4 Smíðar og útskurður með leiðb...
Framhald uppboðs
Nauðungarsala
Uppboð Einnig birt á www.naudungarsolu...