Gætu leitað til forsetans áfram

Bekkurinn var þétt setinn á málþinginu í Háskóla Íslands í ...
Bekkurinn var þétt setinn á málþinginu í Háskóla Íslands í gær. HÍ/Kristinn Ingvarsson

Ólíkar skoðanir voru uppi um framtíð málskotsréttar forseta ef ákvæði um rétt almennings til að krefjast þjóðaratkvæðagreiðslu fer inn í stjórnarskrá á málþingi um tillögur stjórnarskrárnefndar í Háskóla Íslands í gær. Þjóðin gæti frekar leitað til forsetans en að virkja nýtt stjórnarskrárákvæði.

Á meðal þriggja tillagna sem stjórnarskrárnefnd tilkynnti um á föstudag er ákvæði um að 15% kosningabærra manna geti krafist þjóðaratkvæðagreiðslu um nýsamþykkt lög. Verði sú breyting á stjórnarskránni samþykkt verðu 26. grein hennar eftir sem áður til staðar en hún gefur forseta landsins heimild til að hafna því að skrifa undir lög og vísa þeim til þjóðaratkvæðagreiðslu.

Að sögn Páls Þórhallssonar, formanns stjórnarskrárnefndar, taldi nefndin ekki rétt að afnema málskotsrétt forsetans nema að til stæði að fjalla heildstætt um hlutverk hans.

Rétturinn takmörkunum háður

Ragnhildur Helgadóttir, prófessor og deildarforseti lagadeildar Háskólans í Reykjavík, sagði á fundinum í gær sem Lagastofnun HÍ og Lögfræðingafélag Íslands stóðu fyrir að hún teldi rétt að halda málskotsrétti forsetans inni í stjórnarskrá jafnvel þó að almenningur fái þennan rétt til að efna til þjóðaratkvæðagreiðslna.

Hún teldi hins vegar að vægi 26. greinarinnar kæmi til með að minnka þar sem nýja ákvæðið yrði væntanlega nýtt mun oftar. Þegar forsetinn hafi neitað að skrifa undir lög hafi það alltaf verið í kjölfar undirskriftasöfnunar sem sýni að gjá sé á milli vilja þings og þjóðar.

Ýmsar takmarkanir eru þó á þjóðaratkvæðisrétti almennings samkvæmt tillögu stjórnarskrárnefndar. Þannig er ekki nóg að meirihluti þeirra sem tekur þátt í þjóðaratkvæðagreiðslu á þessum grundvelli hafni lögum heldur þarf að minnsta kosti fjórðungur kosningabærra manna að hafna þeim til að niðurstaðan teljist gild. Þá er frestur til þess að krefjast þjóðaratkvæðis og safna undirskriftum aðeins fjórar vikur frá birtingu laga.

Þessar takmarkanir eiga þó ekki við um rétt forsetans og því sagðist Ragnhildur telja að ákvæði um málskotsrétt hans gæti áfram átt heima í stjórnarskránni sem nokkurs konar stjórnskipunarlegur varnagli.

Forsetinn enn með veruleg áhrif

Skúli Magnússon, formaður Dómarafélags Íslands og fyrrverandi nefndarmaður í stjórnarskrárnefnd, var hins vegar á öðru máli þó að hann teldi eins og Ragnhildur að málskotsréttarákvæðið gæti haldið sér þrátt fyrir nýtt ákvæði um þjóðaratkvæðagreiðslur.

Málskotsrétturinn kæmi til með að hafa veruleg áhrif áfram vegna þess að takmarkanirnar samkvæmt nýja ákvæðinu sem stjórnarskrárnefnd leggur til séu svo strangar. Þannig væri vegurinn að því að fella lög mun beinni í gegnum málskotsrétt forsetans sem gæti sjálfur ákveðið að synja lögum um undirskrift. Ekki væru heldur sömu takmarkanirnar á hversu langan tíma hægt væri að safna undirskriftum.

Ragnhildur benti á móti á að forsetinn hefði vald til að skrifa ekki undir lög sem þingið væri búið að samþykkja og koma þannig í veg fyrir að þau tækju gildi. Málskotsréttur almennings sem stjórnarskrárnefnd leggur nú til eigi hins vegar við fyrir nýsamþykkt lög. Sagðist hún því standa við þá skoðun sína að draga myndi úr gildi málskotsréttar forsetans verði þessi breyting að veruleika.

Ragnhildur Helgadóttir (2.f.h), Skúli Magnússon (t.h.), Páll Þórhallson (í pontu) ...
Ragnhildur Helgadóttir (2.f.h), Skúli Magnússon (t.h.), Páll Þórhallson (í pontu) og Björg Thorarensen við pallborðið í hátíðarsal Háskóla Íslands í gær. HÍ/Kristinn Ingvarsson
mbl.is

Bloggað um fréttina

Innlent »

Risaskjár á Rútstúni í Kópavogi

13:11 Íþróttafélögin Breiðablik og HK, í samvinnu við Kópavogsbæ, hafa ákveðið að sýna landsleik Íslands og Frakklands í átta liða úrslitum EM í knattspyrnu á risaskjá á Rútstúni við Kópavogslaug í Vesturbæ Kópavogs á sunnudag. Meira »

Fínasta veður yfir leiknum

12:58 „Það verður fínasta veður á Arnarhóli á sunnudaginn; hæglætisveður, skýjað og líklega þurrt. Hitinn verður um 12 til 13 stig,“ segir Þorsteinn V. Jónsson, veðurfræðingur á Veðurstofu Íslands. Meira »

Kveðja frá Dönum: Áfram Ísland!

12:42 Margt var um manninn á Ráðhústorginu í Kaupmannahöfn í hádeginu í dag þegar stuðningsmenn íslenska landsliðsins komu saman til að taka upp víkingahrópið sem Íslendingar eru orðnir þekktir fyrir á EM. Meira »

Sýndu vítaverða hegðun á Akureyri

12:41 Akstursíþróttasamband Íslands hefur ákveðið að vísa málum keppenda á hátíðinni Bíladögum sem staðfest er að hafi sýnt vítaverða hegðun, með því að hringspóla á götum Akureyrar að næturlagi, til aganefndar félagsins. Meira »

Ráðist á Íslending í París

12:26 Ráðist var á Íslending á bar í París í gærkvöldi. Maður réðst á hann, braut flösku á andliti hans, svo hann hlaut alvarlega áverka. Meira »

Drengur Kristjánsson er 7000. íbúinn

12:14 Sjöþúsundasti íbúinn á Akranesi fæddist á sjúkrahúsinu á Akranesi í gærkvöldi. Það voru þau Arney Þyrí Guðjónsdóttir og Kristján Valur Sigurgeirsson sem eignuðust son sem var fjórtán og hálf mörk að stærð. Meira »

Loka götum í miðbæ vegna EM

12:09 Undirbúningur fyrir sýningu á leik Íslands gegn Frakklandi á EM við Arnarhól í Reykjavík á sunnudagskvöld er í fullum gangi. Komið verður fyrir stærri skjá og enn öflugra hljóðkerfi til að upplifun áhorfenda verði sem allra best. Meira »

Jón Þór íhugar að gefa kost á sér

12:10 „Ég er ekki búinn að gera það upp við mig. Það eru nokkrir hlutir sem ég hef verið að hugsa um,“ segir Jón Þór Ólafsson fyrrverandi þingmaður Pírata aðspurður hvort hann muni gefa kost á sér fyrir Pírata í næstu Alþingiskosningum. Meira »

Vann 54,8 milljónir

11:55 Það var heldur betur lukkuleg og ánægð kona sem kom til Íslenskrar getspár í morgun með annan tveggja vinningsmiða frá síðasta laugardegi. Meira »

Treyjurnar koma ekki í dag

11:49 Ekki er von á landsliðstreyjum í verslanir hér á landi í dag líkt og til stóð þar sem sendingin er ekki komin til landsins. Treyjan er sögð „skyldueign“ meðal fótboltaáhugamanna í Evrópu. Meira »

18 starfsmönnum HSU sagt upp

11:28 Átján starfsmönnum Heilbrigðisstofnunarinnar á Suðurlandi hefur verið sagt upp, sem skipa alls 13,1 stöðugildi.  Meira »

Engar vísbendingar um Heklugos

11:05 Núverandi ástand Heklu hefur varað í tíu ár og gæti allt eins varað í ár eða áratugi í viðbót. Engar sérstakar vísbendingar eru um að gos í eldstöðinni sé um það bil að bresta á. Þetta skrifar Páll Einarsson jarðfræðingur á vef Jarðvísindastofnunar Háskóla Íslands. Hvetur hann fólk til að halda ró. Meira »

Flugfreyjur sömdu í gærkvöldi

11:02 Flugfreyjur hjá Flugfélagi Íslands í Félagi íslenskra flugfreyja skrifuðu í gærkvöldi undir samningi við flugfélagið. Fundað var fram á kvöld í gærkvöldi. Meira »

Birkir maður vikunnar hjá Elle

10:54 Hið mikla franska vikurit Elle lætur velgengni íslenska fótboltaliðsins á EM til sín taka. Hefur það valið Birki Bjarnason sem mann vikunnar. Meira »

Í beinni frá Ráðhústorginu

09:58 Danska blaðið Politiken hefur boðað stuðningsmenn íslenska landsins á viðburð á Ráðhústorginu í Kaupmannahöfn í hádeginu í dag til að taka upp fjölmennt víkingaöskur sem einkennt hefur íslenska stuðningsmenn á EM. Hægt verður að fylgjast með viðburðinum í beinni á Snapchati 66°Norður, team_66north. Meira »

Embættismenn tekjuhærri en ráðherrar

10:58 Ráðuneytisstjórar skjótast upp fyrir ráðherra í launum eftir að kjararáð úrskurðaði um launahækkanir ráðuneytis- og skrifstofustjóra í Stjórnarráði Íslands. Hækkunin nemur á bilinu 28 til 35 prósentum hjá skrifstofustjórum og 36 til 37 prósentum hjá ráðuneytisstjórum. Meira »

Mál mannsins enn óupplýst

10:47 Mál karlmanns á miðjum aldri sem fannst meðvitundarlaus fyrir utan heimili sitt í Brekkuhverfinu í Kópavogi um tíuleytið síðastliðið laugardagskvöld er enn óupplýst. Maðurinn var með mikla áverka þegar hann fannst en ekki liggur fyrir hvernig hann hlaut þá. Meira »

Konurnar höfðu átt í ágreiningi

09:53 Þrjú börn í íbúð í Þverbrekku í Kópavogi náðu að læsa sig inni í herbergi og hafa samband við móður sína þegar tvær konur ruddust inn í íbúð þeirra rétt fyrir klukkan átta í gærkvöldi. Konurnar og móðir barnanna þekkjast og hefur ágreiningur verið á milli þeirra í einhvern tíma. Meira »
Toyota Land crusier
Til sölu árg '13 ekinn 61.þ. filmur og húdd og glugga hlífar. Krókur laus. Handf...
Maltese hvolpar til sölu
Þeir eru fæddir 08 .04.2016 .Verða tilbúnir til afhendingar (17.06.2016) þeir v...
stálstólar nýklæddir gæða stólar
er með nokkra gæða stálstóla á 15,500kr sími 869-2798...
Nissan qashqai er í Kóp ek 78000 km
Nissan qashqai skraður 10/2010 ek 78000 km sjalfsk 4x4 er a goðum heilsársd flot...
 
Höfuðlausn
Til sölu
Höfuðlausn Egi...
Fiskiskip til sölu
Bátar - skip
Til sölu er fiskiskipið Sandvík EA-20...
Aðstoðarleikskólastjórar
Leikskólakennsla
Stöður aðstoðarleikskólastjóra við Ál...
Framhald uppboðs
Nauðungarsala
Uppboð Einnig birt á www.naudungarsolu...