Gætu leitað til forsetans áfram

Bekkurinn var þétt setinn á málþinginu í Háskóla Íslands í ...
Bekkurinn var þétt setinn á málþinginu í Háskóla Íslands í gær. HÍ/Kristinn Ingvarsson

Ólíkar skoðanir voru uppi um framtíð málskotsréttar forseta ef ákvæði um rétt almennings til að krefjast þjóðaratkvæðagreiðslu fer inn í stjórnarskrá á málþingi um tillögur stjórnarskrárnefndar í Háskóla Íslands í gær. Þjóðin gæti frekar leitað til forsetans en að virkja nýtt stjórnarskrárákvæði.

Á meðal þriggja tillagna sem stjórnarskrárnefnd tilkynnti um á föstudag er ákvæði um að 15% kosningabærra manna geti krafist þjóðaratkvæðagreiðslu um nýsamþykkt lög. Verði sú breyting á stjórnarskránni samþykkt verðu 26. grein hennar eftir sem áður til staðar en hún gefur forseta landsins heimild til að hafna því að skrifa undir lög og vísa þeim til þjóðaratkvæðagreiðslu.

Að sögn Páls Þórhallssonar, formanns stjórnarskrárnefndar, taldi nefndin ekki rétt að afnema málskotsrétt forsetans nema að til stæði að fjalla heildstætt um hlutverk hans.

Rétturinn takmörkunum háður

Ragnhildur Helgadóttir, prófessor og deildarforseti lagadeildar Háskólans í Reykjavík, sagði á fundinum í gær sem Lagastofnun HÍ og Lögfræðingafélag Íslands stóðu fyrir að hún teldi rétt að halda málskotsrétti forsetans inni í stjórnarskrá jafnvel þó að almenningur fái þennan rétt til að efna til þjóðaratkvæðagreiðslna.

Hún teldi hins vegar að vægi 26. greinarinnar kæmi til með að minnka þar sem nýja ákvæðið yrði væntanlega nýtt mun oftar. Þegar forsetinn hafi neitað að skrifa undir lög hafi það alltaf verið í kjölfar undirskriftasöfnunar sem sýni að gjá sé á milli vilja þings og þjóðar.

Ýmsar takmarkanir eru þó á þjóðaratkvæðisrétti almennings samkvæmt tillögu stjórnarskrárnefndar. Þannig er ekki nóg að meirihluti þeirra sem tekur þátt í þjóðaratkvæðagreiðslu á þessum grundvelli hafni lögum heldur þarf að minnsta kosti fjórðungur kosningabærra manna að hafna þeim til að niðurstaðan teljist gild. Þá er frestur til þess að krefjast þjóðaratkvæðis og safna undirskriftum aðeins fjórar vikur frá birtingu laga.

Þessar takmarkanir eiga þó ekki við um rétt forsetans og því sagðist Ragnhildur telja að ákvæði um málskotsrétt hans gæti áfram átt heima í stjórnarskránni sem nokkurs konar stjórnskipunarlegur varnagli.

Forsetinn enn með veruleg áhrif

Skúli Magnússon, formaður Dómarafélags Íslands og fyrrverandi nefndarmaður í stjórnarskrárnefnd, var hins vegar á öðru máli þó að hann teldi eins og Ragnhildur að málskotsréttarákvæðið gæti haldið sér þrátt fyrir nýtt ákvæði um þjóðaratkvæðagreiðslur.

Málskotsrétturinn kæmi til með að hafa veruleg áhrif áfram vegna þess að takmarkanirnar samkvæmt nýja ákvæðinu sem stjórnarskrárnefnd leggur til séu svo strangar. Þannig væri vegurinn að því að fella lög mun beinni í gegnum málskotsrétt forsetans sem gæti sjálfur ákveðið að synja lögum um undirskrift. Ekki væru heldur sömu takmarkanirnar á hversu langan tíma hægt væri að safna undirskriftum.

Ragnhildur benti á móti á að forsetinn hefði vald til að skrifa ekki undir lög sem þingið væri búið að samþykkja og koma þannig í veg fyrir að þau tækju gildi. Málskotsréttur almennings sem stjórnarskrárnefnd leggur nú til eigi hins vegar við fyrir nýsamþykkt lög. Sagðist hún því standa við þá skoðun sína að draga myndi úr gildi málskotsréttar forsetans verði þessi breyting að veruleika.

Ragnhildur Helgadóttir (2.f.h), Skúli Magnússon (t.h.), Páll Þórhallson (í pontu) ...
Ragnhildur Helgadóttir (2.f.h), Skúli Magnússon (t.h.), Páll Þórhallson (í pontu) og Björg Thorarensen við pallborðið í hátíðarsal Háskóla Íslands í gær. HÍ/Kristinn Ingvarsson
mbl.is

Bloggað um fréttina

Innlent »

Nafn mannsins sem lést í Keflavík

14:13 Maður­inn sem lést eftir vinnuslys í Plast­gerð Suður­nesja í gær hét Pawel Giniewicz. Hann er pólskur og hefur búið á Íslandi í nokkur ár en ættingjar hans búa erlendis. Pawel var fæddur árið 1985. Meira »

Mengunin frá rotþró eða dýraúrgangi

13:48 Leitað er að uppsprettu saurkólígerlamengunar í Varmá í Mosfellsbæ en hún er talin stafa annað hvort af rotþróm eða dýraúrgangi. Þetta segir Árni Davíðsson, heil­brigðis­full­trúi Mos­fells­bæj­ar, í sam­tali við mbl.is. Meira »

Fasteignasalar ganga Laugaveginn

13:44 Um helgina koma til landsins 85 fasteignarsalar frá Kanada. Hópurinn ætlar að ganga Laugaveginn til styrktar kvennaathvörfum. Meira »

Kona slasaðist á Bláhnjúk

13:23 Björgunarsveitarmenn á hálendisvakt í Landsmannalaugum eru að aðstoða konu sem hrasaði við göngu við Bláhnjúk. Hún getur ekki gengið að sjálfsdáðum. Meira »

Skálholtshátíð sett með klukknahljómi

12:29 500 ára afmæli siðbótar Marteins Luther setur svip sinn á Skálholtshátíð sem hófst í dag og stendur alla helgina.  Meira »

Tjaldbúðirnar jafnast á við stærð Egilshallar

11:52 Um helgina taka að rísa risavaxnar tjaldbúðir á Úlfljótsvatni vegna alþjóðlegs skátamóts sem þar fer fram á næstunni. Meira en 230 tjöld verða sett upp fyrir þá 4.000 skáta og 1.000 sjálfboðaliða sem mæta á mótið. Meira »

Tekjur frá stjórnvöldum tvöfölduðust

10:11 Tekjur Rauða kross Íslands af samningum við stjórnvöld tvöfölduðust milli áranna 2015 og 2016 vegna aukinna umsvifa í málefnum hælisleitenda. Þetta kemur fram í ársskýrslu Rauða krossins fyrir árið 2016. Meira »

Safna fé til að klára útialtarið

11:40 Sögufélagið Steini á Kjalarnesi hefur hafið áheitafjársöfnun á vefsíðunni Karolinafund.com vegna gerðar útialtaris með keltnesku hringsniði, sem félagið er að reisa við Esjuberg á Kjalarnesi. Meira »

Búist við miklum mannfjölda á Egilsstöðum

10:06 Seyðisfjarðarvegi verður lokað að hluta og strætisvagn verður gerður út til að draga úr umferðarþunga á Egilsstöðum þegar Unglingalandsmót UMFÍ fer þar fram um verslunarmannahelgina. Meira »

Handtekinn grunaður um íkveikjuna

09:36 Lögreglan hefur handtekið manninn sem grunaður er um að hafa kveikt í bif­reið hjá Vogi nærri Stór­höfða í gær. Þegar lögregla fann manninn hafði hann reynt að kveikja í mottu í fjölbýlishúsi. Meira »

Troðið á tjaldsvæðunum

09:05 Tjaldsvæðin á Akureyri, bæði við Þórunnarstræti og að Hömrum við Kjarnaskóg, voru fullsetin í gærkvöldi og þurfti að loka fyrir frekari gestakomur. Í dag er hreyfing á fólki og því alls ekki útilokað að tjaldstæði sé að finna í blíðunni fyrir norðan. Meira »

Hælisleitendur voru á útkikki

08:22 Um fimmtíu manna hópur sérhæfðra björgunarsveitarmanna mun halda áfram leit að Georgíumanninum Nika Bega­des í dag. Fjörutíu manna hópur frá Georgíu sótti um hæli á Íslandi í júní. Meira »

Sykurlaust gos tekur fram

08:18 Algjör umskipti hafa orðið á gosdrykkjamarkaði undanfarin ár og sala á sykurlausum gosdrykkjum aukist á kostnað sykraðra.  Meira »

Neituðu báðir að hafa ekið bílnum

07:42 Lögreglu barst um kl. 2 í nótt tilkynning um bíl sem hafði verið skilinn eftir á Nýbýlavegi. Þegar lögreglumenn komu á vettvang voru tveir menn við bílinn en báðir neituðu þeir að hafa ekið honum. Meira »

Guðni tók sjálfu í Hollandi

07:18 Guðni Th. Jóhannesson forseti Íslands hitti kvennalandsliðið í knattspyrnu í Hollandi þar sem hann er staddur á EM með fjölskyldu sinni. Hann segist á þeim fundi hafa kynnst þeirri samheldni, ákveðni bjartsýni og fagmennsku sem einkenni hópinn. Meira »

118 barnafjölskyldur í mikilli þörf

07:57 Borgarráð hefur samþykkt tillögu borgarráðsfulltrúa Framsóknar og flugvallarvina um að skipaður verði starfshópur sem geri úttekt á stöðu húsnæðisaðbúnaðar hjá börnum í borginni. Meira »

Boranir í Hornafirði árangursríkar

07:37 Borun fjórðu rannsóknarholunnar við Hoffelli í Hornafirði er nú lokið og allt stefnir í góðan árangur að því fram kemur í frétt á heimasíðu Íslenskra orkurannsókna. Meira »

24 stiga hiti í suðlægum áttum

07:10 Áfram eru það Norðlendingar og ferðamenn á Norðausturlandi sem fá úthlutað besta veðrinu. Í dag verður bjart að mestu norðan heiða og hiti allt að 24 stigum. Annars staðar á landinu verður skýjað að mestu með dálítilli vætu og heldur svalara í veðri. Meira »
Harviður til Húsbyggingu
Harðviður til húsabygginga Sjá nánar á www.vidur.is Vatnsklæðning, panill, palla...
VÖNDUÐ VEL BÚIN KENNSLUBIFREIÐ
Vönduð, vel búin kennslubifreið Subaru XV 4WD . Akstursmat og endurtökupróf. Gyl...
Flugskýli til leigu í Fluggörðum á Re
Flugskýli til leigu í Fluggörðum á Reykjavíkurflugvelli halldorjonss@gmail.com...
 
Deiliskipulag
Tilboð - útboð
Kjósarhreppur Kjósarhreppur a...
Skrifstofustjóri
Stjórnunarstörf
Skrifstofustjóri óskast til starfa hjá ...
Samkoma
Félagsstarf
Samkoma kl. 20 í Kristniboðs- salnum. R...
Aðalfundur
Fundir - mannfagnaðir
Aðalfundur Hollvinasamtaka Heilsustofn...