Gætu leitað til forsetans áfram

Bekkurinn var þétt setinn á málþinginu í Háskóla Íslands í ...
Bekkurinn var þétt setinn á málþinginu í Háskóla Íslands í gær. HÍ/Kristinn Ingvarsson

Ólíkar skoðanir voru uppi um framtíð málskotsréttar forseta ef ákvæði um rétt almennings til að krefjast þjóðaratkvæðagreiðslu fer inn í stjórnarskrá á málþingi um tillögur stjórnarskrárnefndar í Háskóla Íslands í gær. Þjóðin gæti frekar leitað til forsetans en að virkja nýtt stjórnarskrárákvæði.

Á meðal þriggja tillagna sem stjórnarskrárnefnd tilkynnti um á föstudag er ákvæði um að 15% kosningabærra manna geti krafist þjóðaratkvæðagreiðslu um nýsamþykkt lög. Verði sú breyting á stjórnarskránni samþykkt verðu 26. grein hennar eftir sem áður til staðar en hún gefur forseta landsins heimild til að hafna því að skrifa undir lög og vísa þeim til þjóðaratkvæðagreiðslu.

Að sögn Páls Þórhallssonar, formanns stjórnarskrárnefndar, taldi nefndin ekki rétt að afnema málskotsrétt forsetans nema að til stæði að fjalla heildstætt um hlutverk hans.

Rétturinn takmörkunum háður

Ragnhildur Helgadóttir, prófessor og deildarforseti lagadeildar Háskólans í Reykjavík, sagði á fundinum í gær sem Lagastofnun HÍ og Lögfræðingafélag Íslands stóðu fyrir að hún teldi rétt að halda málskotsrétti forsetans inni í stjórnarskrá jafnvel þó að almenningur fái þennan rétt til að efna til þjóðaratkvæðagreiðslna.

Hún teldi hins vegar að vægi 26. greinarinnar kæmi til með að minnka þar sem nýja ákvæðið yrði væntanlega nýtt mun oftar. Þegar forsetinn hafi neitað að skrifa undir lög hafi það alltaf verið í kjölfar undirskriftasöfnunar sem sýni að gjá sé á milli vilja þings og þjóðar.

Ýmsar takmarkanir eru þó á þjóðaratkvæðisrétti almennings samkvæmt tillögu stjórnarskrárnefndar. Þannig er ekki nóg að meirihluti þeirra sem tekur þátt í þjóðaratkvæðagreiðslu á þessum grundvelli hafni lögum heldur þarf að minnsta kosti fjórðungur kosningabærra manna að hafna þeim til að niðurstaðan teljist gild. Þá er frestur til þess að krefjast þjóðaratkvæðis og safna undirskriftum aðeins fjórar vikur frá birtingu laga.

Þessar takmarkanir eiga þó ekki við um rétt forsetans og því sagðist Ragnhildur telja að ákvæði um málskotsrétt hans gæti áfram átt heima í stjórnarskránni sem nokkurs konar stjórnskipunarlegur varnagli.

Forsetinn enn með veruleg áhrif

Skúli Magnússon, formaður Dómarafélags Íslands og fyrrverandi nefndarmaður í stjórnarskrárnefnd, var hins vegar á öðru máli þó að hann teldi eins og Ragnhildur að málskotsréttarákvæðið gæti haldið sér þrátt fyrir nýtt ákvæði um þjóðaratkvæðagreiðslur.

Málskotsrétturinn kæmi til með að hafa veruleg áhrif áfram vegna þess að takmarkanirnar samkvæmt nýja ákvæðinu sem stjórnarskrárnefnd leggur til séu svo strangar. Þannig væri vegurinn að því að fella lög mun beinni í gegnum málskotsrétt forsetans sem gæti sjálfur ákveðið að synja lögum um undirskrift. Ekki væru heldur sömu takmarkanirnar á hversu langan tíma hægt væri að safna undirskriftum.

Ragnhildur benti á móti á að forsetinn hefði vald til að skrifa ekki undir lög sem þingið væri búið að samþykkja og koma þannig í veg fyrir að þau tækju gildi. Málskotsréttur almennings sem stjórnarskrárnefnd leggur nú til eigi hins vegar við fyrir nýsamþykkt lög. Sagðist hún því standa við þá skoðun sína að draga myndi úr gildi málskotsréttar forsetans verði þessi breyting að veruleika.

Ragnhildur Helgadóttir (2.f.h), Skúli Magnússon (t.h.), Páll Þórhallson (í pontu) ...
Ragnhildur Helgadóttir (2.f.h), Skúli Magnússon (t.h.), Páll Þórhallson (í pontu) og Björg Thorarensen við pallborðið í hátíðarsal Háskóla Íslands í gær. HÍ/Kristinn Ingvarsson
mbl.is

Bloggað um fréttina

Innlent »

Banaslys á Reykjanesbraut

11:56 Einn lést og tveir slösuðust í hörðum árekstri jeppa og fólksbíls á Reykjanesbraut, austan við Brunnhóla, í morgun. Þetta kemur fram í tilkynningu frá lögreglunni á höfuðborgarsvæðinu. Var Reykjanesbraut lokað í morgun vegna slyssins. Meira »

Hafnaði á hvolfi ofan í skurði

11:51 Bifreið valt á milli Hveragerðis og Selfoss á níunda tímanum í morgun að sögn Brunavarna Árnessýslu sem sendi tækjabíl á vettvang. Á þessum tíma var færð á Suðurlandsvegi afleit. Meira »

Var á leið niður fjallið

11:36 Bjarni Salvar Eyvindsson, sem lést í fjallinu Tafelberg við Höfðaborg í Suður-Afríku um helgina, var á leið niður fjallið þegar hann lést. Talið er að hann hafi dottið á leiðinni en hann var lögblindur. Meira »

Nafn piltsins sem lést í S-Afríku

11:14 Pilturinn sem lést í Suður-Afríku um helgina hét Bjarni Salvar Eyvindsson. Hann var 19 ára gamall og var búsettur í Hafnarfirði. Meira »

Miklar tafir vegna umferðaróhapps

11:05 Vegurinn um Þrengslin er lokaður um óákveðinn tíma vegna umferðaróhapps. Vegagerðin segir að umferðartafir séu á Hellisheiði og eru vegfarendur beðnir að fara varlega og sýna þolinmæði. Meira »

Niðurstaðan kynnt á föstudag

10:45 Niðurstöður endurupptökunefndar í Guðmundar- og Geirfinnsmálinu verða kynntar á föstudag. Úrskurðir er varða sex manneskjur, sem sakfelldar voru í málunum á sínum tíma, verða birtir kl. 10 þann dag. Meira »

Strætó lenti utan vegar

10:16 Strætisvagn fór út af veginum á þjóðvegi eitt rétt áður en komið er að Hafnarfjalli í morgun.  Meira »

Ester ráðin framkvæmdastjóri UÍA

10:17 Ester S. Sigurðardóttir hefur verið ráðin framkvæmdastjóri Ungmenna- og íþróttasambands Austurlands (UÍA). Hún tekur við starfinu af Hildi Bergsdóttur sem hefur gegnt því frá haustinu 2010. Hildur hverfur til annarra starfa í mars. Meira »

Vara við krapa og slabbi

10:08 Lögreglan á Suðurlandi vekur á Facebook-síðu sinni athygli á því að víða í umdæminu er nú krap og slabb á vegum sem veldur mikilli hættu á að bílar „fljóti upp“ og missi veggrip. Meira »

Búið að opna Reykjanesbrautina

09:51 Búið er að opna Reykjanesbrautina fyrir umferð á ný eftir að alvarlegt umferðarslys varð í nágrenni álversins í Straumsvík rétt fyrir kl. sjö í morgun. Þrír slösuðust alvarlega þegar tveir bílar skullu saman. Meira »

Svaf ekki í tvo daga eftir brottvísunina

09:32 Múslimski kenn­arinn frá Wales sem vísað var úr flug­vél á Kefla­vík­ur­flug­velli í síðustu viku segir að sér hafi liði eins og glæpamanni við að vera vísað frá borði. Guardian fjallar um nöturlega upplifun hans af brottvísuninni í dag. Meira »

Tvær bílveltur hjá Blönduóslögreglu í nótt

08:30 Tvær bílveltur urðu í umdæmi lögreglunnar á Blönduósi um eittleytið í nótt er fólksbíll og flutningabíll fóru út af vegna hálku. Engin alvarleg slys urðu þó á fólki. Meira »

Varað við vindhviðum við fjöll

07:43 Kröpp lægð mun sigla til norðausturs fyrir sunnan landið í dag. Henni fylgir allhvöss austan- og síðar norðaustanátt. Hvassast verður suðaustanlands síðdegis og varar Veðurstofan við því að búast megi við hvössum vindhviðum við fjöll suðaustan til á landinu síðdegis í dag. Meira »

Alvarlegt umferðarslys á Reykjanesbraut

07:25 Alvarlegt umferðarslys varð á Reykjanesbrautinni um korter fyrir sjö í morgun. Að sögn slökkviliðsins á höfuðborgarsvæðinu er talið að tvær bifreiðar hafi skollið saman. Talið er að þrír séu alvarlega slasaðir eftir áreksturinn. Meira »

Mótmæla skerðingu á þjónustu

05:30 Bæjarráð Vestmannaeyja mótmælir ákvörðun Isavia um að fækka um tvö stöðugildi á flugvellinum í Eyjum. Telur ráðið að með því sé verið að skerða þjónustu og draga úr getu flugvallarins til að sinna hlutverki sínu í neyðarviðbragði. Meira »

Til vinnu eftir „langt og leiðinlegt stopp“

07:37 „Nú verður allt venjulegt á nýjan leik – bærinn lifnar við og allir mæta til vinnu eftir langt og leiðinlegt stopp,“ segir Arnar G. Hjaltalín, formaður og framkvæmdastjóri Drífanda í Vestmannaeyjum. Meira »

Voru að áfengisframleiðslu í iðnaðarhúsnæði

06:03 Lögreglan á höfuðborgarsvæðinu handtók fjóra menn í iðnaðarhúsnæði í Austurborginni um hálfeittleytið í nótt. Eru mennirnir grunaðir um framleiðslu áfengis, auk þess að hafa fíkniefni í fórum sínum. Meira »

Yfir 100 hælisumsóknir á sex vikum

05:30 Yfir 100 einstaklingar sóttu um hæli hér á landi fyrstu sex vikur ársins, en í janúar síðastliðnum voru hælisleitendur 67 af 19 þjóðernum. Meira »
ICELANDIC-ÍSLENSKA f.útl - ENSKA - ENGLISH
Byrja/Start: 6/3, 3/4, 1/5, 29/5, 26/6, 21/8, 11/9: 4 vikur/weeks x 5 daga. 2-5 ...
4949 skart hálfesti og armband
Er með nokkrar hálsfestar og armbönd úr 4949 línunni til sölu hægt að skoða inná...
Hillusamstæða
Hillusamstæða 28 ára gömul hillusamstæða til sölu, var keypti í Heimilisprýði á...
 
L hlín 6017022119 iv/v
Félagsstarf
? HLÍN 6017022119 IV/V Mynd af auglý...
L fjölnir 6017022119 i
Félagsstarf
? FJÖLNIR 6017022119 I Mynd af auglýs...
Félagslíf
Staður og stund
Aflagrandi 40 Opin vinnustofa kl. 9, gön...
Söngsamkoma
Félagsstarf
Söngsamkoma kl. 20 í Kristni- boðssalnu...