Gætu leitað til forsetans áfram

Bekkurinn var þétt setinn á málþinginu í Háskóla Íslands í ...
Bekkurinn var þétt setinn á málþinginu í Háskóla Íslands í gær. HÍ/Kristinn Ingvarsson

Ólíkar skoðanir voru uppi um framtíð málskotsréttar forseta ef ákvæði um rétt almennings til að krefjast þjóðaratkvæðagreiðslu fer inn í stjórnarskrá á málþingi um tillögur stjórnarskrárnefndar í Háskóla Íslands í gær. Þjóðin gæti frekar leitað til forsetans en að virkja nýtt stjórnarskrárákvæði.

Á meðal þriggja tillagna sem stjórnarskrárnefnd tilkynnti um á föstudag er ákvæði um að 15% kosningabærra manna geti krafist þjóðaratkvæðagreiðslu um nýsamþykkt lög. Verði sú breyting á stjórnarskránni samþykkt verðu 26. grein hennar eftir sem áður til staðar en hún gefur forseta landsins heimild til að hafna því að skrifa undir lög og vísa þeim til þjóðaratkvæðagreiðslu.

Að sögn Páls Þórhallssonar, formanns stjórnarskrárnefndar, taldi nefndin ekki rétt að afnema málskotsrétt forsetans nema að til stæði að fjalla heildstætt um hlutverk hans.

Rétturinn takmörkunum háður

Ragnhildur Helgadóttir, prófessor og deildarforseti lagadeildar Háskólans í Reykjavík, sagði á fundinum í gær sem Lagastofnun HÍ og Lögfræðingafélag Íslands stóðu fyrir að hún teldi rétt að halda málskotsrétti forsetans inni í stjórnarskrá jafnvel þó að almenningur fái þennan rétt til að efna til þjóðaratkvæðagreiðslna.

Hún teldi hins vegar að vægi 26. greinarinnar kæmi til með að minnka þar sem nýja ákvæðið yrði væntanlega nýtt mun oftar. Þegar forsetinn hafi neitað að skrifa undir lög hafi það alltaf verið í kjölfar undirskriftasöfnunar sem sýni að gjá sé á milli vilja þings og þjóðar.

Ýmsar takmarkanir eru þó á þjóðaratkvæðisrétti almennings samkvæmt tillögu stjórnarskrárnefndar. Þannig er ekki nóg að meirihluti þeirra sem tekur þátt í þjóðaratkvæðagreiðslu á þessum grundvelli hafni lögum heldur þarf að minnsta kosti fjórðungur kosningabærra manna að hafna þeim til að niðurstaðan teljist gild. Þá er frestur til þess að krefjast þjóðaratkvæðis og safna undirskriftum aðeins fjórar vikur frá birtingu laga.

Þessar takmarkanir eiga þó ekki við um rétt forsetans og því sagðist Ragnhildur telja að ákvæði um málskotsrétt hans gæti áfram átt heima í stjórnarskránni sem nokkurs konar stjórnskipunarlegur varnagli.

Forsetinn enn með veruleg áhrif

Skúli Magnússon, formaður Dómarafélags Íslands og fyrrverandi nefndarmaður í stjórnarskrárnefnd, var hins vegar á öðru máli þó að hann teldi eins og Ragnhildur að málskotsréttarákvæðið gæti haldið sér þrátt fyrir nýtt ákvæði um þjóðaratkvæðagreiðslur.

Málskotsrétturinn kæmi til með að hafa veruleg áhrif áfram vegna þess að takmarkanirnar samkvæmt nýja ákvæðinu sem stjórnarskrárnefnd leggur til séu svo strangar. Þannig væri vegurinn að því að fella lög mun beinni í gegnum málskotsrétt forsetans sem gæti sjálfur ákveðið að synja lögum um undirskrift. Ekki væru heldur sömu takmarkanirnar á hversu langan tíma hægt væri að safna undirskriftum.

Ragnhildur benti á móti á að forsetinn hefði vald til að skrifa ekki undir lög sem þingið væri búið að samþykkja og koma þannig í veg fyrir að þau tækju gildi. Málskotsréttur almennings sem stjórnarskrárnefnd leggur nú til eigi hins vegar við fyrir nýsamþykkt lög. Sagðist hún því standa við þá skoðun sína að draga myndi úr gildi málskotsréttar forsetans verði þessi breyting að veruleika.

Ragnhildur Helgadóttir (2.f.h), Skúli Magnússon (t.h.), Páll Þórhallson (í pontu) ...
Ragnhildur Helgadóttir (2.f.h), Skúli Magnússon (t.h.), Páll Þórhallson (í pontu) og Björg Thorarensen við pallborðið í hátíðarsal Háskóla Íslands í gær. HÍ/Kristinn Ingvarsson
mbl.is

Bloggað um fréttina

Innlent »

Mun ekki skaða samband þjóðanna

05:30 „Ég held að þetta muni fjara út. Ég hef ekki trú á því að þetta verði viðvarandi,“ segir Kristjana Guðmundsdóttir Motzfeldt um neikvæð áhrif af máli grænlensku skipverjanna á Polar Nanoq á samskipti Íslendinga og Grænlendinga og andrúmsloftið á milli þjóðanna. Meira »

SA leggjast gegn jafnlaunavottun

05:30 Lítil hrifning er innan Samtaka atvinnulífsins (SA) á áformum Þorsteins Víglundssonar, félags- og jafnréttisráðherra um að lögbundið verði að öllum fyrirtækjum og stofnunum sem hafa fleiri en 25 starfsmenn verði skylt að láta fara fram vottun samkvæmt jafnlaunastaðli á þriggja ára fresti. Meira »

Silicor Materials fær lokafrest

05:30 Á fundi Faxaflóahafna í gær varð niðurstaðan sú að Silicor Materials fær lokafrest til septembermánaðar til að standa skil á gjöldum vegna hafnarsamnings, lóðaleigusamnings og lóðagjaldasamnings um fyrirhugaða aðstöðu fyrirtækisins við Grundartanga í Hvalfirði. Meira »

26 hættu búskap

05:30 Kúabændum er að fækka og framleiðsla hvers og eins að aukast. Þannig fækkaði þeim sem tóku þátt í skýrsluhaldi nautgriparæktarinnar í desember úr 573 í 547 á milli ára, eða um 26 bændur. Meira »

Hundamítill finnst hérlendis

05:30 Brúni hundamítillinn greindist nýlega á hundi sem komið var með á Dýraspítalann í Víðidal. Þetta kemur fram í tilkynningu frá Matvælastofnun (MAST). Meira »

Andlát: Herdís Helgadóttir

05:30 Herdís Helgadóttir, hjúkrunarfræðingur og fyrrverandi deildarstjóri taugadeildar Landspítalans, lést á líknardeild Landspítalans síðastliðinn fimmtudag, 19. janúar, á 89. aldursári. Meira »

„Þið eruð ljós í myrkinu“

Í gær, 23:58 Aðstandendur Birnu Brjánsdóttur senda öllum þeim sem lagt hafa hönd á plóginn við leitina að Birnu, sem ekkert hefur til spurst síðan aðfaranótt laugardags, innilegar þakklætisóskir. Þetta kemur fram í færslu á Facebook síðunni Leit að Birnu Brjánsdóttur nú í kvöld. Meira »

Vika frá hvarfi Birnu

05:25 Klukkan 5.25 í morgun, laugardag, var vika liðin frá því að síðast sást til hinnar tvítugu Birnu Brjánsdóttur. Í birtingu hefst allsherjar leit að henni víðsvegar um suðvesturhorn landsins. Meira »

Lífsýnin tekin úr fatnaði

Í gær, 23:06 Lífsýnin sem lögregla tók um borð í grænlenska togaranum Polar Nanoq í tengslum við rannsóknina á hvarfi Birnu Brjánsdóttur komu af klæðnaði. Þetta staðfestir Grímur Grímsson yfirlögregluþjónn. Mennirnir tveir sem nú eru í gæsluvarðhaldi voru í miðbænum að skemmta sér nóttina sem Birna hvarf. Meira »

Gatnamótin opna aftur í september

Í gær, 23:06 Borgarráð Reykjavíkurborgar hefur heimilað útboð á framkvæmdum vegna breytinga á gatnamótum Geirsgötu og Lækjargötu/kalkofnsvegar. Gert er ráð fyrir að verkefnið kosti 600 milljónir króna. Meira »

Ruðningur á rúlluskautum

Í gær, 22:55 Félagið Roller Derby Ísland stóð fyrir nýliðanámskeiði í þessari íþrótt í vikunni. Fóru námskeiðin fram í Kórnum í Kópavogi og var vel mætt. Roller derby, sem er upphaflega bandarísk íþrótt, hefur farið vaxandi hér á landi, þrátt fyrir að vera tiltölulega ný af nálinni. Meira »

Hænsnabændur í 101 Reykjavík

Í gær, 22:15 Dögg Hjaltalín og fjölskylda hennar hafa verið með hænur í Vesturbænum í tæp sex ár. Sjálfbærni og nýtni var henni ofarlega í huga eftir hrun og ein ástæða þess að hún ákvað að gerast hænsnabóndi en hún hefur komist að því að hænurnar eru líka bara ágætis félagsskapur. Meira »

Stefna að því að stytta biðlista

Í gær, 22:08 Landspítalinn hefur sett fram starfsáætlun fyrir árið 2017 sem inniheldur metnaðarfull markmið. Stefnt er að því að fækka á biðlistum, fækka spítalasýkingum og auka starfsánægju svo fátt eitt sé nefnt. Meira »

Keppendur í Söngvakeppninni 2017

Í gær, 21:22 Tólf lög hafa verið valin til þátttöku í undanúrslitum Söngvakeppninnar 2017 sem fer fram í Háskólabíói 25. febrúar og 4. mars. Rúmlega 200 lög bárust í keppnina en sigurlagið verður framlag Íslands í Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva sem haldin verður í Kænugarði í Úkraínu um miðjan maí. Meira »

„Við þurfum öll að vakna!“

Í gær, 20:52 „Við þurfum öll að að vakna,“ segir Ögmundur Jónasson í viðtali í Sunnudagsblaði Morgunblaðsins. Hann segir að vekja þurfi fólk til vitundar um hitamál og gagnrýnir harðlega að rætt skuli bak við lukt tjöld um alþjóðlega viðskiptasamninga, sem gætu orðið afdrifaríkir langt inn í framtíðina. Meira »

Uppstökkur og breyskur Andrés

Í gær, 21:57 Andrésblöðin eiga sinn sess í þjóðarsálinni. Eiga þau það sammerkt að koma eingöngu út á Norðurlöndunum, og í Finnlandi er það svo að annað hvert heimili er með áskrift að blöðunum. Sumir segja að persóna Andrésar Andar hafi breyst í tímanna rás. Hann er sagður mildari en hann var þegar Íslendingar lásu hann á dönsku. Er hann þó eftir sem áður einkar uppstökkur og breyskur. Meira »

Þyrlan verður notuð á morgun

Í gær, 21:17 Þyrla Landhelgisgæslunnar, TF-LIF, fór í dag tvívegis til leitar að Birnu Brjánsdóttur, sem nú hefur verið saknað í rétt tæpa viku. Þyrlan fór fyrst í loftið um eittleytið og var leitað í nágrenni Hafnarfjarðar og Kleifarvatns uns komið var inn til lendingar um hálffjögur. Meira »

Ráðist í endurnýjun á sparkvöllum

Í gær, 20:43 Í borgarráði var samþykkt í vikunni að endurnýja gervigras á sparkvöllum út um alla borg og setja nýrra og betra gras fyrir 50 milljónir króna. Meira »
ÚTSALA KRISTALS LJÓSAKRÓNUR
Glæsileg úrval af kristalsljósakrónum, veggljósum, matarstellum, kristalsglösum...
Málningar- og viðhaldsvinna
Getum bætt við okkur inni- og útiverkefnum. Vönduð vinnubrögð og góð umgengni. T...
KTM 1290 Adventure T verð: 2.879.000,-
Þetta er eitt öflugasta og best búna ferðahjólið á markaðnum, 2 cyl. 160 hp. 6 g...
 
Styrkir
Styrkir
Styrkir til verkefna í þágu barna á...
Samkoma
Félagsstarf
Alþjóðleg samkoma kl. 20 í Kristniboð...
I.o.o.f. ob.1,petrus - 19701178-m.t.w.á
Félagsstarf
I.O.O.F. Ob.1,Petrus - 19701178- M.T.W....
Eldri borgarar
Staður og stund
Aflagrandi 40 Opin vinnustofa kl. 9, bin...