Gætu leitað til forsetans áfram

Bekkurinn var þétt setinn á málþinginu í Háskóla Íslands í ...
Bekkurinn var þétt setinn á málþinginu í Háskóla Íslands í gær. HÍ/Kristinn Ingvarsson

Ólíkar skoðanir voru uppi um framtíð málskotsréttar forseta ef ákvæði um rétt almennings til að krefjast þjóðaratkvæðagreiðslu fer inn í stjórnarskrá á málþingi um tillögur stjórnarskrárnefndar í Háskóla Íslands í gær. Þjóðin gæti frekar leitað til forsetans en að virkja nýtt stjórnarskrárákvæði.

Á meðal þriggja tillagna sem stjórnarskrárnefnd tilkynnti um á föstudag er ákvæði um að 15% kosningabærra manna geti krafist þjóðaratkvæðagreiðslu um nýsamþykkt lög. Verði sú breyting á stjórnarskránni samþykkt verðu 26. grein hennar eftir sem áður til staðar en hún gefur forseta landsins heimild til að hafna því að skrifa undir lög og vísa þeim til þjóðaratkvæðagreiðslu.

Að sögn Páls Þórhallssonar, formanns stjórnarskrárnefndar, taldi nefndin ekki rétt að afnema málskotsrétt forsetans nema að til stæði að fjalla heildstætt um hlutverk hans.

Rétturinn takmörkunum háður

Ragnhildur Helgadóttir, prófessor og deildarforseti lagadeildar Háskólans í Reykjavík, sagði á fundinum í gær sem Lagastofnun HÍ og Lögfræðingafélag Íslands stóðu fyrir að hún teldi rétt að halda málskotsrétti forsetans inni í stjórnarskrá jafnvel þó að almenningur fái þennan rétt til að efna til þjóðaratkvæðagreiðslna.

Hún teldi hins vegar að vægi 26. greinarinnar kæmi til með að minnka þar sem nýja ákvæðið yrði væntanlega nýtt mun oftar. Þegar forsetinn hafi neitað að skrifa undir lög hafi það alltaf verið í kjölfar undirskriftasöfnunar sem sýni að gjá sé á milli vilja þings og þjóðar.

Ýmsar takmarkanir eru þó á þjóðaratkvæðisrétti almennings samkvæmt tillögu stjórnarskrárnefndar. Þannig er ekki nóg að meirihluti þeirra sem tekur þátt í þjóðaratkvæðagreiðslu á þessum grundvelli hafni lögum heldur þarf að minnsta kosti fjórðungur kosningabærra manna að hafna þeim til að niðurstaðan teljist gild. Þá er frestur til þess að krefjast þjóðaratkvæðis og safna undirskriftum aðeins fjórar vikur frá birtingu laga.

Þessar takmarkanir eiga þó ekki við um rétt forsetans og því sagðist Ragnhildur telja að ákvæði um málskotsrétt hans gæti áfram átt heima í stjórnarskránni sem nokkurs konar stjórnskipunarlegur varnagli.

Forsetinn enn með veruleg áhrif

Skúli Magnússon, formaður Dómarafélags Íslands og fyrrverandi nefndarmaður í stjórnarskrárnefnd, var hins vegar á öðru máli þó að hann teldi eins og Ragnhildur að málskotsréttarákvæðið gæti haldið sér þrátt fyrir nýtt ákvæði um þjóðaratkvæðagreiðslur.

Málskotsrétturinn kæmi til með að hafa veruleg áhrif áfram vegna þess að takmarkanirnar samkvæmt nýja ákvæðinu sem stjórnarskrárnefnd leggur til séu svo strangar. Þannig væri vegurinn að því að fella lög mun beinni í gegnum málskotsrétt forsetans sem gæti sjálfur ákveðið að synja lögum um undirskrift. Ekki væru heldur sömu takmarkanirnar á hversu langan tíma hægt væri að safna undirskriftum.

Ragnhildur benti á móti á að forsetinn hefði vald til að skrifa ekki undir lög sem þingið væri búið að samþykkja og koma þannig í veg fyrir að þau tækju gildi. Málskotsréttur almennings sem stjórnarskrárnefnd leggur nú til eigi hins vegar við fyrir nýsamþykkt lög. Sagðist hún því standa við þá skoðun sína að draga myndi úr gildi málskotsréttar forsetans verði þessi breyting að veruleika.

Ragnhildur Helgadóttir (2.f.h), Skúli Magnússon (t.h.), Páll Þórhallson (í pontu) ...
Ragnhildur Helgadóttir (2.f.h), Skúli Magnússon (t.h.), Páll Þórhallson (í pontu) og Björg Thorarensen við pallborðið í hátíðarsal Háskóla Íslands í gær. HÍ/Kristinn Ingvarsson
mbl.is

Bloggað um fréttina

Innlent »

Næturfrost víða um land í nótt

Í gær, 23:47 Gera má ráð fyrir næturfrosti víða um land í nótt, einkum fyrir norðan. Þetta segir í athugasemdum veðurfræðings á vef Veðurstofunnar. Meira »

Fá að spila EVE Online ókeypis

Í gær, 22:41 Íslenski tölvuleikjaframleiðandinn CCP tilkynnti í dag að stærsti leikur fyrirtækisins, EVE Online, yrði ókeypis í kjölfar næstu uppfærslu sem send verður út í nóvembermánuði. Með uppfærslunni verður leikmönnum skipt í tvo flokka: svokallaða „Omega-klóna“ og „Alpha-klóna“. Meira »

Viðsnúningur í rekstri Íbúðalánasjóðs

Í gær, 22:23 Árshlutareikningur Íbúðalánasjóðs fyrir fyrri hluta ársins 2016 var staðfestur af stjórn sjóðsins í dag. Rekstrarniðurstaða ársins var jákvæð sem nemur 2.510 milljónum króna samanborið við 379 milljóna króna tap á sama tímabili árið á undan. Meira »

Hlutu „Óskarsverðlaun í hjólabransanum“

Í gær, 22:10 Íslenska hugvitsfyrirtækið Lauf Forks vann í dag til verðlauna í flokki bestu hjólaíhluta á Eurobike-hjólasýningunni í Þýskalandi, en hún og Interbike í Bandaríkjunum eru stærstu hjólasýningar í heimi. Meira »

Ofurhlaupari í fremstu röð

Í gær, 21:10 Þorbergur Ingi Jónsson frá Neskaupstað varð í 9. sæti af tæplega 2.000 keppendum í Mont Blanc-fjallahlaupinu um helgina. „Þetta hlaup, sem er 101 kílómetri, er eitt þekktasta ofurhlaup heims og ég er mjög ánægður með árangurinn, þó að ég viti að ég get gert betur,“ segir Þorbergur, sem var 13 klukkutíma og þrjár mínútur á leiðinni. Meira »

Tekst óhræddur á við jarðarfarirnar

Í gær, 21:09 Eftir einn mánuð tekur Viðar Stefánsson formlega við störfum sem prestur í Ofanleitissókn í Vestmannaeyjum. Þar með verður hann yngsti starfandi prestur landsins, en hann verður 27 ára síðar á þessu ári. Hann segist aldrei hafa verið hræddur við að taka að sér krefjandi verkefni, en Viðars bíður meðal annars umsjón með jarðarförum, hjónavígslur og fermingar. Meira »

Kærðu læknamistök til lögreglu

Í gær, 20:40 Foreldrar Nóa Hrafns, sem fæddist andvana í ársbyrjun 2015, hafa kært málið til lögreglu og fara þau fram á miska- og skaðabætur frá ríkinu vegna læknamistaka sem þau segja að hafi átt sér stað. Lögmaður þeirra lagði fram kæruna fyrir hönd foreldranna. Meira »

Kung fu meistarar á landinu

Í gær, 20:49 Þessa dagana eru margverðlaunaðir kínverskir kennarar í Tai chi og Kung fu á landinu að kenna Íslendingum leyndardóma þessara ævafornu bardagalista og líkamsræktar. Þær Yun Jun Ling og Hou Wen eru hér á vegum kínverska íþróttasambandsins og flytja bæði fyrirlestra ásamt því að vera með sýnikennslu. Meira »

Ofbeldisbrotum fjölgaði milli ára

Í gær, 20:06 Margvísleg verkefni komu inn á borð lögreglunnar á höfuðborgarsvæðinu árið 2015, en í nýútkominni ársskýrslu embættisins kemur m.a. fram að skráð hegningarlagabrot í umdæminu hafi verið rúmlega 9.000, um 25 slík brot að jafnaði á degi hverjum. Meira »

Áfram áhersla á sölumenn fíkniefna

Í gær, 19:20 Runólfur Þórhallsson, yfirmaður fíkniefnadeildar hjá lögreglunni á höfuðborgarsvæðinu, segir tillögu starfshóps um að afnema fangelsisrefsingu fyrir vörslu á neysluskömmtum af vímuefnum ekki breyta neinu varðandi störf lögreglunnar. Meira »

Airbnb „keyrir stíft inn á Ísland“

Í gær, 18:56 Mikil spurn eftir gistingu á Íslandi virðist hafa orðið Airbnb hvati að því að hefja auglýsingaherferð á Google. Könnun sem Hermann Valsson gerði sýnir að auglýsingar Airbnb birtast nú í fyrsta sinna í leitarniðurstöðum í sumum þeirra landa þaðan sem flestir ferðamenn koma til Íslands. Meira »

Ólína vill „ofurskatt á ofurlaun“

Í gær, 18:46 Ólína Þorvarðsdóttir, þingkona Samfylkingarinnar, segir að þær bónusgreiðslur sem kynntar hafi verið séu brjálæði sem samfélagið geti ekki sætt sig við og að það sé hlutverk löggjafans að setja lagaramma um skilyrði fyrir slíkum greiðslum til að tryggja frið í samfélaginu. Meira »

Íhugar stofnun starfshóps

Í gær, 18:40 Sigurður Ingi Jóhannsson forsætisráðherra íhugar að stofna starfshóp til að athuga hvernig löggjafinn geti brugðist við háum kaupaukagreiðslum eignarhaldsfélaga gömlu bankanna til starfsmanna sinna og stjórnenda. Meira »

Brotist inn og skartgripum stolið

Í gær, 18:17 Brotist var inn í húsnæði í umdæmi lögreglunnar á Suðurnesjum nýverið og úrum og skartgripum stolið. Sá eða þeir sem þar voru á ferð höfðu spennt upp glugga á húsinu og komist inn með þeim hætti, að því er segir í tilkynningu lögreglu. Meira »

Báðir töldu sig vera í rétti

Í gær, 17:46 Nokkur umferðaróhöpp hafa orðið í umdæmi lögreglunnar á Suðurnesjum undanfarna daga. Meðal annars skullu saman tvær bifreiðar við gatnamót Vatnsleysustrandarvegar og Stóru-Vatnsleysuvegar. Meira »

Einn með allar Jókertölurnar réttar

Í gær, 18:25 Einn íslenskur spilari var með allar Jókertölurnar réttar í útdrætti Víkingalottós í kvöld. Fær hann tvær milljónir í sinn hlut. Þá voru tveir með fjóra rétta í Jókernum og fá þeir hvor um sig 100 þúsund krónur. Meira »

Slösuð kona sótt að Strúti

Í gær, 18:11 Björgunarsveitir Slysavarnafélagsins Landsbjargar voru kallaðar út síðdegis í dag til að aðstoða göngukonu sem féll og slasaðist illa á öxl. Konan, sem var á ferð með gönguhópi í grennd við fjallið Strút. Meira »

Börn líði ekki fyrir fjársveltan rekstur

Í gær, 16:30 Foreldraráð og foreldrafélag leikskólans Laugasólar mótmæla því að börn þeirra verði látin líða fyrir fjársvelti í rekstri leikskóla Reykjavíkur og krefjast þess að forgangsraðað verði á nýjan hátt með aðbúnað þeirra og gæði skólastarfsins að leiðarljósi. Meira »
Félagsstarf
Staður og stund
Aflagrandi 40 Hér í Vesturbænum er haust...
Framhald
Nauðungarsala
Uppboð Einnig birt á www.naudungarsolu...
Samkoma
Félagsstarf
Samkoma kl. 20 í Kristniboðs- salnum. R...
3af16700 viltu verða góður stjórnandi
Kennsla
Viltu verða góður stjórnandi? Verk- og...