Gætu leitað til forsetans áfram

Bekkurinn var þétt setinn á málþinginu í Háskóla Íslands í ...
Bekkurinn var þétt setinn á málþinginu í Háskóla Íslands í gær. HÍ/Kristinn Ingvarsson

Ólíkar skoðanir voru uppi um framtíð málskotsréttar forseta ef ákvæði um rétt almennings til að krefjast þjóðaratkvæðagreiðslu fer inn í stjórnarskrá á málþingi um tillögur stjórnarskrárnefndar í Háskóla Íslands í gær. Þjóðin gæti frekar leitað til forsetans en að virkja nýtt stjórnarskrárákvæði.

Á meðal þriggja tillagna sem stjórnarskrárnefnd tilkynnti um á föstudag er ákvæði um að 15% kosningabærra manna geti krafist þjóðaratkvæðagreiðslu um nýsamþykkt lög. Verði sú breyting á stjórnarskránni samþykkt verðu 26. grein hennar eftir sem áður til staðar en hún gefur forseta landsins heimild til að hafna því að skrifa undir lög og vísa þeim til þjóðaratkvæðagreiðslu.

Að sögn Páls Þórhallssonar, formanns stjórnarskrárnefndar, taldi nefndin ekki rétt að afnema málskotsrétt forsetans nema að til stæði að fjalla heildstætt um hlutverk hans.

Rétturinn takmörkunum háður

Ragnhildur Helgadóttir, prófessor og deildarforseti lagadeildar Háskólans í Reykjavík, sagði á fundinum í gær sem Lagastofnun HÍ og Lögfræðingafélag Íslands stóðu fyrir að hún teldi rétt að halda málskotsrétti forsetans inni í stjórnarskrá jafnvel þó að almenningur fái þennan rétt til að efna til þjóðaratkvæðagreiðslna.

Hún teldi hins vegar að vægi 26. greinarinnar kæmi til með að minnka þar sem nýja ákvæðið yrði væntanlega nýtt mun oftar. Þegar forsetinn hafi neitað að skrifa undir lög hafi það alltaf verið í kjölfar undirskriftasöfnunar sem sýni að gjá sé á milli vilja þings og þjóðar.

Ýmsar takmarkanir eru þó á þjóðaratkvæðisrétti almennings samkvæmt tillögu stjórnarskrárnefndar. Þannig er ekki nóg að meirihluti þeirra sem tekur þátt í þjóðaratkvæðagreiðslu á þessum grundvelli hafni lögum heldur þarf að minnsta kosti fjórðungur kosningabærra manna að hafna þeim til að niðurstaðan teljist gild. Þá er frestur til þess að krefjast þjóðaratkvæðis og safna undirskriftum aðeins fjórar vikur frá birtingu laga.

Þessar takmarkanir eiga þó ekki við um rétt forsetans og því sagðist Ragnhildur telja að ákvæði um málskotsrétt hans gæti áfram átt heima í stjórnarskránni sem nokkurs konar stjórnskipunarlegur varnagli.

Forsetinn enn með veruleg áhrif

Skúli Magnússon, formaður Dómarafélags Íslands og fyrrverandi nefndarmaður í stjórnarskrárnefnd, var hins vegar á öðru máli þó að hann teldi eins og Ragnhildur að málskotsréttarákvæðið gæti haldið sér þrátt fyrir nýtt ákvæði um þjóðaratkvæðagreiðslur.

Málskotsrétturinn kæmi til með að hafa veruleg áhrif áfram vegna þess að takmarkanirnar samkvæmt nýja ákvæðinu sem stjórnarskrárnefnd leggur til séu svo strangar. Þannig væri vegurinn að því að fella lög mun beinni í gegnum málskotsrétt forsetans sem gæti sjálfur ákveðið að synja lögum um undirskrift. Ekki væru heldur sömu takmarkanirnar á hversu langan tíma hægt væri að safna undirskriftum.

Ragnhildur benti á móti á að forsetinn hefði vald til að skrifa ekki undir lög sem þingið væri búið að samþykkja og koma þannig í veg fyrir að þau tækju gildi. Málskotsréttur almennings sem stjórnarskrárnefnd leggur nú til eigi hins vegar við fyrir nýsamþykkt lög. Sagðist hún því standa við þá skoðun sína að draga myndi úr gildi málskotsréttar forsetans verði þessi breyting að veruleika.

Ragnhildur Helgadóttir (2.f.h), Skúli Magnússon (t.h.), Páll Þórhallson (í pontu) ...
Ragnhildur Helgadóttir (2.f.h), Skúli Magnússon (t.h.), Páll Þórhallson (í pontu) og Björg Thorarensen við pallborðið í hátíðarsal Háskóla Íslands í gær. HÍ/Kristinn Ingvarsson
mbl.is

Bloggað um fréttina

Innlent »

Síldin óvenjusnemma á ferðinni

08:18 Norsk-íslenska síldin er í ár fyrr á ferð í fæðugöngu vestur á bóginn heldur en undanfarinn tæpan aldarfjórðung. Sérfræðingar varast að draga of miklar ályktanir af því þótt síldin finnist einhverjum vikum fyrr heldur en verið hefur. Meira »

Mengun við Miklubrautina

07:57 „Fólk er sífellt stoppandi og takandi af stað og það er þegar ökutæki gefa frá sér mest af mengandi efnum,“ segir Runólfur Ólafsson, framkvæmdastjóri FÍB, um mengun á framkvæmdasvæðinu við Miklubraut. Meira »

Geta lokið störfum samkvæmt áætlun

07:37 Stjórnarliðar og stjórnarandstæðingar á Alþingi virðast flestir vera þeirrar skoðunar að Alþingi eigi að geta lokið þingstörfum, samkvæmt starfsáætlun, en áætlunin miðar við að síðasti dagur þinghalds fyrir þinghlé verði miðvikudagurinn 31. maí. Meira »

Þurfa að bíða í 48 mánuði

05:30 Umsækjendum á biðlistum sveitarfélaga eftir félagslegu húsnæði fækkaði heldur á milli áranna 2015 og 2016, samkvæmt könnun Varasjóðs húsnæðismála sem starfar á vegum velferðarráðuneytisins. Meira »

Hökt í sölu Arion banka

05:30 Söluferli Kaupþings á Arion banka er í uppnámi þar sem vogunarsjóðurinn Och-Ziff Capital Management Group, sem tilkynnt var um í mars að keypt hefði 6,6% hlut í bankanum af Kaupþingi, hefur ekki lagt fram beiðni til Fjármálaeftirlitsins um að fá heimild til að fara með virkan eignarhlut í bankanum. Meira »

Andlát: Dóra Guðjónsdóttir Nordal

05:30 Dóra Guðjónsdóttir Nordal, píanóleikari og húsfreyja, lést í gær á nítugasta aldursári.   Meira »

Rafrettufrumvarp á úreltum forsendum

05:30 „Þær forsendur sem gefnar eru í frumvarpi ráðherra eru úreltar og byggja á hræðsluáróðri en ekki vísindum,“ segir Guðmundur Karl Snæbjörnsson læknir um frumvarp heilbrigðisráðherra um að fella veipur (rafrettur) undir sömu reglur og tóbak. Meira »

Hentar ekki fyrir flugvöll

05:30 Ólafur Þór Ólafsson, formaður Svæðisskipulags Suðurnesja, segir hugsanlegan flugvöll í Hvassahrauni myndu verða á helsta vatnsverndarsvæði Suðurnesjamanna. Því sé ekki víst að leyfi verði veitt fyrir flugvelli. Meira »

Hátt verð á íslenskum frímerkjum

05:30 Frímerkjaefni frá Íslandi hefur verið selt fyrir um 157 milljónir króna hjá sænska uppboðshúsinu Postiljonen AB í Malmö á síðustu mánuðum. Meira »

Ástandið verra

05:30 Mörg erlend ungmenni koma hingað til lands til starfsnáms. Þau vinna aðallega við ferðaþjónustu, á gisti- og veitingastöðum og einnig hjá bændum. Störfin eru ólaunuð en ungmennin fá fæði og húsnæði og þurfa að fá uppáskrift vinnuveitanda um að hafa verið hér í starfsnáminu. Meira »

Nær ekkert af makríl

05:30 Auk rannsókna á norsk-íslensku síldinni var magn kolmunna austur og norðaustur af landinu metið í leiðangri Árna Friðrikssonar. Þá voru gerðar umfangsmiklar mælingar til að kanna ástand hafsins og vistkerfisins, m.a. með rannsóknum á magni átustofna. Meira »

Sigmar og Þóra hætta

Í gær, 22:03 Sigmar Guðmundsson og Þóra Arnórsdóttir, sem hafa stýrt Útsvarinu síðustu tíu ár, eru hætt sem stjórnendur þáttarins. Þetta tilkynntu þau í lok úrslitaþáttarins í kvöld. Sögðu þau þó að Útsvarið yrði eflaust á sínum stað áfram en mögulega í breyttri mynd. Meira »

Ræða um verðlagið í Costco

Í gær, 21:23 Mikill fólksfjöldi hefur komið í verslun Costco í Garðabæ frá því að hún opnaði á þriðjudaginn og virðist ekkert lát vera á því. Bílaumferðin í nágrenni verslunarinnar hefur verið slík að íbúar á svæðinu sem þurfa að nota sömu vegi og liggja þarna að hafa varla komist heim til sín. Meira »

„Þetta er fáránlegt kerfi“

Í gær, 20:39 „Þetta er í raun fáránlegt kerfi,“ segir Már Vilhjálmsson, rektor Menntaskólans við Sund, en stjórnendur skólans þurfa að skera niður í innritunum um 37,5% frá því á síðasta ári. Þá voru 240 nýnemar teknir inn, en í ár verða þeir aðeins 150 þrátt fyrir að skólinn hafi nýlega verið stækkaður. Meira »

Vann 5,6 milljarða króna

Í gær, 20:03 Heppinn lottóspilari vann fyrsta vinning í EuroJackpot í kvöld og er fyrir vikið 5,6 milljörðum króna ríkari. Sjö unnu annan vinning og fær hver tæpar 25,5 milljónir króna í sinn hlut. Meira »

Nemendum verði tryggt óbreytt nám

Í gær, 20:42 Nemendum, sem nú stunda nám við Fjölbrautaskólann við Ármúla, verður tryggt að nám þeirra verði óbreytt komi til sameiningar við Tækniskólann og að þeir geti lokið námi sínu á sömu forsendum og þeir hófu námið. Þetta kemur fram í yfirlýsingu frá Jóni B. Stefánssyni, skólameistara Tækniskólans. Meira »

Benedikt hættir sem formaður

Í gær, 20:12 Benedikt Jóhannesson fjármálaráðherra hefur tekið ákvörðun um að gefa ekki kost á sér til endurkjörs sem formaður Hollvinafélags Menntaskólans í Reykjavík. Þessu greindi hann frá í ræðu sem hann flutti fyrir hönd félagsins við útskrift úr MR í dag. Meira »

Hjartslátturinn í húsinu

Í gær, 19:45 Norðurlandahúsið í Þórshöfn í Færeyjum er nokkurskonar menningarhjarta Færeyinga og Sif Gunnarsdóttir hefur stjórnað hjartslættinum í húsinu síðan í ársbyrjun 2013. Meira »

Vilborg Arna klífur Everest 2017

Leiguhúsnæði 4 herb óskast
Óska eftir húsi íbúð eða hæð til leigu er með meðmæli bankaábyrgð og góða greiðs...
ICELANDIC and ENGLISH f. foreigners - ÍSLENSKA f. útl - ENSKA f. fullorðna
Byrja/Start:: 29/5, 26/6 - FRÍ - 4/9, 2/10, 30/10, 27/11 - 8/1: 4 vikur/weeks x...
Inntökupróf
Læknanám Jessenius faculty of Medicine Martin, Slóvakíu Inntökupróf í læknisfræð...
 
Verkstjóri
Sjávarútvegur
VERKSTJÓRI Síldarvinnslan hf. auglýsir...
Aðalfundur 2017
Fundir - mannfagnaðir
Aðalfundur Lögfræðingafélags Íslands ...
Félagsstarf
Staður og stund
Aflagrandi 40 Opin vinnustofa kl. 9, mor...
Framhald uppboðs
Nauðungarsala
Uppboð Einnig birt á www.naudungarsolu...