Gætu leitað til forsetans áfram

Bekkurinn var þétt setinn á málþinginu í Háskóla Íslands í ...
Bekkurinn var þétt setinn á málþinginu í Háskóla Íslands í gær. HÍ/Kristinn Ingvarsson

Ólíkar skoðanir voru uppi um framtíð málskotsréttar forseta ef ákvæði um rétt almennings til að krefjast þjóðaratkvæðagreiðslu fer inn í stjórnarskrá á málþingi um tillögur stjórnarskrárnefndar í Háskóla Íslands í gær. Þjóðin gæti frekar leitað til forsetans en að virkja nýtt stjórnarskrárákvæði.

Á meðal þriggja tillagna sem stjórnarskrárnefnd tilkynnti um á föstudag er ákvæði um að 15% kosningabærra manna geti krafist þjóðaratkvæðagreiðslu um nýsamþykkt lög. Verði sú breyting á stjórnarskránni samþykkt verðu 26. grein hennar eftir sem áður til staðar en hún gefur forseta landsins heimild til að hafna því að skrifa undir lög og vísa þeim til þjóðaratkvæðagreiðslu.

Að sögn Páls Þórhallssonar, formanns stjórnarskrárnefndar, taldi nefndin ekki rétt að afnema málskotsrétt forsetans nema að til stæði að fjalla heildstætt um hlutverk hans.

Rétturinn takmörkunum háður

Ragnhildur Helgadóttir, prófessor og deildarforseti lagadeildar Háskólans í Reykjavík, sagði á fundinum í gær sem Lagastofnun HÍ og Lögfræðingafélag Íslands stóðu fyrir að hún teldi rétt að halda málskotsrétti forsetans inni í stjórnarskrá jafnvel þó að almenningur fái þennan rétt til að efna til þjóðaratkvæðagreiðslna.

Hún teldi hins vegar að vægi 26. greinarinnar kæmi til með að minnka þar sem nýja ákvæðið yrði væntanlega nýtt mun oftar. Þegar forsetinn hafi neitað að skrifa undir lög hafi það alltaf verið í kjölfar undirskriftasöfnunar sem sýni að gjá sé á milli vilja þings og þjóðar.

Ýmsar takmarkanir eru þó á þjóðaratkvæðisrétti almennings samkvæmt tillögu stjórnarskrárnefndar. Þannig er ekki nóg að meirihluti þeirra sem tekur þátt í þjóðaratkvæðagreiðslu á þessum grundvelli hafni lögum heldur þarf að minnsta kosti fjórðungur kosningabærra manna að hafna þeim til að niðurstaðan teljist gild. Þá er frestur til þess að krefjast þjóðaratkvæðis og safna undirskriftum aðeins fjórar vikur frá birtingu laga.

Þessar takmarkanir eiga þó ekki við um rétt forsetans og því sagðist Ragnhildur telja að ákvæði um málskotsrétt hans gæti áfram átt heima í stjórnarskránni sem nokkurs konar stjórnskipunarlegur varnagli.

Forsetinn enn með veruleg áhrif

Skúli Magnússon, formaður Dómarafélags Íslands og fyrrverandi nefndarmaður í stjórnarskrárnefnd, var hins vegar á öðru máli þó að hann teldi eins og Ragnhildur að málskotsréttarákvæðið gæti haldið sér þrátt fyrir nýtt ákvæði um þjóðaratkvæðagreiðslur.

Málskotsrétturinn kæmi til með að hafa veruleg áhrif áfram vegna þess að takmarkanirnar samkvæmt nýja ákvæðinu sem stjórnarskrárnefnd leggur til séu svo strangar. Þannig væri vegurinn að því að fella lög mun beinni í gegnum málskotsrétt forsetans sem gæti sjálfur ákveðið að synja lögum um undirskrift. Ekki væru heldur sömu takmarkanirnar á hversu langan tíma hægt væri að safna undirskriftum.

Ragnhildur benti á móti á að forsetinn hefði vald til að skrifa ekki undir lög sem þingið væri búið að samþykkja og koma þannig í veg fyrir að þau tækju gildi. Málskotsréttur almennings sem stjórnarskrárnefnd leggur nú til eigi hins vegar við fyrir nýsamþykkt lög. Sagðist hún því standa við þá skoðun sína að draga myndi úr gildi málskotsréttar forsetans verði þessi breyting að veruleika.

Ragnhildur Helgadóttir (2.f.h), Skúli Magnússon (t.h.), Páll Þórhallson (í pontu) ...
Ragnhildur Helgadóttir (2.f.h), Skúli Magnússon (t.h.), Páll Þórhallson (í pontu) og Björg Thorarensen við pallborðið í hátíðarsal Háskóla Íslands í gær. HÍ/Kristinn Ingvarsson
mbl.is

Bloggað um fréttina

Innlent »

DR mun selja efni RÚV um allan heim

10:14 RÚV hefur undirritað rammasamning við DR Sales sem felur í sér að DR Sales mun sjá um að markaðssetja, selja og fjármagna dagskrárefni í eigu og meðframleiðslu RÚV um allan heim. Meira »

Þorvaldur leiðir í Reykjavík suður

10:00 Þorvaldur Þorvaldsson, trésmiður og formaður Alþýðufylkingarinnar, leiðir framboðslista flokksins í Reykjavíkurkjördæmi suður fyrir Alþingiskosningarnar 2016. Meira »

Taldi ekki fram gjafalán og aflandsfé

09:20 Karlmaður á sextugsaldri hefur verið ákærður fyrir meiri háttar brot gegn skattalögum með því að hafa staðið skil á efnislega röngum skattframtölum gjaldárin 2006 og 2007. Taldi hann ekki fram 42 milljóna tekjur. Meira »

Huginn hefur titilvörnina með látum

09:15 Íslandsmót skákfélaga hófst í gærkvöld þegar fyrsta deild Íslandsmótsins hófst. Íslandsmeistarar Skákfélagsins Hugins hófu titilvörnina með miklum látum þegar þeir unnu stórsigur á Skákfélagi Akureyrar 7½-½. Meira »

Safna 10 milljón birkifræjum

08:18 Hekluskógar safna birkifræi í haust, eins og undanfarin ár, til að sá í það mikla landflæmi sem verkefnið hefur undir.  Meira »

Ákærður fyrir árás á lögreglumann

08:15 Karlmaður á fertugsaldri hefur verið ákærður fyrir brot gegn valdstjórninni með því að hafa í október á síðasta ári veist með ofbeldi að lögreglumanni og slegið hann höggi í andlitið. Meira »

Þrír stórir skjálftar í Kötlu

05:49 Jarðskjálfti af stærð 3,1 varð klukkan 4:40 í nótt og annar af stærð 3,7 varð kl 04:41 í Kötlu-öskjunni. Stærri skjálftinn fannst í Þórsmörk og fylgdu honum nokkrir eftirskjálftar. Um 200 jarðskjálftar hafa mælst síðasta sólarhringinn í Kötlu. Meira »

Samkeppni um aðstöðu við Hengifoss

07:57 Fljótsdalshreppur hefur í samvinnu við Arkitektafélag Íslands auglýst hönnunarsamkeppni um aðstöðubyggingu fyrir ferðamenn við Hengifossá í Fljótsdal. Meira »

Breyta þarf básafjósum

05:30 Ákvæði reglugerðar um velferð nautgripa á að taka gildi á morgun. Hún kallar á breytingar á mörgum básafjósum. Landssamband kúabænda hefur óskað eftir frestun á gildistöku ákvæðanna. Meira »

Þingstörf halda áfram eftir helgi

05:30 „Það er ljóst mál að við náum ekki að standast starfsáætlun eins og blasað hefur við undanfarna daga,“ segir Einar K. Guðfinnsson, forseti Alþingis, en þingfundir halda áfram á mánudag kl. 10.30. Meira »

Vilja umboð fram í nóvember

05:30 Fimm af sjö þingmönnum í Íslandsdeild Norðurlandaráðs verða ekki í kjöri eða eru ekki í öruggum sætum í komandi kosningum. Þeir missa því umboð sitt sem alþingismenn á kjördag 29. október. Meira »

Unnið af krafti við meðferðarstöð SÁÁ

05:30 Áætlað er að uppsteypu nýrrar meðferðarstöðvar SÁÁ í Vík á Kjalarnesi ljúki í febrúar 2017.  Meira »

Línufrumvarp verði samþykkt

05:30 Formaður úrskurðarnefndar umhverfis- og auðlindamála segir að úrskurðir í kærumálum vegna línulagna frá Þeistareykjavirkjun verði hugsanlega kveðnir upp 10. til 14. október en bendir jafnframt á að það gæti dregist. Meira »

Mistök Hagstofu kosta neytendur

05:30 „Þeir sem eru nýbúnir að taka lán fá núna reikning í hausinn vegna fortíðarverðbólgu,“ segir Ingólfur Bender, forstöðumaður Greiningar Íslandsbanka, vegna mistaka Hagstofu Íslands, en stofnunin vanreiknaði vísitölu neysluverðs í hálft ár. Meira »

Bryndís færð upp í annað sæti í SV

Í gær, 22:33 Kjördæmisráð Sjálfstæðisflokksins í Suðvesturkjördæmi hittist í kvöld þar sem lagður var fram breyttur listi frá því sem kom úr prófkjöri flokksins. Var samþykkt að Bryndís Haraldsdóttir færi í annað sæti listans á eftir Bjarna Benediktssyni sem leiðir hann. Meira »

Auka þarf vöktun sjókvíaeldis

05:30 Skipulagsstofnun telur að helstu neikvæðu áhrif aukins laxeldis Fjarðalax og tilkoma Arctic Sea Farm í Patreksfirði og Tálknafirði muni felast í áhrifum á fisksjúkdóma, laxalús, náttúrulega stofna laxfiska og botndýralíf. Meira »

Undirbúningur fyrir göng ekki á dagskrá

Í gær, 23:22 Rannsóknir og undirbúningur fyrir jarðgangagerð á milli Skutulsfjarðar og Álftafjarðar eru ekki á samgönguáætlun fyrir árin 2015-2026 og ekki er fjárveiting fyrir verkefninu í fjárlögum. Þetta kom fram í skriflegu svari Ólafar Nordal innanríkisráðherra við fyrirspurn Jóhönnu Maríu Sig­munds­dótt­ur. Meira »

Nauðgunarmáli telst lokið

Í gær, 22:00 „Ég held að þetta hafi legið fyrir allan tímann að þetta myndi fara svona,“ segir Vilhjálmur Hans Vilhjálmsson hæstaréttarlögmaður í samtali við mbl.is, en Vilhjálmur er verjandi eins sakborninganna sem sýknaðir voru í hæstarétti í dag vegna hópnauðgunarmáls. Meira »
BOKIN.IS 12 950 GJAFAKOSTIR TIL SÖLU Þú innskráir þig og byrjar að versla bækur - pantanir afgreiddar samdægurs
ÞÚ INNSKRÁIR ÞIG Á BOKIN.IS OG PANTAR BÆKUR . PANTANIR AFGREIDDAR SAM...
VW CC Dísel 2013. Ath ýmis skipti !
Glæsilegur umboðsbíll, afar snyrtilegur og vel með farinn ! Ný Michelin 18" sum...
Dökkgrænt sófasett og hvít borð
Til sölu vel með farinn dökkgrænn sófi og tveir stólar með áklæði sem hægt er að...
Viltu auka innkomu þína ? Egat Nuddsteinar og pottur 39.000 kr saman. (basalt nuddsteinar ásamt steinapotti )
Viltu auka business þinn.(Hot Stones) . Hlægilegt verð :Egat Nuddsteinar (Basalt...
 
Framhald uppboðs
Nauðungarsala
Uppboð Einnig birt á www.naudungarsolu...
Framhald uppboðs
Nauðungarsala
Uppboð Einnig birt á www.naudungarsolu...
Tilkynning
Tilkynningar
?ill?g? að deiliskipulagi og ??????? ?...
Mat á umhverfisáhrifum
Tilkynningar
Mat á umhverfisáhrifum Álit...