Gætu leitað til forsetans áfram

Bekkurinn var þétt setinn á málþinginu í Háskóla Íslands í ...
Bekkurinn var þétt setinn á málþinginu í Háskóla Íslands í gær. HÍ/Kristinn Ingvarsson

Ólíkar skoðanir voru uppi um framtíð málskotsréttar forseta ef ákvæði um rétt almennings til að krefjast þjóðaratkvæðagreiðslu fer inn í stjórnarskrá á málþingi um tillögur stjórnarskrárnefndar í Háskóla Íslands í gær. Þjóðin gæti frekar leitað til forsetans en að virkja nýtt stjórnarskrárákvæði.

Á meðal þriggja tillagna sem stjórnarskrárnefnd tilkynnti um á föstudag er ákvæði um að 15% kosningabærra manna geti krafist þjóðaratkvæðagreiðslu um nýsamþykkt lög. Verði sú breyting á stjórnarskránni samþykkt verðu 26. grein hennar eftir sem áður til staðar en hún gefur forseta landsins heimild til að hafna því að skrifa undir lög og vísa þeim til þjóðaratkvæðagreiðslu.

Að sögn Páls Þórhallssonar, formanns stjórnarskrárnefndar, taldi nefndin ekki rétt að afnema málskotsrétt forsetans nema að til stæði að fjalla heildstætt um hlutverk hans.

Rétturinn takmörkunum háður

Ragnhildur Helgadóttir, prófessor og deildarforseti lagadeildar Háskólans í Reykjavík, sagði á fundinum í gær sem Lagastofnun HÍ og Lögfræðingafélag Íslands stóðu fyrir að hún teldi rétt að halda málskotsrétti forsetans inni í stjórnarskrá jafnvel þó að almenningur fái þennan rétt til að efna til þjóðaratkvæðagreiðslna.

Hún teldi hins vegar að vægi 26. greinarinnar kæmi til með að minnka þar sem nýja ákvæðið yrði væntanlega nýtt mun oftar. Þegar forsetinn hafi neitað að skrifa undir lög hafi það alltaf verið í kjölfar undirskriftasöfnunar sem sýni að gjá sé á milli vilja þings og þjóðar.

Ýmsar takmarkanir eru þó á þjóðaratkvæðisrétti almennings samkvæmt tillögu stjórnarskrárnefndar. Þannig er ekki nóg að meirihluti þeirra sem tekur þátt í þjóðaratkvæðagreiðslu á þessum grundvelli hafni lögum heldur þarf að minnsta kosti fjórðungur kosningabærra manna að hafna þeim til að niðurstaðan teljist gild. Þá er frestur til þess að krefjast þjóðaratkvæðis og safna undirskriftum aðeins fjórar vikur frá birtingu laga.

Þessar takmarkanir eiga þó ekki við um rétt forsetans og því sagðist Ragnhildur telja að ákvæði um málskotsrétt hans gæti áfram átt heima í stjórnarskránni sem nokkurs konar stjórnskipunarlegur varnagli.

Forsetinn enn með veruleg áhrif

Skúli Magnússon, formaður Dómarafélags Íslands og fyrrverandi nefndarmaður í stjórnarskrárnefnd, var hins vegar á öðru máli þó að hann teldi eins og Ragnhildur að málskotsréttarákvæðið gæti haldið sér þrátt fyrir nýtt ákvæði um þjóðaratkvæðagreiðslur.

Málskotsrétturinn kæmi til með að hafa veruleg áhrif áfram vegna þess að takmarkanirnar samkvæmt nýja ákvæðinu sem stjórnarskrárnefnd leggur til séu svo strangar. Þannig væri vegurinn að því að fella lög mun beinni í gegnum málskotsrétt forsetans sem gæti sjálfur ákveðið að synja lögum um undirskrift. Ekki væru heldur sömu takmarkanirnar á hversu langan tíma hægt væri að safna undirskriftum.

Ragnhildur benti á móti á að forsetinn hefði vald til að skrifa ekki undir lög sem þingið væri búið að samþykkja og koma þannig í veg fyrir að þau tækju gildi. Málskotsréttur almennings sem stjórnarskrárnefnd leggur nú til eigi hins vegar við fyrir nýsamþykkt lög. Sagðist hún því standa við þá skoðun sína að draga myndi úr gildi málskotsréttar forsetans verði þessi breyting að veruleika.

Ragnhildur Helgadóttir (2.f.h), Skúli Magnússon (t.h.), Páll Þórhallson (í pontu) ...
Ragnhildur Helgadóttir (2.f.h), Skúli Magnússon (t.h.), Páll Þórhallson (í pontu) og Björg Thorarensen við pallborðið í hátíðarsal Háskóla Íslands í gær. HÍ/Kristinn Ingvarsson
mbl.is

Bloggað um fréttina

Innlent »

Mótmæltu brottvísun hælisleitanda

21:47 Um 30 manns komu saman fyrir utan lögreglustöðina á Hverfisgötu í kvöld til að mótmæta brottvísun Ezes Okafors, fórnarlambs hryðjuverkasamtakanna Boko Haram í Nígeríu, en til stendur að senda hann úr landi í fyrramálið. Meira »

Stundum pirruð en annars fullkomin

21:09 Forsetaframbjóðandinn Elísabet Jökulsdóttir segir það draum sinn að gera Bessastaði að barna- og unglingamiðstöð. Þetta kom meðal annars fram þegar hún svaraði spurningum áhorfenda í beinni útsendingu á facebooksíðu Nova í dag. Meira »

Snæfríður og Kópavogsbær ná sátt

20:26 Forráðamenn Snæfríðar Ingadóttur og Kópavogsbær hafa náð sátt í dómsmáli sem foreldrarnir höfðuðu gegn Kópavogsbæ. Eins og mbl.is fjallaði um í dag snerist málið um þá ákvörðun bæjarins að synja Snæfríði, sem er með sjaldgæfan augnsjúkdóm og skilgreind lögblind, um þá ósk að fá sams konar leigubílaþjónustu og nágrannasveitarfélögin bjóða upp á. Meira »

Þyrlan komin af slysstað

20:22 Flak þyrlu Ólafs Ólafs­son­ar var í dag flutt af slysstað, en þyrla Landhelgisgæslunnar, TF-LÍF, aðstoðaði Rannsóknarnefnd samgönguslysa við að flytja hana niður að Nesjavallavirkjun. Þaðan var þyrlan flutt til Reykjavíkur með flutningabíl. Meira »

„Þetta er bara hættulegt“

20:20 Hjólreiðafólki hefur fjölgað talsvert á Íslandi og sést það best á aukinni umferð þess á höfuðborgarsvæðinu. Byggðir hafa verið hjólastígar víða og í vor var byrjað að hreinsa þá af sandi sem þar safnast yfir vetrartímann. María Ögn Guðmundsdóttir hjólaþjálfari segir hreinsunina þó ganga hægt. Meira »

Vill taka Hollywood til Íslands

19:49 „Fólk er oft að spyrja mig af hverju ég er ekki úti í Hollywood en ég segi þá bara að mig langi að taka Hollywood hingað, og það góða af því,“ segir Baltasar Kormákur, en borgarráð samþykkti á dögunum að selja framleiðslufyrirtæki hans, RVK-studios, fjórar fasteignir í Gufunesi. Meira »

Lagaði borðið upp á eigin spýtur

19:37 Bókasafnsfræðingurinn Dröfn Vilhjálmsdóttir trúði varla sínum eigin augum í dag þegar nemandi Seljaskóla, þar sem hún starfar, rogaðist með fallegt borð inn á skólasafnið. Í síðustu viku fékk hann leyfi til að laga ónýtt borð sem átti að henda og kom árangurinn kennurum og samnemendum hans á óvart. Meira »

Tímamót hjá United Silicon

19:45 Á mánudagskvöldið kom fyrsti farmurinn af hráefni fyrir nýtt kísilmálmver United Silicon í Helguvík. Um var að ræða tæplega sex þúsund tonn af kvars, steintegund sem er meðal grunnefna sem notuð eru við kísilmálmvinnsluna. Gert er ráð fyrir að framleiðsla hefjist að fullu í lok júlí. Meira »

Guðni með 57% fylgi

19:16 Davíð Oddsson nýtur stuðnings 22% kjósenda til embættis forseta Íslands samkvæmt niðurstöðum nýrrar skoðanakönnunar Gallups sem gerð var fyrir stuðningsmenn Davíðs, en um 57% kjósenda vilja Guðna Th. Jóhannesson í embættið. Meira »

„Þetta setur allt úr skorðum“

19:07 „Okkur finnst bagalegt að flugvellinum sé lokað í svona langan tíma,“ segir Svanhvít Friðriksdóttir, upplýsingafulltrúi flugfélagsins WOW air, en yfirvinnubann flugumferðarstjóra mun hafa áhrif á um 20 ferðir flugfélagsins í nótt. Meira »

Sóley hættir í borgarstjórn

19:03 Sóley Tómasdóttir, borgarfulltrúi Vinstrihreyfingarinnar – græns framboðs, ætlar að hætta í borgarstjórn Reykjavíkur í haust. Þetta tilkynnir hún á Facebook í kvöld. Fjölskyldan ætli að flytjast til Hollands þar sem eiginmaður hennar Aart fer í nýtt starf hjá Marel þar í landi og hún í meistaranám í uppeldisfræði. Meira »

38 milljónir á íslenskan miða

18:37 Fimm heppnir lottóspilarar skipta með sér fyrsta vinningnum í Víkingalottói kvöldsins og fær hver um sig rúmlega 62 milljónir króna í sinn hlut. Meira »

1,9 milljónir í skaðabætur vegna lekans

18:27 Héraðsdómur Reykjavíkur dæmdi í dag Fjarskipti hf., eiganda Vodafone, til að greiða einstaklingi rúmar 1,9 milljónir í skaðabætur vegna gagnaleka sem varð í nóvember 2013. Byggði hann á því að hafa orðið fyrir tjóni vegna upplýsinga sem tölvuþrjótur stal af „Mínum síðum“ á heimasíðu Fjarskipta hf. Meira »

Línur á korti eða manngert kerfi?

18:15 „Áður en við byrjuðum vissi ég nánast ekki neitt um hvernig allt þetta ferli virkaði og fyrir mér voru landamæri einmitt bara línur á landakorti,“ segir Katrín Ásmundsdóttir, annar stjórnandi sjónvarpsþáttarins Hæpsins á RÚV. Meira »

Jafnréttisviðurkenning til Reykjavíkurborgar og Kvennaathvarfs

18:01 Reykjavíkurborg og starfsfólk borgarinnar og Samtök um kvennaathvarf hafa hlotið jafnréttisviðurkenningu Jafnréttisráðs árið 2016. Eygló Harðardóttir, félags- og húsnæðismálaráðherra, afhenti viðurkenningarnar við hátíðlega athöfn í gær. Meira »

Mjög þrengt að háskólakennslu

18:24 Gerðar eru alvarlegar athugasemdir við fjármálaáætlun fjármála- og efnahagsráðuneytisins fyrir árin 2017–2021 í ályktun sem aðalfundur Félags prófessora við ríkisháskóla hefur sent frá sér og samþykkt var samhljóða í dag. Meira »

Frumvarp gegn skattsvikum í lágskattaríkjum

18:04 Bjarni Benediktsson, fjármála- og efnahagsráðherra, hefur lagt fram á Alþingi frumvarp til laga um aðgerðir stjórnvalda til að sporna við skattsvikum vegna eignarhalds í lágskattaríkjum. Fram kemur í fréttatilkynningu að frumvarpið feli í sér ýmsar breytingar á skatta- og tollalögum. Meira »

Hafnarfjarðarbær gegn mansali

17:48 Samþykkt var samhljóða í bæjarstjórn Hafnarfjarðar í dag að veita hættunni á mansali sérstaka athygli og að farið yrði yfir alla ferla hjá bænum í því skyni að vernda þá sem væru í viðkvæmri stöðu gagnvart mansali. Meira »
MB Sprinter 16 manna árg. 2005
Til sölu MB Sprinter 16 manna árg. 2005, ekinn 580 þús. km. Góður bíll en þarfna...
HARMONIKKUHURÐIR SPARA MIKIÐ PLÁSS
Margar gerðir, oftast afgreiddar samdægurs, verð frá kr. 13.900,- Sími 848 3215...
NUDD- LÁTTU ÞER LIÐA VEL.
Slakaðu á og láttu þer líða vel.Nudd er fyrir likamlega og andlega vellíðan. ...
Vilt þú starfa við ferðaþjónustu hjá eigin fyrirtæki?
Lítið ferðaþjónustu- og afþreyingarfyrirtæki til sölu, veltir um 5 milljónum á s...
 
Snjómokstur
Tilboð - útboð
Útboð Snjómokstur og hálkuvörn á ...
Héraðsfundur
Fundir - mannfagnaðir
Héraðsfundur Reykjavíkurprófastsdæmis...
Smiðir óskast
Byggingarvinna
Smiðir óskast Gluggar og Garðhús hf. ...
Lausar stöður
Önnur störf
Sveitarfélagið Hornafjörður auglýsir...