Gætu leitað til forsetans áfram

Bekkurinn var þétt setinn á málþinginu í Háskóla Íslands í ...
Bekkurinn var þétt setinn á málþinginu í Háskóla Íslands í gær. HÍ/Kristinn Ingvarsson

Ólíkar skoðanir voru uppi um framtíð málskotsréttar forseta ef ákvæði um rétt almennings til að krefjast þjóðaratkvæðagreiðslu fer inn í stjórnarskrá á málþingi um tillögur stjórnarskrárnefndar í Háskóla Íslands í gær. Þjóðin gæti frekar leitað til forsetans en að virkja nýtt stjórnarskrárákvæði.

Á meðal þriggja tillagna sem stjórnarskrárnefnd tilkynnti um á föstudag er ákvæði um að 15% kosningabærra manna geti krafist þjóðaratkvæðagreiðslu um nýsamþykkt lög. Verði sú breyting á stjórnarskránni samþykkt verðu 26. grein hennar eftir sem áður til staðar en hún gefur forseta landsins heimild til að hafna því að skrifa undir lög og vísa þeim til þjóðaratkvæðagreiðslu.

Að sögn Páls Þórhallssonar, formanns stjórnarskrárnefndar, taldi nefndin ekki rétt að afnema málskotsrétt forsetans nema að til stæði að fjalla heildstætt um hlutverk hans.

Rétturinn takmörkunum háður

Ragnhildur Helgadóttir, prófessor og deildarforseti lagadeildar Háskólans í Reykjavík, sagði á fundinum í gær sem Lagastofnun HÍ og Lögfræðingafélag Íslands stóðu fyrir að hún teldi rétt að halda málskotsrétti forsetans inni í stjórnarskrá jafnvel þó að almenningur fái þennan rétt til að efna til þjóðaratkvæðagreiðslna.

Hún teldi hins vegar að vægi 26. greinarinnar kæmi til með að minnka þar sem nýja ákvæðið yrði væntanlega nýtt mun oftar. Þegar forsetinn hafi neitað að skrifa undir lög hafi það alltaf verið í kjölfar undirskriftasöfnunar sem sýni að gjá sé á milli vilja þings og þjóðar.

Ýmsar takmarkanir eru þó á þjóðaratkvæðisrétti almennings samkvæmt tillögu stjórnarskrárnefndar. Þannig er ekki nóg að meirihluti þeirra sem tekur þátt í þjóðaratkvæðagreiðslu á þessum grundvelli hafni lögum heldur þarf að minnsta kosti fjórðungur kosningabærra manna að hafna þeim til að niðurstaðan teljist gild. Þá er frestur til þess að krefjast þjóðaratkvæðis og safna undirskriftum aðeins fjórar vikur frá birtingu laga.

Þessar takmarkanir eiga þó ekki við um rétt forsetans og því sagðist Ragnhildur telja að ákvæði um málskotsrétt hans gæti áfram átt heima í stjórnarskránni sem nokkurs konar stjórnskipunarlegur varnagli.

Forsetinn enn með veruleg áhrif

Skúli Magnússon, formaður Dómarafélags Íslands og fyrrverandi nefndarmaður í stjórnarskrárnefnd, var hins vegar á öðru máli þó að hann teldi eins og Ragnhildur að málskotsréttarákvæðið gæti haldið sér þrátt fyrir nýtt ákvæði um þjóðaratkvæðagreiðslur.

Málskotsrétturinn kæmi til með að hafa veruleg áhrif áfram vegna þess að takmarkanirnar samkvæmt nýja ákvæðinu sem stjórnarskrárnefnd leggur til séu svo strangar. Þannig væri vegurinn að því að fella lög mun beinni í gegnum málskotsrétt forsetans sem gæti sjálfur ákveðið að synja lögum um undirskrift. Ekki væru heldur sömu takmarkanirnar á hversu langan tíma hægt væri að safna undirskriftum.

Ragnhildur benti á móti á að forsetinn hefði vald til að skrifa ekki undir lög sem þingið væri búið að samþykkja og koma þannig í veg fyrir að þau tækju gildi. Málskotsréttur almennings sem stjórnarskrárnefnd leggur nú til eigi hins vegar við fyrir nýsamþykkt lög. Sagðist hún því standa við þá skoðun sína að draga myndi úr gildi málskotsréttar forsetans verði þessi breyting að veruleika.

Ragnhildur Helgadóttir (2.f.h), Skúli Magnússon (t.h.), Páll Þórhallson (í pontu) ...
Ragnhildur Helgadóttir (2.f.h), Skúli Magnússon (t.h.), Páll Þórhallson (í pontu) og Björg Thorarensen við pallborðið í hátíðarsal Háskóla Íslands í gær. HÍ/Kristinn Ingvarsson
mbl.is

Bloggað um fréttina

Innlent »

1500 flugu út dag hvern í nóvember

09:07 Aldrei áður hafa jafn margir hér á landi nýtt nóvembermánuð til að ferðast til annarra landa og er fjöldi íslenskra farþega það sem af er 2016 nú kominn upp í hálfa milljón. Frá þessu er greint á ferðavefnum Túristi.is. Meira »

Klári Krýsuvíkurveg árið 2018

08:30 Frá árinu 2011 hefur verið unnið að því að malbika Krýsuvíkurveg frá Krýsuvík að Hafnarfirði. Enn er þó um eins kílómetra vegkafli um Vatnsskarð ómalbikaður. Nú sér aftur á móti fyrir endann á þessari framkvæmd, því stefnt er á að klára kaflann árið 2018. Meira »

Appelsínið sé á undan

08:18 „Ég gengst við því að vera það sem þú kallar höfundur jólabragðsins,“ segir Guðmundur Mar Magnússon bruggmeistari hjá Ölgerðinni. Þar á bæ eru vélarnar nú keyrðar stanslaust og appelsín og malt framleitt í stórum skömmtum. Meira »

Ríkið hefur ekki skipað matsmann

07:57 Þótt ríkið hafi tekið við hlut sameigenda sinna í hverasvæðinu við Geysi í Haukadal hefur það ekki skipað fulltrúa í matsnefnd sem ákvarða á kaupverðið. Meira »

Byggð á höfða og við sjóinn

07:44 Mikil uppbygging er áformuð við Elliðavog og á Ártúnshöfða. Efnt var til hugmyndasamkeppni um skipulag svæðisins og voru úrslit kunngjörð í fyrrasumar. Í vinningstillögunni er gert ráð fyrir u.þ.b. 816.200 fermetra viðbótar byggingarmagni og 5.100 íbúðum í 3-5 hæða húsum. Meira »

Bjartsýnni og færri án vinnu

07:37 Aukinnar bjartsýni gætir meðal launþega í Flóafélögunum svonefndu, samkvæmt niðurstöðum nýrrar Gallup-könnunar ef borið er saman við eldri kannanir. Meira »

Þrír grunaðir um nauðgun

05:52 Þrír karlmenn voru á þriðjudagskvöld úrskurðaðir í vikulangt gæsluvarðhald í Héraðsdómi Reykjavíkur vegna gruns um að þeir hafi svipt konu frelsi og nauðgað henni. Meira »

18 kvartanir um reyk og lykt

06:37 Umhverfisstofnun hafði fengið sendar 18 ábendingar um reyk og lykt í Reykjanesbæ í gær um klukkan 17:00. Við eftirlit Umhverfisstofnunar kom fram að slökkt hafi verið á ofni kísilversins á mánudagskvöld um klukkan 22:00 og ekki verið kveikt á honum síðan. Meira »

Hressileg úrkoma í vændum

05:49 Búast má við talsverðri rigningu eða slyddu á Ströndum fram á nótt, samkvæmt upplýsingum frá vakthafandi veðurfræðingi á Veðurstofu Íslands. Hvöss norðaustanátt norðvestan til á landinu í dag og má búast við hvössum vindstrengjum við fjöll á þeim slóðum. Meira »

Þakið við 70 þúsund kr. á ári

05:30 Þak er sett á kostnað fólks við heilbrigðisþjónustu, samkvæmt drögum að reglugerð sem velferðarráðuneytið hefur birt.  Meira »

Uppboðshúsið vissi um fölsun

05:30 Ólafur Ingi Jónsson, forvörður á Listasafni Íslands, segir óumdeilt að uppboðsfyrirtækið Bruun Rasmussen hafi haft vitneskju um að verk Svavars Guðnasonar sem boðið var upp í fyrradag hafi verið falsað. Meira »

Gagnrýna hækkanir hjá borginni

05:30 „Við erum verulega ósátt við þessar hækkanir, umfram verðlagsþróun, á sama tíma og við erum að leita allra leiða til að draga úr byggingarkostnaði,“ segir Árni Jóhannsson, hjá Samtökum iðnaðarins, um þær verðhækkanir sem Reykjavíkurborg hefur boðað hjá umhverfis- og skipulagssviði um áramót. Meira »

Stígum við Skógafoss lokað

05:30 Umhverfisstofnun hefur lokað göngustígum út frá aðalstígnum upp að útsýnispallinum við Skógafoss vegna aurbleytu og til þess að draga úr skemmdum á gróðri meðfram þeim. Meira »

Tíu þúsund króna seðillinn sækir á

05:30 Hlutur 10.000 króna seðilsins fer vaxandi í heildarverðmæti seðla í umferð og nemur nú um 43%, að því er fram kemur í ritinu Fjármálainnviðir sem Seðlabankinn gaf út í gær. Meira »

Ræða málin áfram óformlega

Í gær, 23:13 Viðræður fimm stjórnmálaflokka um myndun mögulegrar ríkisstjórnar eru enn óformlegar. Ekki hefur verið tekin ákvörðun um að hefja formlegar viðræður. Þetta hefur Ríkisútvarpið eftir Birgittu Jónsdóttur, þingmanni Pírata, en flokkur hennar hefur rætt við Vinstri hreyfinguna – grænt framboð, Viðreisn, Bjarta framtíð og Samfylkinguna undanfarna daga. Meira »

Tugir milljóna í uppihald

05:30 Um það bil 820 einstaklingar eru í dag hælisleitendur á Íslandi, en vegna skorts á húsnæði hefur Útlendingastofnun neyðst til að hýsa hluta þessa fólks á hótelum í Reykjanesbæ og á höfuðborgarsvæðinu. Meira »

Meiri kröfur til kunnáttu kennara

05:30 Skoða þarf gæði kennaranámsins eftir að það var lengt í fimm ár. Menntun kennara þarf að vera markvissari og gerðar meiri kröfur til kennara varðandi kunnáttu í stærðfræði, náttúrufræði og íslensku. Meira »

Vanhæfur fyrir og eftir hrun

Í gær, 22:44 Markús Sigurbjörnsson, forseti Hæstaréttar, var vanhæfur til þess að dæma í málum sem tengdust Glitni fyrir og eftir bankahrunið vegna eignar sinnar á hlutabréfum í bankanum. Meira »
Suzuki Grand Vitara 2011 ekinn aðeins 53 þ.
Til sölu Suzuki Grand Vitara sjáfskiptur, dráttarkrókur, nýlegt í bremsum að fra...
VILTU VITA HVAÐ ER FRAMUNDAN ?
Viltu fá hjálp að handan og leiðsögn þeirra sem farnir eru ? þér líður svo mikið...
Nissan Micra 2004. Sjálfskipt og nýskoðuðuð. ÓDÝR
Til sölu Nissan Micra árg. 2004, ekin 168 þúsund km. Bíllinn er toppstandi, nýsk...
Hillusamstæða
Hillusamstæða 28 ára gömul hillusamstæða til sölu, var keypti í Heimilisprýði á...
 
Framhald uppboðs 2
Nauðungarsala
Uppboð Einnig birt á www.naudungarsolu...
Bifvélavirki
Iðnaðarmenn
Bifvélavirki Óskum eftir bifvélavirkj...
Eldri borgarar
Staður og stund
Aflagrandi 40 Fastir liðir eins og venju...
Aðventukaffi ses
Fundir - mannfagnaðir
ses.xd.is Samtök eldri sjálfstæði...