Lækkar greiðslubyrði um allt að 30%

Ragnar Árnason, hagfræðiprófessor á ráðstefnunni í dag.
Ragnar Árnason, hagfræðiprófessor á ráðstefnunni í dag. Mbl.is/Árni Sæberg

Vandamál núverandi húsnæðiskerfis er að það eru mjög þungbærar greiðslur og vaxtabyrði af húsnæðislánum í upphafi þegar fólk er að kaupa íbúðir í fyrsta skipti. Þá er þröskuldurinn til að eiga fyrir útborgun nokkuð hár sem mörgum reynist erfitt að yfirstíga. Þessi staða ýtir undir að fólk verði á leigumarkaðnum í staðinn fyrir að eignast sjálft eigið húsnæði, en það er hagfræðilega mjög óhagkvæmt. Þetta kom fram í máli hagfræðiprófessorsins Ragnars Árnasonar á Fasteignaráðstefnunni í Hörpu í dag.

Meðalraunhækkun verið 2,4% síðustu 15 ár

Mbl.is sagði frá hugmynd Ragnars í gær, en þær fela í sér að komið verði á fót fjárfestingasjóði ríkisins fyrir íbúðarhúsnæði. Myndi þá ríkið leggja til 3 milljónir til fyrstu íbúðakaupa einstaklinga gegn eignarhluta upp á þá hlutdeild. Slíkt myndi lækka þörf á eiginfjárframlagi fólks við fyrstu kaup og lækka vaxtakostnað vegna lægri lána. Á móti kæmi að ávinningur eigenda væri minni þegar íbúðaverð hækkar þar sem ríkið myndi eiga hluta eignarinnar og fá sinn hluta af söluverðina þegar íbúðin væri seld.

Ragnar benti í fyrirlestri sínum á að verðhækkun íbúðarhúsnæðis myndi tryggja ávöxtun sjóðsins af þessari fjármögnun og því væri ekki um styrk að ræða heldur fjárfestingarframlag frá ríkinu. Hann sagði að þetta gæti einnig verið fjárfestingahugmynd fyrir einkaaðila eða banka þegar fram líða stundir. Benti hann á að á höfuðborgarsvæðinu væri árleg meðalraunhækkun fyrir landið í heild um 2,4% á árunum 2000-2015. Á höfuðborgarsvæðinu væri hækkunin 2,6 til 2,8% og úti á landi 1,2%.

Ragnar segir nýju leiðina geta sparað kaupendum allt að þriðjung ...
Ragnar segir nýju leiðina geta sparað kaupendum allt að þriðjung í greiðslubyrði. mbl.is/Sigurður Bogi Sævarsson

Gæti lækkað greiðslubyrði um þriðjung

Ragnar setti upp dæmi fyrir hóflega fyrstu íbúð fyrir par sem væri að kaupa og kostaði 20 milljónir. Ef miðað væri við að hvort þeirra gæti fengið 3 milljóna fjármögnun frá ríkinu og þau væru sjálf með eina milljón í eigið fé, þá væri árleg greiðslubyrði af verðtryggðu 13 milljóna láni til 25 ára um 1,19 milljónir á ári á móti 1,78 milljónum sem slíkt lán kostar í dag. Þetta gæti því vel sparað heimili um þriðjung húsnæðiskostnaðar á ári.

Ókostirnir við þetta fyrirkomulag eru að sögn Ragnar mikil fjármagnsþörf í upphafi, sérstaklega þar sem væntanlega sé uppsöfnuð þörf í dag. Slíkt væri reyndar hægt að takmarka með einhverjum leiðum.

100 milljarða uppsöfnuð fjármagnsþörf

Sagði Ragnar að ef miðað væri við rúmlega 6 ára meðaleignartíma og að fjöldi umsækjenda í þessa leið væri 6 þúsund á ári til að byrja með en svo 3.500 til lengri tíma litið, þá væri kostnaður fyrsta árið 18 milljarðar en færi svo niður í 10 milljarða á fimm árum.

Uppsöfnuð fjármagnsþörf vegna þessa væri í heild 100 milljarðar að hans sögn væri miðað við 3 milljónir á hvern einstakling, en 160 ef horft væri til 5 milljóna.

Til að setja þetta í samhengi sagði Ragnar að heildarvirði íbúðarhúsnæðis á Íslandi í dag væri um 2.800 milljarðar og að útlán Íbúðalánasjóðs nemi 700 milljónum. Sagði hann þetta því raunhæfan möguleika ef vilji væri til að fara þessa leið.

Ármann og Eygló spennt fyrir hugmyndunum

Ármann Kr. Ólafsson, bæjarstjóri Kópavogs, var einn af frummælendum í dag. Tók hann undir hugmyndir Ragnars og rifjaði upp að svipað kerfi hefði verið í gangi í 1-2 ár þegar hann keypti sína fyrstu íbúð árið 1987. „Veit ekki af hverju þetta hætti,“ sagði Ármann og bætti við að hann hefði heyrt í mjög fáum sem hefðu nýtt sér þetta svo hann væri ekki viss um hvort þetta væri ímyndun ein, en fundargestur lét vita að hann hefði einnig nýtt sér þetta og því hafi þetta verið raunveruleg aðgerð á sínum tíma.

Eygló Harðardóttir, félags- og húsnæðismálaráðherra, var meðal fundargesta og sagði hún í fyrirspurnartíma að henni litist vel á þessar hugmyndir Ragnars og að þær væru í takt við hugmyndir ríkisstjórnarinnar um séreignarstefnu. Sagði hún þó einn ókost vera í þessu máli sem hefði komið fram í greiningu ráðuneytisins á húsnæðisfrumvörpum sem nú liggja fyrir. Það væri að líkur væru til þess að húsnæðisverð myndi hækka samhliða svona aðgerð. „Það er ekki nóg að styrkja eftirspurnarhliðina, það þarf líka að styrkja framboðshliðina,“ sagði Eygló.

mbl.is

Innlent »

17 tíma seinkun á flugi til Dublinar

11:48 Vél WOW air sem fljúga átti frá Keflavíkurflugvelli til Dublinar í Írlandi klukkan 6:15 í morgun seinkar um tæpar 17 klukkustundir. Er áætlað að vélin leggi af stað klukkan 23 í kvöld. Farþegar voru komnir um borð í vélina í morgun áður en tilkynnt var um að seinkun yrði. Meira »

Hvergi von á grenjandi rigningu

11:37 Búast má við góðu veðri víðast hvar á landinu um helgina. Hvergi er von á grenjandi rigningu og roki en leiti fólk sólar eru Suðurland og Vesturland þeirra staðir í dag og á morgun. Meira »

Keppni í Hvalfirði vekur athygli

11:36 Fjölmiðlar víða um heim hafa fjallað um þríþrautarkeppnina Challence Iceland í hálfum járnkarli sem fram fór hér á landi í Hvalfirði. Keppnin um síðustu helgi var sú fyrsta í Challenge-mótaröðinni sem haldin er hér á landi, en hún er ein þriggja stórra mótaraða í þríþraut. Meira »

Vilja tvöföldun Vesturlandsvegar

11:17 Bæjarráð Akraness skorar á samgönguyfirvöld að forgangsraða fjárveitingum í þágu umferðaröryggis og hefja nú þegar breikkun á Vesturlandsvegi. Meira »

Átelur drátt á endurheimt ríkisaðstoðar

11:14 EFTA dómstóllinn komst að þeirri niðurstöðu í dag að íslenska ríkið hafi ekki endurheimt innan tilskilins tímafrests ríkisaðstoð við fimm fyrirtæki sem Eftirlitsstofnun EFTA (ESA) taldi að gengju gegn EES samningnum. Meira »

Umfangsmiklar kannabisræktanir

11:10 Lögreglan á höfuðborgarsvæðinu stöðvaði tvær kannabisræktanir í Hafnarfirði í vikunni og lagði hald á samtals um 300 kannabisplöntur. Meira »

Skilar af sér dósum um afturendann

10:34 Kýrin Svartakusa í Borgarnesi vekur heilmikla eftirtekt enda með óvenjulegri beljum í Borgarfirði þessa dagana. Hún tekur við notuðum flöskum og dósum að framan en skilar af sér út um afturendann. Meira »

Leigubílstjórar skora á ráðherra

10:53 Ólöf Nordal innanríkisráðherra hittir leigubílstjóra af Suðurnesjum í hádeginu í dag við gatnamót Hafnavegar og Reykjanesbrautar. Meira »

Stælar gagnvart Sigmundi

10:25 „Ég mundi segja að þetta væri pólitísk list. Ég mundi segja að þetta væru mótmæli gagnvart ríkisstjórn sem ekki stendur sig vel, gagnvart manni sem er á móti fólkinu.“ Svona lýsir listakonan Sigurrós Eiðsdóttir verki sínu, sem birtist á myndasíðunni sigmundur.is. Meira »

Neikvæðari gagnvart ferðamönnum

10:02 MMR kannaði nýlega viðhorf Íslendinga til erlendra ferðamanna á Íslandi. Þeim hefur fækkað nokkuð sem kváðust jákvæðir gagnvart erlendum ferðamönnum frá því í júlí í fyrra. Þannig sögðust 67,7% vera jákvæð gagnvart erlendum ferðamönnum á Íslandi nú, borið saman við 80,0% í júlí 2015. Meira »

Sjálfstæðisflokkurinn með 26,2% fylgi

10:02 Sjálfstæðisflokkurinn mælist með mest fylgi í nýrri skoðanakönnun Þjóðarpúls Gallup eða 26,2%. Píratar eru með 25,3% fylgi en það minnkar um tæplega þrjú prósentustig milli mánaðar. Meira »

2.633 einkahlutafélög skráð á tólf mánuðum

09:13 Nýskráningar einkahlutafélaga í júní 2016 voru 275. Síðustu 12 mánuði, frá júlí 2015 til júní 2016, hefur nýskráningum einkahlutafélaga fjölgað um 18% í samanburði við 12 mánuði þar á undan. Þetta kemur fram á vef Hagstofunnar. Meira »

Útlit fyrir góða kartöfluuppskeru

09:00 Horfur með kartöfluuppskeru í haust hafa sjaldan verið betri enda hefur sumarið hingað til verið einstakt til ræktunar.  Meira »

Hönnun langt undir kostnaðarmati

08:18 Undirbúningur er hafinn að breikkun Suðurlandsvegar milli Hveragerðis og Selfoss.  Meira »

Alelda bíll við Vesturlandsveg

06:38 Slökkvilið var kallað út í nótt vegna bíls sem kviknaði hafði í við Vesturlandsveg.  Meira »

Júlí slær engin met

08:20 Júlímánuður hefur verið býsna hagstæður um landið sunnan- og vestanvert. Á Norðaustur- og Austurlandi hefur verið mun svalara og þungbúnara veður, þótt ekki hafi beinlínis verið illviðrasamt þar um slóðir. Meira »

Fannst nakinn úti á götu

07:36 Sautján ára piltur fannst nakinn úti á götu í nágrenni miðbæjar Reykjavíkur aðfaranótt þriðjudags. Málið er til rannsóknar hjá lögreglunni á höfuðborgarsvæðinu. Meira »

Svört skýrsla um AGS

05:30 Stjórnendur Alþjóðagjaldeyrissjóðsins gerðust „klappstýrur“ evrunnar og hunsuðu háskamerki um yfirvofandi kreppu í evruríkjunum. Meira »
Milliloft með og án hillukerfa
Við útvegum allar gerðir og stærðir af milliloftum úr stáli, með og án hillukerf...
Bátakerru stolið
Þessari kerru var stolið um Hvítasunnuhelgina í bryggjuhverfinu í Reykjavík. Þei...
Fellihýsi Trail Manor 2720
Trail Manor 2720, fellihýsi verð 650 þús sjá auglýsingu á www.Bland.is Uppl. í s...