Fá samviskubit yfir kláminu sem þeir horfa á

Áhrif kynlífsvæðingar á stúlkur er m.a. átraskanir, þunglyndi, lítið sjálfstraust og skömm á eigin líkama. Þetta er meðal þess sem kom fram í erindi Hönnu Bjargar Vilhjálmsdóttur, kynjafræðikennara við Borgarholtsskóla á málþingi sem haldið var af nem­end­um í viðburða- og verk­efna­stjórn­un á Menntavís­inda­sviði Há­skóla Íslands. Yf­ir­skrift málþings­ins var  „Ef þú ekki tott­ar, þú dag­ar upp og drepst!“ en það var um kyn­hegðun, klám­væðingu og jafn­rétt­is­bar­áttu ungs fólks.

Að sögn Hönnu nær hugtakið kynlífsvæðing yfir bæði jákvæða og neikvæða þætti. Það góða við hana er opin um ræða um kynferðismál og aukin fræðsla en það neikvæða er klám og klámvæðing. Með klámvæðingu eru konur skilgreindar út frá kynþokka fremur en öðru og er kynlíf gert að neysluvöru. 

Hanna vitnaði í skilgreiningu Katrínar Önnu Guðmundsdóttur á klámvæðingu þar sem hugtakinu er lýst sem heiti á menningarferli þegar að „klám og hlutverk, myndmál, táknmyndir og orðfæri úr kláminu smeygja sér inn í okkar daglega líf sem normaliserað, samþykkt og jafnvel dáð menningarlegt fyrirbæri .“ Sagði Hanna að klámvæðingu væri m.a. hægt að sjá í tónlistarmyndböndum, tísku, bröndurum og fjölmiðlaefni.

Sýndi klámvæðingu í framhaldsskólum

Sýndi hún á glæru texta úr leikriti framhaldsskóla hér á landi fyrir nokkrum árum síðan. Þar voru m.a. línurnar:

„Kókaín og kerlingar strokkandi limi, það er ekki furða þó að karlinn hann svimi

Kýs helst smápíkur, mæður standa um þær vörð.“

og

„Ef þú ekki tottar þú dagar upp‘ og drepst, verður liðið lík ef það fyrir þér vefst.“

„Hver er andinn sem svífur yfir?“ spurði Hanna og sagði augljósar tengingar við klám í textanum. „Það er augljóst hver er með valdið og hver ekki.“

Nefndi Hanna fleiri dæmi um klámvæðingu í framhaldsskólum og þá m.a. frétt af karlakvöldi í framhaldsskóla þar sem klámmyndir og kynlífsdúkkur voru verðlaun og myndir sem voru notaðar til að auglýsa Salsaball NFFG árið 2012.

 „Það sem ég hef áhyggjur af og það sem keyrir mig áfram er hvert við erum að stefna í þessum kynferðismálum hvað varðar kynhegðun ungmenna,“ sagði Hanna. „Eins fallegt og gott kynlíf er og mikilvægt fyrir okkur öll gerast hlutir oft bakvið luktar dyr sem fólk er ekki alltaf sátt við.“

Nefndi hún bók sem kom út í Kanada fyrir nokkrum árum sem hét „Munnmök eru nýi góða nótt kossinn“. „Þetta er ákveðin staðfesting á því að mörkin eru að færast til. Ef munnmök eru nýi góða nótt kossinn er þá sleikur nýja handabandið?“ spurði Hanna.

Fá samviskubit yfir kláminu sem þeir horfa á

Í erindinu sagðist Hanna ekki muna hvað hún var gömul þegar hún heyrði orðið tott eða endaþarmsmök í fyrsta skiptið en gaf í skyn að hún hafi ekki verið unglingur. „Þetta var bara ekki partur af minni menningu. Núna eru þetta bara hlutir sem krakkar ræða,“ sagði hún en bætti við að það væri mjög ákvætt.

„Það er mjög gott að tala saman um kynlíf og hafa allt upp á borði. En ég hef áhyggjur af vandatengslunum sem eru í kláminu og  þar af leiðandi í klámvæðingunni.“ Nefndi Hanna sem dæmi að karlkyns nemendur sínir hafi komið til sín, fleiri en einn og fleiri en tveir, og sagst hafa fengið samviskubit yfir klámi sem þeir fróuðu sér yfir. „Hversu slæmt er það ef strákar fá samviskubit?“ spurði Hanna.

Hanna vitnaði í rannsókn sem birt er á vísindavefnum þar sem fram kemur að sumir íslenskir strákar byrji að horfa á klám ellefu ára gamlir og sagði að bæði kynin lærðu af klámi. „Ef við gefum okkur að margir strákar byrji að horfa á klám ellefu ára en eru síðan kannski 16 til 18 ára þegar þeir eiga sína fyrstu kynlífsreynslu með öðrum, hvað er klámið búið að gera við hausinn á þeim öll þessi ár?“ spurði Hanna. 

Hanna Björg kennir kynjafræði í Borgarholtsskóla.
Hanna Björg kennir kynjafræði í Borgarholtsskóla. mbl.is/Eggert Jóhannesson

Stúlkur læra að undirskipa sjálfa sig

Bætti hún við að stelpur horfðu líka á klám. „Það eru örugglega margar sem fróa sér yfir því en þær eru líka að læra hvernig þær eiga að vera og hvað eru þær þá að læra? Þær læra að undirskipa sjálfa sig og að veita þjónustu frekar en að vera með stjórn yfir aðstæðunum,“ sagði Hanna og bætti við að stúlkur sem hún hafi kennt hafi komið til hennar og sagst hafa áttað sig á, eftir kynjafræðslu, að þær hefðu verið beittar ofbeldið og farið yfir þeirra mörk. „Þeirra mörk voru bara út í skurði,“ sagði Hanna. „Við erum þannig að við reynum alltaf að standa undir væntingum. Þannig erum við bara.“

Að mati Hönnu fá stúlkur stöðugt skilaboð um að þær séu ekki eins mikils virði og strákar. „Ef við fáum sömu skilaboðin aftur og aftur hvaðanæva af að við séum ekki eins mikils virði og hinn hópurinn þá byrjum við bara að beygja okkur ósjálfrátt, það er að minnsta kosti mikil hætta á þvi.“

Kynferðisleg áreitni orðin eðlileg

Hanna ræddi einnig um mörkin á milli kynferðislegrar áreitni og gríns. Nefndi hún þessi til sönnunar auglýsingu Riddarans ölstofu. „Þetta er dæmi um hversu langt er gengið. Svo er gjarnan sagt, vó hefurðu engan húmor, þetta er fokking djók,“ sagði Hanna og nefndi dæmi úr kennslustofu sinni.

Þá kom stelpa gangandi inn í skólastofuna og strákur á eftir henni. Hann sló stelpuna létt í rassinn fyrir framan Hönnu. „Ég spurði hann bara hvað hann væri að gera og hann sagði „Róleg kona ég er bara að djóka“,“ lýsti Hanna. Sagðist hún hafa litið í augu stelpunnar og séð á henni að hún vildi ekki að Hanna myndi gera mikið mál úr aðstæðunum. Þó sagði hún Hönnu eftir tímann að henni hafi fundist þetta óþægilegt.

„Það er algjörlega óásættanlegt að kynferðisleg áreitni sé orðin svona eðlileg hjá báðum kynjum,“ sagði Hanna. „Það er ekkert að þessum strák, hann er fullkomlega eðlilegur en ofurseldur þeim skilaboðum að hann hafi rétt á þessu. Honum finnst það því svo margir hafa sagt honum það.“

Snýst um vonda menningu, ekki vont fólk

Í erindi sínu sýndi Hanna fjölmargar myndir úr tímaritum og auglýsingum þar sem má sjá skilaboð klámvæðingar. Á einni mynd mátti sjá léttklædda herbergisþernu lykta af karlkynsnærbuxum í auglýsingu JBS nærfataframleiðandans. „Öll möguleg hlutverk kvenna í samfélaginu eru klámvædd,“ sagði Hanna.

Sýndi hún auglýsingu Calvin Klein með karlfyrirsætu sem var ber að ofan og horfði beint í myndavélina. „Þegar að karlar koma naktir fram þá er áhersla lögð á styrkinn og viðhorfið er „fuck you“. Hinsvegar eru  konurnar valdalausar, liggjandi og allavegana og viðhorfið er „fuck me“.“

Að mati Hönnu fá bæði kynin þessi sömu skilaboð í gegnum menninguna, strákar hafa valdið en stelpurnar ekki. Lagði hún áherslu á að allir hópar tæku þátt í þessari menningu.

„Þetta snýst um vonda menningu ekki vont fólk. Við erum öll ofurseld þessu og tökum öll þátt.“

mbl.is

Bloggað um fréttina

Innlent »

Stjórnandi í unglingastarfi ákærður

Í gær, 23:40 Karlmaður, sem gegndi stöðu stjórnanda í kristilegu unglingastarfi, hefur verið ákærður fyrir kynferðisbrot gegn stúlku. Málið var þingfest í Héraðsdómi Reykjavíkur í dag samkvæmt frétt Ríkisútvarpsins en meint brot voru framin árið 2015. Meira »

Sigraði á Reykjavíkurskákmótinu

Í gær, 23:31 GAMMA Reykjavíkurskákmótinu 2017 lauk í dag með sigri Hollendingsins Anish Giri. Giri var stigahæstur keppenda og talinn sigurstranglegastur fyrirfram en þurfti þó á öllum sínum hæfileikum að halda að því er segir í fréttatilkynningu. Giri hlaut alls 8,5 vinning úr skákunum tíu. Meira »

Spáð snjókomu og lélegu skyggni

Í gær, 22:31 Spáð er talsverðri rigningu sunnanlands á morgun samkvæmt upplýsingum frá Veðurstofu Íslands. Búist er við snjókomu og lélegu skyggni um tíma suðvestanlands síðdegis eða annað kvöld. Meira »

Loforðið svikið á örfáum mánuðum

Í gær, 21:46 „Fyrst og fremst út af þessum kosningasvikum sem þarna áttu sér stað. Það var búið að lofa því fyrir kosningar ætti ekki hreyfa við þessu og síðan eru ekki liðnir nema örfáir mánuðir og þá er búið að svíkja það. Með því er líka verið að ganga gegn samþykktum landsfundar sem ég tel líka mjög alvarlegt.“ Meira »

Hver verða áhrif Brexit á nemendur?

Í gær, 20:28 „Við tókum þátt í pallborðsumræðum um Brexit og hver næstu skref stúdenta, þá sérstaklega í Bretlandi, eru varðandi Brexit,“ segir Aldís Mjöll Geirsdóttir í samtali við mbl.is. Hún og Sunna Mjöll Sverrisdóttir eru staddar í Bretlandi á vegum LÍS, Landssamtaka íslenskra stúdenta. Meira »

Rannsaka samspil hafíss og lofts

Í gær, 19:55 „Fyrir nokkrum árum kom ég til Íslands og ræddi við gamlan kollega minn, Pál Bergþórsson fyrrverandi veðurstofustjóra, yfir kaffibolla,“ segir Hafliði Helgi Jónsson, prófessor við veðurfræðideild Flotaháskólans (Naval Postgraduate School, NPS) í Monterey í Kaliforníu. Meira »

Forsetinn fagnaði með gömlum nágrönnum

Í gær, 18:49 Forseti Íslands, Guðni Th. Jóhannesson, og fjölskylda hans fögnuðu með fyrrverandi nágrönnum sínum þegar blásið var til Barnamenningarhátíðar á Seltjarnarnesi í dag. Hátíðin fór fram á Eiðistorgi, í Bókasafninu og Galleríi Gróttu og tóku um hundrað börn þátt. Meira »

LSH kannast ekki við tölur Þorsteins

Í gær, 19:32 Landspítalinn kannast ekki við þær tölur sem lagðar eru fram í viðtali Morgunblaðsins við félags- og jafnréttisráðherra í dag. Meira »

Prjónagjörningur hápunkturinn

Í gær, 18:30 Á Prjónagleðinni 2017 á Blönduósi verður meira en bara slétt og brugðið, fyrst á réttunni, svo á röngunni, tjú, tjú og trallalla. Textílsetur Íslands hefur fengið ástríðuprjónara, prjónahönnuði og alls konar listafólk héðan og þaðan til að fitja upp á margvíslegum prjónatengdum skemmtilegheitum aðra helgina í júní. Meira »

Ýmislegt upp úr Ævintýrakistunni

Í gær, 18:30 Í samfélaginu á Sólheimum í Grímsnesi leggjast allir á eitt við uppsetningu á nýju íslensku barnaleikriti, Ævintýrakistunni. Kokkurinn samdi tónlistina, flytur hana, syngur og leikur og leikstjórinn samdi verkið með íbúa Sólheima í huga. Meira »

Lítið eftirlit með erlendum fyrirtækjum

Í gær, 18:20 Fulltrúar fjölda opinberra stofnana funduðu í gær um undirboð erlendra ferðaþjónustuaðila á íslenskum ferðaþjónustumarkaði. Það var ASÍ sem átti frumkvæðið að fundinum en að sögn Halldórs Grönvold aðstoðarframkvæmdastjóra var niðurstaða fundarins sú að umrædd starfsemi „flýtur milli laga“. Meira »

„Enn einn erfiði fundurinn“

Í gær, 17:48 „Stjórnin kynnti áætlun um hvernig klára á önnina. Þetta var að mestu kynning á því að fjármagn lægi fyrir út önnina og næstu önn,“ segir Jör­und­ur Rafn Arn­ar­son, deild­ar­stjóri við skap­andi tækni í Kvik­mynda­skól­an­um. Meira »

Ekki forgangsraðað til þeirra sem sárast þurfa

Í gær, 17:17 Fjármunum ríkisins er ekki forgangsraðað til þeirra sem sárast þurfa á þeim að halda. Hægt er að lesa úr fjármálaáætlun fyrir 2018-2022 að fjárhagsstaða ríkissjóðs sé mjög góð en að sama skapi er ekki hægt að sjá að nýta eigi hina góðu fjárhagsstöðu til að bæta stöðu fólks sem býr við kröpp kjör eða fátækt svo sem vegna fötlunar, sjúkdóma, slysa eða atvinnuleysis. Meira »

Skipun nefndarinnar í vinnslu

Í gær, 16:41 Skipun eftirlitsnefndar sem tilkynnt var um í kjölfar sáttar Samkeppniseftirlitsins og Íslandspósts í febrúar er í vinnslu. Forstjóri Samkeppniseftirlitsins segir það ekki óeðlilegt að ekki sé búið að skipa nefndina 10 vikum eftir að sáttin var kunngjörð. Meira »

Beitti sambýliskonu sína líkamlegu ofbeldi

Í gær, 15:12 Hæstiréttur staðfesti í dag sex mánaða nálgunarbann Héraðsdóms Reykjavíkur yfir karlmanni vegna ofbeldis sem hann er talinn hafa beitt sambýliskonu sína, m.a. með því að kýla hana ítrekað í eyrað og þrengja peysu að hálsi konunnar þannig að för voru greinileg á eftir. Meira »

Vegurinn illa farinn af aurbleytu

Í gær, 17:01 Vegagerðin vekur athygli á því að suðvestan- og vestanlands muni kólna hratt næstu klukkustundirnar. Fyrir vikið komi til með að snjóa nokkuð á Hellisheiði, í Þrengslum, á Mosfellsheiði og Lyngdalsheiði og einnig um miðjan dag á Vatnaleið, Bröttubrekku og Holtavörðuheiði. Meira »

„Geggjað gaman“ að vinna Skólahreysti

Í gær, 15:51 Handstyrkurinn varð meðal annars til þess að lið Síðuskóla á Akureyri setti Íslandsmet í hraðaþraut Skólahreystis í gær. Liðsmaðurinn Ragúel Pino Alexandersson er ekki óvanur því að setja met. mbl.is ræddi við metnaðarfulla unglinga sem eru í sæluvímu með sigurinn í keppninni. Meira »

Engin útistandandi málarekstur

Í gær, 14:10 Fjórir fjárfestingasjóðir sem fengu heimild Hæstaréttar í janúar til að leggja spurningar fyrir dómkvadda matsmenn hafa fallið frá beiðninni. Krafan var sett fram vegna fyrirhugaðs málareksturs á hendur ríkinu vegna löggjafar um meðferð aflandskrónueigna. Meira »
Til sölu BMW X1 XDRIVE 18D árg.2016
Til sölu BMW X1 ekinn 49000 km.árg.2016 2,0 150hö sjálfskiptur,leður filmur og m...
LÓÐ TIL SÖLU
Til sölu lóð við Reykjahvol í Mosfellsbæ. Góð staðsetning í útjaðri byggðar. Upp...
Ódýr Ferðanuddbekkur nokkur stk 46.000 www.egat.is
- Hægt að hækka og lækka bak eins og hentar - Ferðataska fylgir ...
 
Framhald uppboðs
Nauðungarsala
Uppboð Einnig birt á www.naudungarsolu...
Framhald uppboðs
Nauðungarsala
Uppboð Einnig birt á www.naudungarsolu...
Ráðstefna
Fundir - mannfagnaðir
Félag löggiltra endurskoðenda ENDURSK...
Framhald
Nauðungarsala
Uppboð Einnig birt á www.naudungarsolu...