„Kenndi mér að ég á mig sjálf“

Adda Þóreyjardóttir Smáradóttir á Austurvelli í sumar þar sem geirvartan ...
Adda Þóreyjardóttir Smáradóttir á Austurvelli í sumar þar sem geirvartan var frelsuð. mbl.is/Eggert Jóhannesson

Að kvöldi þriðjudagsins 24. mars í fyrra birti Adda Þóreyjardóttir Smáradóttir, þá sextán ára framhaldsskólanemandi, mynd af sér berbrjósta á Twitter. Myndin fékk sterk viðbrögð og tók hún myndina út eftir aðeins nokkrar mínútur. Þrátt fyrir það hafði myndin gífurleg áhrif og varð hún kveikjan að Free The Nipple byltingunni sem tröllreið íslensku samfélagi. 

„Myndina birti ég í rauninni bara í smá kasti úr pirringi yfir þessu ójafnrétti, að konur þurfi að hylja brjóst sín. Ég ákveð síðan að eyða henni og fer síðan að sofa. Daginn eftir voru komin slæm ummæli um myndina sem endaði með því að fólk varði mig og fór sjálft að birta myndir,“ segir Adda í samtali við mbl.is.

Adda segir daginn eftir, þ.e. 25. mars, sér afskaplega minnistæðan og heldur hún að sá dagur hafi haft mest áhrif á líf hennar. „Ég mætti í skólann með keng í maganum yfir því sem ég hafði „asnast“ til að gera kvöldið áður en þar sem þennan dag voru fjögur ár síðan mamma mín lést var það þó mér einnig ofarlega í huga og reyndi ég svolítið að beina augunum þangað,“ segir Adda.

Um hádegi var sama dag var þó fátt annað sem komst að hjá henni heldur en rifrildi á Twitter vegna myndarinnar. „Eftir það fór ég að fylgjast með hvernig byltingin þróaðist yfir daginn þar sem stelpur deildu af sér brjóstamyndum og tóku valdið á eigin líkama til baka.“

Frá Free The Nipple deginum í fyrra.
Frá Free The Nipple deginum í fyrra. mbl.is/Eggert Jóhannesson

Opnaði augu margra fyrir kyngervingunni

Allt náði svo hápunkti þann 26. mars þegar Free The Nipple dagurinn var haldinn í framhaldsskólum landsins auk þess sem fjöldinn allur hélt áfram að deila myndum af sér.

„Ég eyddi þeim degi einungis í útvarp og sjónvarpsviðtöl og er hann eins og flestir dagarnir þarna í kring mér mjög minnisstæðir. Þetta heppnaðist allt rosalega vel miðað við það að við engu var að búast þar sem byltingin var ekki plönuð,“ segir Adda.

Hún telur að byltingin hafi haft gífurleg áhrif og fær hún reglulega upp að sér fólk sem segir henni hversu mikið byltingin gerði fyrir það. „Hún sýndi bæði stelpum og strákum hversu rosalega mismunandi við erum öll og hinn staðlaði bíómynda líkami er sjaldséður í raunveruleikanum. Hún opnaði augu margra fyrir kyngervingunni sem á sér stað í heiminum og hversu mikil áhrif hún hefur á okkur,“ segir Adda og bætir við að byltingin hafi gert það að verkum að fólk fór að skilja að kyngerving kvenna, hrelliklám og fleira eru einnig vandamál sem þörf er að yfirstíga áður en við náum jafnrétti.

Frá Free The Nipple deginum í júní.
Frá Free The Nipple deginum í júní. mbl.is/Eggert Jóhannesson

Lærði að meta sjálfa sig upp á nýtt

„Mest kenndi hún samt sjálfri mér að ég á mig sjálf, og ég ræð hvað ég geri minn líkama og það á enginn að fá að stjórna því eða hafa áhrif á það. Undanfarnir tólf mánuðir hafa verið svo viðburðaríkir og held ég að vitundavakningin hafi aldrei verið jafn mikil, og ekki bara á íslandi. Við erum farin að ná tökum á hvernig hægt er að nota internetið í svona hluti, m.a. aktívisma og þarna fá allir rödd,“ segir Adda.

Aðspurð hvaða áhrif það hafði á hana persónulega að birta mynd af sér berbrjósta segir Adda að hún hafi með myndinni lært að meta sjálfa sig upp á nýtt og byggt upp gott sjálfstraust sem var ekki endilega til staðar fyrir.

„Þessi viðburður og þessi bylting kenndi mér miklu meira en mér hefði nokkurn tíman dottið í hug og hefur gefið mér tækifæri sem ég hélt að 16/17 ára íslenskur unglingur gæti ekki fengið og hefur lærdómurinn verið ómetanlegur,“ segir Adda.

Snýst ekki lengur bara um jafnrétti á vinnumarkaði

Hún segir að umræðan um jafnrétti kynjanna hafi klárlega breyst á undanförnu ári.

„Það algjörlega hætt að vera sjaldgæft að vera femínisti og er það núna hið sjálfsagðasta mál. Það er bara talið flott og upplifi ég frekar að það sé litið niður á fólk fyrir að vera á móti þessum málum. Það gerir rosalega mikið fyrir baráttuna þegar fólk sem ungir krakkar og fullorðið fólk lítur upp til er farið að yfirlýsa sig sem femínista og taka þátt í baráttunni og umræðunni,“ segir Adda og bætir við að henni finnist umræðan vera farin að snúast um aðra og fleiri hluti en áður.

„Fyrir nokkrum árum fannst mér umræðan aðallega snúast um launajafnrétti og jafnrétti á vinnumarkaði en hefur núna bæst við rosalega hvernig það spilar inn í jafnréttisbaráttu kyngerving á líkömum, kynferðisofbeldi, klámvæðingin og það sem er í kringum okkur í alheimssamfélaginu alltaf.“

Adda segist erfitt að segja hversu langt Íslendingar eru komnir í jafnréttisbaráttunni en segir við komin lengra en áður. „Smátt og smátt færumst við nær en það er nóg eftir og ég veit að við munum halda áfram að berjast fyrir því sem þörf er á. Við erum lagalega séð komin svo langt að það virðist sem að fókusinn sé að beinast annað. Það er mikilvægt að halda áfram umræðunni og fræða fólk um hvernig kynjajafnrétti er ekki náð og hallar á bæði kyn, á mismunandi sviðum og mikilvægt er að muna það er ekki nóg að einblína á þessa baráttu innan íslands,“ segir Adda og nefnir skort á jafnrétti kynjanna í öðrum löndum.

„Það er mikilvægt fyrir Íslendinga að vera upplýstir um ástandið í heiminum sem dæmi í löndum þar sem barnabrúðkaup eru hið eðlilegasta mál og þótt það virðist vera fjarlægur vandi fyrir okkur þá kemur það öllum heiminum við að fimmtán milljónir stelpna undir 18 ára eru giftar á hverju ári. Við verðum að halda áfram með baráttuna, ekki bara fyrir okkur heldur svo öll önnur lönd sjái að það er mögulegt að komast svona langt og við munum ekki gefast upp.“

Framganga Öddu í frelsun geirvörtunnar í fyrra vakti mikla athylgi, ekki síst út fyrir landsteinana en hún var verðlaunuð á ungmennaráðstefnu á síðasta ári í Taívan fyrir jafnréttisbaráttu sína. Adda ræddi um ráðstefnuna við blaðamann Morgunblaðsins í október. 

Í tilefni af ársafmæli Free The Nipple deginum hefur mbl.is rætt við fulltrúa femínistafélaga innan fjögurra framhaldsskóla í Reykjavík. Fleiri viðtöl birtast á næstu dögum.

Fyrri frétt mbl.is: „Hræðslan datt niður“

Fyrri frétt mbl.is: „Aldrei fundist ég jafn sterk kona“

Adda var verðlaunuð fyrir framgöngu sína í Free The Nipple.
Adda var verðlaunuð fyrir framgöngu sína í Free The Nipple. Úr einkasafni
mbl.is

Bloggað um fréttina

Innlent »

Úrkomumet á einni klukkustund

19:21 Met var slegið er það rigndi 10,2 mm í sjálfvirku stöðina sem stendur á reit Veðurstofu Íslands við Bústaðaveg á milli klukkan þrjú og fjögur í dag. Að sögn Elínar Bjarkar Jónasdóttur, veðurfræðings á vakt, hefur ekki rignt jafnmikið í sjálfvirku stöðina á einum klukkutíma frá því að stöðin var sett upp í kringum 1998. Meira »

Börðust fyrir bílnum í mörg ár

19:18 Foreldrar níu ára fatlaðs drengs vanda Sjúkratryggingum Íslands ekki kveðjurnar og segja stofnunina hafa gert í því að tefja fyrir kaupum á sérstakri bílalyftu. Drengurinn er með svokallaða CP-hömlun sem í hans tilfelli lýsir sér í mjög lágri vöðvaspennu, þroskaskerðingu og flogaveiki. Meira »

Margir persónulegir sigrar

17:58 Líkt og þekkt er orðið varði Katrín Tanja Davíðsdóttir titilinn hraustasta kona heims á heimsleikunum í crossfit sem lauk í gærkvöld. Hún fær að launum töluvert verðlaunafé en byssan umdeilda, sem átti að vera hluti verðlaunanna, fellur þó ekki í hennar hlut. Meira »

Þýska sendiráðið vottar samúð sína

17:54 Staðgengill sendiherra Þýskalands á Íslandi, Diane Röhrig, vonast til að atburðir eins og þeir sem hafa gerst í Þýskalandi að undanförnu, þar sem þrjár árásir hafa verið gerðar á skömmum tíma, muni ekki endurtaka sig. Meira »

Fjórtán slösuðust í umferðinni

17:50 Fjórtán vegfarendur slösuðust í umferðarslysum á höfuðborgarsvæðinu í síðustu viku. Í Facebook-færslu lögreglu segir að illa gangi að fækka slysum og það sé áhyggjuefni. Þar segir einnig að fjöldi reiðhjólaslysa veki athygli en næstum þriðjungur slysanna í síðustu viku voru reiðhjólaslys. Meira »

„Skilur af hverju hann var handtekinn“

17:17 Karlmaðurinn sem handtekinn var og úrskurðaður í gæsluvarðhald, grunaður um aðild að morðinu á Íslendingi í Stokkhólmi, heldur fram sakleysi sínu. Þetta segir lögmaður mannsins í samtali við sænska dagblaðið Expressen. Meira »

121 tók þátt í Urriðavatnssundi

16:38 Alls tók 121 keppandi þátt í Urriðavatnssundi um helgina. Þar af voru 118 skráðir í Landvættasund, sem eru 2,5 kílómetrar. Alls luku 100 manns því sundi, eða 61 karl og 39 konur. Meira »

Hvattir til að deila íslensku efni

16:54 „Kæru notendur Deildu. Mig langar að biðja ykkur um að deila inn öllu íslensku efni sem þið mögulega getið. Allt sem þið finnið/eigið endilega setjið það inn á síðuna. Sýnið að við erum öll Pirates Yarr!“ Þannig hljóða skilaboð sem birt eru á áberandi stað efst á skráaskiptasíðunni Deildu.net. Meira »

Fjórir háskólar hafa áhuga á lögreglunáminu

15:34 Fjórir háskólar sendu inn þátttökutilkynningu í auglýstu ferli Ríkiskaupa um lögreglunám á háskólastigi. Eru það Háskólinn á Bifröst, Háskólinn á Akureyri, Háskóli Íslands og Háskólinn í Reykjavík. Meira »

Sáu 580 seli

15:20 Í ár sáust alls 580 selir í selatalningunni miklu. Það er meira en síðustu tvö ár, en þó minna en árlegt meðaltal hefur gefið til kynna. Meira »

Fer á fullt í stjórnmálabaráttunni

14:54 „Við Íslendingar stöndum á miklum tímamótum eins og svo margar aðrar þjóðir. Ákvarðanir sem teknar verða á næstu misserum munu ráða úrslitum um hvernig samfélagið þróast til framtíðar,“ segir Sigmundur Davíð Gunnlaugsson, formaður Framsóknarflokksins og fyrrverandi forsætisráðherra, í bréfi sem hann hefur sent flokksmönnum. Meira »

Píratar með 26,8% fylgi

14:48 Píratar mælast með 26,8% fylgi og Sjálfstæðisflokkurinn með 24% í nýjustu könnun MMR. Vinstri-græn mælast með 12,9% fylgi, borið saman við 18% í síðustu könnun. Viðreisn mælist með 9,4% fylgi. Stuðningur við ríkisstjórnina mældist 33,9%. Meira »

Lítill hópur ökumanna er í mikilli hættu

14:08 Þótt öryggisbeltin hafi fyrir löngu sannað ágæti sitt og flestir ökumenn noti þau er sá litli hópur ökumanna sem ekki notar öryggisbelti hlutfallslega sá vegfarendahópur sem er í mestri lífshættu. Þetta sýna slysatölur undanfarinna ára. Meira »

Spítalinn myndi „rústa“ heilbrigðiskerfinu

13:20 „Útlendingaspítalinn myndi því rústa því sem eftir er af íslensku heilbrigðiskerfi og gera endurreisn þess margfalt erfiðari en ella,“ skrifar Kári Stefánsson, forstjóri Íslenskrar erfðagreiningar, í pistli sem hann birti á Facebooksíðu sinni í dag. Meira »

Óska skýringa frá Vegagerðinni

13:03 Ísak Ernir Kristinsson, einn stofnenda Facebook-hópsins Stopp, hingað og ekki lengra!, er ánægður með að Vegagerðin hafi lokað vinstri beygju af Hafnarvegi inn á Reykjanesbraut. Betur má þó ef duga skal að hans mati. Meira »

Lögreglan keyrði inn í hlið bíls

13:29 Lögreglan á Suðurnesjum stöðvaði bíl sem var á akstri í íbúðarhverfi við Kjarnabraut í Reykjanesbæ með því að keyra inn í hlið hans. Meira »

Handtekinn fyrir morðið á Íslendingi

13:17 Lögreglan í Stokkhólmi í Svíþjóð hefur nú handtekið mann fyrir aðild að morðinu á íslenskum karlmanni í vesturhluta borgarinnar á mánudaginn í síðustu viku. Meira »

Langvinn barátta gegn Deildu.net

11:50 Tímamót virðast hafa átt sér stað í baráttu íslenskra höfundarréttarsamtaka gegn skráaskiptasíðunni Deildu.net en eins og mbl.is hefur fjallað um hafa samtökin lagt fram kæru á hendur einstaklingi sem þau telja að standi á bak við síðuna. Meira »
Vönduð vel búin kennslubifreið
Vönduð, vel búin kennslubifreið Subaru XV 4WD . Akstursmat og endurtökupróf. Gyl...
Tölvuþjónusta
Alhliða tölvuviðgerð, vírushreinsun, vírusvarnir, gagnabjörgun og verðtilboð. F...
Fágætar vínilplötur í Kolaportinu!!
Mikið úrval af fágætum vínilplötum í Plötuportinu á B-gangi Baragötu-Kolaportsin...