Ólöglegt og ómögulegt neteftirlit?

mbl.is/Ernir Eyjólfsson

Ólöf Nordal innanríkisráðherra kynnti á ríkisstjórnarfundi í síðustu viku áform um að efla tölvubrotadeild lögreglunnar með því að fjölga stöðugildum og bæta tæknimenntun lögreglumanna sem sinna tölvuglæpum. Er það meðal tillagna nefndar sem hafði það hlutverk að gera úttekt á umfangi ólöglegrar dreifingar á netinu á höfundarréttarvörðu efni hér á landi og hvort íslensk lagaumgjörð veitti slíku efni nægjanlega vernd.

Í fréttatilkynningu frá innanríkisráðuneytinu segir að skylda eigi fjarskiptafyrirtæki til þess að upplýsa notendur vefsvæða skráarskiptiforrita um hugsanleg lögbrot, t.d. með viðvörun í svokölluðum pop-up glugga.

„Ég rak augun í þessa setningu frá innanríkisráðuneytinu. Hér þarf að stíga afar varlega til jarðar. Skapast getur hætta á því að fylgst sé með daglegu lífi fólks eða að upplýsingar um það séu skráðar. Ég sé engan mun á því að fylgjast með því hvert fólk fer og gerir á netinu og því á hvaða staði það fer og hvað það gerir utan netsins. Þetta kann því að vera verulegt inngrip í friðhelgi einkalífs fólks, sem er grundvallarmannréttindi sem varin eru bæði af stjórnarskrá og Mannréttindasáttmála Evrópu,“ segir Oddgeir Einarsson, hæstaréttarlögmaður og einn eiganda OPUS lögmanna, og bætir við að framkvæmdin minni óþægilega mikið á atvik úr skáldsögunni 1984.

„Til stendur að aðilum úti í bæ, fjarskiptafyrirtækjunum, verði gert að fylgjast með netferðum og senda aðvaranir til þeirra sem kynnu að vera að íhuga afbrot. Án þess að ætla að líkja þessu saman kom Hugsanalögreglan úr skáldsögunni 1984 upp í hugann við að sjá þessar tillögur. Aðalatriðið er að mínu mati að farið verði afar varlega og gætt að réttindum fólks við útfærsluna á þessu.“

Ekki rétt forgangsröð

Takmarkaðir fjármunir sem renna til löggæslumála í dag er betur varið í forvarnir og rannsóknir ofbeldisbrota að mati Oddgeirs í stað vafasams eftirlit með almenningi á netinu.

„Ég er almennt á því að ef lögreglan þurfi að forgangsraða eigi hún fyrst og fremst að leggja áherslu á ofbeldisbrot eins og heimilisofbeldi, kynferðisbrot og slík brot þar sem alvarleg brot á frelsi manna eiga sér stað,“ segir Oddgeir og bendir á að ekki sé einu sinni ráðrúm til að sinna þeim brotum.

„Nú þegar skortir á að lögreglan geti sinnt rannsóknum á ofbeldisbrotum af nægilegum þunga og hraða og ég hefði persónulega viljað sjá lögregluna eflda á því sviði fremur en öðrum. Án þess að ég vilji gera lítið úr því tjóni sem framleiðendur afþreyingarefnis geta orðið fyrir við brotum á höfundarétti tel ég ekki brýnasta úrlausnarefni lögreglu að setja á laggirnar sérstaka netbrotadeild.“

Tæknilega mögulegt

Sérfræðingar segja neteftirlit líkt og innanríkisráðuneytið leggur til mögulegt en erfitt án töluverðs inngrips í almennt eftirlit með netnotkun almennings.

„Vissulega er þetta tæknilega mögulegt og ég fagna því að efla eigi varnir, þ.e. viðbúnað og getu lögreglu til að taka á þeim sem valda ógnum og óöryggi á netinu. Hins vegar er óheppilegra að fara út í inngrip á notkun viðskiptavina. Bæði yrði það kostnaðarsamt fyrir fjarskiptafyrirtækin að fylgjast með allri umferð viðskiptavina, bæði innlendri og erlendri, og gæti hreinlega skemmt upplifun fólks,“ segir Guðbjörn Sverrir Hreinsson, öryggisstjóri Símans.

„Við mælum eingöngu netumferð eins og lög og skyldur segja til um en þarna gætum við hreinlega verið að hægja á umferð og valda villum. Eins má spyrja hver eigi að segja til um hvað sé lögleg skráraskiptasíða og hvaða síða er ólögleg?“

Samskipti dulkóðuð í dag

Heimasíður eru margar farnar að dulkóða samskipti með svokölluðum https-staðli. Þetta þýðir að þriðji aðili sem vill fylgjast með netnotkun fólks getur hvorki séð samskipti né breytt þeim. Hugmyndir um einhvers konar viðvörun verða þá að engu nema fjarskiptafyrirtæki geti komist framhjá slíkum vörnum.

„Við getum mögulega komist framhjá þessari dulkóðun en það eru hættur samhliða því, t.d. gætum við brotið samskiptin. Símtæki eru t.d. farin að vara fólk við ef sá möguleiki er fyrir hendi að einhver sé að hlusta á það.“

Guðbjörn bendir jafnframt á að þeir sem ætli sér að sækja efni á skráaskiptasíðum hafi gjarnan þekkingu til að komast hjá hvers konar vörnum. Óþægindi sem hvers konar neteftirlit hefur í för með sér gæti því bitnað mest á venjulegum notendum.

Á löglegan hátt

Hallgrímur Kristinsson, stjórnarfomaður FRÍSK - Félags rétthafa í sjónvarps- og kvikmyndaiðnaði, segir Dani hafa náð góðum árangri með pop-up viðvörunum á ólöglegum skráarskiptasíðum.

„Eignaréttur rétthafa efnis er óumdeildur og við verðum með einhverjum ráðum að vernda hann og við viljum að sjálfsögðu að það sé gert án þess að brjóta á friðhelgi fólks. Ég held að það sé tæknilega mögulegt og í það minnsta þess virði að skoða enda ekki hægt að láta þennan málaflokk óáreittan.“

Bloggað um fréttina

Innlent »

Íslendingar heilir á húfi

18:53 Engar tilkynningar hafa borist utanríkisráðuneytinu um að Íslendingar séu á meðal þeirra sem létust eða urðu fyrir meiðslum vegna hryðjuverksins í Barcelona á Spáni þar sem sendiferðabifreið var ekið á hóp gangandi vegfarenda á Römblunni með þeim afleiðingum að 13 létu lífið og að minnsta kosti 50 urðu fyrir meiðslum en gatan er vinsæl meðal ferðamanna og heimamanna. Meira »

Þarf að komast á hreint sem fyrst

18:33 Borgarfulltrúinn Marta Guðjónsdóttir kveðst hafa hugleitt að gefa kost á sér í oddvitasæti Sjálfstæðisflokksins fyrir komandi borgarstjórnarkosningar. Eins og áður hefur komið fram hyggst núverandi oddviti, Halldór Halldórsson, stíga til hliðar að loknu yfirstandandi kjörtímabili. Meira »

Tjáir sig ekki um ráðningu borgarlögmanns

18:32 Ástráður Haraldsson hæstaréttarlögmaður vill ekkert tjá sig um ráðningu borgarlögmanns. Ebba Schram hæsta­rétt­ar­lögmaður var ráðin borgarlögmaður í síðustu viku en hún og Ástráður sóttu tvö ein um stöðuna. Meira »

Drónaflug bannað á Ljósanótt

17:52 Lögreglan á Suðurnesjum og Öryggisnefnd Ljósanætur hafa bannað flug dróna á og yfir hátíðarsvæði Ljósanætur sem haldin verður í Reykjanesbæ helgina 31. ágúst til 3. september. Meira »

Fjarðarheiði hefur verið opnuð

17:21 Vegurinn um Fjarðarheiði hefur verið opnaður aftur samkvæmt upplýsingum frá lögreglunni en honum var lokað tímabundið fyrr í dag vegna umferðarslyss. Meira »

Fjarðarheiði lokað vegna óhapps

16:09 Fjarðarheiði milli Egilsstaða og Seyðisfjarðar er lokuð vegna umferðaróhapps sem varð efst á heiðinni. Mikil þoka er á svæðinu en lítil eða engin slys urðu á fólki. Meira »

Neytendasamtökin boða félagsfund

15:42 Stjórn Neytendasamtakanna hefur boðað til félagsfundar klukkan 17 í dag, fimmtudaginn 17. ágúst. Þar verður farið yfir stöðu mála og leitað eftir aðstoð og tillögum frá félagsmönnum að því er fram kemur í frétt á vef samtakanna. Meira »

Biðja Íslendinga um að láta vita af sér

16:05 Utanríkisráðuneytið biður Íslendinga sem eru á svæðinu í kringum Römbluna og Plaça Catalunya í Barcelona, þar sem sendiferðabíl var ekið á gangandi vegfarendur fyrir stuttu, að vera vel vakandi yfir tilmælum yfirvalda á staðnum. Meira »

Björgun flytur í Gunnunes

15:26 Dagur B. Eggertsson borgarstjóri og Lárus Dagur Pálsson, framkvæmdastjóri Björgunar, skrifa á morgun undir viljayfirlýsingu um að Björgun flytji athafnasvæði sitt í Gunnunes, sem er á sunnanverðu Álfsnesi. Meira »

98% telja barni sínu líða vel í leikskóla

15:22 Nýleg könnun meðal foreldra leikskólabarna sýnir að 98% foreldra telja að barninu þeirra líði vel í leikskólastarfinu og að barnið þeirra sé þar öruggt. Þetta kemur fram í fréttatilkynningu frá Reykjavíkurborg. Meira »

Vilja stöðva rekstur kísilverksmiðjunnar

15:22 Bæjarráð Reykjanesbæjar telur nauðsynlegt að rekstur Kísilmálverksmiðju United Silicon verði stöðvaður hið fyrsta, að minnsta á meðan unnið er að nauðsynlegum úrbótum. Þetta kemur fram í bókun bæjarráðs í dag. Meira »

Ekki formannsins að segja sína skoðun

15:03 Formaður Samfylkingarinnar segist enn vera að melta þá hugmynd sem upp er komin innan Samfylkingarinnar að flokkurinn breyti um nafn. Hann er ekki viss um að það sé hlutverk formanns að rjúka til og segja sína skoðun. Meira »

Parísarhjólið fékk neikvæða umsögn

15:01 Hugmynd þess efnis að reist yrði Parísarhjól í Reykjavík, eða útsýnishjól eins og það er kallað í fundarferð Reykjavíkurborgar, fékk neikvæða umsögn á fundi umhverfis- og skipulagsráðs í gær. Meira »

Líkja eftir bílslysi í Smáralind

14:36 Forseti Íslands vígði í dag sýndarveruleikahermi í Smáralind, sem ætlað er að líkja eftir áhrifum bílslyss.   Meira »

Ekki ókeypis miðar hjá SAS

13:45 Ef þú sérð að einhver vina þinna á Facebook hefur deilt færslu frá SAS um ókeypis flugmiða skaltu EKKI smella. Um svindl er að ræða. Smelli fólk á tengilinn birtist færslan svo sjálfkrafa á þeirra Facebook-síðu. Meira »

Dæmdar fyrir að geta ekki gefið brjóst

15:00 Dæmi eru um að íslenskar konur feli sig inni á salernum til að gefa pela af ótta við að vera dæmdar eða niðurlægðar fyrir að geta ekki gefið brjóst. Þetta er meðal þess sem kemur fram í doktorsritgerð Sunnu Kristínar Símonardóttur við félags- og mannvísindadeild Háskóla Íslands. Meira »

Útlendingar í stað Íslendinga á sjó

13:53 Mjög erfiðlega gengur að manna línubáta vegna lágs afurðaverðs og hefur Einar Hannes Harðarson, formaður Sjómannafélags Grindavíkur, áhyggjur af því að það sé aðeins byrjunin og næst verði það ísfisktogararnir, frystiskipin og loks uppsjávarskipin. Meira »

Borgar Þór: „No komment“

13:26 Borgar Þór Einarsson, aðstoðarmaður Guðlaugs Þórs Þórðarsonar utanríkisráðherra, vildi ekkert gefa upp þegar hann var inntur eftir því hvort hann sækist eftir oddvitasæti Sjálfstæðisflokksins fyrir komandi borgarstjórnarkosningar. Meira »
Antík sófi, 100 ára, 100% eintak
Sófinn er óaðfinnanlegur í útliti. Mesta lengd : 130 cm Mesta dýpt : 64 c...
Hnakkastólar á aðeins 25.000 svartur rústrauðir og beige www.Egat.is
Hnakkastóll aðeins 25.000 svartur, rústrauðir eða beige 100% visa raðgreiðslur....
Þreyttur á geymslu- ólykt í ferðavagni.
Eyðir flestri ólykt. Ertu búinn að sækja bílinn úr vetrargeymslu, er ólykt í bíl...
Hobby hjólhýsi
Hobby - hjólhýsi DE LUXE 460 LU 2016, sólarsellan 100W., A- Class, gaskútar, grj...
 
Háseti
Sjávarútvegur
Háseti Vísir hf óskar eftir a...
Vélavörður
Sjávarútvegur
Vélavörður Vísir hf. óskar ef...
Félagsstarf
Staður og stund
Árskógar Hádegismatur, mexíkanskur hakkr...
Félagsstarf
Staður og stund
Árskógar 4 Opið hús kl. 13-16. Félagssta...