Ólöglegt og ómögulegt neteftirlit?

mbl.is/Ernir Eyjólfsson

Ólöf Nordal innanríkisráðherra kynnti á ríkisstjórnarfundi í síðustu viku áform um að efla tölvubrotadeild lögreglunnar með því að fjölga stöðugildum og bæta tæknimenntun lögreglumanna sem sinna tölvuglæpum. Er það meðal tillagna nefndar sem hafði það hlutverk að gera úttekt á umfangi ólöglegrar dreifingar á netinu á höfundarréttarvörðu efni hér á landi og hvort íslensk lagaumgjörð veitti slíku efni nægjanlega vernd.

Í fréttatilkynningu frá innanríkisráðuneytinu segir að skylda eigi fjarskiptafyrirtæki til þess að upplýsa notendur vefsvæða skráarskiptiforrita um hugsanleg lögbrot, t.d. með viðvörun í svokölluðum pop-up glugga.

„Ég rak augun í þessa setningu frá innanríkisráðuneytinu. Hér þarf að stíga afar varlega til jarðar. Skapast getur hætta á því að fylgst sé með daglegu lífi fólks eða að upplýsingar um það séu skráðar. Ég sé engan mun á því að fylgjast með því hvert fólk fer og gerir á netinu og því á hvaða staði það fer og hvað það gerir utan netsins. Þetta kann því að vera verulegt inngrip í friðhelgi einkalífs fólks, sem er grundvallarmannréttindi sem varin eru bæði af stjórnarskrá og Mannréttindasáttmála Evrópu,“ segir Oddgeir Einarsson, hæstaréttarlögmaður og einn eiganda OPUS lögmanna, og bætir við að framkvæmdin minni óþægilega mikið á atvik úr skáldsögunni 1984.

„Til stendur að aðilum úti í bæ, fjarskiptafyrirtækjunum, verði gert að fylgjast með netferðum og senda aðvaranir til þeirra sem kynnu að vera að íhuga afbrot. Án þess að ætla að líkja þessu saman kom Hugsanalögreglan úr skáldsögunni 1984 upp í hugann við að sjá þessar tillögur. Aðalatriðið er að mínu mati að farið verði afar varlega og gætt að réttindum fólks við útfærsluna á þessu.“

Ekki rétt forgangsröð

Takmarkaðir fjármunir sem renna til löggæslumála í dag er betur varið í forvarnir og rannsóknir ofbeldisbrota að mati Oddgeirs í stað vafasams eftirlit með almenningi á netinu.

„Ég er almennt á því að ef lögreglan þurfi að forgangsraða eigi hún fyrst og fremst að leggja áherslu á ofbeldisbrot eins og heimilisofbeldi, kynferðisbrot og slík brot þar sem alvarleg brot á frelsi manna eiga sér stað,“ segir Oddgeir og bendir á að ekki sé einu sinni ráðrúm til að sinna þeim brotum.

„Nú þegar skortir á að lögreglan geti sinnt rannsóknum á ofbeldisbrotum af nægilegum þunga og hraða og ég hefði persónulega viljað sjá lögregluna eflda á því sviði fremur en öðrum. Án þess að ég vilji gera lítið úr því tjóni sem framleiðendur afþreyingarefnis geta orðið fyrir við brotum á höfundarétti tel ég ekki brýnasta úrlausnarefni lögreglu að setja á laggirnar sérstaka netbrotadeild.“

Tæknilega mögulegt

Sérfræðingar segja neteftirlit líkt og innanríkisráðuneytið leggur til mögulegt en erfitt án töluverðs inngrips í almennt eftirlit með netnotkun almennings.

„Vissulega er þetta tæknilega mögulegt og ég fagna því að efla eigi varnir, þ.e. viðbúnað og getu lögreglu til að taka á þeim sem valda ógnum og óöryggi á netinu. Hins vegar er óheppilegra að fara út í inngrip á notkun viðskiptavina. Bæði yrði það kostnaðarsamt fyrir fjarskiptafyrirtækin að fylgjast með allri umferð viðskiptavina, bæði innlendri og erlendri, og gæti hreinlega skemmt upplifun fólks,“ segir Guðbjörn Sverrir Hreinsson, öryggisstjóri Símans.

„Við mælum eingöngu netumferð eins og lög og skyldur segja til um en þarna gætum við hreinlega verið að hægja á umferð og valda villum. Eins má spyrja hver eigi að segja til um hvað sé lögleg skráraskiptasíða og hvaða síða er ólögleg?“

Samskipti dulkóðuð í dag

Heimasíður eru margar farnar að dulkóða samskipti með svokölluðum https-staðli. Þetta þýðir að þriðji aðili sem vill fylgjast með netnotkun fólks getur hvorki séð samskipti né breytt þeim. Hugmyndir um einhvers konar viðvörun verða þá að engu nema fjarskiptafyrirtæki geti komist framhjá slíkum vörnum.

„Við getum mögulega komist framhjá þessari dulkóðun en það eru hættur samhliða því, t.d. gætum við brotið samskiptin. Símtæki eru t.d. farin að vara fólk við ef sá möguleiki er fyrir hendi að einhver sé að hlusta á það.“

Guðbjörn bendir jafnframt á að þeir sem ætli sér að sækja efni á skráaskiptasíðum hafi gjarnan þekkingu til að komast hjá hvers konar vörnum. Óþægindi sem hvers konar neteftirlit hefur í för með sér gæti því bitnað mest á venjulegum notendum.

Á löglegan hátt

Hallgrímur Kristinsson, stjórnarfomaður FRÍSK - Félags rétthafa í sjónvarps- og kvikmyndaiðnaði, segir Dani hafa náð góðum árangri með pop-up viðvörunum á ólöglegum skráarskiptasíðum.

„Eignaréttur rétthafa efnis er óumdeildur og við verðum með einhverjum ráðum að vernda hann og við viljum að sjálfsögðu að það sé gert án þess að brjóta á friðhelgi fólks. Ég held að það sé tæknilega mögulegt og í það minnsta þess virði að skoða enda ekki hægt að láta þennan málaflokk óáreittan.“

Bloggað um fréttina

Innlent »

Segir VG leika tveimur skjöldum

11:27 Björn Bjarnason, fyrrverandi dómsmálaráðherra, segir Vinstrihreyfinguna - grænt framboð leika tveimur skjöldum í aðdraganda þingkosninganna á laugardaginn þegar komi að Evrópumálunum. Meira »

Sprenging í vændi á Íslandi

11:16 Lögregla telur engan vafa leika á því að „sprenging“ hafi orðið í framboði vændis hér á landi á síðustu 18 mánuðum. Ekki hafa verið til rannsóknar mörg mál á tímabilinu m.a. sökum manneklu og afleiddrar nauðsynlegrar forgangsröðunar lögreglu. Meira »

Valin til að sækja virta ráðstefnu

11:13 Tveir íslenskir frumkvöðlar voru valdir af utanríkisráðuneyti Bandaríkjanna og sendiráði Bandaríkjanna á Íslandi til þess að taka þátt í Global Entrepreneurship Summit (GES) 2017 sem fer fram í Hyderabad á Indlandi 28. til 30. nóvember. Meira »

Tugir hafa látist á 3 árum

10:41 Greiningardeild embættis ríkislögreglustjóra telur líklegt að neysla á sterkum fíkniefnum muni aukast hér á landi á næstu árum. Aukin neysla sterkra verkjalyfja, sem innihalda ópíumafleiður, og sterkra eiturlyfja hefur kostað tugi manna lífið hér á landi á síðustu þremur árum. Meira »

Tíu virk glæpasamtök starfandi hér

10:07 Brotum tengdum skipulagðri glæpastarfsemi, svo sem fíkniefnabrotum, mansali og vændi hefur fjölgað hér og vtað er um að minnsta kosti tíu hópa sem eru virkir í skipulagðri brotastarfsemi hér á landi og talið er að hópum sem lögregla kann ekki nægilega góð deili á hafi fjölgað nokkuð undanfarin ár. Meira »

Mikill viðbúnaður en um gabb að ræða

09:21 Mikill viðbúnaður var hjá slökkviliði höfuðborgarsvæðisins og lögreglu vegna tilkynningar um eld á Hótel Sögu fyrir skömmu. Í ljós kom að um falsboð var að ræða. Meira »

Þjónusta 4.637 fatlaða einstaklinga

09:15 Sveitarfélög veittu 4.637 einstaklingum með fötlun þjónustu á 15 þjónustusvæðum og hafði þeim fækkað um 92 (1,9%) frá árinu áður. Af þeim var 1.591 barn 17 ára og yngri (34,3%). Meira »

Konur hætta að fá greitt 30. október

09:19 Kynbundinn launamunur í Evrópu er mestur í Eistlandi en níundi mestur á Íslandi. Það jafngildir því að íslenskar konur hætti að fá greitt 30. október. Þetta kemur fram í árlegri skýrslu bresku vefsíðunnar Expert Market. Meira »

Stórfelldur þjófnaður á kjöti

08:27 Lögreglan á Suðurnesjum handtók fyrr í mánuðinum þrjá karlmenn vegna stórfellds þjófnaðar á tollfrjálsum varningi frá flugþjónustufyrirtæki á Keflavíkurflugvelli. Tveir mannanna voru starfsmenn hjá fyrirtækinu og sá þriðji sá um að koma þýfinu í verð. Meira »

Beit annan farþega

08:23 Lögreglumenn úr flugstöðvardeild lögreglunnar á Suðurnesjum handtóku farþega um borð í flugvél á Keflavíkurflugvelli aðfaranótt sunnudagsins. Farþeginn, sem var ofurölvi, hafði meðal annars ráðist á flugfreyju og bitið annan farþega. Meira »

Flækingsfugla hrekur til Íslands

08:18 Fjöldi flækingsfugla barst til landsins í kjölfar suðaustanstorms á fimmtudaginn var. Þeirra á meðal voru tvær tegundir sem aldrei hafa sést hér áður. Meira »

Íslendingar bíða eftir nýjum kjörfundi

07:57 „Það er mikill áhugi á þingkosningunum heima meðal landa sem hér eru,“ segir Þórleifur Ólafsson sem dvelur á vinsælum Íslendingastað, Torrevieja, á austurstönd Spánar. Meira »

Mótmælir ásökunum landlæknis

07:37 „Landlæknir, sem er opinber embættismaður, vegur þarna að starfsheiðri fjölda lækna er starfa á Landspítalanum og við mótmælum því að sjálfsögðu harðlega,“ segir Reynir Arngrímsson, nýkjörinn formaður Læknafélags Íslands. Meira »

Rútan sótt í dag

06:44 Rúta sem lokaði veginum að Dettifossi í gær verður dregin upp á veg í birtingu, samkvæmt upplýsingum frá lögreglunni á Norðurlandi eystra. Opnað var fyrir umferð um veginn klukkan 19 í gærkvöldi. Meira »

Fékk 53 milljónir greiddar

05:48 Fjársýsla ríkisins greiddi trúfélaginu Zuism út rúmar 53 milljónir króna sem haldið hefur verið eftir af sóknargjöldum frá því í febrúar í fyrra vegna deilna um hver færi með stjórn félagsins. Meira »

Hálkublettir á Suður- og Vesturlandsvegi

07:31 Hálkublettir eru á hringveginum á milli Selfoss og Hvolsvallar. Á Vesturlandi eru hálkublettir á hringveginum frá Baulu og upp Norðurárdal og á Bröttubrekku. Meira »

Ágætt veður víðast hvar

06:34 Norðaustan 8-13 m/s norðvestanlands í dag, annars hægari vindur. Súld eða rigning fyrir norðan, en léttskýjað suðvestan til. Hiti 3 til 9 stig. Meira »

Eyddu skjölum án leyfis

05:30 Enn eru dæmi um að opinberar stofnanir eyði skjölum án heimildar Þjóðskjalasafnsins eins og áskilið er í lögum.  Meira »

Skoðanakannanir

[ Nánar | Allar kannanir í CSV-skrá ]

Mátturinn eða dýrðin - Greinaflokkur

Toyota Corolla 2004
Keyrður um 179 þúsund km. Vetrardekk á felgjum fylgja. 300 þúsund eða tilboð. s...
VÖNDUÐ VEL BÚIN KENNSLUBIFREIÐ
Vönduð, vel búin kennslubifreið Subaru XV 4WD . Akstursmat og endurtökupróf. Gyl...
SAMUK lyftarar (uk) rafmagns og diesel
Kynnum á frábæru verði SAMUK lyftara bæði rafmagns og Diesel , gas . Stærðir 1,...
 
Aðalskipulag
Tilkynningar
Lýsing breytingar Aðalski...
Samkoma
Félagsstarf
Samkoma kl. 20 í Kristniboðs- salnum. R...
L edda 6017102419 i
Félagsstarf
? EDDA 6017102419 I Mynd af auglýsing...
Skipulag
Tilkynningar
Borgarbyggð Skipulagsauglýsingar De...