Mikilvægt að ræða hlutverk stjórnarskráa

Guðni Th. Jóhannesson heldur ræðu í dag.
Guðni Th. Jóhannesson heldur ræðu í dag. mbl.is/Ófeigur

„Ef ykkur finnst stjórnarskráin ekki hjálpa ykkur að ná markmiðum ykkar, þá þurfið þið nýja stjórnarskrá,“ sagði prófessor David Carillo á ráðstefnu sem haldin var í ljósi mismunandi hlutverka stjórnarskráa sem haldin var í Háskólanum í Reykjavík í dag.

Guðni Th. Jóhannesson, forseti Íslands, setti ráðstefnuna. Aðrir fyrirlesarar voru: David Carrillo, Stephen Duvernay og Brandon Stracener frá lagadeild Berkeley. Arne Hintz frá Cardiff University, Alex Prichard frá University of Exeter og Ruth Kinna og Thomas Swan frá Loughborough University. Fundarstjóri var Katrín Oddsdóttir stundakennari við lagadeild HR.

Tímasetningin engin tilviljun

Guðni horfði dreyminn á svip yfir kennslustofuna í Háskólanum þegar hann hóf sína ræðu og sagði að hann vildi næstum vera kominn aftur í kennslu þegar hann væri kominn inn í skólann. Hann benti á að tímasetning þessarar ráðstefnu væri engin tilviljun.

„Þennan dag, 20. október fyrir fjórum árum var þjóðaratkvæðagreiðsla um nýja stjórnarskrá Stjórnlagaþings,“ sagði Guðni og benti á að mikill meirihluti þeirra sem kaus hefði samþykkt stjórnarskrána en ekkert hefur gerst í þeim málum síðan.

Gestir fylgdust með fyrirlesurunum.
Gestir fylgdust með fyrirlesurunum. mbl.is/Ófeigur

Forsetinn benti á að auðvelt væri að ræða um sum málefni. „Vísindamaður á ekki að hafa neinar óskir eða drauma, eingöngu hjarta úr steini. Það góða við vísindi er að þau eru sönn, hvort sem þú trúir þeim eða ekki,“ sagði Guðni og tengdi þetta við stjórnarskrármál:

„Eftir bankahrunið 2008 hófst endurnýjunarferli sem endaði með þjóðaratkvæðagreiðslunni fyrir fjórum árum,“ sgði Guðni en ólíkt vísindunum er erfitt að segja til um hvað sé satt eða ósatt í stjórnarskrármálum; fullyrðingar séu ekki réttar eða rangar.

„Framtíðin hér á landi er áhugaverð en það verður kosið til þings eftir níu daga. Það er alltaf mikilvægt að ræða hlutverk stjórnarskrá í samfélögum,“ sagði Guðni að lokum.

Flestallir fylgdust með af mikilli athygli.
Flestallir fylgdust með af mikilli athygli. mbl.is/Ófeigur

David Carrillo, Stephen Duvernay og Brandon Stracener ræddu málin í sameiningu en þeir fjölluðu um beint lýðræði í Kaliforníu, stærsta ríkinu í Bandaríkjunum. 

Þeir segja reynsluna frá sínu ríki góða, að mestu leyti. Fólki hefur völdin og getur tekið þau frá stjórnmálamönnum ef þurfa þykir. Nær þessi saga allt aftur til ársins 1911 en þá var ákveðið að setja upp þrenns konar atkvæðagreiðslur með beinni þátttöku allra kjósenda. 

Tillögum um ný lög, möguleiki á að fella lög úr gildi og vantraust á kjörna fulltrúa. Af þessu þrennu er sá fyrsti langmest notaður, en dæmi eru um hitt. Carrillo líkti aðstæður í Kaliforníu árið 1911 við aðstæður hér á landi í dag.

„Ég hef bara verið í embætti í tvo mánuði“

Duvernay benti á að mikilvægt væri að menn í æðstu stöðum stjórnkerfisins gætu einungis sinnt embættum sínum í ákveðinn tíma, annars vildu menn halda áfram út í eilífðina. „Með fullri virðingu, herra,“ sagði Duvernay og beindi orðum sínum að Guðna. „Ég hef bara verið í embætti í tvo mánuði,“ sagði Guðni og hló.

Stracener fjallaði um neikvæðar hliðar beins lýðræðis. Almennir kjósendur hafa bæði ákveðið að lækka skatta og síðan hefur það tíðkast að fyrirtæki eða ríkir einstaklingar greiða góðum málum sem auka útgjöld atkvæði sitt.

Beint lýðræði hefur kosti og galla

„Til eru þeir sem segja nei við öllu sem kosið er um. Kannski er það vegna þess að þeir eru ekki hrifnir af beinu lýðræði, eða ef til vill eiga þessi einstaklingar í vandræðum með að setja sig inn í flókin mál,“ sagði Stracener. Hann benti einnig á að fólk væri ekki í fullri vinnu sem stjórnmálamenn og það hefði ekki 40 klukkustundir á viku til að setja sig inn í öll málefni.

Beint lýðræði átti að vera öryggisventill til að meirihlutinn gæti ekki vaðið yfir minnihlutann. Eins og áðurnefndir fræðimenn frá Kaliforníu bentu á þá getur það hins vegar átt sér stað í beinu lýðræði. „Beint lýðræði er ekki hræðilegt en hefur samt ýmsa galla,“ sagði Stracener.

Lögmaðurinn Ragnar Aðalsteinsson var á meðal þeirra sem hlýddu á ...
Lögmaðurinn Ragnar Aðalsteinsson var á meðal þeirra sem hlýddu á fyrirlestrana í HR. mbl.is/Ófeigur
mbl.is

Innlent »

Nálgunarbann eftir langvarandi ofbeldi

Í gær, 22:48 Hæstiréttur staðfesti í dag úrskurð Héraðsdóms Reykjavíkur þess efnis að karlmaður skyldi sæta brottvísun af heimili og nánar tilgreindu nálgunarbanni. Meira »

Upphaf poppbyltingarinnar 1967

Í gær, 22:22 Ný eiturlyf, tíska, pólitískar hræringar og samfélagsleg vakning á meðal ungs fólks koma við sögu þegar skoðað er hvaða þættir höfðu áhrif á að árið 1967 er eins merkilegt og raun ber vitni í tónlistarsögunni. Arnar Eggert Thoroddsen ætlar að skoða þetta magnaða ár á námskeiði hjá Endurmenntun HÍ í næsta mánuði. Meira »

Hvaða loforð fá aldraðir og öryrkjar?

Í gær, 22:07 Allir flokkarnir sem bjóða sig fram fyrir alþingiskosningarnar um næstu helgi leggja áherslu á bætt kjör eldri borgara og öryrkja. Notendastýrð persónuleg aðstoð, NPA, er flestum flokkum hugfólgin, rétt eins og hækkun eða afnám frítekjumarksins, hækkun ellilauna og sveigjanleg starfslok. Meira »

Rándýr aukanótt í Berlín

Í gær, 21:50 Telma Eir Aðalsteinsdóttir og vinkonur hennar komust ekki heim til Íslands í kvöld, eins og áætlað hafði verið, vegna vandræða þýska flugfélagsins Air Berlín. Ein vél félagsins hefur verið kyrrsett á Keflavíkurflugvelli síðan á fimmtudagskvöld vegna not­enda­gjalda sem eru í van­skil­um. Meira »

Rákust saman við framúrakstur

Í gær, 21:46 Betur fór en á horfðist þegar umferðaróhapp varð á Öxnadalsheiði um klukkan hálf níu í kvöld. Óhappið hafði þær afleiðingar að bifreið hafnaði utan vegar. Engum varð meint af. Meira »

Búið að uppfæra þingmenn á netinu

Í gær, 21:20 Ný uppfærsla heimasíðunnar thingmenn.is er komin í loftið. Þar má nálgast ýmsar upplýsingar um vinnu þingmanna, svo sem viðveru í þingsal, fjölda ræða, frumvarpa og fyrirspurna og einnig hvaða málaflokkar eru þeim hugleiknastir í ræðustólnum. Meira »

Horfurnar bestar á Íslandi

Í gær, 19:47 Hvergi eru horfur í ferðamannaiðnaði betri en á Íslandi. Þetta kemur fram í nýútgefinni skýrslu Global Data, þar sem rýnt er í horfur í ferðamannaiðnaði í 60 þróuðum löndum víðs vegar um heiminn. Meira »

Tónleikaflóð fram undan

Í gær, 19:50 Lauslega talið á miðasölusíðunum midi.is og tix.is er þegar búið að auglýsa yfir þrjátíu jólatónleika, sem verða á dagskrá frá lokum nóvember og fram að jólum og fjöldi bætist væntanlega við á næstunni. Meira »

„Ég er ósammála biskupi“

Í gær, 19:28 Séra Davíð Þór Jónsson, sóknarprestur í Laugarneskirkju, er ekki sammála ummælum Agnesar M. Sig­urðardótt­ur, bisk­ups Íslands. Agnes sagði í Morgunblaðinu í dag að siðferðislega væri ekki rétt að stela gögnum og fara á bak við fólk til að af­hjúpa mál og leiða sann­leik­ann í ljós. Meira »

Unnið að því að losa rútuna

Í gær, 18:47 Vegurinn við vest­ari af­leggj­ar­ann að Detti­fossi er enn lokaður en umferðaróhapp varð þar um miðjan daginn þegar rúta með ferðamenn um borð náði ekki beygju þar. Meira »

Bærinn tekur við rekstrinum í sumar

Í gær, 18:42 Vestmannaeyjabær mun taka við rekstri Herjólfs þegar ný ferja verður tekin í gagnið næsta sumar. Samningur þess efnis er á lokametrunum að sögn Jóns Gunnarssonar samgönguráðherra. Meira »

Sjálfstæðisflokkurinn fékk mest

Í gær, 18:26 Átta stjórnmálaflokkar fengu framlög upp á 678 milljónir á síðasta ári. Framlögin koma frá ríki, sveitarfélögum, fyrirtækjum, einstaklingum, auk annarra rekstrartekna. Sjálfstæðisflokkurinn fékk mest en Flokkur fólksins minnst. Meira »

Þrengt að umferð á morgun

Í gær, 18:17 Á morgun má búast við töfum á umferð á Hafnarfjarðarvegi. Þá þarf að þrengja að umferð á um 250 metra kafla, Akrahverfismegin í Garðabæ, vegna vinnu við hljóðmön. Það er veggur til að verja íbúabyggð fyrir umferðarhávaða. Meira »

Rætist úr spánni á kjördag

Í gær, 18:00 Útlit er fyrir milt veður á kjördag. Samkvæmt veðurspá frá Veðurstofu Íslands má búast við vestlægri eða breytilegri átt á landinu öllu á laugardag og sunnudag. Meira »

Óljóst hvort farið verði gegn RÚV

Í gær, 16:56 Ekki hefur verið tekin ákvörðun um hvort Glitnir HoldCo ehf. fari fram á lögbann á fréttaflutning Ríkisútvarpsins af viðskiptum Glitnis. Ingólfur Hauksson segir í samtali við mbl.is að hann geti ekki staðfest eitt eða neitt og að hann vilji ekki tjá sig um fréttaflutning RÚV. Meira »

Mörg sendiherrahjón fyrirmyndir

Í gær, 18:16 Pálmi Gestsson og María Thelma Smáradóttir, leikarar verksins Risaeðlurnar sem sýnt er í Þjóðleikhúsinu, segja að mörg sendiherrahjón séu fyrirmyndirnar að persónum hins grátbroslega gamanleiks eftir Ragnar Bragason. Meira »

Vakan heldur blaðamannafund

Í gær, 17:16 Vakan, félagasamtök um aukna kosningaþátttöku ungs fólks, hefur boðað til blaðamannafundar í Smáralindinni á morgun. Efni fundarins eru tilmæli yfirkjörstjórnar Reykjavíkur norður til Vökunnar, um að það gæti brotið í bága við kosningalög að hvetja fólk til að taka af sér sjálfur á kjörstað. Meira »

Fylgi Samfylkingarinnar dalar

Í gær, 16:47 Sjálfstæðisflokkurinn nýtur mests fylgis kjósenda samkvæmt nýrri skoðanakönnun MMR. Flokkurinn mælist með 22,9% fylgi. Fast á hæla hans fylgir VG með 19,9% fylgi. Munurinn er innan vikmarka en báðir flokkar mælast með meira fylgi en í síðustu könnun MMR. Meira »

Skoðanakannanir

[ Nánar | Allar kannanir í CSV-skrá ]

Mátturinn eða dýrðin - Greinaflokkur

50 Tonna legupressur
50 Tonna legupressur loft / glussadrifnar, snilldargræja á fínu tilboðsverði nú...
Erum að flytja inn alskyns vörur fyrir Islendinga á extra góðu verði
Getum útvegað allt frá Bretlandi á mun lægra verði sem viðkemur vinnuvélum, trak...
Íslenskir stálstólar nýklæddir 4stykki og fleiri
er með nokkra Ísl. stálstóla, nýtt áklæði, í góðu standi á 12.500 kr. STYKKIÐ. ...
 
L helgafell 6017101819 iv/v
Félagsstarf
? HELGAFELL 6017101819 IV/V Mynd af ...
Uppboð á ökutökjum
Uppboð
Sýslumaðurinn á Norðurlandi eystra Haf...
Framhald uppboðs
Nauðungarsala
Uppboð Einnig birt á www.naudungarsolu...
Eldri borgarar
Staður og stund
Aflagrandi 40 Það er opin vinnustofa hjá...