Vantar vísindin við endurheimt mýra

Sú mikla áhersla sem stjórnmálaflokkarnir hafa lagt á endurheimt votlendis til að draga úr losun Íslands á gróðurhúsalofttegundum hefur komið sérfræðingum hjá Skógræktinni á óvart. Afar takmarkaðar upplýsingar liggja fyrir um losun frá framræstu votlendi og hverju það gæti skilað að moka ofan í skurði. 

Allir stjórnmálaflokkarnir sem náðu mönnum inn á þing nema Vinstri græn nefndu endurheimt votlendis sem aðgerð sem þeir vilja ráðast í þegar Mbl.is spurði þá út í stefnu þeirra í loftslagsmálum fyrir alþingiskosningarnar í október. Sérstaka áherslu lögðu Sjálfstæðisflokkurinn, Viðreisn og Píratar á þá aðgerð til að draga úr losun í sínum svörum. Viðreisn sagði þannig „langstærstu tækifærin“ til að draga úr losun felast í endurheimt votlendis og Píratar stefna að því að ljúka henni fyrir árið 2025.

Frétt Mbl.is: Hver er stefnan um framtíð jarðar?

Endurheimt votlendis virðist hins vegar hafa ratað inn í stefnuskrár flokkanna án mikillar athugunar á hvers konar árangri hún gæti skilað. Aðalsteinn Sigurgeirsson, fagmálastjóri Skógræktarinnar, segir núverandi þekkingu ekki uppfylla skilyrði til að hægt sé að leggja fram heildartölur um losun frá framræstu votlendi á landsvísu, hvað þá hversu mikið hægt sé að draga úr losun með sérstökum aðgerðum eins og að moka ofan í framræsluskurði.

„Það sem ég hef mestar áhyggjur af er að menn séu að fara offari í að hrapa að ályktunum um kosti þess að moka ofan í skurði sem hagkvæma og auðvelda leið fyrir íslenskar loftslagsaðgerðir,“ segir hann og bendir á að litlar sem engar ritrýndar rannsóknir hafi verið birtar hér á landi um þetta efni.

Hófst með fyrirspurn á Alþingi

Þegar skurðir eru grafnir til þess að ræsa fram land, líkt og gert var í töluverðum mæli á Íslandi á 20. öld, þornar mýrarjarðvegur og byrjar að rotna. Þá losna gróðurhúsalofttegundir út í lofthjúpinn þar sem þær stuðla að hnattrænni hlýnun.

Umræðan um endurheimt votlendis til að draga úr losun Íslands á gróðurhúsalofttegundum hófst fyrir alvöru í kjölfar svars umhverfisráðherra við fyrirspurn Sigríðar Á. Andersen, þingmanns Sjálfstæðisflokksins, um losun gróðurhúsalofttegunda frá framræstu votlendi í fyrra.

Frétt Mbl.is: Batnar ekki með öðru verra

Af því svari mátti ráða að hún væri mun meiri en frá öllum öðrum geirum, þar á meðal bílasamgöngum, sjávarútvegi og landbúnaði. Þingmaðurinn hefur í kjölfarið ítrekað fjallað um endurheimt votlendis í ræðu og riti, meðal annars í því samhengi að fella ætti niður gjöld á bíla sem brenna jarðefnaeldsneyti þar sem hlutur þeirra í losun Íslands sé hlutfallslega lítill í samanburði við framræst votlendi.

Í svarinu var þó settur fram sérstakur fyrirvari um að villandi geti verið að birta upplýsingar um losun frá framræstu landi og bera þær saman við losun frá öðrum uppsprettum, svo sem frá bruna jarðefnaeldsneytis eða iðnaðarferlum, án skýringa.

Þrátt fyrir það hafa nær allir stjórnmálaflokkar gert endurheimt votlendis að stefnumáli sínu í kjölfarið. 

Sigríður Á. Andersen, þingmaður Sjálfstæðisflokksins, hefur lagt mikla áherslu á ...
Sigríður Á. Andersen, þingmaður Sjálfstæðisflokksins, hefur lagt mikla áherslu á endurheimt votlendis. mbl.is/Eggert

Ekki hægt að byggja á viðmiði IPCC

Upplýsingarnar um losun gróðurhúsalofttegunda frá framræstu votlendi sem koma fram í svari ráðherrans byggjast á viðmiðum um losun frá mýrum á norðurhveli jarðar sem loftslagsnefnd Sameinuðu þjóðanna (IPCC) gefur út. Aðalsteinn segir hins vegar ekki hægt að byggja á þeim viðmiðum þegar kemur að því að áætla þátt framræslu eða endurheimtar votlendis inni í losunarbókhaldi Íslands.

„Ég tek þessar tölur eiginlega ekki trúanlegar sem eitthvað sem við getum treyst á í okkar gerð mýra. Okkar mýrar eru miklu öskuríkari en gengur og gerist á norðlægum slóðum vegna áfoks og eldvirkni,“ segir hann.

Þá bendir Aðalsteinn á að ef íslensk stjórnvöld ætluðu að telja sér endurheimt votlendis til tekna sem loftslagsaðgerð gætu þau ekki byggt á viðmiðum IPCC. Gerðar yrðu ríkar kröfur um beinhörð gögn frá ítarlegum rannsóknum og helst vöktun á svæðunum sem aðgerðir beindust að. 

Sendinefndir IPCC sem hingað koma til þess að fara yfir áreiðanleika upplýsinga muni seint samþykkja aðgerðir sem einungis byggðu á útgiskunum út frá alþjóðlegum sjálfgildisstuðlum. Slíkir stuðlar hafi verið notaðir á fyrstu árum Kýótósamningsins til þess að áætla bindingu kolefnis með skógrækt og landgræðslu en nú séu gerðar kröfur til þéttriðins nets vaktaðra mælireita. 

„Það er ekki fyrr en slíkar tölur um votlendisendurheimt koma fram í dagsljósið sem hægt er að gera betur grein fyrir því hvaða matarholu sé þarna að finna fyrir aðgerðir íslenskra stjórnvalda í loftslagsmálum. Sú er ekki staðan núna,“ segir Aðalsteinn.

Losunin stöðvast ekki við endurheimt

Þær litlu rannsóknir sem hafi verið gerðar og birtar á Íslandi hafi verið á örfáum stöðum. Þær hafa verið bundnar við einn landshluta en þau gögn hafa verið yfirfærð á allt framræst votlendi á Íslandi til að slá tölu á mögulega heildarlosun frá framræslu á Íslandi, að sögn Aðalsteins.

Ekki er heldur einfalt mál að leggja mat á losun frá framræstu votlendi. Losunin er breytileg eftir hitafari, úrkomu og fleiri umhverfisþáttum og einnig milli ára og staða. Þá stöðvast losun á gróðurhúsalofttegundum ekki við það að bleyta upp í framræstu landi því óraskað votlendi losar þær einnig, þar á meðal metan sem er margfalt öflugari gróðurhúsalofttegund en koltvísýringur þó að hún sé skammlífari í lofthjúpnum.

Hnattræn hlýnun gæti enn fremur þýtt að losun frá óröskuðu votlendi á Íslandi aukist á komandi árum, bæði á metani og koltvísýringi.

Aðalsteinn Sigurgeirsson, fagmálastjóri Skógræktarinnar.
Aðalsteinn Sigurgeirsson, fagmálastjóri Skógræktarinnar. ljósmynd/Skógræktin

„Þegar allt er tekið saman er minni losun úr óraskaðri mýri en framræstri en hver þessi munur er á heildarflatarmáli framræsts lands á Íslandi það hefur enginn hugmynd um held ég. Menn geta komið með ágiskanir sem byggjast á föstum eða margfeldum og flatarmáli misvel framræsts lands en það er eiginlega verið að skjóta út í loftið,“ segir Aðalsteinn.

Hann leggur áherslu á að efla verði rannsóknir áður en ráðist verði í að moka ofan í skurði í stórum stíl til að berjast gegn loftslagsbreytingum.

„Ef ég ætti að leggja til aðgerð í þessum málum myndi ég kannski bíða með stórfelldar aðgerðir við votlendisendurheimt sem allir stjórnmálaflokkarnir voru að leggja fram fyrir þessar kosningar og leggja þeim mun meiri vinnu í þessar rannsóknir og vöktun á losun og minni losun vegna endurheimtar. Það þarf bara miklu betri undirlag fyrir allar slíkar aðgerðir en það að allir stjórnmálaflokkar skuli vera sammála um að þetta sé gott mál. Mér finnst bara hreinlega vanta gagnreynd vísindi á bak við þetta,“ segir Aðalsteinn.

Bjarni Diðrik Sigurðsson, prófessor við Landbúnaðarháskóla Íslands, segir endurheimt votlendis vísindalega réttlætanlega aðgerð og nægar upplýsingar séu til staðar til að menn viti að hún skili árangri. Stjórnmálaflokkarnir hafi hins vegar einfaldað málið of mikið.

„Það þarf að minnsta kosti að tryggja það ef það er ráðist í þetta á stórum skala að það fylgi því stórauknar rannsóknir og aðgerðir til að staðfesta árangurinn. Þetta er ekki bara að moka ofan í skurð og  ekkert annað sem kostar lítið,“ segir hann.

Ekkert vitað um vilja landeigenda

Þröstur Eysteinsson skógræktarstjóri segir að starfsmönnum Skógræktarinnar hafi fundist svolítið undarlegt þegar farið var að tala um endurheimt votlendis sem aðgerð í loftslagsmálum, ekki vegna þess að þeir væru á móti þeirri aðgerð, heldur vegna þess að lítið væri vitað um gagnsemi þess sem loftslagsaðgerð, til dæmis í samanburði við skógrækt.

„Okkur datt þó í hug að fyrsta skrefið yrði ef til vill að styrkja rannsóknir á afleiðingum mýrarbreytingar á losun gróðurhúslofttegunda en lítið varð um það. Undrunin jókst svo þegar farið var að fjalla um endurheimt votlendis til jafns við skógrækt og landgræðslu án þess að þekking lægi fyrir því til stuðnings. Nú er undrunarstigið komið í hámark þegar stjórnmálaflokkar einblína á endurheimt votlendis sem loftslagsaðgerð og nefna varla skógrækt eða landgræðslu á nafn. Og enn er þekkingin á sama lága stigi og þegar byrjað var að tala um endurheimt votlendis,“ segir skógræktarstjóri.

Frétt Mbl.is: Hófust handa við verkið á Bessastöðum

Sjálfur segist Þröstur trúa því að hægt sé að draga úr losun koltvísýrings með því að endurheimta tiltölulega stóran hluta þess votlendis sem hefur verið ræst fram.

„Það sem ég er vantrúaður á hins vegar er að það sé vilji á meðal landeigenda þessa lands að gera það. Bændur missa þarna beitiland. Blautar mýrar eru miklu lakara beitiland en framræst land til dæmis,“ segir hann og bendi á að engin könnun hafi farið fram á vilja landeiganda í þessum efnum.

Þá liggi heldur ekki fyrir miklar tölur um samanburð á losun koltvísýrings frá framræstu landi og losun metans úr endurbleyttu landi.

Þröstur Eysteinsson skógræktarstjóri.
Þröstur Eysteinsson skógræktarstjóri.

Drepur umræðunni á dreif

Skógræktarstjóri gagnrýnir loftslagsumræðu á Íslandi harðlega. Fyrir liggi að hægt sé að gera tiltekna hluti eins og að rafvæða bílaflotann, binda kolefni með skógrækt og draga úr losun með öðrum hætti. Í staðinn fyrir að taka ákvarðanir um slíkar aðgerðir sé umræðunni drepið á dreif með tali um aðra hluti sem hægt sé að gera. Endurheimt votlendis sé nýjasta birtingarmynd þess.

„Það fer endalaus tími í að tala um eitthvað annað sem hugsanlega væri hægt að gera en er kannski minna borðleggjandi. Tíminn og umræðan fer öll í það en ekki að gera það sem er borðleggjandi hægt að gera. Þetta veldur því að stefnan skýrist ekkert. Það er ekkert borðleggjandi við endurheimt votlendis. Það er ekkert búið að skoða það nánar,“ segir Þröstur.

mbl.is

Innlent »

Matvælastofnun krafin um bætur

05:30 Fyrirtækið Kræsingar (áður Gæðakokkar) í Borgarnesi er að undirbúa skaðabótakröfu á hendur ríkinu vegna framgöngu Matvælastofnunar gagnvart fyrirtækinu. Meira »

Myndu ekki minnka fátækt

05:30 Ný rannsókn OECD bendir til þess að borgaralaunakerfi gæti bitnað á þeim sem þurfa í dag á mestum fjárhagslegum stuðningi að halda. Meira »

Ólögmæt dreifing skilaboða

05:30 Skjáskot af einkaskilaboðum og dreifing þeirra á netinu, án samþykkis, er hegningarlagabrot. Þetta segir Helga Þórisdóttir, forstjóri Persónuverndar. Meira »

Landsréttur í Hegningarhúsið?

05:30 Halldóra Vífilsdóttir, forstjóri Framkvæmdasýslu ríkisins (FSR), segir það kunna að verða skoðað hvort Hegningarhúsið henti undir nýjan Landsrétt. Meira »

Innflutt kjöt selt sem íslenskt?

05:30 Formaður Bændasamtaka Íslands segist hvergi hafa orðið var við að hægt sé að kaupa nýsjálenskt lambakjöt á veitingastöðum hér. Meira »

Byggja nýtt viðhaldsskýli

05:30 Nýtt viðhaldsskýli á vegum Icelandair verður tekið í notkun síðar á þessu ári og verður fullbúið í lok árs með öllum hliðarbyggingum. Þetta segir Jens Þórðarson, framkvæmdastjóri ITS. Meira »

Risa björgunaræfing á Faxaflóa

Í gær, 21:59 Á annað hundrað manns tók þátt í risa björgunaræfingu sem haldin var á Faxaflóanum síðdegis í dag. Að æfingunni stóðu hvalaskoðunarfyrirtækin Special Tours og Elding og Slysavarnafélagið Landsbjörg. Þrjú hvalaskoðunarskip, tíu slöngubátar og tvö skip Landsbjargar tóku þátt í æfingunni. Meira »

Leggja í þetta og sjá hvernig gengur

05:30 „Við förum að skoða þetta alvarlega upp úr hvítasunnunni. Við þurfum að byrja á því að koma okkur fyrir á staðnum,“ segir Dofri Eysteinsson, framkvæmdastjóri Suðurverks, sem grafa mun Dýrafjarðargöng ásamt tékkneska fyrirtækinu Metrostav. Meira »

Æfðu hópslys ferðamanna á jökli

Í gær, 21:50 Hátt í sjötíu manns tóku þátt í æfingu Slysavarnafélagsins Landsbjargar, lögreglu og Landhelgisgæslu þar sem líkt var eftir því að hópur fólks hefði lent í snjóflóði og þaðan farið ofan í jökulsprungu. Meira »

Borgar sig að búa í Árborg

Í gær, 21:02 Laun nemenda vinnuskólanna hafa hækkað um allt að 16% milli ára í samræmi við kjarasamninga. Vinnuskólar eru starfræktir í flestum sveitarfélögum á landinu á sumrin. Misjafnt er milli sveitarfélaga hversu mikið launin hafa hækkað, hver þau eru og hvaða aldri bjóðast þessi störf. Meira »

Dúxaði með 9,93 í meðaleinkunn

Í gær, 20:38 Gísli Björn Helgason er dúx Menntaskólans á Egilsstöðum með hæstu meðaleinkunn í manna minnum, 9,93. Hann fékk tíu í öllum áföngum nema tveimur enskuáföngum og íþróttum, þar sem hann fékk níu. Hann fékk alls átta verðlaun fyrir hin ýmsu fög ásamt ástundarverðlaunum og viðurkenningu fyrir félagsstörf. Meira »

Hjálpar fólki að verjast tölvuþrjótum

Í gær, 19:57 „Við fengum tækifæri til að kynna rannsóknarverkefnið okkar á sýningu sem er kölluð CNSF Capitol Hill Exhibition þar sem fulltrúum á Bandaríkjaþingi ásamt fræðimönnum úr vísindaheiminum er boðið að vera viðstaddir kynningar á rannsóknarverkefnum,“ segir Guðrún Valdís Jónsdóttir í samtali við mbl.is. Meira »

Verður að koma böndum yfir æðið

Í gær, 19:22 Skólar í Bandaríkjunum, Bretlandi og Frakklandi hafa gripið til þess ráðs að banna notkun á þyrilsnældum [e. fidget spinners] og í síðustu viku bættist Háaleitisskóli í þann hóp. Hanna Guðbjörg Birgisdóttir, skólastjóri Háaleitisskóla, segir æðið hafa verið farið að valda truflun í kennslustundum. Meira »

Andrés Önd fræðir um netöryggi

Í gær, 17:55 Edda útgáfa í samstarfi við SAFT, vakningarátak um örugga og jákvæða tölvu- og nýmiðlanotkun barna og unglinga á Íslandi, gaf á dögunum út Andrésar Andar blað um samskipti á netinu en þar er m.a. farið yfir öryggisógnir, samfélagsmiðla og neteinelti svo dæmi séu tekin. Blaðinu var dreift með Morgunblaðinu í gær og verður dreift til allra grunnskóla landsins í haust. Meira »

Fæddist inn í flokkinn og drepst út

Í gær, 17:26 Gunnar Bragi Sveinsson, þingmaður Framsóknarflokksins, er genginn í Framfarafélagið, nýtt félag Sigmundar Davíðs Gunnlaugssonar, fyrrverandi formanns flokksins. Stofnfundur félagsins fór fram í gær og var vel sóttur. Meira »

Lítur á sig sem sterkasta mann heims

Í gær, 18:42 Aflraunamaðurinn Hafþór Júlíus Björnsson lítur á sig sem sterkasta mann heims og segir dómaraskandal hafa haft sigurinn af sér, en keppninni sterkasta manni heims lauk í dag með sigri breska kraftamannsins Eddie Hall. Meira »

Eldur í atvinnuhúsnæði í Grafarvogi

Í gær, 17:34 Eldur kom upp í atvinnuhúsnæði við Barðastaði í Grafarvogi um klukkan fjögur í dag. Slökkvilið af öllum stöðvum höfuðborgarsvæðisins var kallað út til að ráða niðurlögum eldsins, sem kviknaði í tæknirými í húsnæðinu samkvæmt upplýsingum frá slökkviliðinu. Meira »

Dró drenginn upp úr og öskraði á hjálp

Í gær, 17:01 Betur fór en á horfðist þegar dreng á leikskólaaldri var bjargað frá drukknun í Suðurbæjarlaug í Hafnarfirði síðdegis í dag. Samkvæmt heimildum mbl.is kom sundlaugargestur auga á drenginn á botni djúpu laugarinnar. Meira »

Vilborg Arna klífur Everest 2017

ICELANDIC and ENGLISH f. foreigners - ÍSLENSKA f.útl - ENSKA -
Byrja/Start: 29/5, 26/6 - FRÍ - 4/9, 9/10, 6/11, 4/12:, 8/1: 4 vikur/weeks x 5 ...
Til sölu 6 manna sumarhús á Suðurlandi.
Fullbúinn ferðam.bústaður. Vilt þú eignast bústað með föstum tekjum allt árið og...
NISSAN QASHQAI SE, Fjölnotabíll 2011 verð 1990.000
akstur 114000 bensín hestöfl 142 sjálfskiptur uppl s:7721223 og 8...
Bílskúr/garðhús - Stapi 15 fm bjálkahús - kr. 395.000,-
Stapi er splunkunýtt hús sem við höfum hannað sérstaklega fyrir íslenskan markað...
 
Aðalfundur
Fundir - mannfagnaðir
Aðalfundur SÁÁ Aðalfundur SÁÁ verður ...
Framhald uppboðs
Nauðungarsala
Uppboð Einnig birt á www.naudungarsolu...
Eldri borgarar
Staður og stund
Aflagrandi 40 Opin vinnustofa kl. 9, mor...
Hvammsvirkjun
Tilkynningar
Rangárþing ytra Auglýsing um skipulags...