Miklar breytingar í hafinu

Freydís Vigfúsdóttir með fyrstu súluna sem var GPS-merkt.
Freydís Vigfúsdóttir með fyrstu súluna sem var GPS-merkt.

Breytingar í hafrænu umhverfi Norður-Atlantshafs hafa haft mikil áhrif á lífríkið í og við sjóinn. Þessar breytingar voru ræddar á alþjóðlegum þverfaglegum vinnufundi sem haldinn var í gær og í fyrradag í Öskju Háskóla Íslands.

Fundinn sóttu vísindamenn úr ýmsum fræðigreinum sjávarrannsókna frá Bandaríkjunum, Danmörku, Færeyjum, Íslandi, Kanada, Noregi og Stóra-Bretlandi.

Dr. Freydís Vigfúsdóttir, sem starfar við Háskóla Íslands og Háskólann í Exeter, var fundarstjóri. Hún sagði að í vinnustofunni hefði verið leitast við að samþætta niðurstöður rannsókna vísindamanna í hinum ýmsu fræðigreinum sjávarrannsókna og að fá nýja sýn á viðfangsefnið.

„Það er lykillinn að því að henda reiður á umfangi og alvarleika vandans,“ segir Freydís í Morgunblaðinu í dag. „Vandamálið er stórt og ekki séríslenskt. Þetta á við um allt Norður-Atlantshaf. Einnig eru miklar breytingar að verða í suðurhluta Atlantshafs.“

Ýmissa breytinga fór að gæta fyrir alvöru á 9. áratug síðustu aldar í kringum Bretland. Næsta áratug þar á eftir fór lífríkið að sýna svipuð merki um breytingar víðar í Norður-Atlantshafi, m.a. við Ísland. „Stofnar lífvera sem tróna í efri þrepum fæðukeðjunnar eins og ýmsir stofnar sjófugla og sumra hvalategunda hafa hnignað í nokkuð langan tíma,“ sagði Freydís.

Þannig hefði viðkoma íslenskra sjófuglastofna verið almennt slök í rúman áratug með örfáum staðbundnum undantekningum. Hún sagði tegundir sem hefðu sýnt árlegan viðkomubrest eiga það sameiginlegt að hafa reitt sig á sandsíli sér til viðurværis á ákveðnum árstíma við suður- og vesturströndina. Það ætti t.d. við um lunda, ritu og kríu á varptíma og aðrar bjargfuglategundir. Rannsóknir Gísla Víkingssonar á Hafrannsóknastofnun segðu svipaða sögu fyrir hrefnustofninn.

„Við höfum ekki nægar upplýsingar um allar þessar tegundir og tengsl þeirra við fæðuvef hafsins bæði að sumri og vetri, þannig að við vitum ekki hvert raunverulegt umfang vandans er á Norður-Atlantshafs-skala, né heldur hér á Íslandsmiðum,“ sagði Freydís. Hún sagði að íslenskir vísindamenn væru yfirleitt á einu máli um að einnig vanti meiri upplýsingar og rannsóknir um neðri þrep fæðukeðjunnar og þá sérstaklega þær fiskitegundir sem gegndu lykilhlutverki fyrir aðrar dýrategundir, eins og sandsíli.

„Rannsóknir á fæðu, s.s. sandsíli, og tengsl mismunandi þátta í fæðuvef sjávarins eru lykilatriði í að skilja þá ferla sem nú eru í gangi. Þetta er eitthvað sem vantar og nauðsynlega þarf að efla í okkar rannsóknarsamfélagi,“ sagði Freydís.

Hún sagði að Hafrannsóknastofnun sinnti af mikilli elju bæði hafrannsóknum og áturannsóknum. Niðurstöður þeirra sýndu bæði að sveifla væri milli ára en að auki að yfir lengri tíma hefðu ákveðnar breytingar í hafinu verið mældar á t.d. seltu og sjávarhita.

Freydís sagði að samkvæmt niðurstöðum eins haffræðingsins á vinnustofunni, Penny Holiday, væru á stórum skala og til lengri tíma litið engar vísbendingar um að þróuninværi að snúast við þrátt fyrir að stök ár sýndu annað mynstur á smáu svæði. Megintilhneigingin væri til enn frekari hlýnunar hafsins og breytinga á ýmsum þrepum fæðukeðjunnar.

Innlent »

Full samstaða um fjárhagsáætlunina

11:46 Fjárhagsáætlun Reykjanesbæjar 2018-2022 var samþykkt með öllum atkvæðum bæjarfulltrúa á bæjarstjórnarfundi 5. desember. Fram kemur í fréttatilkynningu að þetta sé í fjórða sinn á kjörtímabilinu sem full samstaða sé um fjárhagsáætlun. Meira »

Meira en mælanlegu hlutirnir

11:45 Hörður Arnarson forstjóri Landsvirkjunar ákvað fyrir ári að horfast í augu við hægari framgang í jafnréttismálum hjá Landsvirkjun en raun bar vitni. Hann segist fyrst og fremst stoltur af fyrirtækinu og því hversu víðtæk samstaða var að hafa málið á dagskrá. Meira »

Tekur tíma að prufukeyra ný tæki

10:49 „Þegar ný tæki koma hérna inn þarf að fara yfir þau og prufukeyra og það tekur bara sinn tíma,“ segir Margrét María Sigurðardóttir, forstjóri Þjónustu- og þekkingarmiðstöðvar fyrir blinda, sjónskerta og daufblinda einstaklinga, í samtali við mbl.is. Meira »

„Óumflýjanlegt í smáu þjóðfélagi“

10:48 Kristján Þór Júlíusson, nýskipaður sjávarútvegs- og landbúnaðarráðherra, segir það sérstaklega ánægjulegt að vera trúað fyrir embættinu af þingflokki Sjálfstæðisflokksins. Tekur hann fram að óumflýjanlegt sé, í smáu þjóðfélagi, að stjórnmálamenn þekki marga, „sérstaklega þegar viðkomandi hafa búið í sama bæjarfélagi eða unnið í sama geira“. Meira »

Líður ekki vel á gömlum sjúkrabílum

10:21 Fyrir tveimur árum rann út samningur milli ríkisins og Rauða krossins um rekstur og viðhald sjúkrabíla landsins. „Við höfum miklar áhyggjur af því að heilbrigðisráðuneytið hefur ekki endurnýjað samninginn. Ábyrgðin liggur þar,“ segir formaður fagdeildar sjúkraflutningamanna. Meira »

Katrín í París

09:18 Katrín Jakobsdóttir, forsætisráðherra, er komin til Parísar þar sem hún mun sækja leiðtogafund um loftlagsmál sem fram fer í dag. Meira »

Löggutíst á laugardag

08:58 Twitter-maraþon lögreglunnar, svokallað „Löggutíst” fer fram á laugardaginn, að því er segir í fréttatilkynningu frá þremur lögregluembættum. Meira »

Hafnar tillögum jólagjafaráðs

09:15 Jólasveinninn Stekkjastaur ætlar ekki að fara að tillögum sérstaks jólagjafraráðs jólasveinanna fyrir þessi jól. Síðustu áratugi hefur myndast sú hefð að skipað sér þriggja sveina ráð sem sér um að álykta um æskilegar gjafir í skóinn, en mikillar óánægju hefur gætt meðal jólasveinanna með störf ráðsins í ár. Meira »

Snjókoma á Hellisheiði

08:55 Snjókoma er á Hellisheiði og eins á Mosfellsheiði og á Þingvallasvæðinu. Krapi eða snjóþekja er m.a. á Hellisheiði, Lyngdalsheiði og við Þingvelli en á Suðurlandi eru þó víðast hvar aðeins hálkublettir eða jafnvel alveg greiðfært. Þæfingsfærð er á Kjósarskarði en flughált í sunnanverðum Hvalfirði. Meira »

Hægir á sigi í katlinum

08:35 Úrvinnsla mælinga úr flugferð vísindamanna yfir Öræfajökul í gær benda til þess að mjög hafi hægt á sigi í katlinum. Sigketillinn í öskju eldstöðvarinnar hefur dýpkað um 2-3 metra frá síðasta flugi sem var fyrir nærri tveimur vikum. Meira »

Hjólar hringinn í vetrarfæri

08:25 Frakkann Jean-yves Petit er nú er á tæplega tveggja mánaða hjólaferð umhverfis landið. Hann segir náttúrufegurðina mikla á þessum árstíma og þess virði að leggja svona vetrarferð á sig þrátt fyrir að vindur og kuldi taki aðeins á. Meira »

Mikil lækkun á verði notaðra bíla

08:18 Verð á notuðum bílum hefur lækkað um nærri 20% á síðasta misserinu eða svo og í sumum tilvikum mun meira. Þar ræður meðal annars sterkt gengi krónunnar sem leiðir af sér lægra verð á nýjum bílum. Það hefur heildstæð áhrif á öllum markaðnum. Meira »

Styrkur svifryks tvisvar yfir mörk

07:57 Samspil aukinnar umferðar, nagladekkja og froststilla hefur gert það að verkum að styrkur svifryks hefur tvisvar síðustu daga farið yfir sólarhrings heilsuverndarmörk við Grensásveg í Reykjavík. Meira »

Varað við mikilli hálku

06:57 Varað er við lúmskri hálku á gangstéttum og í húsagötum í efri byggðum höfuðborgarsvæðisins. Byrjað er að salta, en fyrst eru teknar allar aðalleiðir, strætóleiðir og tengileiðir, samkvæmt upplýsingum frá lögreglunni á höfuðborgarsvæðinu. Meira »

Lögblindur en fær ekki ný gleraugu

05:30 Lögblindur maður sem beitti sér fyrir því að fengin yrði til landsins ný gerð af gleraugum hefur ekki fengið að prófa þau, þrátt fyrir mikla eftirgangsmuni og loforð þar um. Meira »

Pípulagnirnar freista iðnnema

07:37 Ágæt aðsókn hefur að undanförnu verið í nám pípulögum og alls um 25 manns útskrifast frá Tækniskólanum með sveinspróf í greininni á þessu ári. Það er svipaður fjöldi og verið hefur mörg undanfarin ár. Meira »

Andlát: Jóhannes Kristjánsson

05:30 Jóhannes Kristjánsson bifvélavirkjameistari lést á dvalarheimilinu Hlíð á Akureyri laugardaginn 2. desember. Hann var fæddur 25. nóvember 1921 og því nýorðinn 96 ára. Meira »

Veltan 63% meiri en 2015

05:30 Velta erlendra greiðslukorta á Íslandi var um 188 milljarðar króna fyrstu átta mánuði ársins. Það er rúmlega 63% aukning frá 2015 og samsvarar 542 þúsund á hvern landsmann. Meira »

Börnin sem kerfið gleymdi

Húsgagnaviðgerðir
Ég tek að mér viðgerðir á húsgögnum bæði gömlum og nýjum. Starfsemin fer fram í ...
Sherlock er rúmlega eins árs og sást sí
Sherlock er rúmlega eins árs og sást síðast 30. Nóvember um svona 6 leitið. Hann...
Innfluttningur á enn betra verði fyrir alla
Hjálpum fólki að útvega allt frá Bretlandi á mun lægra verði sem viðkemur vinnu...
Sangyong Rexton 2006
7 manna, dökkar rúður, krókur, ssk, dísel, ekinn 200 km, Verð 990.000 Skoða ...
 
Framhald uppboðs
Nauðungarsala
Uppboð Einnig birt á www.naudungarsolu...
Félagsstarf
Staður og stund
Aflagrandi 40 Opin vinnustofa kl. 9 og j...
Framhaldsuppboð
Nauðungarsala
Uppboð Einnig birt á www.naudungarsolu...
Matsveinn
Sjávarútvegur
Matsveinn Vísir hf óskar eftir...