„Leggstu niður, leggstu niður“

Hinn eftirlýsti brotamaður, sem leitað hafði verið að í sumarhúsinu, ...
Hinn eftirlýsti brotamaður, sem leitað hafði verið að í sumarhúsinu, var handtekinn daginn eftir í Miðhúsaskógi. Myndin er af aðgerðum lögreglunnar þann dag. Photo/​Pressphotos.biz

Íslenska ríkið hefur verið dæmt til að greiða brúðhjónum og gesti þeirra skaðabætur eftir að sérsveitarmenn, með aðstoð þyrlu, gerðu áhlaup að sumarhúsi í Grímsnesi sem fólkið dvaldi í sumarið 2013. Fólkinu var skipað að leggjast á jörðina og voru tveir handteknir. Sérsveitarmennirnir, sem voru 4-5 talsins, voru vopnaðir skammbyssum í slíðrum, gasi og kylfum. Vopnunum var ekki beitt. 

Er atvikið átti sér stað í júlí 2013 var sérsveit lögreglunnar við leit á svæðinu að eftirlýstum manni sem grunaður var um ofbeldisbrot og taldi lögreglan að umræddur maður, Stefán Logi Sívarsson, væri í sumarhúsinu. Því var farið í aðgerðina. Þetta reyndist ekki rétt og Stefán Loga var hvergi að finna. 

Frétt mbl.is: Stefán Logi handtekinn

 Með dómi héraðsdóms Reykjavíkur frá 14. febrúar 2014 var Stefán Logi dæmdur í sex ára fangelsi fyrir ýmis þeirra brota sem hann var eftirlýstur fyrir.

Í dómi Héraðsdóms Reykjavíkur frá 19. apríl síðastliðnum segir m.a. að „ró stefnenda, sem áttu sér einskis ills von eða höfðu nokkuð til þess unnið, var raskað með harkalegum hætti þar sem þau máttu síst eiga von á slíkri innrás.“ Þremenningarnir fóru fram á 1,5 milljónir króna í bætur hver. Niðurstaða dómsins er hins vegar sú að ríkið skuli greiða þeim hverju fyrir sig 150 þúsund krónur ásamt vöxtum. Þá er málskostnaður felldur niður. 

Gleðskapur hlaut skjótan endi

Brúðhjónin sem um ræðir höfðu gift sig helgina áður en aðgerð sérsveitarinnar fór fram. Þau dvöldu í sumarhúsi í Grímsnesi ásamt vini sínum til að gleðjast yfir tímamótunum. Hátíðarhöldin fengu skjótan endi þegar vopnað lið svart- og grímuklæddra sérsveitarmanna ruddist inn á lóð sumarhússins og skipaði þeim að leggjast niður. Það fyrsta sem þau heyrðu var þyrla sem sveimaði lágt yfir sumarhúsinu. Þegar lögreglan kom svo í átt að húsinu lagðist gestur hjónanna niður en parið hljóp óttaslegið inn í sumarhúsið. Þar var því skipað að leggjast á gólfið og brúðguminn var handjárnaður.

Sérsveitarmenn ríkislögreglustjóra að störfum.
Sérsveitarmenn ríkislögreglustjóra að störfum. mbl.is/Styrmir Kári

Upphaf málsins má rekja til þess að lögreglumaður á Selfossi varð var við þrjá einstaklinga á ferð við Þrastarlund í Grímsnesi. Hann taldi sig þekkja fólkið og að einn þeirra væri hinn eftirlýsti ofbeldismaður. Á grundvelli þessara upplýsinga fór sérsveit ríkislögreglustjóra, ásamt þyrlu Landhelgisgæslunnar, á vettvang. 

Í yfirliti héraðsdóms um málið segir að gest brúðhjónanna svipi til hins eftirlýsta manns í útliti. Þegar ljóst var að ekki var um sama mann að ræða hafi hann verið tekinn úr handjárnum.

Í aðgerðinni leituðu sérsveitarmennirnir í sumarhúsinu og umhverfis það. Fullrúar lögreglunnar komu svo aftur á vettvang seinna sama dag og fengu heimild fólksins til að leita enn frekar í bústaðnum.

Vildu bætur vegna húsleitar og handtöku

Þremenningarnir höfðuðu skaðabótamálið í sameiningu og segja að mikilli hörku hafi verið beitt í aðgerðum lögreglunnar. Þeir fullyrða að hinn eftirlýsti hafi aldrei verið í sumarhúsinu, né hafi hann verið á leiðinni þangað. Þá sé engin tenging milli þeirra og hans. Þau hafi því ekkert sér til sakar unnið heldur hafi þvert á móti verið í góðu yfirlæti að halda upp á brúðkaup. Fólkið taldi sig því eiga rétt til bóta vegna órökstuddrar húsleitar og ólögmætrar handtöku.

Í rökstuðningi íslenska ríkisins fyrir dómi kom fram að fyrir lægi að leitaraðgerðin bar ekki tilætlaðan árangur þar sem hinn eftirlýsti fannst ekki í bústaðnum. Þá sé ekki útilokað að lögreglumaðurinn hafi ruglað hinum eftirlýsta brotamanni saman við gest brúðhjónanna. Hélt ríkið því fram fyrir dómi að þremenningarnir hefðu allir komið við sögu lögreglu áður. Þá hafi vísbendingar verið um að hinn eftirlýsti brotamaður væri í nágrenni bústaðarins. Leitaraðgerð lögreglu hafi aðeins tekið nokkrar mínútur og að henni lokinni hafi fólkið verið reist upp og hinum handtekna sleppt. Ríkið dregur ekki í efa að fólkið hafi orðið fyrir ónæði en telur að aðgerðirnar hafi ekki valdið þeim fjártjóni eða miska.

Upptaka af áhlaupinu

Í niðurstöðu héraðsdóms kemur fram að nokkrar færslur úr dagbók lögreglu séu til um atburðina. Þá hafi þeim frekar verið lýst í skýrslu lögreglu sem var rituð 14. desember 2015, rúmum tveimur árum eftir að atvikið átti sér stað. Önnur skjalleg gögn er ekki að hafa um málið. 

Þyrla Landhelgisgæslunnar var notuð í aðgerðunum. Hún sveimaði yfir sumarhúsinu. ...
Þyrla Landhelgisgæslunnar var notuð í aðgerðunum. Hún sveimaði yfir sumarhúsinu. Það varð til þess að fólkið fór að taka upp myndband á síma. mbl.is/Sigurður Bogi Sævarsson

Þremenningarnir lögðu hins vegar fram upptöku af atburðunum með hljóði og að hluta til einnig með myndefni. Upptakan hefst er þyrlan nálgast og má heyra að þremenningarnir undrast hvað sé í gangi. Þegar um tvær og hálf mínúta er liðin af upptökunni bar lögreglu að garði og eftir það er aðeins unnt að greina hljóð, en ekki mynd. Þá var brúðgumanum, sem hélt á símanum, skipað að leggjast á gólfið. Þar var hann handjárnaður en upptakan gekk áfram í um sex mínútur til viðbótar. 

Ekki strax borin kennsl á parið

Í niðurstöðu héraðsdóms segir að færslur í dagbók lögreglunnar þennan dag bendi til þess að lögreglumaðurinn hafi ekki strax borið kennsl á brúðhjónin í Þrastarlundi. Hann hafi þurft að afla sér frekari upplýsinga. Því fellst dómurinn ekki á þær röksemdir íslenska ríkisins að tilefni hafi verið til að ráðast í aðgerðirnar gegn þremenningunum út frá þessum rökum.

Þá segir í niðurstöðu dómsins að sú fullyrðing að fólkið hafi allt komið við sögu lögreglu áður eigi sér ekki stoð í gögnum málsins. 

„Hendur fyrir aftan bak“

Aðalvarðstjórinn sem gaf skýrslu fyrir dóminum sagði að aðgerðin, sem í heild hafi tekið í mesta lagi fimmtán mínútur, hafi hafist á tilkynningu um að á ferðinni væri vopnuð lögregla og fólki bæri að hlýða. Þá tilkynningu er ekki auðvelt að greina á upptökunni, en þar heyrist hrópað: „Leggstu niður, leggstu niður, leggstu á magann, hendur fyrir aftan bak.“

Síðan virðist sem farið sé inn í húsið með upptökutækið og aðeins dregur niður í hávaðanum frá þyrlunni. Greina má að brúðurin grætur og heyrist hún segja að þau séu í brúðkaupsferð og spyrja hvað sé í gangi og þá er enn gefin skipun um að leggjast niður. Svarar konan síðan spurningum lögreglu milli ekkasoga og kveðst ekki kannast við þann eftirlýsta sem lögreglan leitaði að. Brúðguminn svaraði því til að hann vissi hver maðurinn væri en vissi ekki hvar hann væri að finna. Greinilegt var af svörum hans að þeim væri ekki vel til vina og að hann væri undrandi á því að lögregla teldi hann vera nálægt sér. Upptökunni lýkur meðan á þessu samtali stendur.

Nokkuð óljóst er hvort báðir karlmennirnir hafi verið settir í handjárn eða aðeins annar þeirra en dómurinn telur líklegra að þeir hafi báðir verið handjárnaðir. Fólkið hafi allt sætt frelsissviptingu.

Konan sagði fyrir dómi að atvikið hefði haft mikil áhrif á sig. Hún hafi verið kvíðasjúklingur fyrir en sér hefði versnað mikið í kjölfar þessa máls. 

Stuðluðu ekki að aðgerðunum

„Ekkert er fram komið í málinu sem bendi til þess að stefnendur hafi stuðlað að umræddum aðgerðum lögreglu og eiga þau bótarétt vegna þeirra,“ segir m.a. í niðurstöðu dómsins. „Þótt ekki hafi verið lögð fram haldbær gögn um að frelsisskerðingin hafi haft neinar varanlegar andlegar eða líkamlegar afleiðingar fyrir stefnendur er fallist á að þessar aðgerðir og framkvæmd þeirra hafi valdið þeim miska.“

Er íslenska ríkinu því gert að greiða fólkinu hverju fyrir sig 150 þúsund krónur auk alls málskostnaðar.

mbl.is

Bloggað um fréttina

Innlent »

Ríkisstjórnin með 27,2% fylgi

11:30 Stuðningur við ríkisstjórnina mældist 27,2% í nýrri könnun MMR á fylgi stjórnmálaflokkanna. Í júlí var ríkisstjórnin með 34,1% fylgi. Sjálfstæðisflokkurinn mældist með mest fylgi íslenskra flokka eða 24,5% sem er tæpum 5% minna en í síðustu könnun. Meira »

Í annarlegu ástandi á hóteli

11:24 Óskað var eftir aðstoð lögreglu vegna manns í annarlegu ástandi í anddyri hótels í miðborg Reykjavíkur laust fyrir klukkan hálfsjö í morgun. Maðurinn var ekki gestur á hótelinu. Hann var farinn þegar lögreglan kom á vettvang. Meira »

Kennsla felld niður vegna magakveisu

11:20 Fella þurfti niður kennslu í sex bekkjum á miðstigi í Hörðuvallaskóla í Kópavogi í morgun vegna magakveisu sem geisar á meðal starfsfólks skólans. Meira »

Hvað á að hafa í huga við hamfarir?

10:58 Íslendingar búa við stórfelldar hættur, eins og jarðskjálfta, snjóflóð og eldgos, sem fólk þarf að takast á við daglega en þó að það sé hægt að spá fyrir um náttúruhamfarir getur verið erfitt að sjá fyrir afleiðingar þeirra. Meira »

Grímunni líklega stolið á Menningarnótt

10:56 „Þegar við komum heim frá Amsterdam rákum við augun í að gríman var horfin,“ segir Viðar Eggertsson leikstjóri í samtali við mbl.is. Vegggrímu, sem hafði prýtt stöpulinn við garðshlið Viðars og eiginmanns hans, Sveins Kjartanssonar, var stolið á Menningarnótt eða nóttina áður. Meira »

Nóró-veira útilokuð í Hvassaleiti

09:54 Unnið er að sótthreinsun í Hvassaleiti, annarri af tveimur starfsstöðvum Háaleitisskóla, eftir að meira en helmingur starfsfólks veiktist af magakveisu. Að sögn Hönnu Guðbjargar Birgisdóttur, skólastjóra Háaleitisskóla, er búið að útiloka að um nóró-veiru sé að ræða. Meira »

Bílhræ skilin eftir hér og þar

08:18 Verktakar á vegum heilbrigðissviðs Reykjavíkurborgar munu fjarlægja ónýta bifreið sem staðið hefur á bílastæði Tækniskólans – skóla atvinnulífsins við Háteigsveg. Meira »

Gefa húsnæði undir leikskóla

09:13 Fasteignafélögin Heimavellir og Ásbrú íbúðir færa í dag Reykjanesbæ húsnæði að gjöf undir nýjan leikskóla að Ásbrú. Fram kemur í fréttatilkynningu að húsnæðið henti vel til leikskólastarfs en þar hafi áður verið samkomuhús á gamla varnarliðssvæðinu. Meira »

H&M-auglýsingin með öll tilskilin leyfi

07:57 Jón Halldór Jónasson, upplýsingafulltrúi hjá Reykjavíkurborg, segir að verslunin H&M sé með afnotaleyfi fyrir auglýsingu á borgarlandi Reykjavíkur. Meira »

Pysjutíminn að hefjast í Eyjum

07:37 „Pysjutíminn er rétt að byrja, ég spái því að fjörið nái hámarki um miðjan september,“ segir Margrét Lilja Magnúsdóttir, safnstjóri Sæheima í Vestmannaeyjum, í Morgunblaðinu í dag. Meira »

Njótið á meðan það varir

07:24 Veðurfræðingur á Veðurstofu Íslands mælir með því að fólk sunnan- og vestantil á landinu reyni að njóta veðursins sem í boði er þar sem á föstudag og yfir helgina breytist veðrið talsvert mikið með suðaustlægri átt og rigningu. Meira »

„Var ekki ölvaður þá“

06:11 Ofurölvi maður var handtekinn við Skjólbraut í Kópavogi á tíunda tímanum í gærkvöldi en hann er einnig grunaður um að hafa valdið umferðaróhappi fyrr um daginn. Maðurinn segist ekki hafa verið orðinn ölvaður þegar það varð. Meira »

Fimmtánfalt fleiri gestir

05:30 Mikil fjölgun hefur orðið á ferðamönnum sem sækja í náttúrulaugarnar í Reykjadal upp af Hveragerði. Nú koma árlega um 120 þúsund gestir í dalinn en voru átta þúsund árið 2010. Fjölgunin á þessu tímabili er fimmtánföld. Meira »

Geirfinnsmálið til Hæstaréttar

05:30 Guðmundar- og Geirfinnsmálið er formlega komið til meðferðar hjá Hæstarétti enn á ný.   Meira »

Andlát: Oddur Ólafsson

05:30 Oddur Ólafsson blaðamaður lést 19. ágúst síðastliðinn, 84 ára að aldri. Oddur fæddist 28. júlí 1933.   Meira »

„Hefur hvergi gefist vel“

05:30 „Það hefur hvergi gefist vel,“ segir Gylfi Arnbjörnsson um þá staðreynd að opinberir starfsmenn leiða launaþróun á íslenskum vinnumarkaði. Meira »

Boðuð lækkun á afurðaverði váboði

05:30 Boðuð lækkun á afurðaverði fyrir dilkakjöt í haust um allt að 35%, til viðbótar við tíundarlækkun í fyrra, er váboði fyrir bændur víða um landið. Váin er mikil á Ströndum þar sem sauðfjárbúskapur er undirstaða og að fáu öðru er að hverfa. Meira »

Reikna vísitölur fiskistofna

05:30 Fiskifræðingar frá Íslandi, Færeyjum, Grænlandi og Noregi funda nú í Reykjavík um ástand uppsjávarstofna í Norðaustur-Atlantshafi. Fundurinn er haldinn í kjölfar árlegs rannsóknarleiðangurs sem farinn var fyrr í sumar. Meira »
Framlenging á brunn og lok og hringur
Framlegnging á 60 cm skolpbrunn, einnig brunnlok, þolir mikinn þunga og rammi eð...
HÚSAVIÐHALD
Viðgerðir og viðhald fasteigna er okkar fag. Húsaklæðning ehf. hefur í áratugi ...
Heima er bezt tímarit
6. tbl. 2017 Þjóðlegt og fróðlegt Áskriftarsími 553 8200 www.heimaerbezt.n...
UTSALA TOYOTA RAV 4 MODEL 1995 TIL 2000 VARAHLUTIR
Framleiðandi-Toyota Tegund-Jeppi Ár-1995 Akstur-351.000 Eldsneyti-Bensín ...
 
Háseti
Sjávarútvegur
Háseti Vísir hf óskar eftir a...
Félagsstarf
Staður og stund
Árskógar Hádegismatur, mexíkanskur hakkr...
Félagsstarf
Staður og stund
Árskógar Opin smíðastofa kl. 9-15. Opið ...
Framkvæmdastjóri dómstólasýslunnar
Önnur störf
Framkvæmdastjóri dómstólasýslunnar Stj...