„Húsbók“ fylgi með seldu húsnæði

Veggjatítlur eru mikill skaðvaldur.
Veggjatítlur eru mikill skaðvaldur. mbl.is/Kristinn Ingvarsson

Á ráðstefnu um veggjatítlur og myglusveppi sem var haldin á Nauthól í morgun lagði Katrín Júlíusdóttir, framkvæmdastjóri Samtaka fjármálafyrirtækja, til að eins konar húsbók fylgdi með hverju húsnæði sem keypt væri þannig að nýir eigendur geti séð þær endurbætur sem hafi verið gerðar á húsnæðinu. 

Líkti hún þessu við smurbók sem fylgdi með bílum.

Með þessu væri auðveldara að tryggja nýja eigendur fyrir skakkaföllum af völdum veggjatítla eða myglusveppa og einnig væri auðveldara að veita þeim lán.

Seljandi myndi þá láta ástandsskoðun frá fagaðila fylgja við sölu húsnæðisins þar sem viðhaldið hefur verið skráð niður.

Katrín benti á mikilvægi þess að auka forvarnir á meðal almennings vegna þessara vágesta, til dæmis varðandi rétt rakastig, og að allar upplýsingar verði tiltækar á einum stað.

Hún nefndi að vátryggingar bæti eingöngu tjón sem eru skyndileg og ófyrirséð.  Þau nái ekki til tjóna sem eiga sér stað á löngum tíma.

Fjármála- og efnahagsráðuneytið, í samstarfi við Háskóla Íslands, Mannvirkjastofnun, Nýsköpunarmiðstöð, Samtök fjármálafyrirtækja og Viðlagatryggingu Íslands, boðaði til ráðstefnunnar. Þar var meðal annars fjallað um hlutverk opinberra aðila vegna tjóna á fasteignum sem hljótast af þessum vágestum.

Katrín Júlíusdóttir, framkvæmdastjóri Samtaka fjármálafyrirtækja.
Katrín Júlíusdóttir, framkvæmdastjóri Samtaka fjármálafyrirtækja.

Afar snúin mál

Benti hún jafnframt á dóma sem hafa fallið í tengslum við veggjatítlur en þar höfðu eigendur sótt fyrri eigendur til saka. Eitt dæmi tók hún frá árinu 2001 þegar héraðsdómur dæmdi seljanda til að veita afslátt vegna leynds galla. Hæstiréttur staðfesti síðar dóminn. Katrín sagði mál sem þessi afar snúin, því erfitt getur reynst að finna hver ber ábyrgð á vandanum.

Hún sagði að hjá einu tryggingarfélagi sem hún ræddi við hafi fimm tilvik vegna altjóns af völdum veggjatítlu komið upp á síðustu 30 árum. Hjá öðru tryggingafélagi hafði ekkert slíkt tilvik komið upp. Hún hvatti fólk til að tilkynna um atvik sem þessi. „Það er engin skömm að lenda í svona,“ sagði hún.

Í máli Katrínar kom einnig fram að hér á landi séu 4.672 timburhús sem eru meira en 50 ára gömul, sem nemur þremur prósentum allra húsa hérlendis. Að tryggja slík hús geti reynst mjög dýrt. Krefjast þyrfti þess að fasteignin yrði ástandsskoðuð mjög vel áður en tryggingin yrði veitt. Einnig sé spurning hvort fólk telji sig þurfa slíka tryggingu þegar komi í ljós að húsið sé í góðu lagi eftir ástandsskoðun.

Víða á Norðurlöndunum er boðið upp á tryggingu vegna skemmda, meðal annars af völdum vágesta. Þar eru tryggingarnar háar og gerð er krafa um viðamikla ástandsskoðun áður en tryggingin er veitt.

mbl.is/Sigurður Bogi

Misjöfn staða lánveitenda og lántaka

Katrín velti því upp hvað lánveitendur geti gert þegar hús verður ónýtt og veðið sömuleiðis. Þeir séu í misjafnri stöðu til að taka á málunum. Til dæmis geta lífeyrissjóðir átt erfitt um vik. „Bankar og íbúðalánasjóður hafa og geta gert eitthvað í þessum efnum en það breytir því ekki að staða lántakenda er gríðarlega ólík,“ sagði Katrín og tók fram að lán á eigninni geta verið mishá.

Þá kemur upp spurningin um hvaða réttlæti felst í því þegar annar fær 40% bætt en hinn 85%. „Það er engin ein patentlausn á þessu. Við þurfum í sameiningu að finna lausn sem virkar, þannig að það komi allir sem best frá þessu.“

Lirfurnar stærsta áhyggjuefnið

Björn Marteinsson, arkitekt og verkfræðingur við Háskóla Íslands, sagði að lirfur veggjatítla væru stærsta vandamálið. Þær geti grasserað í timbri í tvö til þrjú ár. Lirfurnar lifa í 22 til 23 gráðu hita og þrífast ekki ef hitinn fer yfir 28 gráður. Ef hitinn fer undir 12 gráður stöðvast vöxtur þeirra alfarið. Hagstæðustu skilyrðin eru við 30% raka í viði.

Björn benti á fjölda umfjallana um veggjatítlur á Timarit.is og taldi níu á síðustu sjö árum, sem er nokkur aukning frá síðustu áratugum. Hann sagði aukninguna áhyggjuefni.

Raki og mygla geta verið til vandræða í híbýlum fólks.
Raki og mygla geta verið til vandræða í híbýlum fólks. mbl.is/Golli

„Sprenging“ vegna mygluvanda

Varðandi vanda í tengslum við fúa og myglu var fjallað 160 sinnum á Timarit.is um húsamyglumál á árunum 2010 til 2017. Til samanburðar voru þau fimm á árunum 1990 til 1999. Hann sagði sprengingu hafa orðið í slíkum málum og að „eitthvað verulega mikið“ væri að.  Sjálfur hefur hann séð þrjú alvarleg dæmi um þetta frá árinu 1979.

Björn sagði myglusvepp geta vaxið í mjög breiðu umhverfi. Kjöraðstæður hans séu þegar rakastigið fer yfir 90% og lofthiti sé 20 til 35 gráður.

Hann benti á að loftraki væri hár hérlendis, sérstaklega á suðvesturhorninu. Í samantekt sinni sagði hann að loftraki væri nægur fyrir veggjatítlur hérlendis en hitastigið væri of lágt til að þær þrífist utandyra. Hann sagði að myglusveppur geti þrifist utandyra en vegna lágs hitastigs sé vöxturinn hægur.

Björn sagði mikilvægt að greina vandann og meta tjónaáhættuna til að sjá hvar við stöndum. Orsakatengsl og ábyrgð væru flókin úrlausnarmál sem geti dregist á langinn að leysa. Því þurfi að finna leið til að bæta fólki tjón úr tryggingum eða einhvers konar ábyrgðarsjóði. „Þetta er stórmál. Það reynir virkilega á að finna einhverja lausn,“ sagði hann.

Glæra frá Birni um vaxtaskilyrði myglusvepps.
Glæra frá Birni um vaxtaskilyrði myglusvepps.

Þörf á meiri rannsóknum

Dr. Johan Mattsson frá Noregi starfar við skemmdir vegna myglu í Noregi. Flest málin sem tryggingafélög hafa haft þar á sinni könnu hafa verið við strendurnar þar sem rakinn er meiri.

Hann velti fyrir sér hvort ástæðan fyrir vágestunum hér á landi væru loftslagsbreytingar, breytingar á notkun bygginga eða jafnvel byggingaefnið. Hann sagði þörf á frekari rannsóknum.

Glæra frá Johan Mattsson um veggjatítlur.
Glæra frá Johan Mattsson um veggjatítlur.

Hærra hlutfall hér á landi

Hulda Árnadóttir, framkvæmdastjóri Viðlagatryggingar Íslands, gerði grein fyrir hlutverki opinberra aðila vegna ótryggjanlegra tjóna á fasteignum. Þar kom fram að þau tjón sem ekki fást bætt úr vátryggingum séu tjón sem eiga sér langan aðdraganda. Slík tjón séu meðal annars af völdum myglusvepps, veggjatítla, rottumítla, siga á húsum og landbrots.

Hún lagði áherslu á að ef engin brunatrygging er fyrir hendi fæst engin viðlagatrygging.

Skemmdir á húsnæði.
Skemmdir á húsnæði. mbl.is/Kristinn Ingvarsson

Hulda benti á rannsóknir þar sem kemur fram að talsvert hærra hlutfall af raka- og mygluskemmdum sé á Íslandi en annars staðar á Norðurlöndunum.  Hún sagði að á nokkurra ára fresti berist fréttir af tjóni af völdum veggjatítlu, nýleg dæmi séu um eyðileggingu af völdum rottumítla, nokkur dæmi séu um hús sem hafi eyðilagst vegna jarðsigs og nokkur dæmi séu um hús sem hafi brotnað vegna ágangs sjávar.

Hún fagnaði því að fólk hafi komið saman á ráðstefnuna til að ræða saman og vonaðist til að ráðstefnan muni fyrirbyggja að við sitjum uppi með verra ástand eftir nokkur ár.

mbl.is

Innlent »

Varúð hreindýr á veginum

07:34 Vegagerðin og Náttúrustofa Austurlands vara vegfarendur við umferð hreindýra á Austur- og Suðausturlandi.   Meira »

Allt að 12 stiga frosti spáð

06:58 Spáð er allt að 12 stiga frosti á morgun en bæði í dag og morgun er spá björtu veðri víða. Á laugardag gengur í suðaustan með slyddu og síðar rigningu. Meira »

Fleiri þúsund lítrar af vatni

06:44 Talið er að um 400 þúsund lítrar af vatni hafi sprautast úr brunahana sem brotnaði þegar próflaus ökumaður á allt of miklum hraða missti stjórn á bifreið sinni í Hafnarfirði í gær. Meira »

Gæsluvarðhald á grundvelli almannahagsmuna

06:37 Maður sem liggur undir grun um að hafa reynt að kyrkja unga konu fyrr í mánuðinum var úrskurðaður í gæsluvarðhald á grundvelli almannahagsmuna. Grunur er um að maðurinn sé ekki sá sem hann segist vera. Meira »

Gögnum málsins eytt

06:17 Öllum gögnum úr máli Roberts Downey hefur verið eytt. Það er bókað hjá lögreglunni á Suðurnesjum 24. febrúar árið 2015. Þetta segir Anna Katrín Snorradóttir sem lagði fram kæru gegn honum í sumar. Meira »

Horft til annarra norrænna landa

05:30 Steingrímur J. Sigfússon, forseti Alþingis, segir að forsætisnefnd Alþingis muni hafa sama háttinn á og undanfarin ár hvað varðar skýrslu ríkjahóps gegn spillingu og fjalla um skýrsluna og ákveða hvernig verði brugðist við henni. Meira »

Óskýr og villandi hugtakanotkun

05:30 Dæmi eru um ranga, óskýra eða villandi hugtakanotkun víða í íslenskri löggjöf. Þetta er sérstaklega áberandi í löggjöf sem tengist hafinu. Meira »

Hættir sem formaður Eflingar

05:30 Sigurður Bessason, formaður Eflingar stéttarfélags, hefur ákveðið að gefa ekki kost á sér til formennsku í félaginu að loknu núverandi kjörtímabili. Meira »

Hjálpræðisherinn fær nýtt hús

05:30 Framkvæmdir við nýtt hús Hjálpræðishersins við Suðurlandsbraut 72-74 í Reykjavík hefjast í byrjun næsta árs. Byggingarleyfi borgaryfirvalda var veitt í byrjun þessa mánaðar. Meira »

„Komið út fyrir velsæmismörk“

05:30 „Ríkið þarf að móta sér heildstæða stefnu í þessum gjaldtökumálum og það þarf að gera í samstarfi við ferðaþjónustuna. Við köllum eftir þessu samtali sem ríkisstjórnin leggur til í stjórnarsáttmálanum hið fyrsta,“ segir Helga Árnadóttir, framkvæmdastjóri Samtaka ferðaþjónustunnar. Meira »

Fyrsta hleðslustöðin komin á Djúpavog

Í gær, 23:43 Rafbílaeigandinn Ólöf Rún Stefánsdóttir vígði í dag tuttugustu hleðslustöð Orku náttúrunnar sem er á Djúpavogi, er hún hlóð bílinn. Meira »

Lára Björg upplýsingafulltrúi stjórnarinnar

Í gær, 22:07 Lára Björg Björnsdóttir hefur verið ráðin upplýsingafulltrúi ríkisstjórnarinnar. Þetta kemur fram í fréttatilkynningu frá forsætisráðuneytinu þar sem hún verður með aðsetur. Meira »

Ók á brunahana og vatn flæddi um allt

Í gær, 21:47 Um klukkan hálfsjö í kvöld var keyrt á brunahana við Hvaleyrarbraut í Hafnarfirði, sem varð til þess að mikið vatn flæddi inn í nærliggjandi byggingu þar sem bílaverkstæðið Kvikkfix er til húsa. Samkvæmt upplýsingum frá slökkviliðinu höfuðborgarsvæðinu var um töluvert mikið vatn að ræða. Meira »

Orðið „dómsmorð“ eigi sér langa hefð

Í gær, 20:40 „Samræmist það málvenju að nota orðið dómsmorð þegar mengað hugarástand dómara leiðir til sakfellingar.“ Þetta er meðal þess sem kemur fram í greinargerð sem lögð var fyrir í meiðyrðamáli Benedikts Bogasonar hæstaréttarlögmanns á hendur Jóni Steinari Gunnlaugssyni í héraðsdómi í dag. Meira »

Sakamál vegna andláts Ellu Dísar fellt niður

Í gær, 20:11 Héraðssaksóknari hefur ákveðið að fella niður sakamál gegn hjúkrunarfyrirtækinu Sinnum og starfsmanni þess vegna andláts átta ára stúlku, Ellu Dísar Laurens, í umsjón fyrirtækisins að því er greint var frá í kvöldfréttum RÚV. Meira »

Kirkjan er í miðju hverfisins

Í gær, 20:55 „Tengsl íbúanna hér í Seljahverfi við kirkjuna sína eru sterk. Hér í húsi er lifandi starf alla daga vikunnar og við svo heppin að tengslin hér í hverfinu leyfast og haldast enn góð milli skóla og kirkju og eru öllum mikilvæg,“ segir sr. Ólafur Jóhann Borgþórsson, sóknarprestur í Seljakirkju. Meira »

Þýðir ekki að grenja yfir laununum

Í gær, 20:15 Anna María Gunnarsdóttir, nýr varaformaður Kennarasambands Íslands, telur mikilvægt að kennarar vinni að sínum málum í gegnum fagleg málefni í stað þess að grenja endalaust yfir laununum. Slíkt geri virðingarverðar stéttir ekki. Anna María hlaut afgerandi kosningu í embættið. Meira »

Heppin að vinna við áhugamálið

Í gær, 19:37 Henni finnst gaman að finna nýjar áhugaverðar leiðir fyrir fjöruga krakka til að meðtaka námsefni. Hlín Magnúsdóttir er sérkennari í Norðlingaskóla en hún fékk á dögunum Hvatningarverðlaun Öryrkjabandalags Íslands. Námsefni hennar er ætlað börnum með greiningar, hegðunarvanda og lestrarerfiðleika. Meira »

Börnin sem kerfið gleymdi

Bækur um ættfræði byggðasögu og ýmsan fróðleik til sölu
hef til sölu nokkur grundavallarrit ættfræðinnar ásamt ritum um atvinnu og byggð...
Kaupum brotagull og -silfur
Kaupum eðalmálma til endurvinnslu hér heima. Kíkið á heimasíðu okkar þar sem FAS...
 
L helgafell 6017121319 vi
Félagsstarf
? HELGAFELL 6017121319 VI Mynd af au...
Félagsstarf aldraðra
Staður og stund
Aflagrandi 40 Opin vinnustofa kl. 9, gön...
Álagning vanrækslugjalds
Nauðungarsala
Sýslumaðurinn á Vestfjörðum Auglýsin...
Tilboð óskast skólavegi
Húsnæði í boði
TILBOÐ ÓSKAST í húseignina Skólaveg 3 ...