Einn á mánuði þarf meðferð vegna líkamsræktar

Einn í hverjum mánuði þarf meðferð á bráðamóttöku vegna rákvöðvarofs.
Einn í hverjum mánuði þarf meðferð á bráðamóttöku vegna rákvöðvarofs. Ljósmynd/Thinkstock

Bráðamóttaka Landspítalans fær til sín að meðaltali einn einstakling á mánuði sem þarf meðferð vegna rákvöðvarofs eftir ofreynslu vöðva við líkamsrækt. Einkenni þess eru mjög slæmar harðsperrur og gífurlegur stirðleiki í vöðvum.

Hvað er rákvöðvarof (e. Rhabdomyolysis)?

„Rákvöðvarof er þegar á sér stað niðurbrot á vöðvum í líkamanum og er algengast að það gerist vegna hreinnar ofreynslu,“ segir Hjalti Már Björnsson, starfandi yfirlæknir á bráðamóttöku Landsspítalans. Við slíkt niðurbrot á vöðvum losna efni út í blóðið sem geta haft skaðleg áhrif á nýrun og því þarf í sumum tilvikum að gefa ríkulega af vökva í æð til þess að skola nýrun.

Hjalti segir slíkt niðurbrot á vöðvum í flestu tilvikum koma til vegna skarpar ofreynslu í stuttan tíma frekar en um sé að ræða langvarandi ofþjálfun. „Þá er fólk að pína sig meira en góðu hófi gegnir,“ segir Hjalti og bætir við að þó bráðalæknar vilji hvetja til heilbrigðra lífshátta og hreyfingar þá sé mikilvægt að hlusta á líkamann og ofgera sér ekki.

Getur leitt til nýrnabilunar

Í flestum tilfellum dugir að drekka vel af vökva og það er sjaldgæft að þurfi að leggja fólk inn. „Einstaka tilfelli sem koma til okkar með þessi einkenni þarf að gefa vökva í æð en langflestir fara beint heim, jafnvel þó þetta vandamál sé greint,“ segir Hjalti.

Rákvöðvarof er aðallega hættulegt ef lítið rennsli er í gegnum nýrun og ofþornun á sér stað. Ef slíkt á sér stað getur rákvöðvarofið leitt til nýrnabilunar.

Harðar æfingar auka líkurnar

Tíðni rákvöðvarofs fer eftir tískubylgjum í samfélaginu þegar kemur að líkamsrækt og íþróttaáreynslu en það eru ákveðin æfingakerfi sem byggja á hörðum æfingum og ef fólk stundar slíkar æfingar eru auknar líkur á rákvöðvarofi.

„Við viljum hvetja fólk til þess að fara hæfilega hægt og byggja upp kraftinn í æfingum yfir svolítinn tíma,“ segir Hjalti. Ennfremur sé mikilvægt að fólk sem stundar íþróttir og líkamsrækt passi að drekka hæfilegt magn af vatni á hverjum degi og gott er að miða við það að þurfa að pissa að minnsta kosti þrisvar yfir daginn.

Byrja á léttu álagi

„Ef svona kemur upp þarf að bakka í álaginu, hlusta á líkamann og byggja upp þolið yfir tíma“, segir Hjalti og ráðleggur fólki að byrja á gönguferðum og léttu álagi. Gott er að auka álagið smám saman.

Misjafnt er eftir tilfellum hvenær fólk geti byrjað aftur að hreyfa sig en gott er að bíða þar til stirðleikinn er að mestu farinn úr vöðvunum. Í sumum tilfellum getur það verið 1-2 dagar, en í öðrum 1-2 vikur.  

Lá inni á spítala í fjóra daga

Guðný var greind með rákvöðvarof á báðum höndum.
Guðný var greind með rákvöðvarof á báðum höndum. Ljósmynd/Guðný Bernódusdóttir

Guðný Bernódusdóttir greindist með rákvöðvarof í báðum höndum í apríl s.l. og var í kjölfarið lögð inn á sjúkrahúsið í Vestmannaeyjum í 4 daga. Guðný fékk vökva og steinefni í æð allan tímann en hún leitaði til læknis þremur dögum eftir æfingu. Hún hafði mjög slæma verki og gat ekki hreyft hendurnar.

„Ég fór bara til læknis til þess að fá verkjalyf svo ég gæti lært fyrir próf og var svo bara strax lögð inn“, segir Guðný í samtali við mbl. Æfingin sem leiddi til rákvöðvarofs var hádegisæfing sem Guðný er vön að stunda og hún segist ekki hafa fundið fyrir að hafa ofreynt sig.

Heppin að læknir á vakt þekkti einkennin

Guðný er heppin að einn af læknum á vakt á þessum tíma í Vestmannaeyjum þekkti til rákvöðvarofs. „Hann hafði sem betur fer heyrt af þessu í Reykjavík en það vissu ekki margir um þetta í Vestmannaeyjum,“ segir Guðný.

Tilfelli Guðnýjar var alvarlegt og var hún frá vinnu í mánuð í kjölfarið. Í dag finnur hún ekki lengur fyrir einkennum í höndunum fyrir utan það að nánast allur vöðvamassi tapaðist.

Vissi ekkert hvað þetta var

Inga var frá vinnu í viku vegna ráðkvöðvarofs.
Inga var frá vinnu í viku vegna ráðkvöðvarofs. Ljósmynd/Inga Sigríður Björnsdóttir

Í síðasta mánuði var Inga Sigríður Björnsdóttir greind með rákvöðvarof í annarri hendinni. Höndin stífnaði öll upp, tútnaði út og festist í 90 gráðum. „Ég er voða venjuleg manneskja sem fer bara í spinning og stundum að lyfta, er ekkert í slæmu formi en ekkert í dúndur formi heldur,“ segir Inga og hlær.

Eins og Guðný gat Inga ekki rétt úr hendinni og byrjaði hún að stífna við olnboga. Inga fór á æfingu á mánudegi og leitaði svo til læknis á fimmtudegi en hún hafði ekki heyrt af rákvöðvarofi fyrr en hún lenti í því sjálf.

Beið í níu klukkustundir eftir greiningu

Inga þurfti svo að bíða lengi eftir að fá greiningu á vandamálinu. „Þeir spurðu hvort ég væri í Crossfit eð fíkniefnum og af því ég sagði nei við báðu var eins og þeir hafi útilokað þetta [rákvöðvarof],“ segir Inga.

Sex mismunandi læknar skoðuðu Ingu en í byrjun var talið að hún væri með blóðtappa eða sýkingu í húð. Loks var hún greind með rákvöðvarof og var þá send heim sagt að drekka 4 lítra af vatni á dag í 4 daga og koma svo aftur í blóðprufu.

Jarðaberjaaskjan í Costco var þung

Í kjölfar rákvöðvarofsins var Inga frá vinnu í eina viku. Nánast allur fyrri vöðvamassi tapaðist í hendinni en Inga fór í Costco eftir atvikið og var þungt að halda á jarðaberjaösku. Það tók um 3-4 vikur að losna við öll einkenni og Inga ætlar að fara hægt  af stað í líkamsrækt aftur.

Skortur á rannsóknum um rákvöðvarof

Samkvæmt grein úr læknablaðinu frá 2016 voru 54 einstaklingar greindir með ráðvöðvarof á árunum 2008-2012 á bráðamóttöku Landspítalans. Aðeins einn af þeim fékk bráðan nýrnaskaða sem gekk svo til baka eftir meðferð.

Oftast höfðu þessir einstaklingar reynt meira á sig en þeir voru vanir eða langt síðan líkamsrækt var stunduð síðast. Samkvæmt greininni er skortur á rannsóknum um rákvöðvarof á Íslandi en rannsóknin náði aðeins til þeirra tilfella sem komu til meðferðar á Landspítala.  

mbl.is

Innlent »

Fróðleikur á Fallbyssuhæð

11:30 „Öskjuhlíðin var mikilvægur staður þegar kom að því að verja borgina fyrir Þjóðverjum. Þaðan var hægt að beina fallbyssum til dæmis að höfninni, enda var líklegast að óvinaher færi þangað inn ef til innrásar kæmi,“ segir Friðþór Eydal. Meira »

Rýnt í samskipti foreldra og skóla

11:00 „Mæður hafa borið hitann og þungann af samskiptum við skólasamfélagið, þær eru sýnilegri inn í skólunum og í samskiptum við kennara,“ segir lektor við Hí sem vinnur brautryðjendarannsókn á sviði menntavísinda á því með hvaða hætti kyn og stétt mæðra og feðra spilar saman þegar kemur að samskiptum foreldra við skóla barna sinna. Meira »

„Eitthvað sem má ekki nefna“

10:29 Tímaritið ÓNEFNA er frumraun þriggja ljósmyndara til blaðaútgáfu, en tímaritið leggur áherslu á jákvæða líkamsímynd. „Okkur langaði að gera blað sem við hefðum viljað stelast í þegar við vorum unglingar.“ Meira »

Hlýjast vestanlands í dag

07:18 Veðurhorfur næsta sólarhringinn gera ráð fyrir norðaustlægri eða breytilegri átt, yfirleitt 3-8 metrum á sekúndu en heldur hvassari úti við austurströndina í fyrstu. Meira »

Spáð áframhaldandi úrkomu

Í gær, 22:24 Skúrir verða norðaustantil á landinu á morgun og einnig sunnanlands samkvæmt veðurhorfum næsta sólarhringinn. Vindur verður norðaustlægur eða breytilegur, yfirleitt 3-8 metrar á sekúndu, en heldur hvassari vestanlands og úti við austurströndina. Meira »

Þurfa að geta mokað drullunni burt

Í gær, 21:19 „Þetta er svona að komast á rétt ról. Nú er bara eftir að geta mokað burt drullunni og öðru slíku,“ segir Kristján Kristjánsson, bæjarverkstjóri á Seyðisfirði, inntur eftir stöðunni í kjölfar vatnavaxtanna í ám og lækjum við bæinn vegna mikillar úrkomu að undanförnu. Meira »

Ramadan og björtu sumarnæturnar

Í gær, 20:24 Serigne Modou Fall ætlar að fagna lokum föstumánaðarins Ramadan með vinafjölskyldu sinni á Íslandi á morgun með mikilli matarveislu, en hann býr hér á landi þar sem hann æfir fótbolta með ÍR. Meira »

Þrír bílar saman í Ártúnsbrekkunni

Í gær, 20:47 Þriggja bíla árekstur varð í Ártúnsbrekkunni í Reykjavík um áttaleytið í kvöld samkvæmt upplýsingum frá slökkviliði höfuðborgarsvæðisins. Meira »

Tveir fá rúmar þrjár milljónir

Í gær, 19:47 Margir vinningshafar eru í Lottói kvöldsins. Þannig skipta tveir með sér fyrsta vinningi kvöldsins í Lottóinu og fær hvor í sinn hlut rúmar 3,2 milljónir króna. Þrír skipta síðan með sér öðrum vinningnum og fær hver í sinn hlut rúmar 94 þúsund krónur. Meira »

Tók tíu ár að „meika það“

Í gær, 19:34 Árið 2007 sögðu Katrín Benedikt og eiginmaður hennar skilið við þægilegu skrifstofustörfin sín og fluttust á vit óvissunnar og draumanna í Hollywood. Í dag geta þau státað sig af því að vera handritshöfundar þriggja stórmynda en framabrautin leiddi þau nánast í gjaldþrot. Meira »

Bjórflaska seld á 555 þúsund kr.

Í gær, 17:48 Flaska með 0,75 lítra af sjómannabjórnum Zoëga seldist á 555.000 krónur í Vestmannaeyjum. Bjórinn er „léttur, ljúfur og þægilegur.“ Meira »

Með hæstu einkunn á meistaraprófi

Í gær, 17:12 „Tilfinningin er mjög góð,“ segir Hildur Hjörvar, sem í dag útskrifaðist frá lagadeild Háskóla Íslands með hæstu meðaleinkunn á mag. jur. prófi í sögu deildarinnar eða 9,48. Hildur segir það hafa komið sér skemmtilega á óvart að dúxa með svo háa einkunn, en er vitanlega afar ánægð með árangurinn. Meira »

Féll í Fossá við veiðar

Í gær, 16:58 Karlmaður var í dag fluttur með þyrlu Landhelgisgæslunnar á slysadeild Landspítalans eftir að hann féll í Fossá við Hjálparfoss í Þjórsárdal. Maðurinn var við veiðar með bróður sínum þegar atvikið átti sér stað. Meira »

Sofið í stæði?

Í gær, 15:00 Víða má sjá svokallaða „camper“-bíla sem hægt er að gista í og eru leigðir út til ferðamanna. En má leggja bílunum hvar sem er til að sofa í þeim? Meira »

Vilja ekki snúa til baka í þorpið

Í gær, 14:20 Íbúar grænlenska þorpsins Nu­uga­at­isiaq, sem varð verst úti þegar flóðbylgjur skullu á Vesturströnd Grænlands 17. júní, hafa lítinn áhuga á að snúa aftur til þorpsins þegar þar að kemur. Enn um sinn er þorpið eitt tveggja þorpa sem búið er að rýma og stendur autt vegna hættu á annarri flóðbylgju. Meira »

Dregur úr úrkomu í kvöld

Í gær, 16:17 Rigna mun áfram á Austurlandi en hins vegar mun draga úr úrkomu þar í kvöld samkvæmt upplýsingum frá Veðurstofu Íslands. Hvað vind varðar verður áfram fremur hvasst fram á kvöld undir Vatnajökli austan Öræfa og geta hviður hæglega feykt léttum vögnum af vegi. Meira »

Tjónið talsvert meira á Seyðisfirði

Í gær, 14:29 Skemmdir eru umtalsvert meiri á Seyðisfirði en Eskifirði vegna mikilla vatnavaxta á Austfjörðum undanfarna daga. Mesta tjónið er vegna aurskriðu sem féll á Seyðisfirði í morgun en tvö hús skemmdust mikið við skriðuna. Meira »

25 ára aldurstakmark í SKAM-partý

Í gær, 13:30 Bíó Paradís heldur SKAM-fullorðinspartý til að fagna fjórðu og síðustu seríu norsku sjónvarpsþáttanna SKAM í kvöld. Til að komast inn í veisluna þarf að hafa skilríki enda er 25 ára lágmarksaldur. „Við viljum bara biðja fólk að veita því skilning að fullorðið fólk er að djamma saman.“ Meira »

Wow Cyclothon

SÆT ÍBÚÐ TIL LEIGU Í VENTURA FLORIDA
GOLF & SÓL . Vel búin & björt 2 svh & 2 bh íbúð á 18 holu golfvallarsvæði. 2 sun...
Nudd Nudd Nudd
Relaxing Massage DownTown Reykjavik. S. 6959434 Alina...
Olíumálverk eftir Ásgrím Jónsson
Olíumálverk eftir Ásgrím Jónsson, málað í Húsafelli. Stærð ca. 70x63 cm. Uppl í ...
Þurrkari
...
 
Félagsstarf
Staður og stund
Áskirkja Farið verður til Vestmannaeyja ...
Félagsstarf aldraða
Staður og stund
Árskógum 4 Félagsstarfið er með opið í s...
Deiliskipulag
Tilkynningar
Rangárþing ytra Auglýsing um skipula...
Breyting á aðalskipulagi
Tilkynningar
Auglýsing um skipulag á Akranesi Tilla...