Einn á mánuði þarf meðferð vegna líkamsræktar

Einn í hverjum mánuði þarf meðferð á bráðamóttöku vegna rákvöðvarofs.
Einn í hverjum mánuði þarf meðferð á bráðamóttöku vegna rákvöðvarofs. Ljósmynd/Thinkstock

Bráðamóttaka Landspítalans fær til sín að meðaltali einn einstakling á mánuði sem þarf meðferð vegna rákvöðvarofs eftir ofreynslu vöðva við líkamsrækt. Einkenni þess eru mjög slæmar harðsperrur og gífurlegur stirðleiki í vöðvum.

Hvað er rákvöðvarof (e. Rhabdomyolysis)?

„Rákvöðvarof er þegar á sér stað niðurbrot á vöðvum í líkamanum og er algengast að það gerist vegna hreinnar ofreynslu,“ segir Hjalti Már Björnsson, starfandi yfirlæknir á bráðamóttöku Landsspítalans. Við slíkt niðurbrot á vöðvum losna efni út í blóðið sem geta haft skaðleg áhrif á nýrun og því þarf í sumum tilvikum að gefa ríkulega af vökva í æð til þess að skola nýrun.

Hjalti segir slíkt niðurbrot á vöðvum í flestu tilvikum koma til vegna skarpar ofreynslu í stuttan tíma frekar en um sé að ræða langvarandi ofþjálfun. „Þá er fólk að pína sig meira en góðu hófi gegnir,“ segir Hjalti og bætir við að þó bráðalæknar vilji hvetja til heilbrigðra lífshátta og hreyfingar þá sé mikilvægt að hlusta á líkamann og ofgera sér ekki.

Getur leitt til nýrnabilunar

Í flestum tilfellum dugir að drekka vel af vökva og það er sjaldgæft að þurfi að leggja fólk inn. „Einstaka tilfelli sem koma til okkar með þessi einkenni þarf að gefa vökva í æð en langflestir fara beint heim, jafnvel þó þetta vandamál sé greint,“ segir Hjalti.

Rákvöðvarof er aðallega hættulegt ef lítið rennsli er í gegnum nýrun og ofþornun á sér stað. Ef slíkt á sér stað getur rákvöðvarofið leitt til nýrnabilunar.

Harðar æfingar auka líkurnar

Tíðni rákvöðvarofs fer eftir tískubylgjum í samfélaginu þegar kemur að líkamsrækt og íþróttaáreynslu en það eru ákveðin æfingakerfi sem byggja á hörðum æfingum og ef fólk stundar slíkar æfingar eru auknar líkur á rákvöðvarofi.

„Við viljum hvetja fólk til þess að fara hæfilega hægt og byggja upp kraftinn í æfingum yfir svolítinn tíma,“ segir Hjalti. Ennfremur sé mikilvægt að fólk sem stundar íþróttir og líkamsrækt passi að drekka hæfilegt magn af vatni á hverjum degi og gott er að miða við það að þurfa að pissa að minnsta kosti þrisvar yfir daginn.

Byrja á léttu álagi

„Ef svona kemur upp þarf að bakka í álaginu, hlusta á líkamann og byggja upp þolið yfir tíma“, segir Hjalti og ráðleggur fólki að byrja á gönguferðum og léttu álagi. Gott er að auka álagið smám saman.

Misjafnt er eftir tilfellum hvenær fólk geti byrjað aftur að hreyfa sig en gott er að bíða þar til stirðleikinn er að mestu farinn úr vöðvunum. Í sumum tilfellum getur það verið 1-2 dagar, en í öðrum 1-2 vikur.  

Lá inni á spítala í fjóra daga

Guðný var greind með rákvöðvarof á báðum höndum.
Guðný var greind með rákvöðvarof á báðum höndum. Ljósmynd/Guðný Bernódusdóttir

Guðný Bernódusdóttir greindist með rákvöðvarof í báðum höndum í apríl s.l. og var í kjölfarið lögð inn á sjúkrahúsið í Vestmannaeyjum í 4 daga. Guðný fékk vökva og steinefni í æð allan tímann en hún leitaði til læknis þremur dögum eftir æfingu. Hún hafði mjög slæma verki og gat ekki hreyft hendurnar.

„Ég fór bara til læknis til þess að fá verkjalyf svo ég gæti lært fyrir próf og var svo bara strax lögð inn“, segir Guðný í samtali við mbl. Æfingin sem leiddi til rákvöðvarofs var hádegisæfing sem Guðný er vön að stunda og hún segist ekki hafa fundið fyrir að hafa ofreynt sig.

Heppin að læknir á vakt þekkti einkennin

Guðný er heppin að einn af læknum á vakt á þessum tíma í Vestmannaeyjum þekkti til rákvöðvarofs. „Hann hafði sem betur fer heyrt af þessu í Reykjavík en það vissu ekki margir um þetta í Vestmannaeyjum,“ segir Guðný.

Tilfelli Guðnýjar var alvarlegt og var hún frá vinnu í mánuð í kjölfarið. Í dag finnur hún ekki lengur fyrir einkennum í höndunum fyrir utan það að nánast allur vöðvamassi tapaðist.

Vissi ekkert hvað þetta var

Inga var frá vinnu í viku vegna ráðkvöðvarofs.
Inga var frá vinnu í viku vegna ráðkvöðvarofs. Ljósmynd/Inga Sigríður Björnsdóttir

Í síðasta mánuði var Inga Sigríður Björnsdóttir greind með rákvöðvarof í annarri hendinni. Höndin stífnaði öll upp, tútnaði út og festist í 90 gráðum. „Ég er voða venjuleg manneskja sem fer bara í spinning og stundum að lyfta, er ekkert í slæmu formi en ekkert í dúndur formi heldur,“ segir Inga og hlær.

Eins og Guðný gat Inga ekki rétt úr hendinni og byrjaði hún að stífna við olnboga. Inga fór á æfingu á mánudegi og leitaði svo til læknis á fimmtudegi en hún hafði ekki heyrt af rákvöðvarofi fyrr en hún lenti í því sjálf.

Beið í níu klukkustundir eftir greiningu

Inga þurfti svo að bíða lengi eftir að fá greiningu á vandamálinu. „Þeir spurðu hvort ég væri í Crossfit eð fíkniefnum og af því ég sagði nei við báðu var eins og þeir hafi útilokað þetta [rákvöðvarof],“ segir Inga.

Sex mismunandi læknar skoðuðu Ingu en í byrjun var talið að hún væri með blóðtappa eða sýkingu í húð. Loks var hún greind með rákvöðvarof og var þá send heim sagt að drekka 4 lítra af vatni á dag í 4 daga og koma svo aftur í blóðprufu.

Jarðaberjaaskjan í Costco var þung

Í kjölfar rákvöðvarofsins var Inga frá vinnu í eina viku. Nánast allur fyrri vöðvamassi tapaðist í hendinni en Inga fór í Costco eftir atvikið og var þungt að halda á jarðaberjaösku. Það tók um 3-4 vikur að losna við öll einkenni og Inga ætlar að fara hægt  af stað í líkamsrækt aftur.

Skortur á rannsóknum um rákvöðvarof

Samkvæmt grein úr læknablaðinu frá 2016 voru 54 einstaklingar greindir með ráðvöðvarof á árunum 2008-2012 á bráðamóttöku Landspítalans. Aðeins einn af þeim fékk bráðan nýrnaskaða sem gekk svo til baka eftir meðferð.

Oftast höfðu þessir einstaklingar reynt meira á sig en þeir voru vanir eða langt síðan líkamsrækt var stunduð síðast. Samkvæmt greininni er skortur á rannsóknum um rákvöðvarof á Íslandi en rannsóknin náði aðeins til þeirra tilfella sem komu til meðferðar á Landspítala.  

mbl.is

Innlent »

Ekki formannsins að segja sína skoðun

15:03 Formaður Samfylkingarinnar segist enn vera að melta þá hugmynd sem upp er komin innan Samfylkingarinnar að flokkurinn breyti um nafn. Hann er ekki viss um að það sé hlutverk formanns að rjúka til og segja sína skoðun. Meira »

Parísarhjólið fékk neikvæða umsögn

15:01 Hugmynd þess efnis að reist yrði Parísarhjól í Reykjavík, eða útsýnishjól eins og það er kallað í fundarferð Reykjavíkurborgar, fékk neikvæða umsögn á fundi umhverfis- og skipulagsráðs í gær. Meira »

Dæmdar fyrir að geta ekki gefið brjóst

15:00 Dæmi eru um að íslenskar konur feli sig inni á salernum til að gefa pela af ótta við að vera dæmdar eða niðurlægðar fyrir að geta ekki gefið brjóst. Þetta er meðal þess sem kemur fram í doktorsritgerð Sunnu Kristínar Símonardóttur við félags- og mannvísindadeild Háskóla Íslands. Meira »

Líkja eftir bílslysi í Smáralind

14:36 Forseti Íslands vígði í daga sýndarveruleikahermi í Smáralind, sem ætlað er að líkja eftir áhrifum bílslyss.   Meira »

Útlendingar í stað Íslendinga á sjó

13:53 Mjög erfiðlega gengur að manna línubáta vegna lágs afurðaverðs og hefur Einar Hannes Harðarson, formaður Sjómannafélags Grindavíkur, áhyggjur af því að það sé aðeins byrjunin og næst verði það ísfisktogararnir, frystiskipin og loks uppsjávarskipin. Meira »

Ekki ókeypis miðar hjá SAS

13:45 Ef þú sérð að einhver vina þinna á Facebook hefur deilt færslu frá SAS um ókeypis flugmiða skaltu EKKI smella. Um svindl er að ræða. Smelli fólk á tengilinn birtist færslan svo sjálfkrafa á þeirra Facebook-síðu. Meira »

Sitja sennilega uppi með skemmdirnar

13:22 „Við sitjum sennilega uppi með þessar skemmdir,“ segir sókn­ar­prest­ur í Ak­ur­eyr­ar­kirkju. Enn sér á kirkjunni eftir að alvarleg skemmdarverk voru unnin á henni, fyrir átta mánuðum síðan. Þá er ekki víst að söfnuðurinn eigi fyrir viðgerðunum. Meira »

Borgar Þór: „No komment“

13:26 Borgar Þór Einarsson, aðstoðarmaður Guðlaugs Þórs Þórðarsonar utanríkisráðherra, vildi ekkert gefa upp þegar hann var inntur eftir því hvort hann sækist eftir oddvitasæti Sjálfstæðisflokksins fyrir komandi borgarstjórnarkosningar. Meira »

Símkerfi heilsugæslunnar komið í lag

13:05 Símkerfi Heilsugæslu höfuðborgarsvæðisins sem lá niðri í gær og í morgun er nú komið í lag. Þetta kemur fram í tilkynningu frá heilsugæslunni. Meira »

Fundu hesta á Breiðholtsbrúnni

13:01 Verkefni lögreglunnar eru margvísleg og ekki alltaf hefðbundin og teljast afskipti lögreglu af hestastóði á Breiðholtsbrúnni væntanlega til óhefðbundnari verkefna. Kom lokunarborði lögreglunnar þá í góðar þarfir við að útbúa tímabundið hestagerði Meira »

Færeyingar kynna uppboðsfyrirkomulag

12:33 Réttindi til veiða á 53 þúsund tonnum af norsk-íslenskri síld verða boðin upp í Færeyjum á þessu ári, tæp 11 þúsund tonn af makríl, rúm tvöþúsund tonn af botnfiski innan lögsögu Rússlands í Barentshafi og 614 tonn af botnfiski innan lögsögu Norðmanna í Barentshafinu. Meira »

Harður árekstur á Akureyri

12:32 Harður árekstur varð á gatnamótum Grundagerðis og Stóragerðis á Akureyri um klukkan ellefu í morgun. Einn var í hvorum bíl og voru þeir báðir fluttir á slysadeild sjúkrahússins á Akureyri til aðhlynningar. Meira »

Kjartan og Áslaug hafa áhuga á efsta sætinu

12:32 Borgarfulltrúarnir Kjartan Magnússon og Áslaug Friðriksdóttir hafa áhuga á því að leiða lista Sjálfstæðisflokksins í borgarstjórnarkosningum næsta vor. Eins og kom fram í gær hefur núverandi oddviti flokksins í Reykjavík, Halldór Halldórsson, ákveðið að gefa ekki kost á sér áfram. Meira »

Endurskoða heimildir ríkissáttasemjara

11:15 Þorsteinn Víglundsson, félags- og jafnréttismálaráðherra, hyggst taka upp viðræður við aðila vinnumarkaðarins á næstunni til að útfæra hvernig best verði að því staðið að styrkja embætti ríkissáttasemjara og auka um leið stöðugleika á vinnumarkaði. Meira »

Hlaut tæplega 40 milljóna styrk

10:07 Rannsóknasetur um smáríki við Háskóla Íslands hlaut nýverið styrk úr Jean Monnet-áætlun Evrópusambandsins, Jean Monnet Networks. Meira »

Stefna á langtímasamning við Hugarafl

12:16 Velferðarráðuneytið stefnir að gerð langtímasamnings um aukin framlög til Hugarafls, samtaka notenda geðheilbrigðisþjónustu, til að styrkja starf samtakanna í þágu fólks með geðraskanir. Þetta var niðurstaða fundar sem félags- og jafnréttismálaráðherra og forsvarsmenn Hugarafls áttu í morgun. Meira »

Sprengja og skotvopn fundust

10:51 Skotvopn og heimatilbúin sprengja fundust þegar maður á sextugsaldri var handtekinn í Cuxhavengötu í Hafnarfirði í gær eftir að hann hótaði þar að skjóta fólk. Meira »

Símkerfi heilsugæslunnar liggur niðri

09:55 Símkerfi Heilsugæslu höfuðborgarsvæðisins liggur niðri. Þetta kemur fram í tilkynningu. Unnið er að viðgerð.  Meira »
Tilboð! - Garðhús 9 fm - kr. 279.300,-
Flaggskip okkar í garðhúsum, Brekka 34 - 9 fm - gert úr 34mm þykkum bjálka og tv...
Viðhald fasteigna
Við þjónustum þig með lítil sem stór verk. Tímavinna eða tilboð. sími: 544-44...
Mitsubishi Outlander 2007 dekurbíll til sölu
Einn eigandi frá upphafi, ekinn aðeins 74.000 km. 5 gíra, bensín, ný dekk, nýjar...
 
Háseti
Sjávarútvegur
Háseti Vísir hf óskar eftir a...
Félagsstarf
Staður og stund
Árskógar Hádegismatur, mexíkanskur hakkr...
Vélavörður
Sjávarútvegur
Vélavörður Vísir hf. óskar ef...
Félagsstarf
Staður og stund
Árskógar 4 Opið hús kl. 13-16. Félagssta...