Einn á mánuði þarf meðferð vegna líkamsræktar

Einn í hverjum mánuði þarf meðferð á bráðamóttöku vegna rákvöðvarofs.
Einn í hverjum mánuði þarf meðferð á bráðamóttöku vegna rákvöðvarofs. Ljósmynd/Thinkstock

Bráðamóttaka Landspítalans fær til sín að meðaltali einn einstakling á mánuði sem þarf meðferð vegna rákvöðvarofs eftir ofreynslu vöðva við líkamsrækt. Einkenni þess eru mjög slæmar harðsperrur og gífurlegur stirðleiki í vöðvum.

Hvað er rákvöðvarof (e. Rhabdomyolysis)?

„Rákvöðvarof er þegar á sér stað niðurbrot á vöðvum í líkamanum og er algengast að það gerist vegna hreinnar ofreynslu,“ segir Hjalti Már Björnsson, starfandi yfirlæknir á bráðamóttöku Landsspítalans. Við slíkt niðurbrot á vöðvum losna efni út í blóðið sem geta haft skaðleg áhrif á nýrun og því þarf í sumum tilvikum að gefa ríkulega af vökva í æð til þess að skola nýrun.

Hjalti segir slíkt niðurbrot á vöðvum í flestu tilvikum koma til vegna skarpar ofreynslu í stuttan tíma frekar en um sé að ræða langvarandi ofþjálfun. „Þá er fólk að pína sig meira en góðu hófi gegnir,“ segir Hjalti og bætir við að þó bráðalæknar vilji hvetja til heilbrigðra lífshátta og hreyfingar þá sé mikilvægt að hlusta á líkamann og ofgera sér ekki.

Getur leitt til nýrnabilunar

Í flestum tilfellum dugir að drekka vel af vökva og það er sjaldgæft að þurfi að leggja fólk inn. „Einstaka tilfelli sem koma til okkar með þessi einkenni þarf að gefa vökva í æð en langflestir fara beint heim, jafnvel þó þetta vandamál sé greint,“ segir Hjalti.

Rákvöðvarof er aðallega hættulegt ef lítið rennsli er í gegnum nýrun og ofþornun á sér stað. Ef slíkt á sér stað getur rákvöðvarofið leitt til nýrnabilunar.

Harðar æfingar auka líkurnar

Tíðni rákvöðvarofs fer eftir tískubylgjum í samfélaginu þegar kemur að líkamsrækt og íþróttaáreynslu en það eru ákveðin æfingakerfi sem byggja á hörðum æfingum og ef fólk stundar slíkar æfingar eru auknar líkur á rákvöðvarofi.

„Við viljum hvetja fólk til þess að fara hæfilega hægt og byggja upp kraftinn í æfingum yfir svolítinn tíma,“ segir Hjalti. Ennfremur sé mikilvægt að fólk sem stundar íþróttir og líkamsrækt passi að drekka hæfilegt magn af vatni á hverjum degi og gott er að miða við það að þurfa að pissa að minnsta kosti þrisvar yfir daginn.

Byrja á léttu álagi

„Ef svona kemur upp þarf að bakka í álaginu, hlusta á líkamann og byggja upp þolið yfir tíma“, segir Hjalti og ráðleggur fólki að byrja á gönguferðum og léttu álagi. Gott er að auka álagið smám saman.

Misjafnt er eftir tilfellum hvenær fólk geti byrjað aftur að hreyfa sig en gott er að bíða þar til stirðleikinn er að mestu farinn úr vöðvunum. Í sumum tilfellum getur það verið 1-2 dagar, en í öðrum 1-2 vikur.  

Lá inni á spítala í fjóra daga

Guðný var greind með rákvöðvarof á báðum höndum.
Guðný var greind með rákvöðvarof á báðum höndum. Ljósmynd/Guðný Bernódusdóttir

Guðný Bernódusdóttir greindist með rákvöðvarof í báðum höndum í apríl s.l. og var í kjölfarið lögð inn á sjúkrahúsið í Vestmannaeyjum í 4 daga. Guðný fékk vökva og steinefni í æð allan tímann en hún leitaði til læknis þremur dögum eftir æfingu. Hún hafði mjög slæma verki og gat ekki hreyft hendurnar.

„Ég fór bara til læknis til þess að fá verkjalyf svo ég gæti lært fyrir próf og var svo bara strax lögð inn“, segir Guðný í samtali við mbl. Æfingin sem leiddi til rákvöðvarofs var hádegisæfing sem Guðný er vön að stunda og hún segist ekki hafa fundið fyrir að hafa ofreynt sig.

Heppin að læknir á vakt þekkti einkennin

Guðný er heppin að einn af læknum á vakt á þessum tíma í Vestmannaeyjum þekkti til rákvöðvarofs. „Hann hafði sem betur fer heyrt af þessu í Reykjavík en það vissu ekki margir um þetta í Vestmannaeyjum,“ segir Guðný.

Tilfelli Guðnýjar var alvarlegt og var hún frá vinnu í mánuð í kjölfarið. Í dag finnur hún ekki lengur fyrir einkennum í höndunum fyrir utan það að nánast allur vöðvamassi tapaðist.

Vissi ekkert hvað þetta var

Inga var frá vinnu í viku vegna ráðkvöðvarofs.
Inga var frá vinnu í viku vegna ráðkvöðvarofs. Ljósmynd/Inga Sigríður Björnsdóttir

Í síðasta mánuði var Inga Sigríður Björnsdóttir greind með rákvöðvarof í annarri hendinni. Höndin stífnaði öll upp, tútnaði út og festist í 90 gráðum. „Ég er voða venjuleg manneskja sem fer bara í spinning og stundum að lyfta, er ekkert í slæmu formi en ekkert í dúndur formi heldur,“ segir Inga og hlær.

Eins og Guðný gat Inga ekki rétt úr hendinni og byrjaði hún að stífna við olnboga. Inga fór á æfingu á mánudegi og leitaði svo til læknis á fimmtudegi en hún hafði ekki heyrt af rákvöðvarofi fyrr en hún lenti í því sjálf.

Beið í níu klukkustundir eftir greiningu

Inga þurfti svo að bíða lengi eftir að fá greiningu á vandamálinu. „Þeir spurðu hvort ég væri í Crossfit eð fíkniefnum og af því ég sagði nei við báðu var eins og þeir hafi útilokað þetta [rákvöðvarof],“ segir Inga.

Sex mismunandi læknar skoðuðu Ingu en í byrjun var talið að hún væri með blóðtappa eða sýkingu í húð. Loks var hún greind með rákvöðvarof og var þá send heim sagt að drekka 4 lítra af vatni á dag í 4 daga og koma svo aftur í blóðprufu.

Jarðaberjaaskjan í Costco var þung

Í kjölfar rákvöðvarofsins var Inga frá vinnu í eina viku. Nánast allur fyrri vöðvamassi tapaðist í hendinni en Inga fór í Costco eftir atvikið og var þungt að halda á jarðaberjaösku. Það tók um 3-4 vikur að losna við öll einkenni og Inga ætlar að fara hægt  af stað í líkamsrækt aftur.

Skortur á rannsóknum um rákvöðvarof

Samkvæmt grein úr læknablaðinu frá 2016 voru 54 einstaklingar greindir með ráðvöðvarof á árunum 2008-2012 á bráðamóttöku Landspítalans. Aðeins einn af þeim fékk bráðan nýrnaskaða sem gekk svo til baka eftir meðferð.

Oftast höfðu þessir einstaklingar reynt meira á sig en þeir voru vanir eða langt síðan líkamsrækt var stunduð síðast. Samkvæmt greininni er skortur á rannsóknum um rákvöðvarof á Íslandi en rannsóknin náði aðeins til þeirra tilfella sem komu til meðferðar á Landspítala.  

mbl.is

Innlent »

Full samstaða um fjárhagsáætlunina

11:46 Fjárhagsáætlun Reykjanesbæjar 2018-2022 var samþykkt með öllum atkvæðum bæjarfulltrúa á bæjarstjórnarfundi 5. desember. Fram kemur í fréttatilkynningu að þetta sé í fjórða sinn á kjörtímabilinu sem full samstaða sé um fjárhagsáætlun. Meira »

Meira en mælanlegu hlutirnir

11:45 Hörður Arnarson forstjóri Landsvirkjunar ákvað fyrir ári að horfast í augu við hægari framgang í jafnréttismálum hjá Landsvirkjun en raun bar vitni. Hann segist fyrst og fremst stoltur af fyrirtækinu og því hversu víðtæk samstaða var að hafa málið á dagskrá. Meira »

Tekur tíma að prufukeyra ný tæki

10:49 „Þegar ný tæki koma hérna inn þarf að fara yfir þau og prufukeyra og það tekur bara sinn tíma,“ segir Margrét María Sigurðardóttir, forstjóri Þjónustu- og þekkingarmiðstöðvar fyrir blinda, sjónskerta og daufblinda einstaklinga, í samtali við mbl.is. Meira »

„Óumflýjanlegt í smáu þjóðfélagi“

10:48 Kristján Þór Júlíusson, nýskipaður sjávarútvegs- og landbúnaðarráðherra, segir það sérstaklega ánægjulegt að vera trúað fyrir embættinu af þingflokki Sjálfstæðisflokksins. Tekur hann fram að óumflýjanlegt sé, í smáu þjóðfélagi, að stjórnmálamenn þekki marga, „sérstaklega þegar viðkomandi hafa búið í sama bæjarfélagi eða unnið í sama geira“. Meira »

Líður ekki vel á gömlum sjúkrabílum

10:21 Fyrir tveimur árum rann út samningur milli ríkisins og Rauða krossins um rekstur og viðhald sjúkrabíla landsins. „Við höfum miklar áhyggjur af því að heilbrigðisráðuneytið hefur ekki endurnýjað samninginn. Ábyrgðin liggur þar,“ segir formaður fagdeildar sjúkraflutningamanna. Meira »

Katrín í París

09:18 Katrín Jakobsdóttir, forsætisráðherra, er komin til Parísar þar sem hún mun sækja leiðtogafund um loftlagsmál sem fram fer í dag. Meira »

Löggutíst á laugardag

08:58 Twitter-maraþon lögreglunnar, svokallað „Löggutíst” fer fram á laugardaginn, að því er segir í fréttatilkynningu frá þremur lögregluembættum. Meira »

Hafnar tillögum jólagjafaráðs

09:15 Jólasveinninn Stekkjastaur ætlar ekki að fara að tillögum sérstaks jólagjafraráðs jólasveinanna fyrir þessi jól. Síðustu áratugi hefur myndast sú hefð að skipað sér þriggja sveina ráð sem sér um að álykta um æskilegar gjafir í skóinn, en mikillar óánægju hefur gætt meðal jólasveinanna með störf ráðsins í ár. Meira »

Snjókoma á Hellisheiði

08:55 Snjókoma er á Hellisheiði og eins á Mosfellsheiði og á Þingvallasvæðinu. Krapi eða snjóþekja er m.a. á Hellisheiði, Lyngdalsheiði og við Þingvelli en á Suðurlandi eru þó víðast hvar aðeins hálkublettir eða jafnvel alveg greiðfært. Þæfingsfærð er á Kjósarskarði en flughált í sunnanverðum Hvalfirði. Meira »

Hægir á sigi í katlinum

08:35 Úrvinnsla mælinga úr flugferð vísindamanna yfir Öræfajökul í gær benda til þess að mjög hafi hægt á sigi í katlinum. Sigketillinn í öskju eldstöðvarinnar hefur dýpkað um 2-3 metra frá síðasta flugi sem var fyrir nærri tveimur vikum. Meira »

Hjólar hringinn í vetrarfæri

08:25 Frakkann Jean-yves Petit er nú er á tæplega tveggja mánaða hjólaferð umhverfis landið. Hann segir náttúrufegurðina mikla á þessum árstíma og þess virði að leggja svona vetrarferð á sig þrátt fyrir að vindur og kuldi taki aðeins á. Meira »

Mikil lækkun á verði notaðra bíla

08:18 Verð á notuðum bílum hefur lækkað um nærri 20% á síðasta misserinu eða svo og í sumum tilvikum mun meira. Þar ræður meðal annars sterkt gengi krónunnar sem leiðir af sér lægra verð á nýjum bílum. Það hefur heildstæð áhrif á öllum markaðnum. Meira »

Styrkur svifryks tvisvar yfir mörk

07:57 Samspil aukinnar umferðar, nagladekkja og froststilla hefur gert það að verkum að styrkur svifryks hefur tvisvar síðustu daga farið yfir sólarhrings heilsuverndarmörk við Grensásveg í Reykjavík. Meira »

Varað við mikilli hálku

06:57 Varað er við lúmskri hálku á gangstéttum og í húsagötum í efri byggðum höfuðborgarsvæðisins. Byrjað er að salta, en fyrst eru teknar allar aðalleiðir, strætóleiðir og tengileiðir, samkvæmt upplýsingum frá lögreglunni á höfuðborgarsvæðinu. Meira »

Lögblindur en fær ekki ný gleraugu

05:30 Lögblindur maður sem beitti sér fyrir því að fengin yrði til landsins ný gerð af gleraugum hefur ekki fengið að prófa þau, þrátt fyrir mikla eftirgangsmuni og loforð þar um. Meira »

Pípulagnirnar freista iðnnema

07:37 Ágæt aðsókn hefur að undanförnu verið í nám pípulögum og alls um 25 manns útskrifast frá Tækniskólanum með sveinspróf í greininni á þessu ári. Það er svipaður fjöldi og verið hefur mörg undanfarin ár. Meira »

Andlát: Jóhannes Kristjánsson

05:30 Jóhannes Kristjánsson bifvélavirkjameistari lést á dvalarheimilinu Hlíð á Akureyri laugardaginn 2. desember. Hann var fæddur 25. nóvember 1921 og því nýorðinn 96 ára. Meira »

Veltan 63% meiri en 2015

05:30 Velta erlendra greiðslukorta á Íslandi var um 188 milljarðar króna fyrstu átta mánuði ársins. Það er rúmlega 63% aukning frá 2015 og samsvarar 542 þúsund á hvern landsmann. Meira »

Börnin sem kerfið gleymdi

antik flott innskotsborð innlögp plata
er me falleg innskotsborð,innlögð rós í plötu í góðu standi.fæst á 45,000 kr sí...
Dekk til sölu
2. stk Heilsársdekk 195-65-15 2.stk Nagladekk 175-65-14 Upplýsingar í síma:...
VIÐHALD FASTEIGNA
Við þjónustum þig með lítil sem stór verk. Tímavinna eða tilboð. sími: 544-44...
Egat Diva Snyrti-/nuddbekkur rafmagns fyrir Snyrti,Fótaðgerða,Nuddara
Egat Diva Rafmagns snyrti-/nuddbekkur, svartir og beige á litinn.100% visa raðgr...
 
Samkoma
Félagsstarf
Samkoma kl. 20 í Kristni- boðssalnum. K...
Framhald uppboðs
Nauðungarsala
Uppboð Einnig birt á www.naudungarsolu...
Framhald
Nauðungarsala
Uppboð Einnig birt á www.naudungarsolu...
Matsveinn
Sjávarútvegur
Matsveinn Vísir hf óskar eftir...