Hjálpaði Bretum burt frá Dunkirk

Viðtalið við Jón Sigurðsson frá Alviðru í Fálkanum 1950.
Viðtalið við Jón Sigurðsson frá Alviðru í Fálkanum 1950.

„Flugvélarnar sveimuðu yfir, eins og varpfugl þegar skip pípir nálægt vestfirsku bjargi og við urðum fegnir þegar við komum það langt til hafs, að bresku herskipin gátu farið að hjálpa okkur. Þetta gekk eiginlega allt furðu vel – miklu betur en við hefði mátt búast, því að meðan við lágum í Dunkirk vorum við eiginlega varnarlitlir.“ 

Þannig lýsir Jón Sigurðsson, vélstjóri frá Alviðru í Dýrafirði, aðkomu sinni á brottflutningi breska hersins frá Dunkirk vorið 1940 og fjallað er um í samnefndri kvikmynd eftir Christopher Nolan sem nú er í bíóhúsum. Jón var að ræða við blaðamann tímaritsins Fálkans í Noregi árið 1950, þegar orðin féllu en annars mun hann alla tíð hafa verið fámáll um aðgerðina. Hann var yfirvélstjóri á norska farskipinu Neptun sem statt var í Dunkirk og sæmdu Bretar Jón heiðursmerki í kjölfarið.  

Heldur vildi vélstjórinn tala um annan atburð, sem varð við Ameríkuströnd í síðari heimsstyrjöldinni. Þá voru þeir með skipið fullt af sprengiefni og öðrum óþverra, þar á meðal voru gassprengjur á þilfarinu. Farmurinn þótti svo hættulegur að skipið fékk ekki að sigla í „konvoy“ og hafði því ekki samflot neinna skipa. Eina nóttina tekur Jón eftir því, er hann kemur á þilfarið, að farið er að rjúka úr einni sprengjunni á þilfarinu. Háseti einn nærstaddur vildi ekki aðhafast neitt fyrr en hann hefði talað við skipstjóra eða stýrimann, en það fannst Jóni tímatöf og kom sprengjunni þegar fyrir borð, því að líklega hefði hvorki skipstjóri né stýrimaður orðið til viðtals ef sprengjan hefði legið þarna mínútu lengur. Þó að hún gæti ekki sökkt skipi ein og sér, þá hefði hún kveikt í farminum, og þá hefði skipið sundrast í smáagnir.

Fyrir þetta snarræði sitt var Jón sæmdur heiðursmerki af Bandaríkjastjórn. Hann hlaut sumsé bæði viðurkenningu frá hendi Winstons Churchills og Franklins D. Roosevelts um dagana. Þá hengdu norsk stjórnvöld í tvígang á hann heiðursmerki.

Úthöfin voru að vonum öruggari að stríði loknu en Jón hinn víðförli minnti þó á að hættusvæðin væru enn þá til árið 1950. „Helvítis tundurduflin eru eins og launsátirnar voru í gamla daga. Maður á sér einskis ills von.“

Nánar er sagt frá Jóni í Sunnudagsblaði Morgunblaðsins. 

Úr kvikmyndinn Dunkirk eftir Christopher Nolan.
Úr kvikmyndinn Dunkirk eftir Christopher Nolan.

Bloggað um fréttina

Innlent »

Ekki ókeypis miðar hjá SAS

13:45 Ef þú sérð að einhver vina þinna á Facebook hefur deilt færslu frá SAS um ókeypis flugmiða skaltu EKKI smella. Um svindl er að ræða. Smelli fólk á tengilinn birtist færslan svo sjálfkrafa á þeirra Facebook-síðu. Meira »

Borgar Þór: „No komment“

13:26 Borgar Þór Einarsson, aðstoðarmaður Guðlaugs Þórs Þórðarsonar utanríkisráðherra, vildi ekkert gefa upp þegar hann var inntur eftir því hvort hann sækist eftir oddvitasæti Sjálfstæðisflokksins fyrir komandi borgarstjórnarkosningar. Meira »

Sitja sennilega uppi með skemmdirnar

13:22 „Við sitjum sennilega uppi með þessar skemmdir,“ segir sókn­ar­prest­ur í Ak­ur­eyr­ar­kirkju. Enn sér á kirkjunni eftir að alvarleg skemmdarverk voru unnin á henni, fyrir átta mánuðum síðan. Þá er ekki víst að söfnuðurinn eigi fyrir viðgerðunum. Meira »

Símkerfi heilsugæslunnar komið í lag

13:05 Símkerfi Heilsugæslu höfuðborgarsvæðisins sem lá niðri í gær og í morgun er nú komið í lag. Þetta kemur fram í tilkynningu frá heilsugæslunni. Meira »

Fundu hesta á Breiðholtsbrúnni

13:01 Verkefni lögreglunnar eru margvísleg og ekki alltaf hefðbundin og teljast afskipti lögreglu af hestastóði á Breiðholtsbrúnni væntanlega til óhefðbundnari verkefna. Kom lokunarborði lögreglunnar þá í góðar þarfir við að útbúa tímabundið hestagerði Meira »

Færeyingar kynna uppboðsfyrirkomulag

12:33 Réttindi til veiða á 53 þúsund tonnum af norsk-íslenskri síld verða boðin upp í Færeyjum á þessu ári, tæp 11 þúsund tonn af makríl, rúm tvöþúsund tonn af botnfiski innan lögsögu Rússlands í Barentshafi og 614 tonn af botnfiski innan lögsögu Norðmanna í Barentshafinu. Meira »

Kjartan og Áslaug hafa áhuga á efsta sætinu

12:32 Borgarfulltrúarnir Kjartan Magnússon og Áslaug Friðriksdóttir hafa áhuga á því að leiða lista Sjálfstæðisflokksins í borgarstjórnarkosningum næsta vor. Eins og kom fram í gær hefur núverandi oddviti flokksins í Reykjavík, Halldór Halldórsson, ákveðið að gefa ekki kost á sér áfram. Meira »

Harður árekstur á Akureyri

12:32 Harður árekstur varð á gatnamótum Grundagerðis og Stóragerðis á Akureyri um klukkan ellefu í morgun. Einn var í hvorum bíl og voru þeir báðir fluttir á slysadeild sjúkrahússins á Akureyri til aðhlynningar. Meira »

Stefna á langtímasamning við Hugarafl

12:16 Velferðarráðuneytið stefnir að gerð langtímasamnings um aukin framlög til Hugarafls, samtaka notenda geðheilbrigðisþjónustu, til að styrkja starf samtakanna í þágu fólks með geðraskanir. Þetta var niðurstaða fundar sem félags- og jafnréttismálaráðherra og forsvarsmenn Hugarafls áttu í morgun. Meira »

Endurskoða heimildir ríkissáttasemjara

11:15 Þorsteinn Víglundsson, félags- og jafnréttismálaráðherra, hyggst taka upp viðræður við aðila vinnumarkaðarins á næstunni til að útfæra hvernig best verði að því staðið að styrkja embætti ríkissáttasemjara og auka um leið stöðugleika á vinnumarkaði. Meira »

Sprengja og skotvopn fundust

10:51 Skotvopn og heimatilbúin sprengja fundust þegar maður á sextugsaldri var handtekinn í Cuxhavengötu í Hafnarfirði í gær eftir að hann hótaði þar að skjóta fólk. Meira »

Lögreglan: Við leitum að líki

10:48 Lögreglan í Kaupmannahöfn segist sannfærð um að sænska blaðakonan Kim Isabel Wall sé látin og að lík hennar sé að finna í sjónum. Meira »

Hlaut tæplega 40 milljóna styrk

10:07 Rannsóknasetur um smáríki við Háskóla Íslands hlaut nýverið styrk úr Jean Monnet-áætlun Evrópusambandsins, Jean Monnet Networks. Meira »

Bessastaðir opnir á Menningarnótt

09:54 Opið hús verður á Bessastöðum á laugardaginn næstkomandi, í tilefni Menningarnætur. Allir eru velkomnir á forsetasetrið meðan húsrúm leyfir og verður opið frá klukkan tólf til fjögur. Þetta kemur fram í frétt á vef forseta. Meira »

„Hvenær get ég farið í fóst­ur­eyðingu?“

08:50 „Það er mjög erfitt að skikka konu til að ganga með barn, hvort sem það er af félagslegum ástæðum eða öðrum. Ef maður er virkilega fylgjandi því að konur hafi þetta val, þá er mjög erfitt að segja að eitt sé í lagi en ekki annað. En þessi ákvörðun er fólki ekki léttvæg. Meira »

Símkerfi heilsugæslunnar liggur niðri

09:55 Símkerfi Heilsugæslu höfuðborgarsvæðisins liggur niðri. Þetta kemur fram í tilkynningu. Unnið er að viðgerð.  Meira »

Atvinnuleysi á öðrum ársfjórðungi 3,4%

09:30 Atvinnuleysi á öðrum ársfjórðungi þessa árs mældist 3,4% og voru að jafnaði 202.500 manns á aldrinum 16–74 ára á vinnumarkaði. Af þeim voru 195.600 starfandi og 7.000 án vinnu og í atvinnuleit að því er fram kemur í frétt á vef Hagstofunnar og mældist atvinnuþátttaka 84,4%. Meira »

Dagvaran út úr veltuvísitölunni

08:42 Rannsóknasetur verslunarinnar hefur nú hætt birtingu veltuvísitölu dagvöruverslana og nokkurra annarra flokka smásölu. Ástæðan er sú að aðilar með mikla markaðshlutdeild á smásölumarkaði hafa ákveðið að hætta miðlun á veltutölum sínum. Meira »
VAÐNES-sumarbústaðalóðir
Til sölu fallegar sumarhúsalóðir með aðgangi að heitu og köldu vatni í vinsælu s...
Húsgagnaviðgerðir
Ég tek að mér viðgerðir á húsgögnum bæði gömlum og nýjum. Starfsemin fer fram í ...
Stofuskápur úr furu til sölu.
Skápur úr furu ,hentar vel í sumarbústaðinn 9000 þúsund kr., hæð 200 cm, breidd...
* Öll stærstu á einum stað
Þú getur spilað með í yfir 50 stærstu Lottóum heimsins. Í yfir 12 ár hafa lottó...
 
Félagsstarf
Staður og stund
Árskógar 4 Opið hús kl. 13-16. Félagssta...
Vélavörður
Sjávarútvegur
Vélavörður Vísir hf. óskar ef...
Háseti
Sjávarútvegur
Háseti Vísir hf óskar eftir a...
Félagsstarf
Staður og stund
Árskógar Hádegismatur, mexíkanskur hakkr...