Dæmdar fyrir að geta ekki gefið brjóst

Mæðurnar sögðu að vegna pressu um brjóstagjöf hafi þær falið ...
Mæðurnar sögðu að vegna pressu um brjóstagjöf hafi þær falið pelagjöfina. AFP

Dæmi eru um að íslenskar konur feli sig inni á salernum til að gefa pela af ótta við að vera dæmdar eða niðurlægðar fyrir að geta ekki gefið brjóst. Þetta er meðal þess sem kemur fram í doktorsritgerð Sunnu Kristínar Símonardóttur við félags- og mannvísindadeild Háskóla Íslands, sem hún mun verja á morgun.

Í ritgerðinni skoðar Sunna mótun hinnar „góðu“ íslensku móður í gegnum ráðandi orðræður um tengslamyndun, brjóstagjöf og fæðingu.

Ekki ákvörðun að gefa brjóst á Íslandi

Meðal þess sem skoðað er í ritgerðinni eru frásagnir kvenna sem hafa átt í erfiðleikum með brjóstagjöf. Segir Sunna sögurnar hafa staðfest grun sinn um hina gríðarlegu pressu sem sett er á mæður um að gefa brjóst. „Á Íslandi er það ekki ákvörðun að gefa brjóst heldur er bara gengið út frá því. Erlendis eru konur spurðar hvort þær vilji hafa barn á brjósti en hér á landi er spurt hversu lengi þær vilja hafa börn á brjósti,“ segir Sunna.

Sunna Símonardóttir.
Sunna Símonardóttir.

Segir hún konur sem eiga í erfiðleikum með brjóstagjöf eða geta ekki haft börn sín á brjósti upplifa mikla skömm. „Þeim finnst þær hafa brugðist barninu, þær séu annars flokks mæður og halda jafnvel að börnin þeirra verði annars flokks því þau fengu ekki brjóstamjólk,“ segir Sunna og bendir á að mæður mæti ákveðinni orðræðu innan heilbrigðiskerfisins sem geti haft alvarlegar afleiðingar.

Stoppaðar og yfirheyrðar af ókunnugu fólki

Að sögn Sunnu upplifðu konurnar sem sögðu henni frá sinni reynslu þrýsting um að gefa brjóst frá heilbrigðisstarfsfólki, fjölskyldumeðlimum og vinum. „Þær lentu jafnvel í því að ókunnugt fólk stoppaði þær úti á götu til að yfirheyra þær um hvers vegna þær væru ekki með barnið sitt á brjósti,“ segir Sunna og bætir við að vegna þessarar miklu pressu hafi margar kvennanna falið pelagjöfina.

Spurð um það hvort þessi reynsla geti valdið alvarlegum afleiðingum hjá konum sem eiga í erfiðleikum með að gefa brjóst svarar Sunna játandi. „Þetta getur haft mjög slæmar afleiðingar fyrir sjálfsmyndina. Þær töluðu um kvíða, þunglyndi og áfallastreituröskun sem fylgifisk þessarar reynslu,“ segir Sunna. Þá segir hún margar kvennanna hafa upplifað þöggun, og haldið að þær væru þær einu sem höfðu gengið í gegnum þessa reynslu. „Ég fann mjög sterkt fyrir því hvað þær voru glaðar að einhver skyldi hafa áhuga á þeirra reynslu eftir að þær höfðu upplifað þessa þöggun.“

Mæður sem áttu í erfiðleikum með að gefa brjóst eða ...
Mæður sem áttu í erfiðleikum með að gefa brjóst eða gátu það ekki upplifðu skömm. mbl.is/Skapti Hallgrímsson

Móðirin aðalumönnunaraðili en faðirinn ósýnilegur

Auk frásagna kvennanna sem áttu í erfiðleikum með brjóstagjöf vann Sunna með viðtöl við ljósmæður, óléttar konur og nýbakaðar mæður. Þá greindi hún texta sem notaðir eru í fræðsluefni um meðgöngu og umönnun.

Sunna segir niðurstöður greiningarinnar á textunum hafa verið afgerandi. „Móðirin er þar skilgreind sem aðalumönnunaraðili barnsins á meðan faðirinn er einhvern veginn ósýnilegur eða í hlutverki aðstoðarmanns,“ segir hún. „Móðirin á að beina allri sinni orku og öllum sínum líkama að barninu; það á að fá næringu, umhyggju, umönnun og hlýju frá móðurinni og ef hún uppfyllir það ekki er hætt á að hún sé skilgreind sem eitthvað annað en góð móðir.“

Á ekki vel saman við samfélagsleg gildi Íslendinga

Þá segir hún uppeldisaðferðir út frá kenningum um tengslamyndun að mörgu leyti vera kvenfjandsamlegar. „Í kenningum eins og um svokallað tengslauppeldi er öll ábyrgðin sett á herðar móðurinnar og pabbinn er algjör aukastærð,“ segir hún og bendir á að það eigi ekki sérstaklega vel saman við samfélagsleg gildi sem Íslendingar kveðjist standa fyrir. „Við búum auðvitað á Íslandi þar sem orðræðan er á þann veg að við séum jafnréttisparadís og viljum að feður taki jafnan þátt, og tölum um fæðingarorlof fyrir feður en þetta á ekki sérstaklega vel saman við það.“

Hún segir því mikilvægt að átta sig á því að hugmyndafræði sem þessi sé ekki heilagur sannleikur, heldur aðeins hugmyndir og orðræða sem hver og einn getur tekið sjálfstæða afstöðu til.

Sunna segir að í kenningum eins og um svokallað tengslauppeldi ...
Sunna segir að í kenningum eins og um svokallað tengslauppeldi sé öll ábyrgðin sett á herðar móðurinnar og faðirinn sé algjör aukastærð. Mynd/Monkey Business

Móðurhlutverkið lengi verið henni hugleikið

Sunna segir ástæður þess að hún ákvað að skrifa um þetta efni; móðurhlutverkið og ýmislegt því tengdu, hafi verið þær að efnið sé henni hugleikið, auk þess sem aldrei hafi verið gerð rannsókn af þessu tagi hér á landi.

Sunna lauk námi í bókmennta- og kynjafræði frá Háskóla Íslands árið 2005 og meistaraprófi í kynjafræði frá University of Leeds árið 2008. Þá er hún sjálf móðir og hefur fylgst með móðurhlutverkinu frá ýmsum sjónarhornum. „Þetta hefur lengi verið mér hugleikið og ég hef mikinn áhuga á því hvernig hugmyndir um móðurhlutverkið þróast,“ segir hún.

AFP

Ritgerðin er greinasafn þar sem fjórar vísindagreinar liggja til grundvallar. Rannsóknin skoðar með hvaða hætti vísindaleg orðræða skilgreinir og skapar hina ,,góðu“ móður og hvernig ráðandi orðræður hafa áhrif á sjálfsskilning íslenskra mæðra. Með rannsókninni skoðar Sunna ríkjandi orðræður um móðurhlutverkið á Íslandi og setur í samhengi við fræðilega umfjöllun um foreldramenningu, mæðrun og feðrun og femínískar og póst-strúktúralískar kenningar um ögun og samspil valds og þekkingar.

Sunna mun verja ritgerðina í hátíðarsal Háskóla Íslands kl. 14:00 og er öllum opin. Andmælendur eru dr. Charlotte Faircloth, dósent í Félagsvísindum við University of Roehampton og dr. Ingólfur Ásgeir Jóhannesson, prófessor á Menntavísindasviði Háskóla Íslands. Leiðbeinandi Sunnu er dr. Ingólfur V. Gíslason dósent í félagsfræði við Háskóla Íslands.

mbl.is

Innlent »

Vilja veita Leo vernd á Íslandi

21:16 Solaris - hjálparsamtök fyrir hælisleitendur og flóttafólk á Íslandi hafa komið af stað undirskriftarsöfnun fyrir hinn eins og hálfs ára gamla Leo Nasr Mohammed og foreldra hans, Nasr Mohammed Rahimog Sobo Anw­ar Has­an. Með undirskriftunum vilja samtökin hvetja yfirvöld til að veita fjölskyldunni skjól og vernd á Íslandi. Meira »

Taka ábendingar um sinnuleysi alvarlega

20:57 Lögreglan á höfuðborgarsvæðinu tekur ábendingar um sinnuleysi lögreglu gagnvart ósjálfbjarga stúlku alvarlega. Þetta kemur fram í fréttatilkynningu sem lögreglan sendi frá sér nú í kvöld. Meira »

HÍ tekur þátt í alþjóðlegu neti háskóla

20:30 Háskóli Íslands er orðinn hluti af edX, alþjóðlegu neti háskóla sem bjóða opin netnámskeið, en edX var stofnað af bandarísku háskólunum Harvard og MIT. Fyrsta námskeið Háskólans í edX-samstarfinu verður í norrænum miðaldafræðum Meira »

Þyrla flutti þrjá á sjúkrahús

20:09 Þrír voru fluttir með þyrlu Landhelgisgæslunnar á Landspítalann í Fossvogi eftir rútuslys sem varð við Lýsu­hól á Snæ­fellsnesi á sjötta tímanum í dag. Ekki er unnt að greina frá líðan þeirra að svo stöddu. Meira »

„Kallar á stóraukið eftirlit“

20:04 „Þetta kallar á stóraukið eftirlit með Öræfajökli og með ánum sem eru þarna í kring, bæði vatnsmagni og leiðni, til að reyna að gefa okkur þó meiri tíma en mögulegt er því þetta fjall er afskaplega nálægt byggð,“ segir Björn Ingi Jónsson, bæjarstjóri á Höfn. Meira »

Vill að bankaráð ræði símtalið

19:57 Björn Valur Gíslason, bankaráðsmaður í Seðlabanka Íslands, hefur óskað eftir því að bankaráð ræði birtingu Morgunblaðsins á símtali Davíðs Oddssonar og Geirs Haarde. Ráðið kemur saman á fimmtudag. Meira »

Rafleiðnin stöðug frá hádegi

17:17 Rafleiðni í Múlakvísl hefur haldist stöðug frá því um hádegi í dag, en leiðni í ánni hefur verið að aukast undanfarna daga. Brennisteinslyktin við Múlakvísl er þó áfram stæk og mælir sérfræðingur náttúruvársviðs Veðurstofunnar með því að fólk sé þar ekki mikið á ferðinni. Meira »

Sex slasaðir í rútuslysi

17:34 Sex manns eru slasaðir eftir rútuslys við Lýsuhól á Snæfellsnesi. Tilkynnt var um slysið nú á sjötta tímanum í dag og eru lögregla, slökkvilið og björgunarsveitir á leið á vettvang. Meira »

„Þessu miðar hægt en örugglega“

16:58 Formenn og þingmenn Sjálfstæðisflokksins, Vinstri grænna og Framsóknarflokks, sem vinna að myndun nýrrar ríkisstjórnar, hafa ekki komið saman til fundar í dag. „Flokkarnir eru ekki að funda sjálfir í dag heldur erum við meira að vinna heimavinnu,“ segir Katrín Jakobsdóttir, formaður Vinstri grænna. Meira »

Gamli Garður í nefnd

16:40 Starfshópur á vegum Háskóla Íslands og Reykjavíkurborgar mun fara yfir áform um uppbyggingu stúdentagarða og stækkun vísindagarðareits á háskólasvæðinu. Þetta er gert í kjölfar alvarlegrar gagnrýni Minjastofnunar á þau áform að reisa stúdentagarða á lóð Gamla Garðs. Meira »

Metþátttaka í hverfiskosningum borgarinnar

16:23 Metþátttaka hefur verið í íbúakosningunni Hverfið mitt. Kosningu lýkur á miðnætti í kvöld og klukkan þrjú í dag höfðu 10.106 Reykvíkingar kosið, sem er 9,9% kosningaþátttaka. Meira »

Hæddist að mér fyrir að „vanmeta stöðuna“

16:10 „Eftir að lögreglan hafði hæðst að mér fyrir að „vanmeta“ stöðuna keyrir bíllinn í burtu og skilur stúlkuna eftir, enda höfðu þeir engan áhuga á að hjálpa henni,“ segir Hrafnkell Ívarsson, dyravörður til sex ára. Meira »

Gerð rýmingaráætlana í Öræfum flýtt

15:03 Í nýlegu hættumati fyrir svæðið í kringum Öræfajökul kemur fram að tíminn frá því að eldgos næði til yfirborðs á jöklinum og að flóð væri komið að þjóðvegi 1 sé í mörgum tilfellum aðeins 20 mínútur. Mikið af byggð í Öræfum er innan þessa svæðis og því ljóst að við er að eiga mjög erfiðar aðstæður. Meira »

Búið að ná ökutækjunum í sundur

14:24 Búið er að ná strætisvagninum og vörubílnum í sundur sem lentu í árekstri á Reykjanesbraut, fyrir neðan Blesugróf í Reykjavík, í hádeginu í dag. Ökutækin hafa nú verið dregin af vettvangi. Meira »

1.545 hafa látist í umferðinni

13:43 Þann 1. nóvember 2017 höfðu alls 1.545 manns látist í umferðinni á Íslandi frá því að skipt var yfir í hægri umferð 26. maí 1968. Að meðaltali hefur umferðarslysum fækkað mikið undanfarna áratugi, sérstaklega banaslysum. Meira »

Tónleikar sem urðu að listahátíð

14:31 Það var skemmtilegt verkefni að leiða saman hóp listamanna til að koma fram listahátíðinni Norður og niður, að sögn Georgs Hólm, tónlistarmanns í Sigur Rós. „Það er fullt af listamönnum þarna sem ég er mjög spenntur fyrir því að sjá.“ mbl.is ræddi við Georg um hátíðina sem verður stór í sniðum. Meira »

Óhreinsað skólp mun renna í sjóinn

13:59 Vegna viðhalds á skólpdælustöð við Faxaskjól verður óhreinsuðu skólpi sleppt í sjó við stöðina dagana 20.-27. nóvember. Endurnýja á undirstöður sem skólpdælurnar hvíla á en þetta er í fyrsta skipti síðan dælustöðin var gangsett árið 1992 sem það er gert. Meira »

Þrá að spritta sig með VG

13:35 Helga Vala Helgadóttir, þingmaður Samfylkingarinnar, skaut föstum skotum á aðra flokka í þættinum Silfrinu á RÚV í morgun.  Meira »

Mátturinn eða dýrðin - Greinaflokkur

UHD skjáir ( 4k )
Upplýsingar gefur Ólafur hjá Varmás ehf. sími 566 8144 ...
Lok á heita potta og hitaveitu- skeljar
Lok á heita potta og hitaveitu- skeljar Stærðir í cm: 200x200, 210x210, 220x220,...
 
Framhald uppboðs
Nauðungarsala
Uppboð Einnig birt á www.naudungarsolu...
Félagsstarf
Staður og stund
Aflagrandi 40 Opin vinnustofa kl. 9 og b...
Félagsstarf
Staður og stund
Aflagrandi 40 Við byrjum daginn á opnu v...
Framhald uppboðs
Nauðungarsala
Uppboð Einnig birt á www.naudungarsolu...