„Nú förum við og virkjum“

Gunnar Gaukur Magnússon, framkvæmdastjóri VesturVerks, segir að alveg frá upphafi ...
Gunnar Gaukur Magnússon, framkvæmdastjóri VesturVerks, segir að alveg frá upphafi hafi verið ætlunin að orkan úr Hvalárvirkjun myndi nýtast að sem mestu leyti innan Vestfjarða. Ljósmynd/Bæjarins besta

Þegar véltæknifræðingurinn og einn stofnanda Vesturverks, Gunnar Gaukur Magnússon, sat á skrifstofunni á Ísafirði fyrir nokkrum árum urðu oft truflanir á rafmagninu með þeim afleiðingum  að vinnuskjöl töpuðust. „Í eitt skiptið snéri ég mér að vinnufélaga mínum, Hallvarði Asperlund, og sagði: „Andskotinn, nú sæki ég um vinnu hjá Orkubúinu og athuga hvort þeir geti ekki notað mig í eitthvað“.“

Gunnar stóð við þetta, sótti um vinnuna en var hafnað. „Þá sagði ég við Hallvarð: „Nei, Þetta læt ég ekki bjóða mér. Nú förum við og virkjum“.“

Nú tíu árum síðar er virkjanahugmyndin, Hvalárvirkjun, langt komin í skipulagsferli. Hún er í nýtingarflokki rammaáætlunar, búin að gangast undir mat á umhverfisáhrifum og í auglýsingaferli  eru tillögur að breytingum á aðalskipulagi. Á þessum áratug varð þó ýmislegt til þess að tefja verkefnið, að sögn Gunnars. Meðal annars bankahrunið.

Fóru strax af stað

Aðeins tveimur dögum eftir að Gunnar kom með þá hugmynd að byggja virkjun höfðu hann og Hallvarður samband við Pétur Guðmundsson landeiganda í Ófeigsfirði í Árneshreppi á Ströndum og báru hugmyndina, sem gekk út á að virkja rennsli þriggja áa á Ófeigsfjarðarheiði, undir hann. Pétur tók þeim vel og þar með voru  samningaviðræður um vatnsréttindi sem til þurfti komnar á skrið. 

Í kjölfarið fóru VesturVerksmenn margar ferðir suður til Reykjavíkur til að ná samningum við Pétur og  Felix von Lango-Liebenstein, eiganda jarðarinnar Engjaness í Eyvindarfirði. Gunnar segist aldrei hafa hitt Lango-Liebenstein í eigin persónu en samið hafi verið um vatnsréttindin við lögmann hans.

„Það tók okkur allan veturinn, tæpt ár, að tryggja okkur öll vatnsréttindi sem til þurfti,“ segir Gunnar.

mbl.is/Kristinn Garðarsson

 Þá tók við vinna við að afla fjármagns til frekari undirbúnings áformanna. Þar komu Gunnar Gaukur og félagar hins vegar alls staðar að lokuðum dyrum. „Við fórum þrisvar sinnum að ræða við Orkubú Vestfjarða en þeir höfðu engan áhuga á að koma að þessu með okkur. Landsvirkjun svaraði okkur ekki einu sinni.“

HS Orka kemur til sögunnar

Vesturverk var í þessum viðræðum á viðkvæmum tímum í miðju bankahruni. Bankarnir höfðu slegið í lás og hvergi var fjármögnun að hafa. „Við vildum einmitt fara af stað í hruninu. Þá var rétti tíminn fyrir svona framkvæmd sem þurfti mikið mannafl í miklu atvinnuleysi.“Lestu meira

Að lokum, en þó ekki fyrr en árið 2015, var það HS Orka sem vildi ganga til samstarfs við Vesturverk. Í millitíðinni hafði  Hvalárvirkjun verið sett í nýtingarflokk rammaáætlunar og þegar fjármagn til áframhaldandi vinnu að verkefninu var tryggð með kaupum HS Orku á 70% hlut í Vesturverki fóru hlutirnir að gerast fyrir alvöru að sögn Gunnars. Virkjanakosturinn fór í kjölfarið í gegnum mat á umhverfisáhrifum og gaf Skipulagsstofnun út álit sitt á framkvæmdinni í vor.

Gunnar Gaukur segir að alveg frá upphafi hafi verið ætlunin að orkan úr Hvalárvirkjun myndi nýtast að sem mestu leyti innan Vestfjarða. „Það var alltaf hugmyndin, alveg númer eitt, tvö og þrjú.“

Í byrjun sótti Vesturverk það fast að virkjunin yrði tengd yfir í Ísafjarðardjúp og þaðan til  Ísafjarðar og þar með inn á það svæði þar sem raforkuöryggið er hvað minnst. „Við börðumst fyrir því en við höfum ekkert um þetta að segja,“ segir Gunnar. Það er Landsnet sem tekur ákvarðanir um uppbyggingu flutningsnetsins. Og þessi leið var ekki í boði, að minnsta kosti ekki  á þessum tíma.

Bjartsýnn á tengingu vestur í Djúp

Gunnar Gaukur segir að Vesturverk hafi átt í óformlegum viðræðum við Landsnet um tengingar fyrirhugaðrar Hvalárvirkjunar í um tvö ár. Nú segir hann styttast í að þær verði formlegar. Aðallega munu þær snúast um tenginguna frá Hvalárvirkjun og yfir í Ísafjarðardjúp eða að nýjum afhendingarstað raforku. Þaðan sem rafmagnið yrði flutt að öllum líkindum inn á Vesturlínu við Kollafjörð á Barðaströnd.  VesturVerk sótt formlega um tengingu virkjunarinnar í ágúst. Gunnar segist bjartsýnn á að þessi leið verði farin.

Enn er ekki búið að að selja orkuna sem aflað yrði í Hvalárvirkjun. „En við byggjum ekki virkjunina öðruvísi en að raforkan sé seld,“ segir Gunnar.  Að hans sögn hafa kaupendur þegar sýnt henni áhuga. Persónulega hugnast honum ekki að orkan verði nýtt til stóriðju. Hins vegar fari hann ekki með meirihluta í fyrirtækinu.

Ekki „boffs“ heyrst fyrr en nú

Á síðustu mánuðum hefur andstaða við virkjanaáformin aukist. Hún tók að magnast í kjölfar álits Skipulagsstofnunar þar sem áhrifin á alla þá þætti sem voru til skoðunar voru metin neikvæð eða verulega neikvæð.

Kemur sú harða gagnrýni á Hvalárvirkjun sem nú er uppi þér á óvart?

„Já, hún gerir það,“ segir Gunnar ákveðinn. „Verkefnið er hreinlega komið á lokametrana þegar menn fara af stað í gagnrýni sinni. Mér finnst að svona eigi kerfið ekki að vera. Þetta er alveg skelfilegt. Þessi gagnrýni hefði þurft að vera löngu komin fram.“

Hann segir að virkjanakosturinn hafi farið í gegnum rammaáætlun án þess að „boffs“ hafi heyrst í Náttúruverndarsamtökum Íslands sem hafi m.a. verið umsagnaraðili er gert var mat á umhverfisáhrifum framkvæmdanna. „Þá fer Landvernd af stað fyrst núna, sem er alltof seint“.

Gunnar segir það sitt persónulega álit að niðurstaða Skipulagsstofnunar sé óréttlát og setur spurningamerki við vinnubrögð stofnunarinnar.

Stöðuvötnin á víðernum Vestfjarða.
Stöðuvötnin á víðernum Vestfjarða. mbl.is/Golli

 Hann segir að allir umsagnaraðilar, faglegar stofnanir á sínu sviði, hafi verið sammála um þær vægiseinkunnir á umhverfisáhrifum framkvæmdarinnar sem Vesturverk komst að í frummatsskýrslu sinni. „Svo fer þetta inn á borð hjá Skipulagsstofnun. Líklega hjá einum starfsmanni. Og hann færir til vægiseinkunnirnar sem lögboðnir umsagnaraðilar hafa samþykkt og virkjunarkosturinn fær lakari útkomu úr matinu fyrir bragðið. Ég bara spyr: Er þetta hans prívat og persónulega skoðun? Eða er þetta skoðun Skipulagsstofnunar?“

Gunnar segir að ef skýrslan hafi verið rýnd rækilega innan stofnunarinnar af fleiri starfsmönnum hefðu þeir skrifað undir hana. 

Þrjár aðrar virkjanir á teikniborði VesturVerks

Gert var ráð fyrir Hvalárvirkjun í aðalskipulagi Árneshrepps sem var staðfest árið 2014. Hins vegar hafa áformin breyst nokkuð og því þarf að breyta skipulaginu aftur hvað þetta varðar. Tillaga þar um verður að sögn Gunnars lögð fram í byrjun næsta árs. Fái skipulagsbreytingar sem til þarf samþykki hreppsnefndar verður sótt um framkvæmdaleyfi fyrir virkjuninni. Þá á línulögnin, hvernig sem hún verður, eftir að fara í gegnum mat á umhverfisáhrifum. Einnig þarf að liggja fyrir samþykkt á breytingum á skipulagi vegna hennar og að lokum þarf að leita samþykktar á framkvæmdaleyfi.

mbl.is/Kristinn Garðarsson

Vesturverk er með þrjár aðrar virkjanir á Vestfjörðum á teikniborðinu. Sú fyrsta, Skúfnavatnavirkjun, er rétt undir 10 MW og þarf því ekki að fara til meðferðar hjá verkaefnastjórn rammaáætlunar. Hinar tvær eru stærri og þarfnast meðferðar í rammaáætlun: Hvanneyrardalsvirkjun í botni Ísafjarðar og Hesta- og Skötufjarðarvirkjun. „Þessar tvær síðarnefndu eru mjög skammt á veg komnar og verða því ekki að veruleika í náinni framtíð.“

Gunnar er sannfærður um að fáum árum eftir að Hvalárvirkjun yrði gangsett yrði orkan notuð að mest öllu leyti innan Vestfjarða. Nú þegar vanti inn á Vestfirði um 160 gígavattstundir á ári sem er um helmingur af framleiðslugetu virkjunarinnar. Verði áframhaldandi uppbygging í sjókvíaeldi þá er áætluð töluverð fjölgun á Vestfjörðum, að minnsta kosti um 900 manns við Djúp auk fjölgunar á suðurfjörðunum þá þurfi t.d. seiðaeldisstöðvar töluverða orku. Sömu sögu sé að segja um fleiri fyrirtæki sem áhugi er á að byggja upp í fjórðungnum og má nefna kalkþörungaverksmiðju í Súðavík sem dæmi. Fólksfjölgun muni fylgja þessum hugmyndum, gangi þær eftir. „Ef þetta kemur allt til þá er orkan úr Hvalárvirkjun öll farin í þessa uppbyggingu.“

mbl.is/Kristinn Garðarsson
mbl.is

Innlent »

Almannavarnir lýsa yfir óvissustigi

00:04 Vegna vísbendinga um aukna virkni í Öræfajökli hefur ríkislögreglustjóri, í samráði við lögreglustjórann á Suðurlandi, lýst yfir óvissustigi almannavarna. Þetta kemur fram í tilkynningu á heimasíðu almannavarna Meira »

Lífi og heilbrigði ógnað vinnustaðnum

Í gær, 22:45 Vinnueftirlitið hefur bannað alla vinnu við byggingarvinnustað að Grensásvegi 12, á vegum Úr verktaka ehf. þar sem lífi og heilbrigði starfsmanna er þar talin hætta búin. Ekki má hefja vinnu á svæðinu aftur fyrr en úrbætur hafa verið gerðar. Meira »

59 milljónir söfnuðust fyrir Hjartavernd

Í gær, 22:30 Tæpar 59 milljónir söfnuðust í landsöfnun Hjartarverndar í beinni útsendingu á Stöð 2 í kvöld. Tilefni söfnunarinnar er að Hjartavernd hefur þróað nýtt verkfæri, svokallað viðvörunarkerfi sem getur greint æðakölkunarsjúkdóm á frumstigi á mun nákvæmari hátt en hingað til hefur verið mögulegt. Meira »

Skrifar BA-ritgerð í lögbanninu

Í gær, 22:13 Logi Bergmann Eiðsson fjölmiðlamaður vinnur að BA-ritgerð sem hann segist „skulda“ í stjórnmálafræði, en hann hóf námið 1992. Logi má sem kunnugt er hvorki vinna hjá fyrrverandi vinnuveitendum hjá 365 né hefja störf hjá Árvakri vegna deilu um samning hans við 365. Meira »

Keyrði á vegg og stakk af

Í gær, 21:51 Lögreglunni á höfuðborgarsvæðinu barst tilkynning rétt rúmlega sex í kvöld um að bifreið hefði verið ekið á vegg við Bakkasel í Breiðholti. Ökumaðurinn kom sér undan en skildi bifreiðina eftir á staðnum. Málið er í rannsókn hjá lögreglu. Meira »

Harður árekstur á Salavegi

Í gær, 21:18 Harður árekstur varð á vegamótum Salavegar og Arnarnesvegar er tveir bílar skullu þar saman rétt fyrir klukkan átta í kvöld. Tveir voru fluttir með sjúkrabíl á slysadeild Landspítalans eftir áreksturinn. Meira »

Ákærðir fyrir brot á lögum um náttúruvernd

Í gær, 21:14 Þrír menn hafa verið ákærðir af embætti lögreglustjórans á Vestfjörðum fyrir að hafa í fyrra brotið gegn lögum um náttúruvernd og auglýsingu um friðland á Hornströndum með því að hafa laugardaginn 28. Maí í fyrra komið í friðlandið og dvalið þar í vikutíma án þess að tilkynna Umhverfisstofnun um ferðalag sitt. Meira »

Nýr ketill hefur myndast í Öræfajökli

Í gær, 21:14 Nýr sigketill, um einn kílómetri í þvermál, hefur myndast í öskjunni í Öræfajökli síðastliðna viku. Þetta sýna nýlegar gervihnattamyndir af jöklinum. Þá náði flugstjóri í farþegaflugi einnig ljósmyndum í dag og sendi Veðurstofunni. Meira »

Annað og meira en reynsla og kjöt

Í gær, 20:26 Hún ætlar að gefa sína tíundu ljóðabók út sjálf og selur hana í forsölu á Karolinafund, sem og ljóðapúða og ljóðataupoka. Margrét Lóa Jónsdóttir ljóðskáld hugleiðir fyrirbærið bið í nýju ljóðabókinni biðröðin framundan. Hún segir biðina eiga sér margar hliðar, bjartar og dimmar. Meira »

Gert að borga fyrir eigin brottflutning

Í gær, 19:51 Íranska hæl­is­leit­and­an­um Amir Shokrgoz­ar, sem vísað var frá Íslandi í fylgd fimm lögreglumanna í febrúar á þessu ári og hann sendur til Ítalu, er gert að greiða reikninginn fyrir brottflutninginn ætli hann að flytja hingað til lands aftur. Meira »

Flugeldasala og gistiskýli fari ekki saman

Í gær, 19:20 Eigendur fyrirtækja í byggingu við Bíldshöfða 18 í Reykjavík krefjast þess að sýslumaður leggi lögbann á fyrirhugað gistiskýli Útlendingastofnunar í húsinu, en til stendur að hýsa þar 70 hælisleitendur. Telja eigendur fyrirtækjanna meðal annars að eignir þeirra kunni að rýrna. Meira »

Sýknaður eftir ummæli um veiðiþjófnað

Í gær, 18:54 Rúnar Karlsson, einn eigenda ferðaþjónustufyrirtækisins Borea Travel á Vestfjörðum hefur verið sýknaður af kæru um meiðyrði sem lögð var fram af ferðaþjónustufyrirtækinu GJÁ útgerð sem einnig er þekkt sem Standferðir. Var kæran lögð fram vegna umfjöllunar um meintan veiðiþjófnað í Hornvík á Hornströndum í fyrra. Meira »

„Þarf að hefjast handa strax“

Í gær, 18:27 „Ég leyfi mér að treysta því að VG fari ekki inn í þetta stjórnarmynstur nema að fá því framgengt að Ísland standist þær skuldbindingar sem við höfum undirgengist,“ segir Árni Finnsson, formaður Náttúruverndarsamtaka Íslands. Árni er nú í Bonn í Þýskalandi á loftlagsþingi Sameinuðu þjóðanna. Meira »

Aðeins 60% myndu kjósa VG aftur í dag

Í gær, 17:39 Stuðningur við Vinstri græn hefur dalað um 3,6 prósentustig frá síðustu alþingiskosningum og mælist nú 13,0% miðað við 16,9% í kosningum. Á sama tíma hefur stuðningur við Samfylkingu aukist úr 12,1% í 16,0% og er Samfylkingin nú annar stærsti flokkurinn. Meira »

Vill að flugfreyjur og -þjónar standi saman

Í gær, 17:16 „Það er von mín að flugfreyjur og flugþjónar á Íslandi standi saman í einu stéttarfélagi,“ segir formaður Flugfreyjufélags Íslands. Flug­freyj­ur og -þjón­ar hjá WOW air hafa gagnrýnt stjórn FFÍ og segja mál­efni sín hafa lítið vægi inn­an félagsins. Meira »

100 manns komast ekki af spítalanum

Í gær, 18:22 Nú liggja um 100 einstaklingar inni á Landspítalanum sem lokið hafa meðferð og gera ekki annað en að bíða eftir því að komast af spítalanum. Um er að ræða aldraða einstaklinga sem ekki geta snúið aftur að óbreyttu heim og eru aðstæður þeirra óviðunandi. Meira »

„Raddir barna og ungmenna skipta máli“

Í gær, 17:20 Í tilefni af alþjóðlegum degi barna, 20. nóvember næstkomandi, hafa börn í samstarfi við UNICEF, Barnahjálp Sameinuðu þjóðanna, útbúið nýtt tónlistarmyndband við lag söngkonunnar P!nk, What About Us. Meira »

Mælingar sýna ekki merki um gasmengun

Í gær, 17:14 Handvirkar mælingar á rafleiðni og gasmengun voru gerðar í dag við Kvíá. Mælingar á rafleiðni sýndu ekki há gildi, sem bendir til þess að ekki sé um óvenjulega jarðhitavirkni undir Öræfajökli að ræða. Meira »

Mátturinn eða dýrðin - Greinaflokkur

Smart föt, fyrir smart konur !
Nýjar vörur streyma inn - alltaf eitthvað skemmtilegt í gangi My-Style - Tísku...
Ræstingavagn
Til sölu Ræstingavagn. kr: 9700,- Keyptur hjá Rekstrarvörum. uppl: 8691204....
 
Félagsstarf
Staður og stund
Aflagrandi 40 Opin vinnustofa kl. 9 og f...
Framhald uppboðs
Nauðungarsala
Uppboð Einnig birt á www.naudungarsolu...
Félagsstarf
Staður og stund
Aflagrandi 40 Opin vinnustofa kl. 9 og b...
Samkoma
Félagsstarf
Samkoma kl. 20 í Kristniboðs- salnum. R...